Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 12 Յուլիսին ու յաջորդ օրերուն, ազերիական բանակը, Հայաստանի Տաւուշ քաղաքի սահմանային գօտիէն ներս թափանցումի փորձ կատարելով, նոր տարածք մը տուաւ հայ-ազերիական համամարտութեան, որ մինչ այդ, առաւելաբար կը տարուէր Արցախի ճակատներուն վրայ: Չենք մոռցած ուղղակի Հայաստանի վրայ անցեալի յարձակումներն ու ռմբակոծումները, սակայն Տաւուշի ուղղութեամբ գործողութիւնը բացայայտօրէն տարբեր էր նախընթացներէն, ինչպէս որ 2016-ի Ապրիլեան պատերազմը տարբեր էր իր նախընթացներէն (որոնք...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Սրբազան հայրը հեռաձայնեց եւ քաջալերեց մեզ բոլորս, որ ցոյցին մասնակցինք»։ Ալիքն է։ Իմ դուստրս, որ կ՚ապրի ու կ՚աշխատի Լոնտոն։ Ան իր բաժինը կը բերէ  տեղւոյն հայկական կեանքի գործունէութեան։ Իսկ սրբազան հայրը Յովակիմ սրբազանն է, որ կը քաջալերէ գաղութի անդամները հաւաքուելու Լոնտոնի Քենզինքթըն շրջանին մէջ՝ մասնակցելու համար ցոյցին, դատապարտելու համար վերջին օրերուն Ազրպէյճանի զինուորական յարձակումները Տաւուշի շրջանին վրայ...

ԹՈՐԳՈՄ Համազգայինի Ճեմարան քոյրս կը յաճախէր, իսկ ես՝ ՀԲԸՄ-ի Կիպրոսի Մելգոնեան կրթական հաստատութիւն: Զարմացողները քիչ չէին: Ոմանց համար քոյրս դաշնակցական էր, ես՝ ռամկավար, մինչ հայրս եւ մայրս՝  տարօրինակ արարածներ: Աւելի զարմանալին այն էր, որ Ս. Նշան վարժարանի իմ ընկերներէս Սարգիս Տէր Խաչատուրեանին (Շէնք Սարգիս) հետ, Մելգոնեանի մէջ դաշնակցական ճանչցուած էինք: Իսկ երբ 1980-ին պրն. Հրաչ Տասնապետեան զիս կանչեց Ճեմարանի մէջ...

ՀԱՅԿԱԶՈՒՆ Պատանի մը կամ պարմանուհի մը դուռդ թակեց եւ հրամցուց ... տուփ մը սալոր: Շնորհակալութիւն յայտնեցիր: Հաւանաբար մէկ-երկու խօսք ալ ըսիր` վարձքդ կատա՛ր եւ այլն: Բայց կ՛ուզեմ գիտնաս, որ ստացածդ լոկ տուփ մը սալոր չէ: Հակիրճ պատմեմ, որպէսզի յետոյ բացատրեմ, թէ ճիշդ ի՞նչ է ստացածդ: Ազգային մը ամբողջ տարի մը Այնճարի իր սալորի այգին խնամելէ, դեղելէ, պարարտացնելէ ետք, իր այդ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Մօտաւորապէս 150 տարի առաջ հայ արդարատենչ երիտասարդը, երկար սպասումէ ետք, զէնքի դիմեց` տարրական իրաւունք, ընտանիք եւ ստացուածք պաշտպանելու համար, որովհետեւ տեսաւ, որ իրմէ զատ ո՛չ ոք գործնապէս պատիժի պիտի ենթարկէ հարստահարող, ոճրագործ թշնամին: Հայ յեղափոխական շարժումին բիւրեղացումէն տասնամեակներ առաջ բացուած ուղին, առաջին իսկ մղոններէն սկսեալ չանտեսեց ջարդարարն ու աւազակ ոճրագործը պատժելու ընտրանքը, ապա, նոր զարգացումներ ու փուլեր ապրեցաւ...

ԳԷՈՐԳ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ ՀՅԴ ԼԵՄ Քարոզչական Յանձնախումբ Ամէն տարի յուլիս ամսուան ընթացքին, ամբողջ աշխարհի հայութիւնը կը յիշէ 20-րդ դարու ամէնէն համարձակ, խենթ եւ միեւնոյն ատեն սուրբ արարքը` Լիզպոնի գործողութիւնը: Մեր` լիբանանահայ գաղութին, երիտասարդութեան եւ ազգին հերոսներն էին անոնք, որոնք 27 յուլիս 1983-ին` աշխարհը թնդացնելով ցոյց տուին, որ հայը կա՛յ, պիտի մնայ եւ շարունակէ իր պայքարը մինչեւ Ցեղասպանութեան ճանաչումը ու անոր յաջորդող...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կը պատահի, շատ անգամ, որ ծանօթ ըլլանք անհատներու, գրողներու թէ արուեստագէտներու, որոնք եզակի հետաքրքրութիւն ցուցաբերած ըլլան որոշակի նիւթի կամ պատմական դրուագի, դէմքի թէ ազգային հնչեղութիւն ունեցող արարքի մը եւ մեծ նուիրումով լծուին տուեալ թեմայի խոր ուսումնասիրութեան: Մեր կեանքին մէջ ծանօթ ենք նաեւ այնպիսի տիպարներու (հազուագիւտ), որոնք ոչ միայն սէր ու յարգանք կը տածեն պատմութիւն կերտած անհատներու նկատմամբ, այլ...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Նախորդ տարիներուն ես յօդուածով մը անդրադարձայ Լիզպոնի գործողութեան, այս տարի, սակայն, ապրումով պիտի խօսիմ, կարճ եւ միեւնոյն ատեն կուռ եւ անկեղծ ապրումով մը: 2017-ին յուլիս ամսուն առաջին անգամ ըլլալով ոտքս դնելով լիբանանեան հողին վրայ, առաջնահերթ գործերէս մէկը եղաւ Պուրճ Համուտի Ազգային գերեզմանատան գտնուած վայրը ճշդել: Անպայման ուզեցի հոն երթալ, աչքերովս տեսնել եւ ձեռքերովս դպչիլ խորհրդաւոր գերեզմանի մը: Ընկերներէս...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այս յօդուածը 5 Հոկտեմբեր 2018-ին գրած էի, սակայն մամուլին չյանձնեցի՝ առիթ տալով եւ սպասելով դրական զարգացումներու, պետականաշինութեան ու կառավարման բարենորոգումներու, որոնք սակայն, ըստ այդ օրերու կանախատեսումիս՝ ցարդ չիրականացան, ընդհակառակը՝ երկիրը մի՛այն վերածուեցաւ սեւերու եւ ճերմակներու ամօթալի որակումի՝ բաժանումի եւ ահաւոր հալածախտի: «Անհրաժեշտ բայց ոչ բաւարար»-ը յատկապէս ուսողութեան մէջ եւ ընդհանրապէս՝ գիտութեան եւ տրամաբանութեան մէջ անշրջանցելի օրէնք է (necessary...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Համացանցի ամենաշատ օգտագործուող բազմալեզու հանրագիտարանին մասին քանի մը առիթներով անդրադարձած էի, վերջինը՝ «Ազդակ»-ի 27 յունիս 2020-ի թիւին մէջ. « «Ազդակ»-ի 5-րդ Առցանց Լսարանին Առիթով. «Պատմագրութիւն (Հայոց Եւ Այլոց). Գիտութի՞ւն, Ինքնութի՞ւն, Մեթոտաբանութիւն» – Ա. Հայոց Պատմութիւնը Պէտք Է Վերանայուի՝ Սրբագրելով Օտարին Կողմէ Կատարուած Բոլոր Խեղաթիւրումները» (1) խորագիրով յօդուածին մէջ, ուր կը նշուի. 1. Սխալ տարբերակը, ուր վերջին տուփիկին մէջ...

ՍՕՍԷ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 1960 թուական: Սրբոց Քառասնից Մանկանց վարժարանի աշակերտ՝ ուսումս շարունակելու տենչով տարուած, կարելիս կ՛ընէի, որ աւարտէի գերազանցութեամբ, որպէսզի ճեմարանական դառնայի: Ընտանեկան միջավայրս ներշնչած էր Ճեմարանի սէրը, զարմուհիս եւ քոյրս արդէն կը յաճախէին Ճեմարան: Տնօրէնը պարոն Սիմոն Վրացեանն էր, անկախ Հայաստանի վերջին վարչապետը: Մ. Իշխանը պիտի ըլլար հայերէնի ուսուցիչս. խանդավառութիւնս մեծ էր: Տարին իր աւարտին կը հասնէր: Օր մըն ալ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան դեկտեմբեր 2017¬ին յայտնեց, որ Լոզանի դաշնագիրի «կարգ մը մանրամասնութիւններ»¬ը «ոչ յստակ» են, ուստի եւ պէտք է վերատեսութեան ենթարկուին: Քլոտ Սալհանի 22 մարտ 2020-ին «Արապ Ուիքլի» կայքին վրայ հրապարակուած իր յօդուածին մէջ կը նշէ, թէ Էրտողան թրքական պատկերասփիւռէն ցուցադրել տուած է քարտէսներ, որոնց մէջ Թուրքիոյ սահմանները ընդլայնուած էին ներառելով Յունաստանէն, Պուլկարիայէն, Հայաստանէն, Իրաքէն եւ...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Բարձրահասակ ու հաստ ակնոցներով ծերուկը երերուն քայլերով մուտք գործեց սրահ: Մտածեցի, որ, յարկը շփոթելով, սխալմամբ մտած է մեր մօտ: Զինք տեսնելով քար կտրած չարաճճի տղոց խումբը, որուն ե՛ս ալ մաս կը կազմէի, այդ օրուան առաւօտեան ժամերէն սկսեալ, ընդոստ ոտքի ելած էր: Ցած ձայնով բոլորս բարեւելէ ետք՝ ժպտուն դէմքով ծերուկը սրահի երկրորդ դուռէն դուրս ելաւ. ընկերներս ըսին, որ Ճեմարանի...

ՎԱՀԱՆ ԶԱՆՈՅԵԱՆ Ազէրպէյճանի վերջին ոտնձգութիւնները բնականաբար դպան համահայկական զգայուն ջիղին։ Մեզ պառակտող հարցերը պահ մը կորսնցուցին իրենց այժմէականութիւնը եւ կարծես նահանջեցին մեր անմիջական առօրեայէն։ Մեր գիտակցութեան կեդրոնը ի յայտ եկան մեզի սպառնացող հասարակաց վտանգն ու թշնամին, հակառակ անոր որ ոչ վտանգը ոչ ալ թշնամին թաքուն էին Յուլիսի իրադարձութիւններէն առաջ։ Դէպքերէն առաջ, ներքաղաքական լարուածութիւնն էր որ կը տիրէր։ Ինչպէս միշտ, երբ...

Հաճնոյ հերոսամարտի 100ամեակի ծիրէն ներս, Հաճնոյ Հայրենակցական Միութիւնը աւելի քան տարի մը առաջ լծուեցաւ համապատասխան շուքով նշելու պատմական այս իրադարձութիւնը: Ծրագրուած եւ ընթացքի մէջ են յուշարձանի բացումի եւ հերոսամարտի գիտաժողովի աշխատանքները, մատաղօրհնէքի եւ պատարագի արարողութիւնները՝ Անթիլիասի, Էջմիածնի, Պէյրութի Նոր Հաճըն թաղամասի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան Նոր Հաճըն աւանին մէջ, ուխտագնացութիւնը՝ պապենական Հաճըն եւ գիրքերու հրատարակութիւնը: Արդէն իսկ կը գործէ հայրենակցականի դիմատետրը.-...

ՆԺԴԵՀ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Հայ կամաւորական գունդերու քայլերգը` «Յառաջ նահատակ»-ը ՀՄԸՄ-ի քայլերգն է: Յաղթական քայլերգ մը, որ իւրաքանչիւր ՀՄԸՄ-ական տարազաւոր թէ համակիր կ՛երգէ` «Դէպի յաղթանակ» հպարտօրէն գոչելով: Քայլերգ մը, որուն բառերը կ՛ամփոփեն ամբողջ ազգի մը պատմութիւնը, որուն բառերը յոյս կը ներշնչեն, յաղթական ոգի կը ստեղծեն: Անցնող օրերուն Հայաստանի մէջ ՀՄԸՄ ՀԱՍԿ-էն 6 տարազաւորներ, համախմբուած ՀՄԸՄ-ական քոյրերով եւ եղբայրներով, ստանալով քահանայ հօր օրհնութիւնը,...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ 21-րդ դարու ներկայ ժամանակաշրջանին, երկրագունդի ջերմացման հրատապ հարցին կողքին աւելցան այլ՝ ոչ նուազ ահազանգիչ հարցեր, ինչպէս՝ պսակաձեւ ժահրը, տնտեսական փլուզումը, մարդկային նուազագոյն բարոյական արժէքներու անհետացումը՝ աւելցնելով նոր մութ ամպեր արդէն իսկ խաւարած երկինքին վրայ։ Վերոյիշեալ պատահարները փոխանակ խթան դառնալու մարդկային համագործակցութեան եւ հասկացողութեան, կարգ մը «անմարդկային» ղեկավարներու համար պատրուակ հանդիսացան, որ առիթը օգտագործեն իրենց ծաւալապաշտ քաղաքականութիւնը յառաջ...

Հայաստան-Ատրպէյճան սահմանին վրայ Յուլիսին ծաւալած երկօրեայ բուռն մարտերու ընթացքին, Հայկական բանակի զինուած ուժերու հակօդային ստորաբաժանումներու կողմէ աւելի քան տասնեակ մը ատրպէյճանական անօդաչու մարտական թռչող սարքերու խորտակումն ու թշնամիի մէկ այլ հարուածային թռչող սարքի «գերեվարութիւնը», եկաւ ի սպառ թաղելու Պաքուի իշխանութիւններու երկարամեայ յոխորտանքը օդային ոլորտի մարտերու մէջ իրենց գերակայութեան գծով։ Փաստօրէն, Հայաստանի պետական սահմանը խախտելու, քաղաքացիական բնակավայրերն ու ենթակառուցուածքները թնդանօթային համազարկի...

19 յուլիսին Սուրիոյ մէջ տեղի ունեցան խորհրդարանական ընտրութիւններ, որոնք պատերազմի սկսելէն ի վեր թէեւ առաջին ընտրութիւնները չէին, բայց առաջինն էին` գրեթէ ամբողջ Սուրիոյ մէջ կայացող: Սուրիոյ այս ընտրութիւններուն, հայկական գաղութի մասնակցութեան եւ յատկապէս հայ երեսփոխաններու ընտրութեան եւ խորհրդարանին մէջ անոնց ներկայութեան մասին «Ալիք» հետեւեալ հարցազրոյցը ունեցաւ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ ճրտգ. Վիգէն Բաղումեանին հետ: Վ. Բ.- Մենք վերջին շրջանում Սիրիայի խորհրդարանում...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Պատմութիւն վերլուծելու եւ քաղաքական ուղղութիւն ճշդելու մեծամտութեան չունին այս մտորումները: Սպառողական քաղաքակրթութեան մէջ թաթխուած, ժամանակ չունինք մեր պատմութեամբ զբաղելու, որպէսզի մենք մեզ ճանչնանք: Փոխարէն, անցեալ կը յիշենք կլոր թուականներու, ամեակներու, ծնունդներու, մահերու, պատերազմներու, յաջողութիւններու առիթներով: Կարծէք այդ կ’ընենք, որպէսզի պահ մը մենք մեզ արժեւորենք, ընթացիկէն եւ ճահճացումէն դուրս գալու համար: 83-ամեակ, 97-ամեակ, 109-ամեակ, համ ու հոտ չունին, մինչ...