Անդրադարձ

ԹՈՐԳՈՄ ՔՀՆՅ. ՉՈՐՊԱՃԵԱՆ Ամերիկա գալէս առաջ, համացանցին բարիքներէն օգտուելով, արդէն կը ճանչնայի զիրենք: Արհեստագիտութենէն խուսափելու տրամադրութիւնս եւ «բնական կեանք»-ի հանդէպ ունեցած սէրս զիս աւելի մղեցին, որպէսզի հետաքրքրուիմ անոնցմով եւ անյագ կարդամ անոնց պատմութեան, կենցաղին եւ իւրայատկութիւններուն մասին: Խօսքս ամիշներուն մասին է: Անցեալ տարի վերջապէս առիթը ունեցայ այցելելու անոնց տարբեր բնակավայրերը` տեսնելու համար առօրեան այն մարդոց, որոնց մասին մեծ հետաքրքրութեամբ կարդացած...

Ուրախութեամբ կը յայտարարենք, որ հովանաւորութեամբ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Քանատայի եւ Արեւելեան ու Արեւմտեան Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու երեք թեմերուն` կը սկսի աշխատանքը հայերէնի առցանց բացատրական բառարանի մը պատրաստութեան` համագործակցութեամբ Երեւանի պետական համալսարանին: «Հայբառ» անունով կնքուած այս բառարանը պիտի ըլլայ թուայնացած (digital/ numérique), պիտի զետեղուի առցանց (online/en ligne) եւ բոլորին պիտի մատուցուի անվճար: Պիտի ընդգրկէ 60.000 գլխաբառ եւ դարձուածք` թէ՛ արեւմտահայերէն`...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ - ՂԱԶԱՐԵԱՆ Զարմանալի է ՄԱՐԴԸ: Աւերողը, քանդողը, աքսորողը, տարագրողը, սպաննողը... մարդն է, նոյնպէս` այդ բոլորէն փրկողը: Չարն ու բարին անընդհատ կը պայքարին երկրի վրայ: Նիւթականն ու հոգեւորը, լոյսն ու խաւարը, բարձրը եւ ստորինը, առաքինին ու ընչաքաղցը, մարդկայինն ու անմարդկայինը... բոլորը գոյ են ՄԱՐԴ-ուն մէջ: Յարափոփոխ յաւերժութիւնն է սա` կեանքը իր երկու էական երեսներով: Երկու ծայրայեղութիւններուն տիրողներուն անունները կ՛երեւին,...

Ա. Ա. Արեւմտահայ թատրոնի եւ առհասարակ հայ թատրոնի գագաթներէն է անզուգական Պետրոս Ադամեանը, որուն թաղման ընթացքին, 5 յունիս 1891-ին, Եղիա Տեմիրճիպաշեան իր դամբանականին մէջ նշեց, որ` «Պետրոս Ադամեան աշխարհ եկեր էր միաժամանակ երեք մեծութիւններ աշխարհին ճանչցնելու համար: Շէյքսփիրի մեծութիւնը, որ այնքան ժամանակ անտես առնուած էր: Մեր մայրենի լեզուին մեծութիւնը, որ այնքան ժամանակ նոյնիսկ արհամարհուած էր, եւ հայ հանճարին մեծութիւնը, որ...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա Հակառակ առողջապահական սպասարկութիւններու զգուշութեան թելադրութիւններուն, որ երէցները տունը մնան խուսափելու համար պսակաձեւ ժահրով (coronovirus) վարակումէ, Արմենակ, երբ ըսելիք ունի, տունէն կ’ելլէ, հանրային փոխադրութեանց միջոցներով քաղաքի հեռու եւ մօտ տեղերը կ’երթայ, ինչպէս Հայաստան կ’ըսեն` կիսուելու համար: Ընկեր-բարեկամ չեն զարմանար, երբ Արմենակ դրան զանգը հնչեցնէ: Մարտի այս անձրեւոտ կիրակին առանձին եկաւ: Էլպիս ողջմիտ կին է, չէր ընկերակցած: Կեդրոնականցին եկաւ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Բարեբախտաբար ունինք հայ գրողներ, որոնք կ՛անտեսեն «գիրքը այլեւս հնութիւն է» գիւտը  եւ կը շարունակեն դրօշարշաւը` իրենց կեանքի ու մտածողութեան բաժնեկից դարձնելով շրջապատը, կը յանդգնին գիրք հրատարակել: Եւ ահա մեր սեղանին վրայ է Սարգիս Վահագնի (Փաթափութեան) նորագոյն հատորը` «Ինքս ինձ հետ», որուն խորագիրին տակ արձանագրուած է «Յուշավէպ»: Լոյս տեսած է Լոս Անճելըս, 2019-ին: Գիրքը ունի մեկենաս, խմբագիր ու սրբագրող,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Թրքական կառավարութեան կողմէ շատոնց ի վեր կիրարկուող գործելակերպ է` ճնշում գործադրել Թուրքիոյ փոքրամասնութիւններու կրօնական խումբերու առաջնորդներուն վրայ, որպէսզի հանդէս գան հրապարակային յայտարարութիւններով` ի պաշտպանութիւն թրքական քաղաքականութեան եւ ռազմական գործողութիւններու եւ կամ` դատապարտելու համար օտարերկրեայ զանազան պետութիւններու կողմէ ընդունուած Հայոց ցեղասպանութեան բանաձեւերը: Հայկական, ասորական, յունական եւ հրէական համայնքներու ղեկավարները վարժ են այս գործելակերպին...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ 11 մարտ 2020-ին վարչապետ Փաշինեան Գորիսի իր հանրահաւաքի ընթացքին կը բացայայտէր նախագիծը հռչակագրի մը, որ պիտի յաջորդէ ապրիլ 5-ի ժամկէտով նախատեսուած հանրաքուէին: Նախագիծը արդէն լայնօրէն հրապարակուած է պետական լրատու համակարգին կողմէ` ինքնաբերաբար նախապաշարելով Հայաստանի ընտրազանգուածը ամէնուրեք: Մէկդի թողնելով այն հանգամանքը, որ համապետական հռչակագիր մը պէտք է բխի ներկայացուցչական ժողովի մը (այս պարագային` Հայաստանի Ազգային ժողովին) իրաւասութենէն միայն եւ...

Հանդիպում` Յունահայ Կառոյցներու Ներկայացուցիչներուն Հետ Աշխատանքային այցելութեամբ Յունաստան գտնուող ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Յակոբ Տէր Խաչատուրեան, ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէի կազմակերպութեամբ, 6 մարտին Քոքինիոյ «Զաւարեան» կեդրոնին մէջ տեսակցեցաւ յունահայ գաղութի կառոյցներու ներկայացուցիչներուն հետ:  Երեկոյի բացումը կատարեց ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Սերգօ Գույումճեան, որ հակիրճ կերպով տուաւ ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչի աշխատանքային այցելութեան մանրամասնութիւնները` յատուկ անդրադարձ կատարելով Յունաստանի նախագահին հետ հանդիպման ընթացքին ստեղծուած ջերմ...

Փետրուար 23-ին Գահիրէի մէջ իր մահկանացուն կնքած է «Լը Մոնտ» օրաթերթի հանրածանօթ լրագրող, Միջին Արեւելքի մասնագէտ Ժան Կեռաս (Jean Gueyras), բուն անունով` Հայկ Քիրազեան: 1966-էն AFP-ի եւ «Լը Մոնտ»-ի համար տողավարձով լրագրութիւն ընելէ ետք, 1971-ին պաշտօնապէս միացած է «Լը Մոնտ»-ի խմբագրական կազմին: Ամբողջ 25 տարի Միջին Արեւելքի բոլոր ճակատներէն լուսաբանումներ կատարած է ֆրանսական հեղինակաւոր այս օրաթերթին համար: Ծնած էր 1925-ին,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Սեւրի դաշնագիրին մասին իսկապէս սքանչելի մատուցումի մը ներկայ գտնուեցանք 16 յունուար 2020-ին: Մեծ հետաքրքրութեամբ կարելի եղաւ հետեւիլ արհեստավարժ այս պատմագէտին, որ շուրջ 50 վայրկեան, առանց գրաւոր յուշարարի, առանց նախապաշարումի, կամ զգացական աւելորդաբանութեան, բովանդակալից  նիւթը` Սեւրի դաշնագիրը եւ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Վուտրօ Ուիլսընի Իրաւարար վճիռը ներկայացուց, այնպէս, ինչպէս որ է (1) (2): Դոկտ. Մարուքեան կը դասախօսէ «Ազդակ»-ի Փիւնիկ սրահին...

ՍԵՐԳԷՅ ՇԱՔԱՐԵԱՆՑ Ինչպէս յայտնի է, մարտի 5-ին աշխարհի ուշադրութիւնը սեւեռուած էր դէպի Մոսկուան. այնտեղ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Փութինը մեթոտաբանօրէն եւ համբերատար «համոզում էր» իր թուրք գործընկերոջը եւ «ընկերոջը»` Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանին, ընդունել հիւսիսային Սիրիայի վերաբերեալ որոշակի պայմաններ: Մենք հետագայում կ՛ուսումնասիրենք իրավիճակը եւ կը տանք մեր գնահատականները. այս տարածաշրջանը կարեւոր է նաեւ հայ ժողովրդի համար, հիւսիսային Սիրիայի անվտանգութիւնն ու խաղաղութիւնը նշանակում...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ - Ըլլա՛լ: Այսպէս կ՛աւարտէի նախորդ յօդուածներէս մէկը` ակնարկելով մեր կուսակցութիւններու առաքելութեան. ըլլալ, գոյութի՛ւն ունենալ մեր կեանքին մէջ, գործե՛լ: Գործել` յանուն ինչի՞, ընդդէմ ինչի՞: Եթէ հարցումը այլապէս դնենք, ինչպէս դիտել կու տար ընթերցող մը, ի՞նչ ըլլալ եւ ինչպէ՞ս ըլլալ: Ըսած եմ ու կրկնութեան գնով վերստին ըսեմ` կուսակցութիւնները ժամանցի վայրեր չեն, իսկ կուսակցական ըլլալը հաճելի պահեր ապրելու համար, ազատ ժամանակը լաւ,...

«Ազատ Օր» «Էւրոսի սահմանագիծին վրայ պիտի ուղարկենք յատուկ ուժերու 1000 ոստիկաններ` լրիւ զինուած, թրքական հողերէն դուրս պահելու համար գաղթականներու հոսանքները, որոնք Յունաստանին կողմէ կը կասեցուին սահմաններուն վրայ», անցեալ հինգշաբթի յայտնեց Թուրքիոյ ներքին գործոց նախարար Սուլէյման Սոյլու: Ակներեւ է, որ Թուրքիա այլեւս պատերազմական թատերաբեմի կը վերածէ Էւրոսի սահմանագիծը` աննախադէպ հետեւանքներով: Հազար թուրք ոստիկանները պիտի տարածուին Էւրոս գետի թրքական ցամաքին վրայ` զանազան...

Սուրիական տագնապը հրահրելու եւ Սուրիոյ ներքին հարցերուն միջամուխ ըլլալու առաջին իսկ օրերէն Թուրքիոյ նախագահին կը թուէր, թէ ուժեղ խաղաքարտերով պիտի կարենայ ազդեցիկ ուժ դառնալ Սուրիոյ մէջ: Ան յաւակնութիւն ունէր մինչեւ Դամասկոսի Օմայատ մզկիթ հասնելու եւ այնտեղ աղօթելու: Այսօր կը թուի, թէ Թուրքիան ո՛չ կրնայ վստահիլ ՕԹԱՆ-ի միջամտութեան (ՕԹԱՆ-ն զինուորական աջակցութեան տրամադրութիւն չյայտնեց ու առանձին ձգեց Թուրքիան իր հակառակորդներուն դէմ, որովհետեւ...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ԱՒԵՏԻՔ ԱԲՂ. ՏԷՐ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Ո՞վ է Գրիգոր Տաթեւացի: Հարցում մը, որ կը բացայայտէ եւ ի յայտ կը բերէ մեր եկեղեցւոյ գանձերը: Գիտնալու համար, թէ ի՛նչ եկեղեցւոյ կը հետեւինք, ուրեմն պէտք է փորձենք ճանչնալ մեր եկեղեցւոյ տիտանները: Հայ եկեղեցւոյ նախահայրերը մեր այսօրուան եկեղեցւոյ նկարագիրներն են: Մենք անոնց շունչով կ’աճինք, կը մեծնանք, կը սորվինք, նաեւ անոնց շունչով, օրինակով...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Դեմոկրատական Ֆրանքլին Տ. Ռուզվելթ 1932-ին ընտրուեցաւ Միացեալ Նահանգներու նախագահ` ապահովելով քուէներուն 57 առ հարիւրը: 1933-ին անոր երդման արարողութեան ժամանակ աշխատաւորներուն մէկ չորրորդը անգործ էր եւ երկրին արտադրութիւնը 1929-ի Տնտեսական մեծ ճգնաժամին պատճառով նուազած էր կէսի: Ռուզվելթ ուզեց կացութիւնը դարմանել`  առաջարկելով «Նիւ տիլ»-ը, սակայն 27 մայիս 1935-ին Գերագոյն դատարանը վճռեց, որ ատոր գլխաւոր կէտերէն մէկը` Ազգային ճարտարագիտութեան վերականգնման հրամանագիրը,...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Անցեալ տարի, ինչպէս յայտնի է, ՀՅ Դաշնակցութեան համահայկական օրակարգին ուշադրութեան հիմնական առարկան դարձաւ Արցախի Հանրապետութիւնը, այս ծիրին մէջ շարունակուեցաւ հայասէր օտար գործիչներու Արցախ այցելութիւններու կազմակերպումը, տարբեր տեսակի աշխատանքներ տարուեցան Արցախի Հանրապետութեան ճանաչման առնչութեամբ, Հայաստան-Արցախ ռազմաքաղաքական պայմանագիրի ստորագրութեան հարցը նկատուեցաւ քաղաքական առաջնահերթութիւն: Այս առաջադրանքները իրագործելու նպատակով ՀՅԴ-ն նաեւ կազմակերպեց երկու համաժողովներ, որոնցմէ երկրորդը, կայացած` հոկտեմբեր 2019-ին, Ստեփանակերտի մէջ, համախմբեց...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահը, դարձած ըլլալով խօսակից Միացեալ Նահանգներու եւ Ռուսիոյ նախագահներուն, բնական է, որ իր փառասիրութիւնը աճի: Եւ արդէն ան ինքզինք կը տեսնէ ՄԵԾԵՐՈՒ ԱԿՈՒՄԲ-ին մէջ, որ Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան Ապահովութեան խորհուրդի մնայուն հինգ անդամներուն սեփականութիւնն է: Ռեճեփ Էրտողան կը պահանջէ վեցերորդ աթոռը կամ կը մտածէ, որ անդամներէն մէկը կամ միւսը այլեւս մեծ չէ եւ իր տեղը պէտք է...

Յատուկ բացատրութեան կը կարօտին Անգարայի սուլթանամէտ ղեկավար Էրտողանի կազմակերպած ներխուժումները: Առաջին ներխուժումը, Սուրիոյ սահմանին մօտակայքը, Իտլիպի շրջանին վրայ կատարուած յարձակումն է Թուրքիոյ բանակին կողմէ: Յարձակում մը, որ ըստ նոյնինքն Էրտողանին, իր երկրի հարաւարեւմտեան սահմանին շուրջ ապահովութիւն ստեղծելու նպատակով կատարուած է: Իսկ երկրորդը դէպի արեւմուտք ներխուժումն է, որ կը կատարեն Թուրքիա փախուստ տուած հազարաւոր գաղթականներ: Արեւմուտք ըսելով` խօսքը սահմանակից Յունաստանի մասին...