Անդրադարձ

ՄԱԿԱՐ ի Գաղիա Օգոստոսի կէսն ենք, եւ կարծէք աշուն է. ամպ, անձրեւ: Տիւ ու գիշեր հոլովուող լուրերը թագաժահրի հիւանդներու, մեռեալներու, պատուաստուողներու եւ պատուաստը մերժողներու մասին են: Այլ բաներ չենք լսեր: Երկիրը դարձած է տարբեր մոլորակ, եւ յայտնի չէ, թէ արեւը ո՛ր կողմէն կը ծագի: Բարեբախտաբար կայ Կեդրոնականցի Արմենակը` յիշեցնելու, որ այսօր ալ կան երէկուան մարդիկը եւ անոնց հարցերը, կայ նաեւ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Արդէն 15 տարի անցած է իր «մեկնումէն», եւ չեմ գիտեր ու նաեւ չեմ յիշեր, իբրեւ յարգանքի տուրք,  ինչո՛ւ օրին չէի անդրադարձած իր մասին: Իսկապէս, կը ցաւիմ: Գոնէ յետմահու յարգանքի եւ ցաւի տողերովս վշտակցութիւնս յայտնէի անոր ազնիւ տիկնոջ` իմ նախկին ուսուցչուհիիս ու նաեւ հանգուցեալի զաւակներուն եւ յատկապէս Շահանին ու անոր ընտանեկան պարագաներուն, դպրեվանքին եւ սփիւռքահայութեան: Բայց` «աւելի լաւ է...

Արդեօք չէ՞ք լսեր ձեր շուրջը բարձրացող այս սոսկալի ճիչը, որ մարդիկ սովորաբար լռութիւն կ՛անուանեն: ՎԵՐՆԸՐ ՀԵՐՑՈԿ (գերմանացի հանրածանօթ բեմադրիչ, ծնած` 1942-ին) Շատեր կը հետեւին օգոստոս 2-ին սկիզբ առած նորընտիր Ազգային ժողովի նիստերուն: Պէտք է ընդունիլ, որ հետեւողը անսպառ համբերութեան կը կարօտի դիմանալու եւ «մարսելու» համար կարգ մը պատահարներ եւ ելոյթներ, յատկապէս երբ բազմիցս կը կատարուին անտեղի միջամտութիւններ, արտայայտութիւններ, եւ կ՛արձանագրուին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի նորընտիր խորհրդարանին առաջին երկու շաբաթներու աշխատանքին դիմաց, կառավարութեան, նաեւ արցախեան բեմերուն վրայ տեղի ունեցող եւ զիրար խաչաձեւող զարգացումները, մինչեւ իսկ եթէ տեղ-տեղ բարեյոյս նշաններ ի յայտ կը բերեն, ընդհանրութեան մէջ կը ստեղծեն խառնաշփոթ պատկեր մը, որմէ դուրս գալու, ծանրակշիռ հարցերը բաց աչքերով տեսնելու եւ զանոնք ճակատէն դիմագրաւելու կամքը գլուխ չի կրնար բարձրացնել: Անիմաստ է կանգ առնել քայլափոխ...

Մաս Ա.- Ժահրին Դէմ Յարատեւ Պայքարի Գործակցութիւնը ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Ազգային ժողովի 8-րդ գումարման վերջին փոխցեխարձակումներու մթնոլորտին ականատես ըլլալէ ետք, առիթ ունեցայ վերագնահատելու ընդդիմութեան քաղաքական վարքագիծի այլընտրանքները: Կատարելապէս համոզուած եմ, որ հայ քաղաքական միտքը այսօր պէտք ունի նոր մտայնութեան մը, որ խորապէս հիմնուած է մեր պետականութեան շահերուն վրայ: Ուստի պարտականութիւն զգացի քանի մը միտքեր արծարծել: Խորհրդարանական ժողովրդավարութեան բնական պայմաններուն մէջ ընդդիմութեան...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Օգոստոս 8 ին, պատմութեան անցաւ, Թոքիոյի մէջ Յուլիս 23-ին սկիզբ առնող Համաշխարհային Ամառնային Ողոմպիական 32-րդ խաղերը: Այսպէս, երկու եւ աւելի շաբաթներու ընթացքին, ամէն օր հետեւելով ճշդուած յայտագրերուն, հիւրըընկալող Ճաբոնի մեծ ու փոքր եւ գեղեցիկ ու արդիականացուած մարզադաշտերու, լողաւազաններու եւ մարզասրահներու եւ մարզադաշ-տերու մէջ, աշխարհի բազմազան երկիրներու հազարաւոր մարզիկներ, նոյնիսկ «Քորոնա» համաճարակի պատճառով սահմանուած արգելքին, առանց հանդիսատեսի ներկայութեան, իրարու դէմ մրցեցան: Շատեր յաղթեցին,...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Ժողովուրդ մը կ՛ապրի, եթէ ուզէ՛ ապրիլ: Իսկ ան կը պարտուի, եթէ ինքզինք պարտուած զգայ, եթէ ինքզինք պարտութեան մատնէ: Այս օրերուն, երբ, հակառակ բոլոր բացասական պայմաններուն, Ողիմպիական խաղերը դարձեալ կը կայանան, կ՛արժէ վերյիշել արդի խաղերու հիմնադիր Փիեռ Տը Քուպերթենի այն խօսքը, որ 1948-ին Լոնտոնի խաղերու մարզադաշտի մուտքին զետեղուած էր, եւ որ պատահաբար աչքիս զարկաւ օրաթերթի մը էջերուն մէջ. «Ողիմպիական խաղերուն...

ՀՐԱԶԴԱՆ ՍԱՐԳԻՍ ԶԷՅԹԼԵԱՆ Արցախի գոյամարտին 2020-ի վերջաւորութեան մեր ձախողութիւնները բացատրել փորձող երկու սխալական մօտեցումներ լայն տարածում գտան հայկական քաղաքական մամուլին մէջ եւ ընկերային ցանցերուն վրայ՝ հակառակ իրենց պարզունակ եւ կրկնաբանական տրամաբանութեան: Առաջինը, որ թէեւ հազիւ թէ համոզեց Հայաստանի յունիսեան ընտրութիւններու քուէարկածներէն քիչ մը աւելի քան մէկուկէս առ հարիւրը միայն, կը շարունակուի առաջ քշուիլ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի եւ ՀԱԿ-ի կողմէ եւ այն...

19-րդ դարի վերջերին հրապարակ իջած հայկական առաջին կուսակցութիւնները, որդեգրելով հայութեան եւ Հայաստանի ազատագրութեան գաղափարներ, իրենց վերջնանպատակին հասնելու կարեւոր պայման էին համարում ժողովրդի լուսաւորութիւնը: Նրանք տեսնում էին, որ անկիրթ ու չլուսաւորուած հասարակութիւնը զուրկ է ոչ միայն ազատութեան ու անկախութեան ձգտումից, այլեւ` արժանապատուութեան զգացումից: Իր ստրկական գոյութիւնը նա համարում է իրենից վեր ուժերի նախանշած ճակատագիր եւ կամազուրկ հնազանդութեամբ կրում է այդ «ճակատագրի»...

ՀՐԱՉ ՎԱՐԺԱՊԵՏԵԱՆ «...Մենք տարածքներ նուաճելու որեւէ տրամադրութիւն չունենք...»: Այս յայտարարութիւնը կատարեց Նիկոլ Փաշինեան` Հայաստանի կառավարութեան 12 օգոստոսի նիստին, խօսելով բանակի արդիականացման անհրաժեշտութեան մասին... Հեռու` դիմատետրային ընթացիկ գրառման տրամաբանութենէ, որ այլապէս տարբեր հակազդեցութիւն կրնար ունենալ թէ՛ ոճի եւ թէ՛ բառամթերքի առումով, կառավարութեան ղեկավարին այս յայտարարութիւնը յամենայն դէպս առնուազն հպանցիկ նշմարի մը արժանի է, նոյնիսկ եթէ նոր յայտնութիւն մը չէ անոր կողմէ:...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Վերջերս, բարեկամներէս մէկը, անմեղօրէն ինծի հարցուցած էր,  թէ «ի՞նչ կ'ընէի» այս օրերուն: - Գրել-կարդալով կը զբաղուիմ.-համեստօրէն պատասխանած էի : - Ինչո՞ւ , յանկարծ ընդմիջած էր. արդեօ՞ք այնքան հայերէն կարդացողնե՞ր կային: Լաւ գիտես, որ հայերէն թերթ կամ գիրք ընթերցողներուն թիւը, մանաւանդ արեւմտահայերուս մօտ, զգալիօրէն նուազած է։ - Այո՛, ըսած էի արագ մը, գիտեմ այդ մէկը: - Լաւ... ուրեմն ինչո՞ւ կը գրես: - Գիտեմ, կրկնած էի վշտոտ ձայնով, հաստատ գիտեմ, որ հայերէն կարդացողներուն թիւը ո՛չ միայն նուազած է, այլ՝ նօսրացած: Բայց գիտեմ նաեւ, որ կայ մէկը, որ ամէն օր հայերէնով կ՛արթննայ, հայերէնով կ՛արտայայտուի, հայերէնով կ՛աղօթէ, հայերէնով կը սնանի ու կ՛ապրի, նոյնիսկ հայերէնով կը հայհոյէ, հայերէնով սիրած է եւ տակաւին կը սիրէ, ու աւելին՝ հայերէնով կը խնդայ եւ կը խօսի: Անոր համար է, որ իբրեւ սրտի մտքի ու հոգիի պարտք, կը գրեմ։ -Իսկ, ո՞վ է այդ խենթը,- հարցուցած էր խօսակիցս: -Ե՛ս եմ. պատասխանած էի: Ե՛ս: Եթէ նոյնիսկ անձս դառնայ տողերուս կամ էջերուս միակ ընթերցողը, պիտի շարունակեմ գրել, ե՛ս ինծի համար, ի՛մ ընթերցող անհատիս համար, հայերէնով գրելու պապա՛կս գոհացնելու համար: Ու մի՛ զարմանար, յաճախ ես ինծի հարց կու տամ, թէ առանց այս գիրերուն եւ բառերուն, ես ինչպէ՞ս պիտի կարենայի ճանչնալ ինքզինքս, ինչպէ՞ս պիտի կարենայի արտայայտել լացերս, սէրերս, ուրախութիւնս։ Անկեղծօրէն, բան մը արդարացնելու ճիգ մը չէ՛ այս մէկը, ոչ ալ ինքնագովութիւն: Երբե՛ք: Նաեւ ըսեմ, որ յստակ, պարզ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Վերջապէս աւարտեցաւ Ազգային ժողովի 12 մնայուն յանձնաժողովներու նախագահներու ընտրութեան գործընթացը: Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութիւնը, որ Ազգային ժողովի մէջ մեծամասնութիւն ունի, առողջապահութեան եւ ընկերային հարցերու մնայուն յանձնաժողովը վերածած էր երկու անջատ յանձնաժողովներու` տասնմէկի փոխարէն յանձնաժողովներու թիւը բարձրացնելով տասներկուքի, որ, ըստ Սահմանադրութեան, յանձնաժողովներու առաւելագոյն թիւն է: Այս քայլով կանխուեցաւ յաւելեալ որեւէ նոր մնայուն յանձնաժողովի կազմութիւնը, եւ օրինականացաւ ընդդիմութեան առաջարկով Արցախի հարցով...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ D՛Atatürk à Erdogan, de la caserne à la mosquée, de la nationalisation de l՛islam à l՛islamisation de la nation, de l՛Europe à l՛Oumma, de l՛Otan au Califat, voici la face cachée de la Turquie. Աթաթիւրքէն Էրտողան, զօրանոցէն մզկիթ, իսլամի  ազգայնացումէն ազգի իսլամացում, Եւրոպայէն Ումմա, ՕԹԱՆ-էն խալիֆայութիւն` ահաւասիկ Թուրքիոյ թաքուն դէմքը (կողքի 4-րդ էջ) Ոչ ոք ինքզինք թող խաբէ,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Ազդակ»-ի 22 յունիս 1962-ի թիւին մէջ (1) կը հանդիպինք հայ անուններու, որոնք հաւանաբար գործնական կառուցողական օժանդակութիւն տրամադրած են «Մայրի Բ.» (Cedar 2B) հրթիռի արձակումի նախօրեակին. «Հայկազեանի հրթիռներու յանձնախումբը շնորհակալութիւն կը յայտնէ բոլոր անոնց, որոնք կարելի դարձուցին հրթիռին պատրաստութիւնը` լիբանանեան բանակը, մեքենագիտական միութիւնը, նաեւ` պրն. Հրայր Սարոյեանը եւ պրն. Փանոսեանը ու շատ ուրիշներ, որոնք օգնեցին հրթիռի յանձնախումբին»: 1. Հայկազեանի...

Դժուար է արժեւորել քառամեայ կեանք ու գործունէութիւն ունեցող հաստատութիւն մը, կազմակերպութիւն մը, վարժարան մը, որովհետեւ տակաւին տարիներու վաստակ չէ կապուած անոր անուան: Բայց եւ այնպէս հիմնական է հաւատքով մօտենալ անոր, որպէսզի անիկա վաստակ կերտէ, իր դերակատարութիւնը ամրապնդէ եւ ներդրումը ունենայ գաղութային կեանքին մէջ: Ազգային միացեալ վարժարանը մեծ երազի մը, կրթական մեծ տեսիլքի մը մարմնացումն է, անոր երդիքին տակ կը համախմբուին...

ՀՐԱԶԴԱՆ ԶԷՅԹԼԵԱՆ Հայաստանը առաջին օրէն իսկ, ինիսունական թուականներէն պէտք է որ յայտարարեր ԻՆՔՆԱՎՍՏԱՀՕՐԷՆ որ հարցը ինքնավարութեան հարց չէր, նախկին ԼՂԻՄը ինքնավար էր Արցախեան շարժման սկիզբէն առաջ, հարցը Արցախի ԱՆԿԱԽԱՑՈՒՄՆ ԷՐ և ՎԵՐԱՄԻԱՑՈՒՄԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ հետ իբրև թրքական կայսերապաշտութեան Հայաստանի և հայութեան քանդումին ի դէմ ՀԱՅ ԴԱՏԻ լուծման հոլովոյթի ԱՌԱՋԻՆ ԱՐԱՐԸ: Արցախի գոյամարտին 2020-ի վերջաւորութեան մեր ձախողութիւնները բացատրել փորձող երկու սխալական մօտեցումներ...

Ընթերցողը համացանցին կրնայ ընթերցել ՀՅԴ պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ի 8րդ թիւը: Այս անգամ եւս «Դրօշակ»-ի ուշադրութեան առանցքը կը հանդիսանայ Արցախը եւ Հայաստանի արտաքին ու ներքին հիմնահարցերը: Ներկայացուող վերլուծութիւնները կ՛անդրադառնան հայ հասարակութեան մէջ տիրապետող մտայնութիւններուն ու բարոյական մթնոլորտին, ներքաղաքական իրավիճակին, տարածաշրջանային ու աշխարհաքաղաքական խնդիրներուն՝ վեր առնելով եւ ելքեր առաջարկելով հայութեան համար ներկայ ճակատագրական կացութենէն: Այս թեմաները կը քննարկուին թիւի առաջնորդող յօդուածին մէջ, Վ․...

Գործողութեան միտքը յղացողը, 23 տարեկան յեղափոխական գործիչ, Պոլսոյ Կ. Կոմիտէի անդամ Բաբգէն Սիւնին էր: «Վերջին օրը՝ ժամադրավայրին մէջ,ոգեւորիչ խօսքերով յորդորեց իր ընկերները (26 հայորդիներ)՝ չընկրկիլ որեւէ զոհողութեան առջեւ, Հայկական հարցը կը թաղուի, պէտք է կռուինք եւ յարութիւն տանք անոր կ'ըսէր: Յետոյ իր ձեռքով բաժնեց զէնք, փամփուշտ եւ ռումբ: Բայց աւա՜ղ, իր սիրած ու կատարած սուրբ գործին վերջնական յաղթութիւնը չի տեսած...

Բաբգէն Սիւնիի Եւ Ալպերթ Յովհաննիսեանի Յիշատակին ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Շատերու զարմանալի կրնայ թուիլ այս երկու աննման տղոց զուգահեռ նշումը` այդ ալ Պանք Օթոմանի նուիրուած յօդուածի մը մէջ: Առաւել զարմացնողը կը մնայ այն, որ խորագիրը կը պատկանի հայ գրականութեան ու երբեմնի ազգային կեանքին մէջ իր եզակի դերն ու տեղը ունեցած դէմքերէն Մկրտիչ Պէշիկթաշլեանի, որուն համանուն բանաստեղծութիւնը մեզ կը շարունակէ խրախուսել, քաջալերել ու...

ՇԱՆԹ ՍՐԿ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Դպրեվանք Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Ս. Աստուածածնայ նուիրուած այս շաբթուան ընթացքին լաւ առիթ է ծանօթանալ Սրբուհի Աստուածածնայ նուիրուած շարականներուն մասին: Սրբուհի Մարիամ Աստուածածնին երգը կամ օրհներգութիւնը կը կոչուի «Մեծացուսցէ»: Կարգ մը եկեղեցական հայրեր (Ս. Ներսէս Շնորհալի, Յակոբ Կլայեցի կաթողիկոս եւ այլք) կ՛ըսեն, որ Աստուածամօր օրհներգութիւնը կազմուած է  սաղմոսներու համարներէ (Սղ. 113 եւ Ա. Թագաւորացի բովանդակութիւնէն), զոր Ս....