Անդրադարձ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 25 հոկտեմբեր 2020-ին Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութիւնը մեծ խանդավառութեամբ յայտարարեց Արցախի պատերազմի մէջ վերջին քանի մը շաբթուան ընթացքին հրադադարի երրորդ փորձի մասին: Առաջին երկու հրադադարները խախտուած էին Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ կողմէ` ուժի մէջ մտնելէ քանի մը վայրկեաններ ետք: Նոր հրադադարի մասին յայտարարութիւն կատարուեցաւ այն բանէն ետք, երբ Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի արտաքին...

Լիբանանի կառավարութեան կազմութեան գործընթացը կը թուի, որ դրական ենթահողի վրայ է: Վարչապետի նշանակումի գործնական եւ արագ եղանակը կրնայ անպայման չկրկնուիլ կառավարութեան կազմութեան առումով, այսուհանդերձ կայ որոշ քաղաքական մթնոլորտ, որ վարչապետ Հարիրի պիտի յաջողի կազմել կառավարութիւնը: Կը թուի նոյնիսկ, որ պայմանականութիւնները կառավարութեան ձեւաչափի, թիւի առումներով դասական կառչածութիւնները չունին այս փուլին: Յայտնաբար կայ միջազգային մեկնարկ եւ նաեւ անոր ներշնչումը լիբանանեան-տեղական ուժերու վրայ`...

Երէկ առյաւէտ մեզմէ հեռացաւ հայրենի վաստակաւոր եւ հանրայայտ խմբավար Յարութիւն Թոփիկեան: Համազգայինի «Բ. Կանաչեան» երաժշտական քոլեճին եւ Երեւանի Կոմիտասի անուան պետական երաժշտանոցին միջեւ 1991-ին գոյացած գործակցութեան առաջին ընտրեալներէն մէկը եղաւ հայրենի վաստակաւոր խմբավար Յարութիւն Թոփիկեան, որ իր եռամեայ գործունէութեան ընթացքին ո՛չ միայն լիովին արդարացուց իր մասին եղած դրական վկայութիւններն ու իր վրայ դրուած յոյսերը, այլեւ ան իր խմբավարական արտակարգ շնորհով...

Հայ աւետարանական կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանը վերջերս խոր կսկիծով գուժեց մահը եզակի անձնաւորութեան մը, որուն անունն ու վաստակը դեռ երկար տարիներ պիտի յիշուին եւ օրինակ դառնան գալիք սերունդներու: Արդարեւ, վարժարանիս 1967 կրթական տարեշրջանի շրջանաւարտներէն եղած է տիար Հրայր Սողոմոնեան: Ինչպէս գիտենք, ան, շնորհիւ իր ջանասիրութեան եւ հեզահամբոյր նկարագիրին, յարատեւող կամքին ու մարդկային յատկութիւններու նկատմամբ ցուցաբերած հաւատամքին, կրցած է շրջանցել կեանքի դժուարին...

Այո՛, այդպէս է: Այս պատերազմը երկարեցաւ, կրնայ տակաւին երկա՜ր տեւել, բայց աւարտին պիտի յաղթենք: Սուրբ հողին բանալիները յանձնելու` «Անին ծախուեցաւ»-ին կրկնութիւնը պիտի չկատարուի: Պատերազմին տեւողութիւնը կանխատեսելի չէ: Ազրպէյճանի բռնապետ Ալիեւը առաջին օրն իսկ` սեպտեմբեր 27-ին, յոխորտանքով եւ մեծամտութեամբ յայտնած էր, որ «քանի մը օրէն» իր «հերոս» բանակայինները նախաճաշը Ստեփանակերտի մէջ պիտի ընեն, սակայն «տան հաշիւը» ռազմաճակատին վրայ սխալ դուրս եկաւ:...

ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա «Քորոնա»-ն պատճառ է, որ Կեդրոնականցիին չբաւեն հայերէն թերթերը եւ Հայաստանի ձայնասփիւռը, հիմա կը հարստանայ  ֆրանսական հեռատեսիլով: Դարձած է իսկական համայնագիտարան: Ընթրիքի ժամուն անակնկալ կերպով այցի եկաւ. - Մակա՛ր, Թուրքիան բոլոր քաղաքակիրթ երկիրներէն առաջ անցած է` շնորհիւ իր նախագահին, որ ինքզինք հռչակած է Ֆրանսայի նախագահի հոգեբուժ: Լսէ՛ ֆրանսական հեռատեսիլը: - Լա՛ւ է: Կը դարմանէ իր մեծամտութիւնը, իր ժողովուրդի...

Ամերիկեան նախաձեռնութիւնը հրադադարի հաստատման կ՛ենթարկուի նախորդ երկու մարդասիրական հրադադարի խախտումի ճակատագիրին: Պաքուն փաստօրէն չի կրնար տէր կանգնիլ իր յանձնառութեան: Այստեղ միանգամընդմիշտ պէտք է ըմբռնել, որ զինադուլ յարգելու կամ չյարգելու որոշումը Անգարան է, որ կը կայացնէ Պաքուի փոխարէն: Պաքուն ռազմաքաղաքական մարզին մէջ ամբողջովին յանձնուած է Անգարային: Այս իրողութեան էապէս ծանօթ են բոլոր այն կողմերը, որոնք կը նախաձեռնեն միջնորդութեամբ հրադադար հաստատելու աշխատանքին:...

ԳԷՈՐԳ ԽՈՒԴԻՆԵԱՆ Պատմական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆեսէօր, «վէմ» համահայկական հանդէսի գլխաւոր խմբագիր Վերջին երկու օրերի ընթացքում Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը արդէն երկու անգամ յայտարարել է, որ  ինքը պատրաստ է հրադադարի հաստատմանը եւ ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի համանախագահների առաջադրած սկզբունքների կիրարկմանը: Հասկանալի է, որ ազատագրուած տարածքների մի մասի զաւթման պայմաններում դա հաւասարազօր է լինելու տէ-ֆաքթօ վիճակը տէ-ժիւրէի վերածելուն: Այսինքն` մի մասը պատերազմով եմ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Ժամանակն է, որ հարցերը դնենք մերկապարանոց եւ առաջին հերթին հարց տանք,  թէ իսկապէս ի՞նչ տեղի կ՛ունենայ Ռուսիա-Հայաստան-Իրան Հիւսիս-Հարաւ առանցքին շուրջ, հիմա որ պատերազմը ստացած է խիստ գոյութենական բնոյթ մեր երկրին համար: Կ՛ակնարկեմ այն աշխարհաքաղաքական եւ ուժային առանցքին, որ ցարդ վճռականօրէն խափանած է ու կը խափանէ փանթրքութեան ճանապարհը: Այս առանցքը պաշտօնապէս ձեւաւորուած զինակցութիւն մը չէ: Ան ի մի եկած...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ռէնտ կեդրոնը այս ուսումնասիրութեան նպատակը այսպէս կը բացատրէ (1). Ուսումնասիրութեան դրած հարցումները. ա. Որո՞նք են Ռուսիոյ ամենամեծ մտահոգութիւնները եւ խոցելի կէտերը: բ.  Ի՞նչ միջոցներով այս մտահոգութիւնները եւ խոցելի կէտերը կարելի է շահագործել՝ յոգնեցնելու (մաշեցնելու) համար Ռուսիան: գ. Ի՞նչ են արժէքները եւ վտանգները իւրաքանչիւր միջոցի ընտրութեան պարագային, եւ ի՞նչ են յաջողութեան կարելիութիւնները: 1. Արցախի այժմու հերոսներէն`Ալպերթ Յովհաննիսեան : Ապա...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այս օրերուն, երբ մեզմէ անկախ դէպքերը հասունցած եւ դարձած են ծանր ու մահաբեր, դո՛ւն, մեր հայ զինուոր, բանակ դարձած, զէնքդ եւ ցեղիդ պատգամը շալկած ու միեւնոյն ատեն երազներդ կապած ազգիդ անցեալին, կանգնած ես մեր երկրին ու մահուան եւ անմահութեան սահմանին եւ գիտակից ճակատագրիդ աղտոտ խաղերուն դէմ, իբրեւ արթուն պահակ, արեանդ գնով ամէն ժամ հերոսաբար կը պաշտպանես պապենական հողդ:...

Զ. ԹՈՐԻԿԵԱՆ Վերջին անգամ 2019-ի յուլիսին հանդիպեցայ ընկեր Վարանդին, «Հայկազեան» համալսարանի երդիքին տակ: Այդ օր դոկտ. Հուրի Պէրպէրեան պիտի ներկայացնէր իր վերջին գործը: Ան կ՛արծարծէր հայ յեղափոխականներու դերը ռուսական, պարսկական եւ օսմանական յեղափոխութիւններու օրերուն: Վարանդին նախասիրած նիւթերէն մէկն էր, եւ ան ո՛չ միայն մեծ խանդով կը հետեւէր այդ գերհետաքրքրական զրոյցին, այլ նաեւ ամենաճշգրիտ պատասխանները կը փոխանցէր անակնկալ հարցադրումներուն` մեծ տպաւորութիւն...

ՎԱՐԱՆԴ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Վարանդ Փափազեանի մահուան քառասունքին առիթով ստորեւ կը վերահրատարակենք իր ստորագրութեամբ «Ազդակ»-ի մէջ լոյս տեսած «Քարին վրայ» խորագիրով յօդուածը` գրուած Շուշիի ազատագրութեան 25-ամեակին առիթով: Վերահրատարակութեան հիմք հանդիսացաւ յօդուածին մէջ ամփոփուած մտածումներուն եւ վերլուծումներուն այժմէական նշանակութիւնը: «Ա.» 1988-ին ծայր տուաւ Արցախի հայութեան ինքնորոշման պայքարը: Ազրպէյճանը հակադարձեց, եւ Շուշիի դիրքը դարձաւ փորձանք Ստեփանակերտի գլխուն: Ազրպէյճանական զօրքը իր «Կրատ» հրթիռներով անխնայ հարուածեց...

ԹՈՐԳՈՄ - Քիչ ետք պատրաստ եղի՛ր, Ուստան դիտելու պիտի երթանք,- ըսաւ քեռիս: Ես ուրախութենէս սկսայ ցատկռտել, որովհետեւ շատ կը սիրէի ծիծաղաշարժ շարժապատկերներ: Հայրս նոր մահացած էր, եւ քեռիս ատենը մէյ մը զիս սինեմա կը տանէր: Տակաւին 10 տարեկան չկայի: Անպայման «Ուստա»-ն  շարժապատկերի հերոսին («ֆիլմին պաթալին») անունն էր, ինչպէս` Չարլի Չափլին, Նորման Ուիզտըմ եւ այլն: Այդ դերասանները գիտէի, բայց Ուստան` ոչ:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 2019-ին ամերիկեան պետական-զինուորական հետազօտութեան 1850 պաշտօնեայ ունեցող Ռէնտ (1) կեդրոնը 354 էջ ուսումնասիրութիւն մը հրապարակեց, Միացեալ Նահանգներ-Ռուսիա մրցակցութեան մասին. «Տարածելով, քաշկռտելով Ռուսիան՝ մրցակցիլ նպաստաւոր դիրքէ» (Extending Russia: Competing from advantageous ground) խորագիրով (2): 1. Ուսումնասիրութեան նկարը: Նախաբանին մէջ կ՛ըսուի. «Այս տեղեկագիրը կ՛արձանագրէ հետազօտութիւններ եւ վերլուծումներ, հովանաւորութեամբ ամերիկեան բանակի հրամանատարութեան այս բաժանմունքին՝ Army Quadrennial Defense Review Office, Office of...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Կասկած չկայ, որ թուրք-ազերիական վոհմակներուն եւ անոնց վարձկաններուն դէմ ահեղ մարտեր մղող հայ զինուորը ամուր կը զգայ իր թիկունքը: Բազում նահատակներու կեանքին գնով ճակատող, Սարդարապատները վերաապրեցնող հայկական բանակը կը տեսնէ, որ ամբողջ ազգը դարձած է ժողովրդային բանակ, տարբեր հնարքներով կաթիլ-կաթիլ աջակցութիւն կը հասցնէ ճակատողին, գործնապէս կ'ըսէ թէ պիտի յաղթե՛նք: Աշխարհատարած հայութեան զօրակցական արարքները օր աւուր հասանելի են բոլորիս:...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Վերջին ժամանակաշրջանին տեսանք Թուրքիոյ նախագահ Էրտողանի արկածախնդրութիւնները Միջերկրական տարածաշրջանին մէջ՝ կիպրական գերիշխանութեան տակ գտնուող ծովային տարածքներուն մէջ կազի փնտռտուքով, Յունաստանի գերիշխանութեան խախտմամբ, Լիպիոյ քաղաքացիական պատերազմին մէջ ուղակիօրէն միջամտութեամբ, Սուրիոյ մէջ ռազմական ներկայութեամբ, Իրաքի սահմաններուն մէջ օդանաւային հարուածներով: Այս բոլորին վրայ աւելցաւ 27 սեպտեմբերին Արցախի վրայ Ազրպէյճանի սանձազերծած ռազմական յարձակման Թուրքիոյ ուղղակի միջամտութիւնը՝ վարձկաններու Լիպիայէն ու Սուրիայէն Ազրպէյճան փոխադրութեամբ...

ՆԱՐԵԿ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Ե՛կ  մոռնանք այն իրողութիւնը, որ միշտ ազերին եղած է նախայարձակն ու զինադադարը խախտողը։ Ե՛կ մոռնանք թուրքի գործած բոլոր ոճիրները պատմութեան ընթացքին եւ մինչեւ այսօր՝ զանազան ազգերու հաշուոյն։ Ե՛կ փոքր բաղդատականով մը փորձենք խորագիրիս պատասխանել։ Բաղդատական մը երկու ազգերու միջեւ, որոնց չհանդարտած սահմաններուն վրայ անգամ մը եւս ծագած է ահեղ կռիւ։ Ինչպիսի՞ ազգ ենք մենք։ Համայն աշխարհ դարձէ՛ք ու...

ՅԱՐՈՒԹ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ 27 սեպտեմբեր 2020-ի կանուխ առաւօտուն ազերիական բանակը յարձակողականի անցաւ Արցախի սահմանի ամբողջ երկայնքին: Այս թուականը Հայ-թրքական պատերազմի 100-ամեակին զուգադիպելով՝ մտածել կու տայ անոր ժամանակի խորհրդանիշին մասին: 100 տարիներ անցած են եւ տակաւին թուրքն ու ազերին կը մնան նոյն բարբարոս ժողովուրդը: Աւելի՛ն, այսօր անոնք «քաղաքակրթուած են»՝ դառնալով աւելի վտանգաւոր թշնամիներ: Իսկ մենք՝ հայ ազգը, տակաւին կը մնանք նոյն ազգային...

Առաջին հայացեքով դժուար է կռահել, որ ամերիկեան ոճի այս բեռնատարը շարժական վիրահատարան է՝ յագեցած անհրաժեշտ բոլոր պարագաներով: Ամերիկաբնակ յայտնի հայ գործարար եւ բարերար Վահէ Կարապետեանի կողմէ Հայաստանի մէջ արտադրված ու Պաշտպանութեան նախարարութեան նուիրաբերուած այս մեքենան հմուտ մասնագէտներու շնորհիւ ընդամէնը 10 օրուան մէջ վերածուած է շարժական վիրահատարանի, որ պիտի ուղեւորուի Արցախ՝ հրատապ բուժօգնութիւն հասցնելու կեանքի ու մահուան կռիւ տուող վիրաւոր զինծառայողներուն:...