Անդրադարձ

ՆԱՐԵԿ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Ապագայ լրագրող Ի՞նչ կը ներկայացնէ հայրենիքը մեզի` սփիւռքահայ երիտասարդներուս համար: Երբ այս հարցումը ուղղես հայ երիտասարդներուն, անոնց բոլոր կարծիքները այս նիւթին շուրջ` կարելի է ամփոփել հետեւեալ քանի մը պատասխաններով. Կարէն Պոյաճեանը կ՛ըսէ. «Հայրենիքը ինծի համար պարզապէս հողային տարածք մը չէ, այլ` սրբավայր մը, որ ամէն բանէ վեր է, եւ որուն գոյատեւման համար պէտք է պայքարի իւրաքանչիւր հայ պատանի,...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Վերջին օրերու եւ շաբաթներու Հայաստանի իրաւական, դատական, քրէական, քաղաքական, լրատուական եւ տեղեկատուական սրընթաց զարգացումներուն ստեղծած լարուածութիւնը եւ անոնց հակազդեցութիւնը իրապէս Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ` թէ՛ հասարակութեան, թէ՛ ներքաղաքական դաշտին, հատած են ընդունելի բոլոր գիծերը եւ դարձած` շատ վտանգաւոր: Արդարեւ, լիցքաթափելու համար այս ջղագրգիռ եւ լարուած մթնոլորտը` Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ օդի ու ջուրի չափ անհրաժեշտ է քաղաքական եւ հասարակական բոլոր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 7 սեպտեմբերին Թեհրանի մէջ տեղի ունեցաւ Իտլիպի հարցով Իրան-Թուրքիա-Ռուսիա վեհաժողովը, որուն ընթացքին կարելի չեղաւ համաձայնութիւն գոյացնել: 10 օր ետք` 17 սեպտեմբերին, Սոչիի մէջ Փութին-Էրտողան հանդիպումի ընթացքին, սակայն, նոյն հարցին շուրջ գոյացաւ ռուս-թրքական համաձայնութիւն մը: Իրանեան դիւանագիտութեան պետը Մոհամետ Ճաւատ Զարիֆ իր երկրին մեկուսացման ծանրութիւնը մեղմացնելու փորձով մը յայտարարեց. «Անցնող քանի մը շաբթուան ընթացքին Անգարա եւ Դամասկոս այցելութեանս ընթացքին,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան նախարար Նիկոլ Աղբալեանի հեռատես քաղաքականութեան շնորհիւ, ուսումնական ծրագիրներուն մէջ առաջին համալսարանը հիմնելու կողքին, ան նաեւ քաջալերեց մարմնակրթանքը ուսումնական ծրագիրներուն մէջ յատկապէս եւ երկրին մէջ` ընդհանրապէս: ՀՄԸՄ-ի սկաուտ եւ մարզիկ, Գում Գաբուի «Տորք» ակումբէն Եզնիկ Քաջունին 1918-էն սկսեալ, զանազան պարտականութիւններու կողքին, կը դասաւանդէր նաեւ Երեւանի «Աղեքսանդրեան» եւ «Գայիանեան» աղջկանց երկրորդական վարժարաններուն մէջ` իբրեւ մարզանքի ուսուցիչ, ուր...

ՄԱՐՏԻԿ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Շաբաթ, 15 սեպտեմբերին կատարուեցաւ ազգային թաղումը լիբանանահայ վաւերական արուեստագէտ, քանդակագործ Զաւէն Խտըշեանի: Անոր մահով լիբանանահայութիւնը կորսնցուց մեր կեանքի արժէքներէն անձ մը, որ ամբողջ տասնամեակներ փառքն ու պատիւը եղած էր մեր գեղարուեստական դիմագիծին ու անոր տարածման: Զաւէն Խտըշեանը իր գործերով (յատկապէս` Եղեռնի յիսնամեակին առիթով յուշարձանով) եւ այլ աշխատանքներով ինքզինք պարտադրած արուեստագէտ մը եղած էր լիբանանահայ կեանքին, ինչպէս նաեւ լիբանանեան...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Եւս չորս օր եւ ահա՝ համալրւելու է 1991 թ. սեպտեմբերի 21-ով նշանաւորւած Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան վերականգնման 27-րդ ամեակը… Անշուշտ, վերանկախ Հայաստանի տատասկոտ ճամբի նոյն 27-րդ հանգրւանին ներքին թէ՛ արտաքին բազմապիսի մարտահրաւէրները դիմագրաւելու բացառիկ առիթ ու հնարաւորութիւն դարձան՝ թէ՛ ՆՈՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ-ին ձգտող Մայիսեան համաժողովրդական ու թաւշեայ կոչւող Յեղափոխութիւնը եւ թէ՛ միեւնոյն Մայիսին ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ 100-ամեակը նշանաւորելու համազգային տօնախմբութիւնը: Վերանկախացած...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Իրաւացի են իմաստունները, որ` ազգի արժանաւոր զաւակները չեն մեռնում, քանզի նրանք յաւերժի ուղեկիցներն են, եւ ֆիզիքական մահն ու պատմութեան անգամ հաստ փոշին անզօր են երբեւէ մոռացութեան մատնելու ժողովրդի յիշողութեան մէջ անմահացած ու սրբացած նրանց անունն ու գործը: Յիրաւի, հայոց երանելիների այդ փաղանգին է պատկանում տակաւին պատանութեան տարիներից մինչ վերջին շունչ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն  կուսակցութեան նուիրեալ  անդամ, հայ ժողովրդի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Տարիներ շարունակ լսած էի, որ գրաւոր հաղորդակցութիւն եղած է Մոհամետ մարգարէին եւ Երուսաղէմի հայոց պատրիարքութեան միջեւ, սակայն ոչ մէկ փաստաթուղթ տեսած էի այդ մասին: Երկու ամիս առաջ Պէյրութի «Ազդակ» օրաթերթին մէջ կարդացի տոքթ. Կարպիս Հարպոյեանի (Մոնրէալ, Քանատա) գրած հետաքրքրական յօդուածը, ուր ան բացայայտած էր Մոհամետ մարգարէին եւ Երուսաղէմի այդ օրերու հայոց պատրիարքին...

Ա. Ա. Թուրքիոյ Բարեկեցութեան հիմնադրամը վերածուեցաւ նախագահ Ռեճեփ Էրտողանի միահեծան իշխանութեան նորագոյն լծակին, երբ նախագահական հրամանագրով մը ան ինքզինք հիմնադրամին նախագահը հռչակեց, իսկ ելեւմուտքի նախարար Պերաթ Ալպայրաքն ալ` իր փոխանորդը: Ալպայրաք Էրտողանի փեսան է եւ կը համարուի ուժեղագոյն անձնաւորութիւնը Թուրքիոյ մէջ` Էրտողանէն ետք: Թուրքեւամերիկեան տագնապի ենթահողին վրայ օրէ օր առաւել խորացող տնտեսական տագնապ դիմագրաւող Թուրքիոյ նախագահը Բարեկեցութեան հիմնադրամը, որ շուրջ...

Սուրիոյ հայ համայնքը դարերու վրայ երկարող պատմութիւն ունի այս երկրին մէջ: Համայնքը յատկանշուած է տնտեսական, մշակութային, քաղաքակրթական, գիտական, քաղաքական, ընկերային ազդու ներկայութեամբ: Մերթ ընդ մերթ այդ ազդեցութիւնը, քաղաքական կացութիւններու փոփոխութեան լոյսին տակ, սահմանափակումներու ենթարկման վտանգին դէմ յանդիման գտնուած է, բայց պահպանելով իր ուժականութիւնը` վերստին զօրացած եւ դրական ներգործութեան վերածուած է Սուրիոյ ողջ տարածքին, յատկապէս երբ իշխանութիւնները ունեցած են հայկական  գործօնը...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ - Մա՛մ, ասո՞նք են շատրուանները, որոնց մասին յաճախ կը պատմէիր ինծի: - Այո՛, տղա՛ս: Քիչ ետք բոլորը կը ցայտեն ու, պատմածիս պէս, կը տեսնես անոնց երաժշտութեան համեմատ գունաւոր պարը: - Ի՜նչ լաւ: - Եկո՛ւր` հոս նստինք, որ կարենաս մօտէն դիտել ու վայելել գեղեցկութիւնը: Այսպէս մայրն ու իր հնգամեայ մանչուկը կը նստին ու կը հետեւին Հանրապետութեան հրապարակի շատրուաններու երգահանդէսին:...

Թրքական «Հիւրրիեթ» թերթը 15 սեպտեմբերին տեղեկութիւն տարածած էր, թէ Թուրքիոյ նախագահը հեռաձայնած է Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետին եւ խնդրած վերադարձնել հայ-թրքական սահմանը հատած եւ ձերբակալուած  16-ամեայ հովիւը: Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարութիւնը հերքած էր թրքական լրատուամիջոցներու տարածած տեղեկատուութիւնը: Արտաքին գործոց նախարարութեան բանբերին հերքումը վերահաստատած էր նաեւ վարչապետը: Վերջին շրջանին դէպի հայկական կողմը իրերայաջորդ սահմանի հատման պարագաներ արձանագրուած էին: Այս տարուան մայիսին,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ստեղծագործական Ակնթարթը, Երբ Մեր Ճակտի Գիրը Եւ Երազը Կը Դառնան Քանդակ Պէյրութէն ընկեր մը քիչ առաջ հեռախօսով հաղորդեց գոյժը. 1932-ին Պէյրութ ծնած Զաւէն այս աշխարհին հետ իր հաշիւը մաքրած էր եւ յաձնուած` մեծ խորհուրդին: Խառնուածքով եւ ապրումներով զտարիւն արուեստագէտ մըն էր Զաւէն: Ուսանելէ ետք Լիբանանի Գեղարուեստից ակադեմիայի մէջ (ALBA), շարունակած էր իր ուսումը Փարիզի գեղարուեստից ազգային բարձրագոյն վարժարանին...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 10 սեպտեմբերին, 120 տարի առաջ, 51 տարեկանին Գերմանիոյ Հոհենհոնոֆ քաղաքին մէջ մահացաւ հայոց հինաւուրց Արծրունի տոհմին վերջին շառաւիղներէն Անդրէաս Երեմիայի Արծրունին: Համաշխարհային հռչակով մեծ գիտնական է Ա. Արծրունի` երկրաբան, հանքագէտ եւ մետաղագէտ, որուն անունով կը ճանչցուին հրաբխային կազմաւորումներու վերաբերեալ շարք մը տեսութիւններ, ինչպէս նաեւ` ոսկեայ եւ թանկագին քարերու տեսակներ: Ծնած է 15 նոյեմբեր 1847-ին: Թէեւ Հայկական Սովետական Հանրագիտարանը...

Սեպտեմբեր 12-ի Ազգային ժողովի նիստին կառավարութեան հետ հարցուպատասխանի ժամանակ Ազգային ժողովի ՀՅԴ խմբակցութեան պատգամաւոր Ռուզաննա Առաքէլեանը ըսած է. «Տարբեր առիթներով համապատասխան ատեանները շատ են խօսում Հայաստան-սփիւռք կապի կարեւորութեան մասին: Ես ուզում եմ արձանագրել, որ Գ. հանրապետութեան բոլոր ժամանակներում բոլոր ղեկավարները նոյնպէս կարեւորել են Հայաստան-սփիւռք կապը` այն գիտակցամբ, որ սփիւռքը իմաստաւորւում է Հայաստանով, Հայաստանը հզօր է սփիւռքով»: Հարցումը ուղղելով սփիւռքի նախարարին`...

10-12 սեպտեմբեր 2018-ին Արամ Ա. կաթողիկոս Հայաստանէն ժամանած արուեստի ու մշակոյթի հետեւեալ մասնագէտները ընդունեց. ա) Շուրջ երեք օր մայրավանքի հիւրերը դարձան` դոկտ. Աշոտ Գրիգորեանը, փրոֆ. Արամ Իսաբեկեանը եւ փրոֆ. Կետիկ Բաղդասարեանը: Անոնք եկած էին վեհափառ հայրապետին հրաւէրին ընդառաջելով, որպէսզի ուսումնասիրեն Ս. Աստուածածին վանքին մէջ հայոց պատմութեան կարեւոր շրջանները ու խորհրդանշանները ներկայացնող դէպքերու ու դէմքերու քանդակներուն տարածքը, որ պիտի երկարի դէպի...

Շաբաթ, 8 սեպտեմբեր 2018-ին, Ազգային երեսփոխանական ժողովի յատուկ նիստի ընթացքին տեղի ունեցաւ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի նոր առաջնորդի ընտրութիւն, որուն ընթացքին առաջնորդ ընտրուեցաւ Անուշաւան եպս. Դանիէլեանը: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս Ազգային երեսփոխանական ժողովին ուղղած իր հայրապետական գիրով վաւերացուց առաջնորդի ընտրութիւնը եւ յաջողութիւն մաղթեց նորընտիր առաջնորդ սրբազան հօր` իրեն վստահուած առաքելութեան մէջ: Միաժամանակ վեհափառ հայրապետը իր բարձր գնահատանքը...

Անցնող շաբաթներուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Քրիստոնէական դաստիարակութեան բաժանմունքին շուրջ համախմբուած կամաւորներ, մէկ շաբթուան վրայ երկարող աշխատանքէ մը ետք, իրականացուցին բիւրեղեայ քարերով զարդարուած ս. խորանի ձեռագործ վարագոյրներ, ինչպէս նաեւ` ս. սեղանի եւ այլ ծածկոցներ: Այս աշխատանքներուն միացան նաեւ, երիտասարդական պատարագէն եւ ուրբաթօրեայ գիշերային «Նարեկեան աղօթասացութենէն» ետք, Ս. Գրոց ճամբարի տղաքը եւ իրենց մասնակցութիւնը բերին աղօթասացութեամբ եւ շարականներու երգեցողութեամբ:

Նիւ Եորքի միջազգային հռչակ ունեցող «Մեթրոփոլիթըն» թանգարանին մէջ 22 սեպտեմբեր 2018-ին բացումը տեղի պիտի ունենայ հայ մշակոյթին նուիրուած մեծ ցուցահանդէսին: Ցուցահանդէսին պիտի ներկայացուին մշակութային իւրայատուկ արժէք ունեցող իրեր` Հայաստանի Պետական թանգարանէն, Մատենադարանէն, Ս. Էջմիածինէն, Երուսաղէմի հայոց պատրիարքութենէն, Ս. Ղազարու վանքէն (Վենետիկ), «Գալուստ Կիւլպէնկեան» թանգարանէն (Լիզպոն), Ամերիկեան հայկական թանգարանէն (Պոսթըն), Ալեքս եւ Մարի Մանուկեան թանգարանէն (Միշիկըն), ինչպէս նաեւ` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 16 յուլիս 2018-ին Հելսինքիի մէջ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տոնալտ Թրամփն ու Ռուսիոյ Դաշնութեան նախագահ Վլատիմիր Փութինը գումարեցին ժողով մը, որուն հիման վրայ Ամերիկայի նախկին արտաքին գործոց նախագահ Հենրի Քիսինճըրը յօդուած մը գրեց («Ֆայնենշըլ Թայմզ», 20 յուլիս 2018): Այդ վեհաժողովներու ղեկավարները քննարկեցին միջազգային տագնապալի խնդիրներ, որոնց շարքին` Ուքրանիոյ, Սուրիոյ եւ առեւտրական հարցեր: Քիսինճըր կարեւոր նկատելով այս վեհաժողովը` կոչ ուղղեց...