Անդրադարձ

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Այսօր Միացեալ Նահանգներու շղթայազերծած տնտեսական աննախընթաց պատերազմը եւ ծաւալած պատժամիջոցներու քաղաքականութիւնը` Քուպայի, Չինաստանի, Թուրքիոյ, Իրանի եւ Ռուսիոյ նկատմամբ, եւ վերջինին ցուցաբերած ոչ բանաւոր  միջպետական յարաբերութիւններու Թրամփի կառավարութեան մարտավարութիւնը եւ նոր ոճը իրապէս աշխարհը վերածած են անկանխատեսելի միջազգային քաղաքական եւ տնտեսական անապահով թատերաբեմի մը: Արդարեւ, ներկայ միջազգային անորոշ, հակասական եւ տարաբնոյթ կացութեան լոյսին տակ, ուր նախկին ռազմաքաղաքական դաշնակիցներու փոխյարաբերութիւնները...

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի երկար տարիներու պատուոյ բարերարներէն լոսանճելըսաբնակ Անդրանիկ Պաղտասարեանը գլխաւոր դեր ունեցաւ ապրիլեան պատերազմի ծանր վնաս կրած Թալիշ գիւղի վերակառուցման գործին մէջ: Ազրպէյճանի սահմանէն հազիւ քանի մը վայրկեան հեռու գտնուող Թալիշը արցախեան առաջին համայնքն էր, որ ազրպէյճանցիներուն կողմէ յարձակման ենթարկուեցաւ 1 ապրիլ 2016-ի կանուխ ժամերուն: Պատերազմի աւարտին Թալիշը հաստատապէս կը մնար հայկական տիրապետութեան տակ, բայց աւերակի վերածուած էր: Մեծ...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Քանի մը օր առաջ լիբանանահայ ընկեր մը Դիմատետրի վրայ հրապարակեց նկար մը, որ անմիջապէս ցանցի հայ օգտատէրերուն մեկնաբանութիւններուն թիրախ դարձաւ: Սովորութիւն դարձած է այլեւս, որ ամէն «յարմար առիթի» կարելիութիւնը պէտք չէ փախցնել` հակադաշնակցական քարոզչութիւն տանելու: Ես միշտ համբերութեամբ կը հետեւէի նման ապազգային արարքներուն, բայց այս անգամ համբերութեանս բաժակը յորդեցաւ այլեւս: Ո՜վ յուսալքուած, նեղացած, անձնատուր եղած հայ երիտասարդ, քեզի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Այս օրերուն շատ դժուար է Հայաստանի մէջ խօսիլ օրէնքի, արդարութեան, խորհրդարանի եւ դատարանի մասին: Երբ ցուցարարներ կը մերժեն դատարանի վճիռը եւ կը պահանջեն դատաւորներու աշխատանքէ հեռացումը, հարց կը ծագի, թէ ո՞ւր կը մնայ օրէնքի պետութիւնը, ինչպէ՞ս պէտք է վերաբերիլ օրէնքի գերակայութեան հետ: Օրէնքը անանձնական է: Ան հեռու պէտք է մնայ մասնակի մեկնաբանութիւններէ, անմիջական շահերէ, մանաւանդ` յուզումներէ, զգացումներէ, քէներէ:...

Ապրելով սփիւռքի մէջ, մեր ողջ ուշադրութիւնը բնականաբար կը կեդրոնանայ հայրենիքի քաղաքական զարգացումներուն վրայ: Հայաստանը յեղափոխութիւն կ՛ապրի: Յեղափոխութիւն մը, որ կոչուած է` բարելաւելու երկրի քաղաքական, տնտեսական, ընկերային կեանքը, վերացնելու անվստահութեան մթնոլորտն ու փտածութիւնը, վերջ տալու շահագործումներուն, մենաշնորհումներուն, ժողովրդավարութեան ազատ ու խաղաղ ընթացքի խափանման փորձերուն ու վերջնականապէս քանդելու արհեստական պատը` ժողովուրդին եւ իշխանութիւններուն միջեւ: Սա դրական յառաջխաղացք է, որուն յաջողութեան պէտք է...

ԱՇՈՏ ՎԱՒԵԱՆ Օգոստոսի 27-ը երջանկայիշատակ Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց հայրապետի ծննդեան տարեդարձն է, ով նաեւ Կիլիկիոյ Աթոռի գահակալն էր նախքան Ս. Էջմիածնում իր կաթողիկոսութիւնը: Այսօր նա կը դառնար 86 տարեկան: Գարեգին կաթողիկոսն իր աննախադէպ մտաւոր ու հոգեւոր կարողութիւններով մեծ ներդրում ունեցաւ Հայաստանեայց եկեղեցու եւ հայ ժողովրդի կեանքում: Նա կամուրջներ կառուցեց հայոց զոյգ կաթողիկոսութիւնների, Հայ առաքելական եւ օտար եկեղեցիների միջեւ, հոգեւորականների...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Գրեթէ մէկ ամիս անցած է Հայաստանի մէջ ՀՄԸՄ-ի հիմնադրութեան դարադարձին նուիրուած պաշտօնական եւ ժողովրդային հանդիսութիւններէն: Մանաւանդ այս օրերուն, երբ շատերս քննադատութեան մէկական վարպետներ ենք, յաճախ ձեռնածալ նստած` կը քննադատենք այս կամ այն միութեան ըրածը կամ չըրածը, սխալներն ու, մարտահրաւէրները նշելու կողքին, գործնական ու ազդու լուծումներ չենք առաջարկեր, «եթէ մենք չենք կազմակերպողը, ուրեմն թերի-անկատար է»-ի հոգեբանութեամբ կը գործենք ու...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Մտքերը թարմացնելու համար ըսենք, որ պատմական մեծ արժէք ներկայացնող սոյն յօդուածը կը ներկայացնենք մեր ընթերցողներուն ե՛ւ որպէս պատմական, ե՛ւ որպէս այժմէականն արժէք ներկայացնող գրութիւնը մը, որուն վրայ հիմնուելով` Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը շուրջ երկուտարի առաջ Հայ դատը ներկայացուց թէ՛ թրքական եւ թէ՛ եւրոպական ատեաններու մէջ` պահանջելով Սսոյ վանքին կալուածները վերադարձնելու իր իրաւատիրոջը` հայ ժողովուրդին Վանքին Կարաւանը 1914-ի ամառնամուտին...

Երեւանի մէջ լոյս տեսած «Իմ Հայաստան» բանաստեղծութիւններու ժողովածուն, զոր մտայղացած, կազմած եւ հրատարակած է Հայաստանում ճանչցուած լրագրող, հրապարակագիր, գրականասէր մտաւորական Լեւոն Լաճիկեանը: Հատորը նուիրուած է Մեծ եղեռնի յիշատակին եւ կ՛ընդգրկէ արեւմտահայ եւ արեւելահայ անուանի 36 բանաստեղծների Հայաստանին նուիրուած քերթուածները (անոնց կարգին` Մկրտիչ Պեշիկթաշլեան, Պետրոս Դուրեան, Սիամանթօ, Դանիէլ Վարուժան, Մուշեղ Իշխան, Յովհաննէս Թումանեան, Վահան Տէրեան, Եղիշէ Չարենց, Յովհաննէս Շիրազ, Պարոյր Սեւակ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Նախաձեռնութեամբ ՀՀ կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան, 2-6 օգոստոս 2018, Աղվերանի մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստան-սփիւռք Համահայկական 8-րդ կրթական խորհրդաժողովը, որուն հրաւիրուած էին Հայաստանէն եւ բազմաշերտ սփիւռքէն, Արցախէն, Ջաւախքէն ամէնօրեայ եւ միօրեայ վարժարաններու ուսուցիչներ, տնօրէններ, փրոֆեսէօրներ, մշակութային, կրթական կեդրոններու, թեմական խորհուրդի անդամներ եւ ներկայացուցիչներ, վարիչներ, մասնագէտներ, աշխատակիցներ, դաստիարակներ, մեթոտիստներ եւ գիտաշխատողներ ու հիւրեր` աւելի քան 150 կրթական մշակներ: Իբրեւ սոյն...

Գերմանիոյ վարչապետի այցելութիւնը Հարաւային Կովկաս կ՛արժէ դիտարկել տարածաշրջանին մէջ աշխարհաքաղաքական գործընթացներու ընդհանուր եղելոյթներու շրջագիծին մէջ: Կարեւոր հանգամանքը այս պարագային այն է, որ Գերմանիոյ վարչապետը Եւրոպական Միութեան  իրողական ղեկավարն է եւ Հարաւային Կովկասի մէջ իր առած քայլերը ունին համաեւրոպական տարողութիւն: Ուաշինկթըն-Մոսկուա պարանաձգային մրցակցութիւնը վաղուց թափանցած էր տարածաշրջան: Յարաբերութիւններու ելեւէջներու առընթեր կայուն կ՛ընթանային մրցակցային  կամ ազդեցութեան գօտի պահպանել-նուաճելու գործողութիւնները: Այժմ այդ պարանաձգութեան...

ՍՈՆԱ ԹԻԹԻԶԵԱՆ Շուտով լոյս կը տեսնէ Քալիֆորնիոյ համալսարանի մշակոյթի պատմութեան մասնագէտ-դասախօս Հեղնար Զէյթլեան-Ուաթընփայի «The missing pages. The modern life of a medieval manuscript from Genocide to justice» («Պակսող էջերը. միջնադարեան ձեռագրի մը արդի կեանքը` Ցեղասպանութենէն մինչեւ արդարութիւն») գիրքը, որ կը վերաբերի Զէյթունի Աւետարանին կորսուած 8 էջերուն: Զէյթունի Աւետարանը 1256 թուականին ընդօրինակուած է Հռոմկլայի մէջ: Զայն գրած ու նկարազարդած է 13-րդ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհը տագնապի մատնող ռազմական թէ բնական պատահարներուն ի տես` կը ստեղծուի այն տպաւորութիւնը, որ դէպքերու ղեկը շարժողները մարդկութեան` ունին հին-նոր պատգամ մը. վարժուեցէ՛ք դառնութիւն պատճառող վիճակներուն: Բացատրենք քանի մը նորագոյն օրինակներով: Եմէնի պէս երկիր մը քանի մը տարիէ ի վեր միացած է Միջին Արեւելքը հարուածող ռազմական փոթորիկի զոհերու շարքին: Ամէն օր, սէուտական ու դաշնակից օդանաւեր, յստակօրէն խրախուսուելով Ուաշինկթընէն...

Ա. Ա. Տնտեսաքաղաքական շահերու բախման բաւական ցայտուն բեմագրութիւն մըն է Միացեալ Նահանգներ – Թուրքիա տագնապը, որ բնականաբար ունի մէկէ աւելի ծալքեր, մանաւանդ եթէ մեր ընթերցողները ի մտի ունենան Սուրիոյ մէջ ՏԱՀԷՇ-ի եւ իսլամական ծայրայեղական տարբեր հատուածներու դէմ շղթայազերծուած պատերազմին մէջ, Թուրքիոյ վստահուած դերակատարութիւնը: Մինչ թուրքեւամերիկեան տարակարծութիւնները կը յամենան, իսկ թրքական լիրան թէեւ` ոչ անցեալ շաբաթներու կշռոյթով, կը շարունակէ արժեզրկուիլ, նոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Մինչ Թուրքիոյ եւ Միացեալ Նահանգներու միջեւ հակամարտութիւնը կը շիկանայ, Թուրքիոյ անխելք նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանը չի հասկնար, որ շարունակելով կեղծ մեղադրանքներով պահել ամերիկացի պատուելի Էնտրու Պրանսընը, մեծ հարուած կը հասցնէ Թուրքիոյ տնտեսութեան եւ իր` ՕԹԱՆ-ի անդամակցութեան հարցին: Խելամիտ այլ թուրք ղեկավար մը շատոնց ազատ արձակած կ՛ըլլար պատուելի Պրանսընը` եւ կը պահպանէր ռազմական...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Հարցը բնաւ հռետորական չէ: Այն ունի քաղաքական նախադրեալներ ու հիմքեր եւ, որպէս այդպիսին` լայնօրէն շրջանառւում է ինչպէս ազրպէյճանական, նոյնպէս եւ հայկական լրատուամիջոցներում: Մանաւանդ վերջին շրջանում` մերձկասպեան երկրների նախագահների կողմից Կասպից ծովի իրաւական կարգավիճակի մասին հռչակագրի ստորագրումից յետոյ, որ, ինչպէս յայտնի է,  տեղի է ունեցել օգոստոսի 12-ին` ղազախական Ակտաու քաղաքում: Եւ այսպէս, իրօ՞ք Ազրպէյճանը կարող է դիտարկել...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Արամ Մանուկեան` Սերգէյ (Սարգիս) Յովհանիսեան, 1879-1919, ՀՅԴ անդամ, ազգային-ազատագրական գործունէութիւնը սկսած է դպրոցական տարիքին (որուն պատճառով վտարուած դպրոցէն, հակառակ անոր որ ուշիմ աշակերտ էր), Շուշիի մէջ, ապա ցարական Ռուսիոյ հայ ժողովուրդին վրայ ճնշումներուն դէմ պայքարով: 1901-1903 գործած է Պաքուի, Գանձակի, Թիֆլիսի, Ալեքսանդրապոլի եւ Կարսի մէջ: «Ռուսերը կը հալածէին հայ լեզուն, հայ դպրոցը եւ ազգային-մշակութային հաստատութիւնները» (1), Հայ եկեղեցւոյ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Իրանի պաշտպանութեան նախարար Ամիր Խաթամի յայտարարեց, թէ իր երկիրը Թուրքիոյ, Աֆղանիստանի, Ազրպէյճանի եւ Փաքիստանի հետ ունի լաւ յարաբերութիւններ, որոնք հիմնուած են «եղբայրութեան եւ անկեղծութեան» վրայ: Եթէ Խաթամի կ՛ակնարկէ իսլամական եղբայրութեան, ապա վերոնշեալ երկիրները սիւննիական են եւ հաշտ աչքով չեն դիտեր իրենց շիի «եղբայրները»: Փաքիստանի մէջ շիիները ահաբեկչական յարձակումներու յաճախակի թիրախ են, եւ թէեւ այդ երկրի նորընտիր վարչապետ Օմրան...

«Յիշեցէ՛ք, շարունակ յիշեցէ՛ք, որ բոլորս, ե՛ւ դուք ե՛ւ ես յատկապէս, գաղթականներէ եւ յեղափոխականներէ սերած ենք» Ֆրանքլին Ռուզվելթ Հարիւր օրեր թաւալած են «թաւշեայ յեղափոխութեան» այն օրէն, երբ ՓՈՓՈԽՈՒԹԻՒՆ մը կատարուեցաւ: Փոփոխութիւն մը, որուն առաջին քայլը առնուած էր ամիսներ առաջ, երբ նախագահական կառավարման փոխարէն` կանաչ լոյս տրուած էր ժողովրդավարական կանոններու վրայ հիմնուած խորհրդարանական կառավարման ձեւին: Այսօր, ցոյցի ելած այդ աշխատաւորները, պաշտօնեաները, ուսուցիչներն...

ՅԱԿՈԲ ՊԱԼԵԱՆ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի 17 օգոստոսի Հանրապետութեան հրապարակի տպաւորիչ հանրահաւաքի ընթացքին արտասանած ճառը վերջին տասնամեակներու ընդհանուր սահմանումով ամէնուրեք զարգացող populiste քաղաքական խօսքի նմուշ մըն էր: Ոչ միայն հայկական: Վերանկախացած Հայաստանի պետութիւնը, հայ ժողովուրդը, Հայաստան եւ սփիւռք(ներ), զգացական-յուզական երջանկացնող վիճակներէն հեռանալով` իմաստուն վերաբերում եւ գնահատում պէտք է ունենան երկրի եւ ժողովուրդի հարցերուն, ներկային, ապագային եւ պատմութեան մասին, երբ շատ...