Անդրադարձ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Անցեալ շաբթուան յօդուածիս մէջ անդրադարձած էի Միացեալ Նահանգներու մէջ յօգուտ Ազրպէյճանի լոպիինկի համար գաղտնի ֆինանսաւորման մասին. անդրադարձած էի այն վարձատրութեան, որ տրուած է «նախագահ Ալիեւի հետ սերտ կապեր ունեցող քարիւղի եւ կազի հարցերով ազդեցիկ խորհրդատուի մը, որ ինքզինք կը ներկայացնէ իբրեւ գաղթականի յաջող պատմութիւն ունեցող մը, եւ որ կ՛ապրի Օհայօ նահանգի Տէյթըն...

ՆՈԷԼ ՄԻՆԱՍԵԱՆ 1918 թուականի մայիսի 28-ին, աշխարհաքաղաքական բարդ իրավիճակում, թրքական ոճրագործ բանակի գործողութիւնները Արեւելեան Հայաստանում արիաբար կասեցնելով եւ ինքնապաշտպանական հերոսական մարտերից յետոյ իրագործուեց հայ ժողովրդի դարաւոր երազանքը` հիմնադրուեց Հայաստանի անկախ հանրապետութիւնը: Ներքին ճակատում Հայաստանի անկախ հանրապետութեան հռչակումը տուեալ ժամանակաշրջանի քաոսային պայմաններում բացառիկ հնարաւորութիւն էր ցեղասպանութեան ենթարկուած, հայրենազրկուած, արիւնաքամ, հիւծուած եւ տարագիր հայութեան վերջին բեկորների համար պաշտպանուելու հայութեանը վերջնականապէս բնաջնջելու օսմանեան...

Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 100-Ամեակի Առիթով ԹԱԹՈՒԼ ՕՀԱՆԵԱՆ Բի՛ւր յարգանք քեզ, ո՛վ հայ ժողովուրդ, որ գիտակցաբար եւ արժանավայել կերպով թէ՛ Հայաստանում ու Արցախում եւ թէ՛ սփիւռքի զանազան հայաբնակ համայնքներում տօնեցիր ու նշեցիր Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 100-ամեայ յոբելեանը եւ երախտագիտութիւն ու յարգանք մատուցեցիր բոլոր այն երախտաւորներին, որոնք իրենց գործով ու արիւնով, 1918 թուի մայիս 28-ին, 600 տարուայ ստրկութիւնից յետոյ, այն դժուարին պայմաններում,...

Դալի Ղազար,       Դալի Ղազօ,                                                      Միշա Արզումանեան ՀՅԴ հերոսական պատմութեան մէջ` երեք փայլուն անուններ, որոնց վերաբերեալ յաճախ թիւրիմացութիւններ են ծագել ընթերցողների մօտ, քանի որ ինչ-ինչ պատճառներով մէկի գործը վերագրուել է միւսին եւ զանազան, նոյնիսկ խիստ վաւերականութիւն ունեցող հրատարակութեանց մէջ պահպանուել է այդ անճշդութիւնը: Դալի Ղազարի իսկական անուն-ազգանունն է Միքայէլ Բադալքէխեան կամ Բադալքէոխեան: Դալի Ղազոն` Ղազար Թարխանեանն է: Միշա Արզումանեանի անունն է...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան ծրագիրին, գաղափարաբանութեան հիմքին եւ ընկերային-տնտեսական առաջադրանքներուն համաձայն, ՀՅԴ-ն կը ձգտի ընկերային եւ տնտեսական արդարութեան հաստատման: ՀՅԴ-ն կը ձգտի հաստատել այնպիսի կացութաձեւ, ուր գոյութիւն կ՛ունենան տնտեսական աճ եւ մրցակցութիւն (միջին եւ փոքր ձեռնարկութիւնները մրցակցութեան դաշտ մղելով` անոնց համար կարելիութիւն ստեղծել մեծ ձեռնարկութիւններուն հետ մրցակցելու)` պսակուած ընկերային արդարութեամբ (պետական հսկողութեան հզօրացում` բարձր հարկեր հաստատելով մեծ ընկերութիւններուն վրայ):...

Կուտակային կենսաթոշակի օրէնքին կապուած կառավարական քննարկումներուն առիթով ստեղծուած մթնոլորտը եւ սուր մեկնաբանութիւնները կը շարունակուին: Այս նոր համակարգի պարտադիր բաղադրիչը, օրէնքը ընդհանրապէս, որոշ թուականէ ետք ծնածներու հետ կապուած համեմատութիւնները եւ այլ մանրամասնութիւններ սերտօրէն կապուած են այս դրութեան ունենալիք առաւելութիւններուն եւ անպատեհութիւններուն հետ: Խնդիրը իր ընդհանուրին մէջ մէկ կողմէ քաղաքացիներուն ստանալիք հետագայ թոշակներու գումարներու բարձրացումին  առաջադրանքն է, միւս կողմէ ներկայ պահուն քաղաքացիները...

ԼԱԽՏ 12 յունիսին Սինկափուրի մէջ Հիւսիսային Քորէայի ղեկավար Քիմ Եոնկ Ընի հետ իր հանդիպումէն ետք, Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ յայտնեց, որ Ըն «շատ լաւ բնաւորութիւն ունի, զուարճալի է եւ շատ-շատ խելացի, հրաշալի բանակցող է: Ան ռազմավարական խառնուածքի տէր տղայ է»: Անկախ այն իրողութենէն, թէ ո՛վ որո՛ւ մասին «շատ-շատ խելացի» կ՛ըսէ, եւ թէ այդ արտայայտութիւնը պէտք է իբրեւ գովասա՞նք, թէ՞...

Կարելի՞ է ժողովուրդի մը երեսնամեայ պայքարը եւ կեանքը լուսանկարներով ներկայացնել: ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինին վերջերս լոյս ընծայած շքեղ ալպոմը դրական պատասխանն է այս հարցումին: Եռալեզու (հայերէն, անգլերէն եւ ռուսերէն) ալպոմը ունի վեց բաժիններ. - Համազգային շարժում.- Այստեղ ամփոփուած են Ստեփանակերտի եւ Երեւանի առաջին հանրահաւաքներու ու բողոքի ցոյցերու լուսանկարներ: Բոլորին հայեացքները հաւատք, հպարտութիւն ու վճռակամութիւն կը փոխանցեն: - Երկրաշարժ.- Աւերի եւ...

Թարգմանեց ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆԸ «Ակունք»-ը թուրքերէնից թարգմանաբար եւ առանց կրճատումների ներկայացնում է «Հիւրիէթ»-ում հրապարակուած յօդուածը` նուիրուած Զիլ ամրոցի պատմութեանը: Հրապարակման մէջ, սակայն, ոչ մի խօսք չկայ այն մասին, որ սոյն բերդը կառուցուել է Համշէնի հայկական կիսանկախ իշխանութեան ժամանակաշրջանում եւ հայ իշխանների կողմից. «Ֆըրթընա հովիտն այն վայրերից է, որտեղ բնութիւնը պահպանել է իր գեղեցկութիւնը: Նշանակալի է ոչ միայն այս հովտի բնութիւնը, այլեւ`...

ՍՕՍԻ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հարիւրամեակին առիթով, հայորդիներ, աշխարհի չորս ծալքերէն, հաւաքուած ենք այս գիտաժողովին, ակնարկ մը նետելու եւ անդրադառնալու, իւրաքանչիւրը իր տեսանկիւնէն, թէ ի՛նչ եղած է 100 տարի առաջ` դրական կամ ժխտական առումով: 18 տարուան իմ փորձառութեամբս` որպէս «gender consultant», լիբանանցի կանացի ազգային մարմինի անդամ, կ՛ուզեմ վերլուծել հայ կնոջ իրավիճակը Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան օրերուն եւ անոր ունեցած ներդրումը` քաղաքական...

ԴՈԿՏ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Ինչպէս սփիւռքի մէջ բնակող հայ համայնքներուն մեծամասնութիւնը, նոյնպէս լեհահայերն ալ հրատապ կարեւորութեամբ հետեւեցան այս տարուան ապրիլին Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող քաղաքական տագնապին, ժողովրդային ցոյցերուն, ընդվզումին եւ պետական համակարգ փոխելու արդար պահանջներուն, որոնք նախ եւ առաջ ուղղուած էին Հայաստանի մէջ տիրող իշխանութեան ու անոր շահագործող հարստապետական կարգերուն դէմ եւ հայ քաղաքացիին արժանապատիւ ապրելակերպ ապահովելու, ընկերային տնտեսական բնագաւառին մէջ...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Օրերս Փարիզում կայացաւ երիտասարդ կատարողների Սկրեաբինի անուան թիւ 18 միջազգային մրցոյթը: Մրցոյթի երեք մրցանակակիրներից մէկը` Մարգարիտա Միքայէլեանն էր: Ծնունդով հայաստանցի, նա իր երաժիշտ ծնողների աշխատանքի բերմամբ, մանկուց ապրել է Պէյրութում, սովորել է Ճեմարանում, իսկ մասնագիտական կրթութիւնը ստացել է Պետական երաժշտանոցում, բարձրամակարդակ անուանի փրոֆեսէօր Անժելա Խտըշեանի մօտ: Պէյրութում ուսման տարիներին Մարգարիտա Միքայէլեանը արդէն աչքի է ընկել իր կատարողական յատուկ...

Մուշեղ Իշխան ծնած է 1913ին, Սիվրի Հիսար, անշուք գիւղաքաղաք մը՝ Անգարայի նահանգին մէջ։ Թուրք դահիճին եաթաղանը խլած է կեանքը նաեւ նորածին մանուկին ծնողքին, անոր վիճակելով Ցեղասպանութենէն վերապրողներու կեանքի դաժան պայմանները։ Մանկութեան առաջին 4-5 տարիները անցուցած է աքսորի սարսափներուն մէջ, նոր աչք բացող երեխայի անգիտակցութեամբ։ Դամասկոսի մէջ ան յաճախած է կաթողիկէ, աւետարանական եւ առաքելական վարժարաններ։ Ի վերջոյ սակայն, 1928ին վկայական ստացած...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յունիս 8-ին, 127 տարի առաջ, Պոլսոյ մէջ վախճանեցաւ մեծ մարդու եւ նոյնքան մեծ հայու պայծառագոյն դէմքերէն մէկը` անմահն Յակոբ Պարոնեան: Ապաժամ եւ դժբախտ վախճան մը ունեցաւ Յակոբ Պարոնեան: Հիւծախտով անբուժելի հիւանդացած, ծայր աստիճան չքաւորութեան մատնուած, կնոջ եւ երկու որդիներուն հետ լքուած բոլորէն եւ հիւանդանոցի մը մոռցուած անկիւնը ծուարած` Պարոնեան առյաւէտ փակեց այնքան սրատես ու խորաթափանց իր աչքերը: Բայց...

ՊԵՏԻԿ Այո՛, բոլորս միակամ միանանք մեր պատանեկան միութիւններուն ու բարձրաձայն յայտարարենք` «Ո՛Չ ԹՐՔԱԿԱՆԻՆ...»: Մեծ ուրախութեամբ եւ նոյնիսկ յուզումով լսեցի լիբանանեան լուրերու շարքին, որ Լիբանան կ՛արգիլէ թրքական արտադրութիւններու մուտքը երկիր, մասնաւորապէս` ուտեստեղէններու, տուրմ եւ պիսքուիի տեսակներ, նոյնիսկ ձաւար եւ անշուշտ` հագուստեղէն... Ինչո՞ւ, որովհետեւ այդ անորակ արտադրութիւնները վնաս հասցուցած են լիբանանեան մեր արտադրութիւններուն ու վնաս պատճառած` ճարտարարուեստին եւ տնտեսութեան: Շա՛տ ապրին Լիբանանը,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յունիսին սփիւռքի նախարարութեան կողմէ կազմակերպուած աւանդական դարձած  հայկական լրատուամիջոցներու խորհրդաժողովը գումարուեցաւ Երեւանի մէջ: Աշխարհի քարտէսը ներկայացնող հայեր եկած էին: Իւրաքանչիւրը իր կատարած մեծ կամ փոքր աշխատանքի մասին խօսեցաւ: Շատ ալ կարեւոր չէ միւսին ըսածը լսել: Աւելի լաւ, եթէ լսենք: Միշտ հաճելի, բայց քիչ մը միօրինակ նման հանդիպումներու դադարին, երբ կը շրջիմ, կը ծանօթանամ նոր դէմքերու, կը բարեւեմ հին...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Սիմոն Վրացեան կը շարունակէ. «Կեանքիս ընթացքին ի՜նչ սարսափներ ըսես` տեսած եմ եւ դիմացած: Կարողութիւնը չունիմ Սարիղամիշի այս փոքր դէպքերը մոռնալու: Կը հասկնա՞ք. ի՛նչ ըսել է` «կարողութիւնը չունիմ մոռնալու»... Սարիղամիշը գտանք քաոսային վիճակի մէջ: Քաղաքը դատարկուած էր: Բնակիչները տուն ու տեղ թողած` հեռացած էին: Կասկածելի մարդիկ մնացած էին, որոնք գիշեր ու ցերեկ թալանով զբաղուած էին: Զինուորական պահեստները անպաշտպան մնացած...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայաստանի անդրանիկ հանրապետութեան անկախութեան հարիւրամեակը ինչո՞ւ պիտի տօնախմբենք, գիտաժողով, համաժողով եւ այլ բաներ պիտի կազմակերպենք, եթէ իրաւութեամբ դրոշմուած ժառանգորդ չենք այդ պատմական մեծ իրականացման: Պարզ հարցումի մը պէտք է պատասխանել, Հայաստան եւ սփիւռք(ներ), առանց դասական-աւանդական ինքնարդարացման ճապկումներու. ինչպէ՞ս կ’ապրինք այսօր այդ ժառանգութիւնը, ինչպէ՞ս պէտք է ապրիլ այդ ժառանգութիւնը: Այս մասին կը մտածէի եւ աւելի քան կէս դար ետ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Ազրպէյճանական մամուլը զգուշութեամբ մօտեցաւ Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձութիւններուն: Կառավարամէտ լրատուական միջոցները մտահոգուած էին, որ Հայաստանի ժողովրդային շարժումը հասնէր Պաքու, անոնք նաեւ շատ մեծ յոյսեր չէին կապած Երեւանի նոր կառավարութեան հետ` արցախեան հիմնահարցի բանակցային հոլովոյթին վերաբերեալ: Իսկ ընդդիմադիր լրատուական միջոցներուն համար Հայաստանի մէջ պատահածը նոր յոյս մը կը ներշնչէր, որ իրենց համար օրինակ մը` կը դառնայ տապալելու...

Վերջերս սուրիահայ գաղութի զանազան շրջաններուն մէջ, բոլոր մակարդակներու վրայ, ականատեսը կը դառնանք կազմակերպուող ազգային, միութենական, կրթական, նոյնիսկ պետական ձեռնարկներուն սուրիահայ երիտասարդութեան ոչ միայն աշխուժ մասնակցութեան, այլեւ` նախաձեռնող ոգիին: Սուրիական տագնապի համեմատական մեղմացումով, վերաշխուժացած են մեր միութիւններն ու ազգային կառոյցները, ու այդ աշխուժ գործունէութեան մէջ նկատելի է երիտասարդ տարրին մասնակցութիւնը: Սա կը նշանակէ, որ գաղութի հոգեւոր վերականգնումին ատաղձը  գոյութիւն ունի, կը...