Անդրադարձ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տարիներ առաջ էր, ու այս օրերուն դարձեալ յիշեցի: Այսպէս, տարեվերջի շաբթուան ամէնէն խճողուած օրերէն մէկուն, մեր տան մէջ ներքին նոր հարցի մը ստեղծումէն եւ յատկապէս անիմաստ վէճէ մը խուսափելու համար, վերջապէս որոշեցի կնոջս հետ Կլէնտէյլի կալերիա երթալ, կիներու մասին բաւական ծուռ ու շիտակ «բաներ» մտքէս շարերէ ետք: Անկեղծօրէն ըսելով, մօրս, կնոջս ու նոյնիսկ չունեցած քրոջս հետ «շուկայ երթալ»...

ԴԱԼԱՐ ՆԷՆԷՃԵԱՆ Նշոյլ մը` յոյսի, լոյսի եւ տենչանքի... Ահաւասիկ երախտապարտութեան, գոհունակութեան, բերկրանքի ցայտուն մթնոլորտը արտացոլաց ներաշխարհին մէջ իւրաքանչիւր անհատի, որ ներկայ գտնուեցաւ Համազգայինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտական քոլեճի եւ «Թորոս Ռոսլին» կերպարուեստի դպրոցի 2021-2022 կրթական տարեշրջանի 7-րդ եւ 10-րդ դասարաններու ամավերջի հանդէսին ու վկայականաց բաշխման: Աշակերտներու հրաբորբ աչքերը եւ լուսավառ դէմքերը կրցան վերափոխել սրահի անդորրը: Անցած ուղին բաւական դժնդակ էր, ինչո՞ւ...

Սոյն էջով կ՛ուզենք ներկայացնել Հայաստանի մէջ գտնուող քանի մը պահպանուած տարածքներ, որոնք նշանաւոր են իրենց կենդանական եւ բուսական հարստութեամբ ու իւրայատուկ արժէքով, ինչպէս նաեւ այցելուներուն կը պարգեւեն հետաքրքրական փորձառութիւններ ապրելու առիթ: Անդրադարձ կը կատարենք նաեւ Ազրպէյճանի վերջին յարձակումներուն իբրեւ հետեւանք բնապահպանական աղէտներու վտանգին: ՋԱՀ Սեւան Ազգային Արգելոցի Տարածքին Գտնուող Բնութեան Եւ Պատմամշակութային Յուշարձաններ Սեւան ազգային արգելոցը, Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզին մէջ...

Երեւակայեցէք: Ճամբան կը քալես: Ճիշդ առջեւդ կը քալէ կին մը, որ սենտուիչ կ՛ուտէ եւ բջիջայինով կը խօսի: Քիչ ետք սենտուիչը կը լրանայ, եւ մեր ազնուափայլ տիկինը թուղթը, որ սենտուիչին փաթթուած էր, գետին կը նետէ այնքան հանգիստ, կարծես օրէնքը կը յարգէ, թէ երբ սենտուիչդ ուտես եւ վերջացնես, թուղթը գետին պէտք է նետես, ուր որ ալ ըլլաս: Քանի մը բառ կը մրթմրթաս...

ԶԱՒԷՆ Գ. ՂԱՐԻՊԵԱՆ Յակոբ Կէպեշեանի եւ Քրիստինէ Աբրահամեանի զաւակ, մարմնամարզուհի Հուրի Կէպեշեան ծնողներու ծննդավայր Այնճար այցելեց սեպտեմբեր 2022-ին, Մուսա Լերան քառասուն օրերու հերոսամարտի 107-րդ տարեդարձին առիթով: Ո՞վ է Հուրի Կէպեշեան: Յակոբ եւ Քրիստինէ եօթանասունական թուականներուն ձգելով Այնճարը` կը գաղթեն Միացեալ Նահանգներ, հոն կ՛ամուսնանան եւ կ՛ունենան զաւակներ, որոնց երկրորդը` Հուրին, կը ծնի 27 յուլիս 1989 թուականին, Մասաչուսեց, Քեմպրիճ: Ան 2007-ին կ՛աւարտէ...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Հինգշաբթի, 6 հոկտեմբեր 2022-ին Հալէպի մէջ իր մահկանացուն կնքեց հալէպահայ գրող, բեմադրիչ, դաստիարակ եւ կրթական մշակ Մանուէլ Քէշիշեանը: Ստորեւ կը հրատարակենք այս առիթով Կիրակոս Գույումճեանին գրութիւնը: Սիրելի՛ Մանօ, Իմ ցաւակցական խօսքէն առաջ կ՛ուզեմ յայտնել, որ դուն ազգային նահատակ մըն ես` իմ ակնոցով դիտուած: Այո՛, անկեղծ եւ հարազատ նահատակ, այն պատճառով, որ մերժեցիր պարտականութիւններէդ հրաժարիլ, զիջիլ` Հալէպ քաղաքի մէջ...

Ա. Ա. Օրէ օր աւելի յստակ կը դառնայ, որ Արցախը բանակցութիւններու սակարկութեան նիւթի իսկ պիտի չվերածուի, որովհետեւ բոլոր տուեալները եւ երեւոյթները ցոյց կու տան, որ Երեւանի իշխանութիւնները առաւելաբար տրամադրուած են Ազրպէյճանի հետ բանակցութիւններու սեղանին շուրջ նստելու եւ քննարկելու Հայաստան- Ազրպէյճան խաղաղութեան համաձայնագիր մը, որ չ՛ընդգրկեր Արցախն ու Արցախի վերջնական կարգավիճակի խնդիրը: Այս ենթադրութեան առաջին յղումը կ՛երթայ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի այն...

ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ ... Արամը, ինչպէս ասում են, «պինդ տղամարդ» էր: Ոչ ոք նրա արցունքը չէր տեսել: Ապրում էր անհոգ, երջանիկ: Հոգի էր տալիս հայ երգի համար: Նրա սրտին չափազանց մօտ էին հայկական ժողովրդական եւ գուսանական երգերը: «Կերած-խմած» մարդու համբաւ «վաստակած» Արամին լաւ էին ճանաչում Երեւանի մեծ ու փոքր ճաշարաններում: Նրան լաւ գիտէին նաեւ երաժշտախմբերի երաժիշտները, որոնք միշտ սիրով էին կատարում...

ՎԱՀԱԳՆԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ «Հորիզոն» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Ծ.Խ.- «Հորիզոն»ի եւ Գանատայի Ազգային Առաջնորդարանի համագործակցութեամբ ու նախաձեռնութեամբ օրերս լոյս տեսաւ «Սփիւռքի տարի» յատուկ յաւելուածը, որուն մէջ «Հորիզոն» շաբաթաթերթի գլխաւոր խմբագիր Վահագն Գարագաշեան, «21-րդ դարու Սփիւռքահայ մամուլը իր մարտահրաւէրներով» յօդուածով կը ներկայացնէ տեղեկատուական հասարակութեան եւ թուայնացած համաշախարհային մշակոյթին մէջ՝  հայ մամուլի դիմագրաւած մարտահրաւէրները։ Հազարամեակներու թաւալումին ընթացքին, Համաշխարհային հասարակութեան զարգացումը պայմանաւորուած է գիտելիքներու եւ տեղեկատուութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Արցախի Հանրապետութեան բարձրագոյն իշխանութիւնը ներկայացնող պատուիրակութիւն մը, գլխաւորութեամբ հանրապետութեան նախագահին եւ մասնակցութեամբ արտաքին գործոց նախարարին, հինգ օրերու տեւողութեամբ տեսակցութիւններ ունեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան բարձրաստիճան ղեկավարութեան հետ: Հանդիպումներու շարքը փակուեցաւ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հետ երկու ժամ տեւած տեսակցութեամբ: Նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանը նախապէս առանձին հանդիպում մը ունեցած էր Հայաստանի վարչապետին հետ: Պատուիրակութիւնը եկած էր իմանալու, թէ իրողապէս ի՛նչ կը ծրագրէ Հայաստանի...

Պատմութեան մէջ անջնջելիօրէն արձանագրուած են 1968-ին 5 յունուարէն 21 օգոստոս երկարող ամիսները, երբ չեխոսլովաք (այդ օրերուն Չեխիան եւ Սլովաքիան միասնաբար մէկ երկիր կը կազմէին) ժողովուրդը ցասում ու զայրոյթ արտայայտեց Խորհրդային Միութեան դէմ: Այդ շարժումը ծանօթ է իբրեւ «Փրակայի գարուն»: Տեղի ունեցան ցոյցեր, բողոք եւ ընդհարումներ, որոնք աւարտեցան կարմիր Մոսկուայի եւ իր արբանեակ երկիրներու զինուորական միջամտութեամբ: Վլթաւա գետի ափին, Չեխիոյ գեղեցիկ...

ՏՈՔԹՈՐ ՍԱՐԳԻՍ ԱՏԱՄ Յարութիւն քհնյ. Շմաւոնեան 14 հոկտեմբեր 1794 թուականին Հնդկաստանի Մատրաս քաղաքի մէջ լոյս տեսաւ հայկական առաջին պարբերականը` «Ազդարար»-ը, որով կը սկսի հայ տպագիր մամուլի պատմութիւնը: «Ազդարար»-ի  հիմնադիրն եւ գլխաւոր խմբագիրն էր Յարութիւն քահանայ Շմաւոնեան: Պարբերաթերթը լոյս տեսած է ամիսը մէկ անգամ մինչեւ մարտ 1796 թուական` ընդամէնը 18 թիւ ընդհանուր ծաւալով: Հայաստանի կառավարութեան  22 ապրիլ 2004-ին որոշումով 16 հոկտեմբերը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Թուրք ժխտողականները անցեալ շաբաթ հասկցան, որ չեն կրնար պարտութեան մատնել հայերը Քալիֆորնիոյ մէջ: Հակառակ թրքական լոպիական մեծածաւալ ջանքերուն` Քալիֆորնիոյ նահանգապետ Կեւին Նիւսըմ 29 սեպտեմբեր 2022-ին ստորագրեց օրէնք մը, որով 24 ապրիլը` Ցեղասպանութեան յիշատակի օրը, պիտի նշուի իբրեւ նահանգային ոչ աշխատանքային օր: Օրինագիծը, որուն 7 փետրուար 2022-ին նախաձեռնած էր Քալիֆորնիոյ Նահանգային ժողովի պատգամաւոր Ատրին Նազարեան,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ո՞վ, ո՞ւր, ե՞րբ եւ որոնցմո՞վ պիտի առաջնորդէ հայոց հայրենիքի եւ  ժողովուրդի վերականգնումը, որպէսզի վերջնականապէս չանհետանանք: Այսօ՛ր իրաւ համազգային օրակարգ պէտք է ըլլայ, եւ չէ, բազմաբնոյթ վերականգնումը` հանրապետութիւն եւ սփիւռք: Կը զբաղինք ներազգային կեանքի մէջ յաւելեալ իրաւունք-իրաւասութիւն ունենալու մանրուքներով, երբ համահայկական վերականգնումի  հրամայական խնդիր ունինք, առանց որուն լուծման` մեծ ղեկավար  կամ մարգարէ ըլլալու կարիք չկայ հասկնալու եւ տեսնելու համար,...

ՅԱԿՈԲ ԱՍԱՏՐԵԱՆ Հայաստանի վարչապետի աշնանային այցը Փրակա եւ Եւրոպական Միութեան ոչ պաշտօնական գագաթնաժողովի շրջանակներում անցկացուող 44 երկրների Եւրոպայի քաղաքական համայնքի ժողովին մասնակցութիւնը վերադարձրեց ինձ դէպի 1994 թուական` Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Բաբգէն Արարքցեանի գլխաւորած պատուիրակութեան այցը Պիշքեկ, ուր եւ 1994 թուականին ձեռք բերուեց  հրադադարի մասին պատմական պայմանաւորուածութիւնը` ԼՂՀ ԱԺ նախագահի մասնակցութեամբ, որը յետոյ վաւերացրեցին նաեւ պաշտպանութեան նախարարներն առանձին փաստաթղթով: Դա ...

ՎԵՐԱ Խանամիրեան քոլեճ յաճախած աշակերտներուն եւ շրջանաւարտներուն համար կայ փաղանգ մը ուսուցիչ-ուսուցչուհիներու, որոնք որպէս տիտաններ` դաստիարակած են իրերայաջորդ սերունդներ: Գէորգ Միքայէլեան, Մարօ Գանտահարեան, Շաքէ Եագուպեան, Քնար Աբրահամեան, որոնք անվերադարձ մեկնած են արդէն մեր աշխարհէն, բայց միշտ կը յիշուին իրենց աշակերտներուն կողմէ: Խանամիրեան քոլեճի աշակերտներուն վերջին կորուստը այդ տիտաններէն մէկն էր` տիկ. Սոնա Մազմանեան-Նաճարեանը: Խանամիրեանի նախակրթարանի տարիներուս, երբ կարգապահ շարքերով կը...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Պէյրութէն հասած էր բօթը. փոխանցողը իր սիրելի աշակերտներէն Վերա Բարսեղեանն էր:  Մեր հայոց լեզուի ուսուցիչներէն օրդ. Մազմանեան ոչ եւս է: Թորոնթոյի Սուրբ Աստուածածին Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ մէջ խունկ ու մոմով շրջապատուած իր անկենդան մարմինը Թորոնթոյի անհաղորդ հողին յանձնուեցաւ: Ծաղկեպսակ ու ծաղկեփունջ, հայոց լեզուի ուսուցիչի իր վեհ առաքելութեան լուռ վկաներ որպէս, իրենց գլուխները խոնարհած են: Արտասուաթոր աչքերով հարազատներ, Սուրէն...

ՀՅԴ «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի խմբագիր Արտաշէս Շահբազեանի խօսքը` Շաղիկ Մարուխեանի հրաժեշտի արարողութեան ժամանակ. Տագնապալի, ճակատագրական օրեր ենք ապրում, երբ կարծես դժբախտութիւնները հետապնդում են մեզ եւ կեանքի հետ պայքարում աւելի յաճախ մահն ու անարդարութիւնն են յաղթող դուրս գալիս: Կորստի ողբերգութիւնը կրկնակի ցաւոտ է, երբ մեզանից հեռանում է մարդը, որ դեռ անցնելիք ճանապարհ ունէր, եւ այդ ճանապարհին ունէր բազում անելիքներ, ծրագրեր, երազանքներ, ինչպէս...

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ Ա. Երբ Ստուերներն Են Ապրեցնող Անըմբռնելի զգացում մը զիս միշտ կը գամէ անտես սիւններէն` գինովցնող ուժով մը, ու ես կ՛ենթարկուիմ. թեթեւասահ տեսիլքներ կու գան... պէյրութեան մթնոլորտէն` աւելի քան քսան տարիներու ապրածէս: Միտքէս դուրս կը շարունակուի ճամբան սեւեռումներուս`  բացատրելի միայն ինծի... ուրկէ ուր կու գան մարդիկը, կը քալեն տխրադէմ,  վաստակախոհ, յոգնած` իրենց կորսուած մանկութիւնը փնտռելու սիրոյն. Գարեգին Կաթողիկոս...

Հայաստանի Հանրապետութիւնում, Արցախում Եւ Սփիւռքում Ապրող Իմ Հայրենակիցներին ՀՐԱՆՈՒՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Սփիւռքի նախարարութեան հիմնադիր եւ նախկին նախարար «Դու ի՞նչ ես անում Ղարաբաղի համար»: Երբ նախապատրաստում էի գիրքս տպագրութեան, աչքիս ընկաւ 2016թ. գրուած «Դու ի՞նչ ես անում Ղարաբաղի համար» գրութիւնը, որը յատկապէս այսօր խիստ արդիական է: 2016 թուականի հոկտեմբերի 20-24-ը Երեւանում եւ Արցախում կայացաւ Հայաստանի եւ Արցախի հանրապետութիւնների 25-ամեակին նուիրուած Լրագրողների համահայկական...