Անդրադարձ

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Քեսապի բարբառին մէջ մեծ հայր հասկացողութիւնը կը թարգմանուի «պապուկ» բառով: Գուցէ տարածաշրջանի բարբառներուն մէջ ալ կը գործածուի: Սակայն այս օրերուն ականջալուր կ՛ըլլանք «տէտէ» բառին, որ պապուկին հոմանիշն է, «ալա մոտա» պապուկ: Քեսապահայութեան թուային պատկերը անցնող 20-րդ դարուն ունեցած է մեծ տատանում ու բեկում: Տրամադրութեանս տակ չկայ յետ 1909-ի Ատանայի կոտորածին իբրեւ հետեւանք քեսապահայութեան թուային պատկերին նուազումը: Նշենք,...

9 նոյեմբեր 2020-ի տխրահռչակ համաձայնագիրի հետեւանքները բացայայտօրէն անելի մատնած են Հայաստանն ու Արցախը: Ռուս խաղաղապահ ուժերու իսկ ներկայութեան, որոնք կը թուին անբաւարար ըլլալ, Ազրպէյճան կը փորձէ ահաբեկել Արցախի հայութիւնը` ոտնակոխ ըրած ըլլալով իր իսկ ձեռքով ստորագրուած համաձայնագիրը, մէկ կողմէ ձմրան սաստիկ պայմաններուն մէջ զրկելով Արցախի բնակչութիւնը կազի մատակարարումէն, միւս կողմէ` Ասկերանի մէջ յառաջխաղացք կատարելով եւ փորձելով գրաւել ռազմավարական նշանակութիւն ունեցող...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Վահան Թէքէեան իր «Բարձրացում» բանաստեղծութեան մէջ ունի մօտաւորապէս հետեւեալ տողերը. բարեկամները (աւելցնենք` գաղափարակից ընկերները) անոնք են, որոնք միասնաբար կը մտածեն կարելի ու անկարելի բաներու մասին. սակայն այս աղուոր գիւտէն անդին չ՛անցնիր` հարց տալու, թէ մարդս ի՞նչ կացութեան, հոգեվիճակի կը մատնուի, երբ տասնամեակներ շարունակ ունի այս արժանիքը լիացնող ընկեր մը Խոսրով Ասոյեան անունով, եւ օր մըն ալ յանկարծ կը...

ՍԱԳՕ ԱՐԵԱՆ Տակաւին, այո՛, «Ֆալասթինցի Ժիրայր»: Մեր սերունդի  «ամենաբուռն» պատանեկութեան տարիներուն էր, որ այս անունը յաճախ լսելի կը դառնար... Լսելի կը դառնար ոչ միայն միութենական շրջանակներուն, այլ` ամբողջ գաղութի դրուածքով: Պատկառելի, ծայր աստիճան լուրջ, թեթեւ ժպիտ մը դէմքին, եւ մանաւանդ դժուար պայմանի մը, պատահարի մը, դէպքի մը ատեն կը յայտնուէր մեզի համար անծանօթ, սակայն սիրելի ընկ. Ժիրայրը, «Պաղեստինցի Ժիրայրը»: Գիտէինք...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Կան մարդիկ, որոնց վաստակը կը չափուի ո՛չ իրենց ջամբած գիտութեամբ, ո՛չ իրենց ստեղծագործութեամբ, ոչ ալ... իրենց գործերով: Այդ տեսակ մարդերու միակ վաստակը կը չափուի իրենց կենսակերպով, իրենց սոսկ գոյութեամբ: Երբ կեանքի անյեղլի օրէնքով օր մը կը դադրի այդ գոյութիւնը, նոր կ՛անդրադառնանք, որ մեր ապրած միջավայրը քիչ մը աւելի ամայացաւ, իսկ մենք` աւելի որբացանք: Նման անկրկնելիներու շարքին է շուրջ...

ԹՈՐԳՈՄ - Ի՞նչ կը նայիք կոր, պոլշեւի՞կ մը տեսաք: Հիմա եթէ ձեր բոլորին գլուխները ածիլեմ, բան մըն ալ չ՛երեւիր, իմ գլուխս Հոնք Քոնկի խարթա (քարտէզ) է: Պաղեստինցի Ժիրայրն էր, որ ՀՄԸՄ-ի ընդհանուր ժողովի մը առանց հրաւիրուելու գացած էր եւ դրան առջեւ կեցած,  ժողովականներուն կ՛ուղղէր իր խօսքը` հաւատալով, որ մրցումներու ատեն իր գլխուն ստացած հարուածները զինք իրաւասու մասնակից կը դարձնեն այդ...

ԿԱՐՕ ՍՐԿ. ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Քու Ստեղծիչդ երիտասարդութեանդ օրերուն մէջ յիշէ, Դեռ թշուառութեան օրերը չեկած Ու այն տարիները չհասած, Որոնց մէջ պիտի ըսես` «Անոնց չեմ հաւնիր», Արեւը, լոյսը, լուսինն ու աստղերը չխաւարած Ու անձրեւին ետեւէն ամպերը չդարձած» Ժողովողի 12:1 Մեր իրականութեան մէջ երիտասարդութեան ներկայութիւնը, աշխուժ մասնակցութիւնը, ստեղծագործ միտքն ու նորարար գաղափարները մեր կառոյցներուն կեանք կու տան եւ առհասարակ կ՛ապահովեն անոնց գոյատեւումը: Մէկ...

Զաւակդ եւ գաղափարակիցդ` ՀՐԱՉ Բարութեան, ազնուութեան, համեստութեան մարմնացում էր մայրս: Համակ նուիրումի, ծառայութեան իր ամբողջ վաստակով սիրուած ու յարգուած էր անխտիր բոլորէն` հարազատներ թէ հաւաքական մեր ածու: Կուսակցութեան, ԼՕԽ-ի, Համազգայինի շարքերուն մէջ տասնամեակներու իր ներդրումը եղաւ անգնահատելի եւ, հակառակ համագաղութային իր աշխուժ գործունէութեան տարողութեան ու շրջագիծին, անոր գործը առաւելաբար յատկանշուեցաւ Էշրեֆիէի Ազատամարտ ակումբով: Բազմաթիւ յիշատակներ ու ապրումներ կան կապուած անոր...

Գեղանկարը՝ Մուշեղ Գարավարդանեանի Վերջին շաբաթներուն Գարավարդանեան ընտանիքը խոր սուգի մատնուեցաւ, երբ անակնկալ կերպով կորսնցուց իր հարազատներէն, ընտանիքին սիւնը նկատուող  Յակոբը: Հակառակ Լիբանանի (եւ համայն աշխարհի) մէջ փետրուար 2020-էն ի վեր տիրող «Քորոնա» ժահրի վարակիչ մահասփիւռ մթնոլորտին` Յակոբ երեք պատուաստները ստացած էր եւ «Փի.Սի.Ար.»-ի ժխտական արդիւնքներով միտքը «հանգիստ» էր, սակայն անոր առողջական վիճակին անակնկալ խանգարումը, մարմնապէս հեռացուցած էր զինք իր հարազատներէն...

ՌԱԶՄԻԿ ՃՈՒԼՖԱՅԵԱՆ (ՌԱԶԻ) Ուզած եմ ըլլալ կարիքաւորներու հետ եւ այսօր պատահաբար եղայ հոն, սակայն երբեք չէի երեւակայած, թէ անոնք այնքան նեղ կացութեան մէջ են, բայց եւ այնպէս հանդիպեցայ սրտցաւ երեւոյթներու Արագածի որոշ տուներու մէջ: Եթէ ունեւորները գոնէ մէկ անգամ խղճմտաբար մտածած ըլլային անոնց մասին, այսօր անոնք նուազ նեղ պայմաններու մէջ կ՛ըլլային, սակայն դժբախտաբար ունեւորները նոյնիսկ իրենց մտահոգութեան վերջին տեղը չեն...

Լիբանանը թեւակոխեց ընտրական փուլ: 15 մայիսի ժամադրութեան կը նախապատրաստուին համայնքները, քաղաքական հոսանքները, կուսակցութիւնները, ոչ կառավարական կազմակերպութիւններն ու քաղաքացիական շարժումները: Այլ խօսքով` բոլորը: Ընտրական օրէնքը համայնքներու իրողական ներկայացուածութիւնը խորհրդարան հասցնելու առումով արդար չէ: Համեմատականութիւնն ու վարկանշայնութիւնը (թաֆտիլի) համախառն ձեւով ո՛չ միայն ընտրութիւններու կանխատեսելիութիւնը վարագուրած են, այլ նաեւ խախտած ու հարուածած ընտրութիւններու ժողովրդավար էութիւնը: Օրէնքը չի բացառեր, ինչպէս վերջին ընտրութիւններուն  պատահեցաւ, որ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ահա կ՛ըսեմ անհրաժեշտն ու ճշմարիտը: Չեմ փորձեր աժան չքմեղանքով մը ինքզինքս արդարացնել: Օրին ստացած էի «Ազդակ»-ի 95-ամեակի յատուկ թիւին մասնակից դառնալու հրաւէրս ու նաեւ, ժամկէտէն առաջ ալ, «սրտի խօսքս» պատրաստած: Սակայն, ակամայ, մոռացութեան մը գիրկը իյնալով, մաղթանքներս ճիշդ ատենին չէի կրցած մամուլին հասցէագրել: Եւ ամէնէն «սոսկալին», կը կարծէի, թէ ինք` «Ազդակ»-ն էր զիս մոռցողը: Այսօր այս տարակարծութիւնը լուծուեցաւ`...

29 մարտին, Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան, Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Պատմութեան հիմնարկին եւ Արցախի պետական համալսարանին նախաձեռնութեամբ, Հայաստանի ԳԱԱ Պատմութեան հիմնարկին մէջ տեղի ունեցաւ «Կրթամշակութային կեանքն Արցախում» խորագիրով գիտաժողովը, որ սկզբունքով նախատեսուած էր կազմակերպել Արցախի մէջ, սակայն ազրպէյճանական յարձակումներու լոյսին տակ ստեղծուած լարուածութեան խորացման պատճառով անիկա տեղի ունեցաւ Երեւանի մէջ: Ողջոյնի խօսքով հանդէս եկան` ԳԱԱ-ի նախագահ, ակադեմիկոս Աշոտ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այնթապ Կիլիկիոյ գլխաւոր քաղաքներէն է: Անիկա պատմութեան մէջ յիշուած է Ժ. դարէն: Խաչակիրներու օրով մաս կազմած է Եդեսիոյ կոմսութեան: 1516¬ին գրաւուած է օսմանցիներուն կողմէ: Այնթապ, Ի. դարու սկիզբի տուեալներով, ունէր 50 հազար բնակիչ, որուն 20 հազարը հայեր էին: Այնթապցի հայերը գլխաւորաբար արհեստաւորներ եւ առեւտրականներ էին: Ամէնէն տարածուած արհեստներն էին` ոստայնանկութիւնը, մետաղամշակումը, ոսկերչութիւնը, ներկարարութիւնը եւ ասեղնագործութիւնը: Կ՛ասեղնագործէին սեղանի ծաղկազարդ...

ՃՈՐՃ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Յաճախ կը դժուարանանք պատասխաններ գտնելու մեր փոքրիկներու անկեղծ հարցումներուն: Որքան փոքր են անոնք, այնքան դժուար է յագեցնել անոնց հետաքրքրութեան ծարաւը: Պէտք է, սակայն, ընտրել այնպիսի պատասխաններ, որոնք կ՛օգնեն ճիշդ ձեւաւորելու կեանքին գաղափարը անոնց մանկական ուղեղներուն մէջ: Ուշադիր պէտք է ըլլալ, մանաւանդ, հոգեւոր ու կրօնական հարցերուն հանդէպ, որովհետեւ կրօնը, ընդհանրապէս, կենսակերպ է: Եթէ չկարենանք զայն ուղղակիօրէն կապել կեանքին, կը...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Անմեղ հարցում մը.- արդեօ՞ք օր մը դուք ձեզի եւ կամ հեռու մօտիկ հայրենիքի ձեր բարեկամներէն մէկուն հարցուցած էք, թէ իրեն համար ի՞նչ կը նշանակէ Սփիւռք եւ կամ արդեօ՞ք ծանօթ է Սփիւռք կոչուած բառին եւ անոր ետին թաքնուած իմաստ-խորհուրդին: Պարզապէս՝ հետաքրքութիւն: Որովհետեւ, կը կարծեմ, որ շատ-շատեր, երբ Սփիւռք բառը լսեն, անպայման «տոլարը» իրենց աչքին առջեւ կը պարզուի: Առանց վիրաւո-րանքի ըսեմ, որ...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ 2014 թուականի սեպտեմբերեան խաղաղ ու պայծառ երեկոյ մըն է, բիւրեղ արցախեան երեկոյ մը: Արցախը այդքա՜ն սիրած ու պաշտած, անոր այդքա՜ն կապուած ու անոր հետ նոյնացած, անոր զարգացման կարեւորութեան այդքա՜ն հաւատացած եւ գործնապէս մասնակից դարձած, հայուն ուժին ու յաղթանակին, կորովին ու կարողութեան այդքա՜ն վստահած մասթըր Կարոյին հետ նստած ենք, աւելի ճիշդ` թագաւորական կերպով բազմած ենք «Շուշի կրանտ հոթել»-ի բացօթեայ...

ՔՐԻՍՏ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Ահա տարի մը, եւ մենք` առանց քեզի: Տարի մը, եւ Արցախի Հանրապետութիւնը` առանց Մերձաւոր Արեւելքի մէջ բառին ամբողջական իմաստով իր երկարամեայ մնայուն ներկայացուցիչին, հոգիով ու սրտով իր գովքը հիւսողին, բարգաւաճման եւ հզօրացման սիրոյն գործողին, մի՛շտ իրեն հասնողին, ո՛չ խօսքով` այլ գործո՛վ: Պատերազմներուն` Արցախ վազողին ու պահանջել հարկին բանակին կողքին կանգնողին: Արցախը` բոլորին ներկայացնողին: Արցախը` առանց իր սիրով տրոփող...

Անգարայի ինքնաառաջադրումը իբրեւ միջնորդ` ռուս-ուքրանական հակամարտութեան, իր առաջին գործնական դրսեւորումները ունեցաւ: Անթալիոյ մէջ պատերազմող կողմերու ներկայացուցիչներուն հանդիպումը հրադադարի չյանգեցաւ, այնուամենայնիւ նախնական արդիւնքներ արձանագրեց: Ասիկա Անգարայի դերակատարութեան  եւ տարածաշրջանային գործօն դառնալու երաշխիքի նախադրեալ է: Նախնական արդիւնքները ուքրանական որոշ ռազմավարական տարածքներու ուղղութեամբ ռուսական զինուորական գործողութիւններու կրճատումի մասին են: Սկսած է խօսուիլ արդէն ռուսական զօրքերու Քիեւէն հեռանալու մասին: Կանուխ է նման նահանջային տեղաշարժ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Ազգային միասնականութիւնը համայն ազգին համախոհութիւնը, համախմբումը եւ հետեւաբար նաեւ միասնակամութիւնն է ազգի ամբողջութեան առնչուող հիմնական խնդրի կամ խնդիրներու շուրջ: Միասնակամութիւն, այսինքն` միացեալ, հաւաքական կամք: Այս կը նշանակէ, որ տուեալ հաւաքականութիւնը` ազգը պարտաւոր է ունենալ քաղաքական գիտակցութեան այնպիսի մակարդակ մը, որ անդրադառնայ, թէ ո՛ւր կը կայանան իր քաղաքական, ընկերային ու տնտեսական ընդհանրական շահերը: Ասի կը կոչուի քաղաքականացում: Այնպէս որ,...