Անդրադարձ

ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՎՐԴ. ՍԱՂՏԸՃԵԱՆ Առաջնորդական Փոխանորդ Յունաստանի Հայոց Թեմին «75 տարիներ շարունակ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանքը եղաւ լոյսի ու յոյսի փարոս եւ մարդակերտումի դարբնոց՝ ի սպաս մեր եկեղեցւոյ եւ մեր ազգին» (Արամ Ա. Կթղ.)։ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանքը այն կառոյցն է, ուր կուգան Հայ պատանիներ եւ երիտասարդներ եւ կը դառնան եկեղեցւոյ եւ ազգի սպասաւորներ։ Դպրեվանքը սակայն, միայն եկեղեցականներ չի...

Հայոց պատմութեան արիւնաթաթախ էջերուն մէջ, բազմիցս արձանագրուած են հայ-թաթարական (այժմ` ազերիական) ճակատումները. զանոնք կարելի է բնութագրել, ըստ օրուան տուեալ պայմաններուն, իբրեւ ընդհարում, բախում, կռիւ եւ մինչեւ իսկ պատերազմ: Հայ-թաթարական անցեալի մեծ ու յիշատակելի բախումները տեղի ունեցած են երկու փուլով, առաջինը` 1905-1906 տարեշրջանին, իսկ երկրորդը` 1918-1920 տարիներուն, այսինքն Հայաստանի Ա. հանրապետութեան օրերուն: Նշելի է, թէ հայ-թաթարական այս իմաստով բնութագրեալ հակամարտութենէն դուրս...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ  Այս օրերու բուռն վէճերու մթնոլորտին կայ հայոց լեզուի եւ գրականութեան հանրակրթութեան եօթներորդէն-տասներկու երրորդ դասարաններուն նոր ծրագիրին մասին։ Զայն պատրաստողները թող ներեն տարակարծութիւններուս համար, սակայն այս ալ սփիւռքահայ գրողի եւ ուսուցիչի մը կարծիքը թող նկատեն, ձեւով մը ֆիտպէք, ինչպէս հոս յաճախ կը կոչենք: Այսօրուան դրութեամբ որոշ առարկութիւններ նկատի առնուած են, եւ այսպէս Խորենացիէն սկսեալ մինչեւ Նարեկացին, Սայաթ Նովան ու...

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Առաջնորդ Ատրպատականի Հայոց Թեմի Դպրեվանք: Մէ՛կ բառ է Դպրեվանքը՝ անուն, հասցէ, վայր, ուղի, որոշում, նպատակ ու ինքնանուիրում արտայայտող: Այս բառին մէջ խտացած է ազգի մը եկեղեցւոյ ապագան, անոր զաւակներուն հոգեկրթման դասընթացքը, հոգեւորական կազմաւորման գործընթացը, որուն յաջող արդիւնքով կ՛աճի նոյն եկեղեցւոյ հաւատացեալներու հոգւոյն մէջ բուսած ծիլը հաւատքի, հոգեկան արթնութեան առաջնորդելով զանոնք: Մէ՛կ բառ է Դպրեվանքը, սակայն ճառագայթող եւ...

ԱՆՈՒՇԱՒԱՆ ԱՐՔ. ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ Առաջնորդ Ա.Մ.Ն. Արեւելեան Թեմի    Նոր իմն Մովսիսեան ծաղկեալ գաւազանով իր ժողովուրդը անապատի ճամբով Մայրեաց երկիր առաջնորդող Սահակ Բ. Խապայեան Կաթողիկոսի աստուածաօծ կամքով պարուրուած, Արմաշեան Դպրեվանքէն շրջանաւարտ Բաբգէն Բ. Աթոռակից Կաթողիկոսի լուսամիտ տեսիլքով սաղմնաւորուած, դարձեալ Արմաշեան դպրեվանքէն շրջանաւարտ` ուսումնատենչ ոգին մարմնաւորող Շահէ Եպիսկոպոս Գասպարեանի յանձնառութեամբ կեանքի կոչուած Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Անթիլիասի Դպրեվանքը  բազմահարիւր աշակերտներ դիմաւորած է...

ՕՇԻՆ ՎՐԴ. ՉՈՒԱԼԵՐԹԱՆԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն Քրիստոնէական կրօնքը լեցուն է դարձի եկած սուրբերով: Սուրբերու վարքերուն համաձայն, կը յիշուին իրարու ժամանակակից երկու Կիպրիանոսներ` Գ. դարուն ապրած։ Մէկը Արեւմուտքէն ափրիկեցի է, իսկ միւսը Արեւելքէն` անտիոքացի։ Այս երկու սուրբերը յաճախ շփոթի մատնած են բանասէրները. սակայն այսօր մենք պիտի խօսինք Տերտուղիանոսի աշակերտ՝ Կիպրիանոսի մասին։ Կիպրիանոս մականուանեալ Թասկիոս Կիկլէիոս, որ եղած է փիլիսոփայ, քաջ...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Վերնագրի այդ ձեւակերպումը հեղինակի յօրինած հումորի արտայայտութիւն կամ տնազի փորձ չէ: Ամէնեւին:  Դա մերօրեայ իրողութիւն է: Հնարաւոր է` ինչ որ չափով զաւեշտալի, բայց անառարկելի: Հանրայայտ փաստ: Հանրայայտ, այո՛, աշխարհում: Անգամ` աննախադէպ` մարդկութեան պատմութեան մէջ: Եւ այդ, յիրաւի, անժխտելի իրողութիւնը, որ հաւանական է հետագայում արձանագրուի պատմութեան դասագրքերում, համայն աշխարհին մատուցել է ոչ այլ ոք, քան մեր հարեւան...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Խեղադիւրել, խաբել, սուտ լուրեր տարածել, կաշառել, քաղաքական ազդեցիկ անձնաւորութիւններ գնել եւ ներգրաւել վարձկան մտաւորականներ, որոնք պատրաստ են պատեհ առիթին իրենց հոգին ծախել եւ իրենց ծառայութիւնները մատուցել համալսարանական շրջանակներու, ակադեմական թէ հետազօտական հաստատութիւններու մէջ: Այս է ազրպէյճանական դիւանագիտութեան առաքելութիւնը: Յայտարարուած նպատակը Հայաստանը միջազգային ոլորտին մէջ մեկուսացնել է: Յար եւ նման աշխարհաքաղաքական իր տարածաշրջանին մէջ իր մեկուսացման, որմէ դուրս...

ԱՆԻ ԱՍՏՈՒՐԵԱՆ Ես կը վախնամ գողերէն: Անգամ մը մեր տունը գող մտաւ: Եղբայրս անունը դրաւ «քաղաքավար գող»: Տան մէջ բոլորս քնացած էինք: Երեւակայեցէ՛ք չորս սենեակնոց յարկաբաժին մը. իւրաքանչիւր սենեակի մէջ խոր քուն մտած մարդիկ. ես էի, երկու եղբայրներս էին, քոյրս էր եւ ծնողքս. «Հատին էր, Հուտին էր, Չատին էր, Մատին էր, հերս էր, ես էի, գնացինք որսի», պիտի պատմէր Յովհաննէս...

ՄԱԹԻԿ  ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Այս պարզ, կարճ, սակայն բովանդակալից նախադասութիւնը լսած եմ Պէյրութի  Նշան Փալանճեան Ճեմարանի երախտարժան տնօրէն եւ կուսակցական ղեկավար՝ Հրաչ Տասնապետեանի հուսկ բանքի ընթացքին, 1972-ին,  աւարտական հանդէսին, ուր ներկայ էի հօրեղբօրս աղջկան՝ Սիլվային վկայուելուն առիթով: Տասնապետեան երբ կը ներկայացնէր շրջանաւարտ սերունդը, յիշեց թէ ոմանք մանկապարտէզէն մինչեւ երկրորդական իրենց կրթական բովանդակ տարիները Ճեմարան յաճախած են, ուրիշներ՝ մասամբ, կան սակայն ի ծնէ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանքի հիմնադրումի 90-ամեակը այսօր երեք թուականներ յուշեց ինծի, երբ «Հայ բանաստեղծութեան համացանց» կայքէջին վրայ կարդացի Աշոտ Գրաշիի (1910–1973) «Հայաստան աշխարհ» բանաստեղծութիւնը։ 1973–1974 տարեշրջանի Դպրեվանքի մուտքի քննութեան յայտարարութեան վերահասու դառնալով, մայրս զիս Անթիլիաս կը բերէ։ Տարին մի քանի անգամ, դարձեալ մօրս առաջնորդութեամբ, Պուրճ Համուտէն Անթիլիաս եկած եմ` յատկապէս Ապրիլ 24-ի առիթով։ Այս անգամ կու...

«Ազդակ»-ի աշխատակիցներէն Մաթիկ Էպլիղաթեան յատուկ «Ազդակ»-ին կը տեղեկացնէ, որ համայն աշխարհին ծանօթ, Ժընեւի Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան հրապարակը 28 յուլիսին երկու ժամուան համար կարելի էր կոչել «Հայաստանի հրապարակ», ուր Հայաստանի զօրակցութեան ցոյցին մասնակցելու համար հաւաքուած էին Զուիցերիոյ զանազան քաղաքներէն եկած հայորդիներ: Զուիցերիոյ, Հայաստանի եւ Արցախի դրօշներու կողքին ցուցարարները բարձրացուցած էին այս առիթով պատրաստուած բազմաթիւ պաստառներ, որոնց մէջ յատկանշական էին երկու երգիծանկարներ` ...

ԴՈԿՏ․ ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ    Մեր երկրի սահմանում դեռ պատերազմը շարունակւում է, թշնամին իր ոտնաձգումը չի դադարեցնում եւ պարզ է հեշտօրէն չի դադարեցնելու: Երկրից դուրս, աշխարհի տարբեր երկրներում ողջ հայութիւնը այս պատերազմի բռնկումի դէմ բողոքի անհանգիստ փոթորկումի մէջ է, մինչ մեր երկրի ներսում մեր կրթական հաստատութիւնների դէմ մէկ այլ պատերազմ է ոտնաձգւում: Պատերազմ` մեր ազգայինը, մեր բարձրագոյն արժէքներն ու ինքնութիւնը ...

ԱՐԻՍ ՊԱՊԻԿԵԱՆ Գա­նա­տա­յի դաշ­նակ­ցա­յին խորհր­դա­րա­նի 21 Ապ­րիլ 2004-ին առն­ուած պատ­մա­կան որո­շու­մը` ճանչ­նա­լու Հայ­կա­կան Ցե­ղաս­պա­նու­թիւնը, ար­դիւնքն էր Գա­նա­տա­յի եւ շրջան­նե­րու Հայ Դա­տի յանձ­նա­խում­բե­րու ժրա­ջան եւ հե­տե­ւո­ղա­կան աշ­խա­տանք­նե­րուն եւ հե­տապն­դում­նե­րուն: 1980-ի Օն­թար­իո­յի եւ Քե­պէ­գի խորհր­դա­րան­նե­րու կող­մէ Հայ­կա­կան Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճա­նաչ­ման ան­նա­խըն­թաց զոյգ որո­շում­նե­րէն ետք, Հայ Դա­տի յանձ­նա­խում­բե­րը իրենց հայ­եաց­քը կեդ­րո­նա­ցու­ցին դէ­պի Գա­նա­տա­յի դաշ­նակ­ցա­յին խորհր­դա­րան, ուր 1982-ի Փետր­ուար 25-ին, երես­փո­խան Ճիմ Փի­թըր­սըն բա­նա­ձեւ մը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհի նորագոյն պատմութիւնը ուսումնասիրող ուսանողը, երբ կը հասնի Բ. Աշխարհամարտը կանխող տասնամեակներուն եւ կը սկսի սորվիլ կործանարար պատերազմին պատճառներուն ցանկը, կը հանդիպի հետեւեալ հաստատումներուն. Հիթլէրի շղթայազերծած պատերազմը հետեւանք էր նա՛եւ այն վիճակին, որ կը տիրէր Եւրոպայի մէջ, Ա. Աշխարհամարտէն ետք: Հիթլէր կը ներկայացուի իբրեւ ծնունդը՝ պարտեալ Գերմանիոյ ապրած յուսախաբութեան ու անոր պարտադրուած սանձումներուն. «Ֆիւհէր»ը նոր դրօշակիրն էր գերմանական...

Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարարին Պէյրութ այցելութիւնը կրնար ուղենշային իմաստ ստանալ այն առումով, որ գործող կառավարութեան օրով առաջին անգամն է, որ գերտէրութեան մը բարձրաստիճան պաշտօնատարը կը ժամանէ Լիբանան` ճգնաժամային պայմաններու մէջ բանակցութիւններ վարելու համար: Ակնկալութիւնը պարզ է: Ճեղքել տնտեսական պաշարումը եւ վերագործարկել օժանդակութիւններու ծրագիրը: Ֆրանսայի պաշտօնական կարգախօսը` «Օգնեցէ՛ք մեզի, որպէսզի կարենանք օգնել ձեզի» տեսքով, բարեկարգչական խնդիրներու կը վերաբերի: Լիբանան պէտք է...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 12 յուլիսին կատարուած ազրպէյճանական յարձակումին պատճառով Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանին վրայ ստեղծուած լարուած մթնոլորտէն ու ազրպէյճանական կողմին ստացած ծանր հակահարուածէն ետք, Թուրքիոյ նախագահը, արտաքին գործոց նախարարն ու պաշտպանութեան նախարարը ամբողջական աջակցութիւն յայտնեցին Ազրպէյճանին ու սպառնացին Հայաստանին` յայտարարելով. «Թուրքիան պատրաստ է Հայաստանին տալու այն դասը, որուն արժանի է»: Ռուսիա թրքական կողմի սպառնալիքներուն տուաւ զգուշացման բնոյթի` զինուորական եւ յորդորական բնոյթի ու յիշեցման...

ՎԱՐԱՆԴ ԵԱՓՈՒՃԵԱՆ Ժամանակին հօրս փափաքին ընդառաջելով, առիթներով միտքերս կ՚ամփոփէի եւ կը գրէի կարծիքներս։ Ցաւօք ըսեմ, որ շատոնց հայերէն չեմ գրած։ Երբ ինձմէ ալ խնդրուեցաւ Ճեմարանի 90-ամեակի առիթով յօդուած մը գրել, մտածեցի պարզ ըլլալ եւ տեսնել, թէ իմ անմիջական կեանքիս մէջ ո՞ւր է Ճեմարանը այսօր։ Պատասխանը շատ յստակ էր՝ ներկայիս իմ կապս մեր սիրելի դպրոցին հետ, ազգային կեանքի մէջ իմ հետս...

Գրեց՝  ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՄԱԼԽԱՍԵԱՆ Վերջին օրերին հայ-ատրպէյճանական սահմանին լարուածութեան պատճառով աշխարհի տարբեր երկրներում անցկացւում են ակցիաներ (ցոյցեր - ՅՄ) ի աջակցութիւն Հայաստանի: Այսօր՝ հուլիսի 21-ին, Ախալքալաքի մարզադաշտում տեղի ունեցաւ բազմամարդ խաղաղ ցոյց, որի ընթացքում ակցիայի մասնակիցները իրենց աջակցութիւնը յայտնեցին Հայաստանին և նշեցին, որ Ջավախքը միշտ Հայաստանի կողքին է: Ակցիայի գլխաւոր կարգախօսը «Ոչ պատերազմին» է, որով ջավախահայերը յայտնում են իրենց վերաբերմունքը վերջին...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ  «Լորիկ»-ը  անցեալ յունիս 28-ին ստացաւ Նիւ Եորքի մէջ կայացած «Ընկերային հարցեր շօշափող ժապաւէններու փառատօն»-ի  (Socially Relevant Film Festival) «Լաւագոյն գեղարուեստական ֆիլմ» մրցանակը: Փառատօնը 2014 թուականին հիմնած է ծանօթ արուեստագիտուհի Նորա Արմանին: Հիմնական նպատակը եղած է պայքարիլ ամէն տեսակ բռնութեան եւ զայն որպէս ընդունելի վարմունք ծանուցող երեւոյթներու դէմ (1): «Լորիկ»-ը (2018, 98 վ. բեմադրիչ՝ Ալէքսէյ Զլոպին) ցուցադրուած էր «Ոսկէ...