Անդրադարձ

ՄԱՐԶՊԵՏ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ Երբեմն անակնկալ լուրեր անհատը կը մղեն տարօրինակ երեւոյթներու, զարտուղի կացութիւններու մասին մտածելու, բաղդատութիւններ ընելու հոն, ուր նման փորձ մը առաջին ակնարկով անտեղի պիտի թուէր: Շաբաթներ առաջ էր` համացանցին վրա՞յ, թէ՞ թերթին մէջ կարդացի Քալիֆորնիոյ աշխարհահռչակ բնապահպանական հոյակապ անտառներուն մէջ պատահած դէպքի մը մասին: Ուշադրութիւնս գրաւեց լուսանկար մը` արջը իր քոթոթին հետ: Ինչպէս բոլոր երեխաները` ես ալ այդ տարիներուն...

«ԱՊԱՌԱԺ» Յունուարի 28-ը Հայաստանի Հանրապետութեան տօնացոյցում նշւում է որպէս Բանակի օր: Այս օրը ունի մեծ կարեւորութիւն հայ ժողովուրդի համար, քանի որ մեր բանակն է մեր պետութեան  ու ազգի գլխաւոր պաշտպանը ու նրա հզօրութիւնից է կախուած  բոլորիս ապագան: Օրուան կապակցութեամբ «Ապառաժ»-ը զրուցել է Լեռնային Ղարաբաղի փոխվարչապետ, ՀՅԴ-ի անդամ, Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի պետական եւ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ Արթուր Աղաբեկեանի հետ: «ԱՊԱՌԱԺ».-  Ինչպէ՞ս եւ...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Խօսքը կը վերաբերի զտարիւն հայ բժիշկի մը` ԺԹ. դարէն: Մտովին գացէք մինչեւ 140, 150 կամ 160 տարի ետ: Պահ մը ենթադրեցէք, թէ կ՛ապրիք Օսմանեան կայսրութեան մայրաքաղաք Կ. Պոլսոյ մէջ: Ուսումնատենչ երիտասարդ մըն էք ու կը փափաքիք բժշկութիւն ուսանիլ: Ձեր ապրած քաղաքին մէջ գոյութիւն ունի Կայսերական բժշկական վարժարանը («Մէքթէպի Թըպպիյէի  Ատլիյէի  Շահանէ»), հիմնուած` 1839-ին: Հո՛ն արձանագրուեցաք ու սկսաք հետեւիլ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Երեքշաբթի, 26 յունուարին Եւրոպական խորհուրդի Խորհրդարանական վեհաժողովը (ԵԽԽՎ) մերժեց Ռոպըրթ Ուոլթըրի հեղինակած «Բռնարարքներու աճը Լեռնային Ղարաբաղի եւ Ազրպէյճանի այլ բռնագրաւուած տարածքներուն մէջ» զեկուցումը, սակայն որդեգրեց Միլիցա Մարքովիչի ներկայացուցած` Սարսանգի ջրամբարին վերաբերեալ «Ազրպէյճանի սահմանային բնակչութիւնը միտումնաւոր զրկուած է ջուրէ» զեկուցումը: ԵԽԽՎ-ն իրեն ներկայացուած ազրպէյճանամէտ, ուստի եւ հակահայ երկու բանաձեւերէն մէկը մերժելով եւ միւսը որդեգրելով փորձեց հաւասարակշռութիւն պահել ղարաբաղեան տագնապի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հարցադրում Մեր անմիջական պատմութիւնը մեզի կը պարտադրէ ընտրանք եւ կողմնորոշում: Եթէ անոնք չունենան յստակութեամբ բանաձեւուած ազգային, ռազմավարական, մշակութային, քաղաքական եւ գաղափարաբանական հիմնաւորումներ, ցարդ որպէս մէկ եւ մէկութեան ցանկութեամբ ապրած ընդհանուր ըմբռնումով ապրած ազգը կը զարնուի խութի: Հետեւանքը հռետորութեամբ եւ ամբոխավարութեամբ չի վարագուրուիր. կ՛ունենանք անդառնալի կորուստներ: Տեղատուութեան եւ նահանջականութեան ջատագով գործնապաշտներ հիմնահարցերը կը ծալեն եւ վրան կը նստին, խցելով...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Էյչ. Ուան Էն. Ուանի (խոզի կրիփ) տարածումը Հայաստանի մէջ կարծէք չէր բաւեր, երբ ռուսական ԹԱՍՍ լրատու գործակալութիւնը հաղորդեց, որ յունուար 20-էն սկսեալ ռուսական իշխանութիւնները ժամանակաւորապէս արգիլած են Հայաստանէն գիւղատնտեսական որոշ արտադրութիւններու ներկրումը` դաբաղ հիւանդութեան յայտնաբերման պատճառով: Դաբաղ հիւանդութեան մասին չէի լսած, եւ այս լուրը կարդալէն անմիջապէս ետք բացի հայկական հանրագիտարանը եւ տեղեկացայ, որ դաբաղը «տաւարի, խոզերի, այծերի, ոչխարների,...

ԼԱԼԱ ՄԻՍԿԱՐԵԱՆ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ Դեռ չհասցուցինք աչքալուսանք տալ իրարու, երբ ԱՆ կրկին լքեց զմեզ: ԹէՕ աւետիսը, թէ՛ գոյժը տուաւ ընկերուհիս` հեռաձայնով: Ան կ՛երգէր խօսելու տեղ, ու ես պահ մը սահմռկեցայ` չըլլայ թէ խելքը թռցուց կինը. այս օրերուս ամէն ինչ կը պատահի. ու վախով հարցուցի. - Սիրա՛ն, ի՞նչ եղեր է (անշուշտ, անունը փոխած եմ, բերնի ծամօն չդառնայ կինը)... - Ի՞նչ մը եղե՜ր է,-...

Սուրիահայութեան շտապ օգնութեան եւ վերականգնումի մարմինը (ՍՇՕՎՄ) կը յայտնէ իր գոհունակութիւնը SARF-ի նախաձեռնած բոլոր աշխատանքներուն նկատմամբ, բայց յատկապէս 2016-ի փետրուար 21-ի դրամահաւաքի ծրագիրին առնչութեամբ: Այս առթիւ ՍՇՕՎՄ-ը բարձր կը գնահատէ այս նախաձեռնութիւնը եւ կը մաղթէ, որ շնորհիւ մեր հայրենակիցներուն ի սպաս դրած մեծ ջանքերուն, անդուլ աշխատանքին ու անխոնջ ճիգերուն, ծրագիրը լաւագոյն ձեւով կ՛ընթանայ եւ կը նուաճէ իր նպատակակէտը: Վարձքը կատա՛ր...

ԵԽԽՎ-ի քուէարկութիւններէն բազմաթիւ հետեւութիւններ կարելի է ընել: Շատ արագ նշելու համար, թէ հակահայ զեկուցումներու հեղինակները առանց Արցախ այցելելու, տեղւոյն վրայ տիրող իրավիճակին ծանօթանալու քաղաքական, զինուորական եւ նոյնիսկ ջրամբարի օգտագործման վերաբերեալ գնահատականներ կ՛ամրագրէին. թէ զեկուցումները բացառապէս կողմնակալ էին եւ կը խախտէին անաչառութիւնը: Տակաւի՛ն` Լեռնային Ղարաբաղի իշխանութիւնները մշտապէս արտայայտած են իրենց պատրաստակամութիւնը` Ազրպէյճանի հետ համատեղ Սարսանգի ջուրերն օգտագործելու կապակցութեամբ: Թէ 22 յունուարին...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Դեկտեմբեր ամսուան վերջին շաբաթն էր: Պէյրութ գտնուող բարեկամուհիէ մը ե-նամակ մը ստացայ: «Այսօր անուանակոչութիւնդ է, անունովդ ապրիս», որուն կը յաջորդէ առատ բարեմաղթութիւններու շարք մը: Նախորդող օրը քոյրս նմանապէս յիշեցուցած էր. «Վաղը Պօղոս Պետրոս է»: Բացի այս երկուքէն` մարդ չյիշեց: Անկեղծօրէն ըսեմ, որ, ես նոյնպէս մոռցած էի: Քանի մը շաբաթ առաջ հարսանիքի մը ներկայ գտնուեցանք, եւ պսակող քահանան, պսակուող...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ի յիշատակ հայոց բանակի նահատակ 75 բանակայիններու Քաւ լիցի, տարեմուտի հաշուեկշիռ չէ, որ կ՛ընենք, այլ մեր սէգ ճակատները կը խոնարհենք անցեալ տարուան ընթացքին զոհուած եօթանասունհինգ հայ բանակայիններու սրբալոյս խորաններուն առջեւ: Արդ, Արդար է հարցնել, թէ ինչո՞վ է տարբեր մեր խորանը, որուն դիմաց ազգ մը ամբողջ կը խոնարհի ամէն սրբազան առիթի: Ինչպիսի՞ խորհուրդ ունեցող սրբատեղի մըն է, ուր այցի...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայկական բանակի օր նշւում է ամէն տարուայ յունուարի 28-ը, քանի որ 1992 թուականի այդ օրը  Հայաստանի կառավարութիւնը ընդունեց «Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարարութեան մասին»է որոշումը: Իրականում, Հայկական բանակի ստեղծման ակունքները հասնում են մինչեւ 1990-ի օգոստոս, երբ Խորհրդային Հայաստանում իշխանութեան եկաւ Հայոց համազգային շարժումը` մայիսին կայացած խորհրդարանական ընտրութիւններում յաղթելով համայնավարներին: Նորընտիր վարչապետ, ՀՀՇ-ի գաղափարախօս Վազգէն Մանուկեանը օգոստոսի 21-ին ստորագրեց թիւ...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Այս օրերուն, երբ յաճախակի դարձած են զինադադարի դրութեան ազրպէյճանական խախտումները Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանին եւ ղարաբաղեան-ազրպէյճանական շփման գիծին վրայ, մեր բոլոր մտորումները կը կեդրոնանան սահմանը, ճակատը պահպանող հայ զինուորին վրայ, որ, հակառակ կլիմայական ծանր պայմաններուն, անասելի դժուարութեանց եւ մեծ վտանգի պայմաններուն մէջ, հայրենի լեռներուն ու հովիտներուն մէջ կը կատարէ հայրենիքի պաշտպանութեան դժուար պարտականութիւնը: Վերջերս, երբ դարձեալ սաստկացած էին բախումները ճակատի...

Ինչպէս որ շուտով յայտնի պիտի ըլլայ, այս աշխատութիւնը մեծ  կարեւորութիւն կ’ընծայէ պատմական ճանաչողութեան եւ ճանաչողութեան` ընդհանուր առմամբ, որովհետեւ այս կարգի գիտութիւնը խիստ կերպով կ’առնչուի մարդկային շահերու եւ այս պարագային հայերու: Այսինքն գիտութիւնը զուրկ չէ գործնական արժէքէ, եւ կամ առարկայականօրէն` անկախ անկէ: Սեփական պատմութիւնը գիտնալ ժամանակակից եւ ուժական ծիրի մէջ` կը շահագրգռէ հայերը, որովհետեւ այս շահը կ’առնչուի իրենց ինքնութեան պահպանումին եւ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քանի մը օր առաջ ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեան հեռատեսիլի «Երկիր Մեդիա» կայանէն իր հարցազրոյցին ընթացքին լայնօրէն անդրադարձաւ Հայաստանի մէջ նոր, համախմբական (քոալիսիոն) կառավարութեան մը կազմութեան հարցին եւ յայտարարեց, թէ այս մասին սկզբունքային խօսակցութիւն եղած է վերջերս: Բնականաբար, նման լուրջ խնդիրի մը շուրջ համաձայնութիւն գոյացնելու համար անհրաժեշտ են բանակցութիւններ, որոնք տակաւին չեն իսկ սկսած: Մամուլին մէջ (յատկապէս հայաստանեան)...

Կը թուի, թէ սուրիական տագնապին առնչուող քաղաքական վերջին զարգացումները ճամբայ կը հարթեն պատերազմի աւարտին ու տագնապի քաղաքական լուծման համար: Սուրիական բանակի յառաջխաղացքը մէկէ աւելի ճակատներու վրայ, ռազմավարական նշանակութիւն ունեցող տարածքներու ազատագրումը` Լաթաքիոյ, Հալէպի եւ Դամասկոսի մերձակայ շրջաններուն մէջ, գետնի վրայ առաւել եւս զօրացուցին բանակին դիրքերը, որոնց շնորհիւ յառաջխաղացք արձանագրուիլ սկսաւ քաղաքական բեմի վրայ` սուրիական հարցի լուծման առնչուող գործընթացին մէջ: Միացեալ...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Կասկածէ վեր է այլեւս, որ Ազրպէյճան ամէն ջանք ի գործ կը դնէ ցոյց տալու, որ ղարաբաղեան տագնապի լուծման համար միջազգային ընտանիքին առաջադրած ձեւաչափը` ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակը այլեւս չի գործեր, պարզ այն պատճառով, որ Պաքուն չի կրնար այդ խմբակին միջոցով իր կամքը թելադրել եւ լուծման իր տարբերակը պարտադրել: Այս մեկնակէտէն ալ զարմանալի պէտք չէ թուին վերջին քանի մը տարիներուն...

Դեկտեմբեր 2015-ին Քանատայի մէջ հրատարակուեցաւ փրոֆ. Սեդա Տատոյեանի «2015. Հայ վիճակը յետահայեցութեամբ եւ նախահայեցութեամբ վերլուծում մը» խորագրեալ գործը: Ուսումնասիրական հատորը կը բաղկանայ յառաջաբանէ, զոր կը հրատարակենք ստորեւ, երեք մասերէ` ա.- Յետահայեցութեամբ.- Հայ վիճակին եւ պատմական եղափոխութեան իւրայատուկ կողմերն ու մակարդակները, բ.- Նախահայեցութեամբ.- Յաջորդ հայ դարը - Կողմնակի ելքեր եւ ամբողջական ետդարձներ հանրութեան, կրթական հաստատութեանց եւ մտաւորական մշակոյթի մակարդակներուն վրայ, գ.-...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Կարդալով Յակոբ Պալեանի` «Հայաստանը խորհիլ խորհրդային աշխարհի, անոր քաղաքակրթական-իմացա-բարոյական համակարգին մէջ», («Ազդակ բացառիկ», 2016, էջ 16-19) տեղին ախտաճանաչում կատարող յօդուածը, պիտի փորձեմ արտայայտուած միտքերէն չորսին մասին ուրոյն մեկնաբանութիւն կատարել` նկատի առնելով նաեւ իր «Ճենոսայտ եւ 100-ամեակ» յեղյեղելէ ետք, կարգը հասաւ «արեւմտահայերէնի պաշտպանութեան»... յօդուածը («Ազդակ», 16 յունուար 2016): Ա. «Պիտի հաստատենք այն պարզ իրողութիւնը, որ Հայաստան եւ սփիւռք(ներ) զիրար...

ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն Մարմինի Ներկայացուցիչ, Ազգային Ժողովի ՀՅԴ Խմբակցութեան Քարտուղար Աղուան Վարդանեանի Արտասանած Խօսքը Սթրազպուրկի Մէջ Մէկուկէս ամիս առաջ Հայաստանում տեղի ունեցաւ սահմանադրական փոփոխութիւնների հանրաքուէ: Կառավարման կիսանախագահական համակարգից անցում կատարուեց խորհրդարանական համակարգի: Ասեմ, որ իմ ներկայացրած Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն կուսակցութիւնը դեռեւս 90-ականների սկզբից հետեւողականօրէն պաշտպանել է կառավարման խորհրդարանական մոտելը: Սահմանադրութեան հանրաքուէին նախորդեց նախագահի հրամանագրով ստեղծուած մասնագիտական յանձնաժողովի` երկու տարիների նախապատրաստական...