Անդրադարձ

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի «Շիրակ» հրատարակչատունէն 2022-ին լոյս տեսաւ Ռոբերտ Թաթոյեանի «Արեւմտեան Հայաստանի Պիթլիսի նահանգի հայ բնակչութեան թիւը Մեծ եղեռնի նախօրեակին» գիրքը, բաղկացած` 208 էջերէ: Հեղինակը գիրքը ձօնած է մօր` Անժելա Ղուշչեանի յիշատակին: Գիրքը հրատարակուած է ՀԲԸ Միութեան «Վահրամ Ապտալեան» մշակութային հիմնադրամի միջոցներով: Հեղինակը կ՛ըսէ, որ աշխատանքին նպատակն է վիճակագրական աղբիւրներու տուեալներու համեմատական վերլուծութեան միջոցով եւ անոր հիման վրայ կատարել Հայոց...

ԶԱՐՄԻՆԷ Գ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ Հալէպեան յուշերով` ՍԻՐՈՒՆԻՆ կ՛ընկերակցիմ Սիրուն Սիսեռեան-Հաճէթեանի 2022-ին լոյս տեսած հատորին եւ «ԱԶԴԱԿ»-ի Խմբագրական աշխատանքին 25-ամեակին առթիւ Սիրուն Սիսեռեան-Հաճէթեան ապրուած օրերու իր կեանքէն պատուհան մը բանալով` մեզ իրեն հետ կը տանի իր կեանքի դէպքերն ու դէմքերը տեղադրելով 188 էջերու մէջ խտացուած, գեղեցիկ ու անմիջական պատումներով, ընթերցողն ալ ընկերակից դարձնելով: «Կեանքի պատուհանէն»-ը հեղինակին երրորդ գիրքն է, որ ընթերցասէրներուն ուշադրութեան...

ՀՐԱՆԴ ՄԵԼԻՔ-ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Հոկտեմբերի 6-ին Փրակայում տեղի ունեցած քառակողմ հանդիպումից յետոյ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը, Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը, Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մակրոնն ու ԵԽ նախագահ Շարլ Միշելը հանդէս եկան համատեղ յայտարարութեամբ, որում նշւում է, որ «Հայաստանն ու Ազրպէյճանը հաստատեցին իրենց յանձնառութիւնը ՄԱԿ-ի կանոնադրութեանը եւ 1991 թ. Ալմա-աթայի հռչակագրին, որոնց միջոցով երկու կողմերն էլ ճանաչում են միմեանց տարածքային ամբողջականութիւնն ու ինքնիշխանութիւնը»...

Ֆերման Թորոսլարի «Աքսոր» Յուշագրութիւնը.  Հայերէն Թարգմանութիւնը` Մարի Մերտխանեան-Եարալեանի ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ Ֆերման Թորոսլարի «Աքսոր» յուշագրութիւնը ապստամբութեան բովէն անցած մութքեցի հայ ընտանիքի մը աքսորին, 1938-1960 տարիներուն Թուրքիոյ մէջ գիւղէ գիւղ ապաստան որոնող, որպէս մերժուած տարր ապրող հայ ընտանիքի մը կենաց մահու պայքարի պատմութիւնն է: Պայքար մը, ուր հայ մարդը, յատկապէս` արեւմտեան Հայաստանի գաւառներուն մէջ ապրող հայը, բռնի թրքացման, իսլամացման, «կեաւուր» կոչուելէ սկսեալ...

Յուլիս 1978: Քաղաքացիական պատերազմի ծանր տարիներէն մին: Խանասորի արշաւանքին առիթով կազմակերպուած` ՀՅԴ պատանեկան միութիւններու միացեալ պտոյտ, որ սովորական խրախճանքէ մը անդին է իր խորհուրդով, որովհետեւ այդ օրը հռչակուեցաւ Դաշնակցական պատանիի օրը, Խանասորի արշաւանքին առիթով: Տարին անկիւնադարձային է նաեւ այն իմաստով, որ մեծաթիւ լիբանանահայեր գաղթեցին Միացեալ Նահանգներ եւ այլ երկիրներ: Ամէն օր դասընկեր մը, պատանեկանի ընկեր-ընկերուհի մը, դրացիներ, հարազատներ կը մեկնէին`...

ՍԱՐԳԻՍ ՆԱՃԱՐԵԱՆ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ ճեմարանի աշակերտ էի: Հազիւ` ութ տարեկան: Օր. Նուէրին մէկ կարճ բացատրութիւնը ուշադիր, բայց առանց շատ բան հասկնալու լսելէ ետք` արարողութեան մը մասին, որուն մասնակից պիտի ըլլայինք, անոր առաջնորդութեամբ եւ ամենայն կարգապահութեամբ ելանք դպրոցին յարակից մայր ճամբան, ուր մեզ կանխած էին ուրիշ մեծ ու փոքր դպրոցականներ ալ: Շարուեցանք ճամբուն մէկ կողմը, ձեռքերնիս` մէկական փոքր դրօշակներ, մէկը...

Քեմպրիճի Ճաճ պիզնեսի դպրոցի (Judge Business School) շրջանաւարտ դոկտոր Արմէն Փափազեանի նոր գիրքը կ՛ուրուագծէ ֆինանսական ձեւաւորման նոր շրջանակ, որ կը խթանէ կայունութիւնը ֆինանսական աշխարհի հիմնասիւներուն մէջ: Փալկրէյվ Մաքմիլանի կողմէ հրատարակուած է «Դրամի տիեզերական արժէքը. վերաիմաստաւորելով ֆինանսները վտանգէն եւ ժամանակէն անդին» («The Space Value of Money: Rethinking Finance Beyond Risk and Time») վերնագիրով գիրքը, որ արդէն հասանելի է հանրութեան: Դոկտ Արմէն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ցաւ եւ հոգեխոց... Երեք տարի առաջ Աղթամարի եկեղեցիին մէջ աղօթեցի: Տէր էի, բայց հոն հիւր էի: Աղօթեցի Անիի մայր տաճարին մէջ` չեմ գիտեր ի՞նչ բանի հաւատալով կամ ի՞նչ բանի դէմ բողոքելով: Անիի պարիսպներուն կռթնած` մեր պատմութեան հետ զրուցեցի: Արածանիի վէտվէտ ջուրերուն վրայ ծաղիկ նետեցի ֆետայիի յիշատակին: Զգացումներու հովահարում, ինչպէս այդ կ’ընենք սիրելիի մը դագաղին առջեւ, գիտնալով եւ զգալով,...

ՏԻԳՐԱՆ ՆԻԿՈՂՈՍԵԱՆ ՀՀ վաստակաւոր ժուռնալիստ, գրող հրապարակախօս Համաշխարհային մրցոյթի գլխաւոր մրցանակակիր, միջազգային մի շարք մրցոյթների առաջին կարգի դափնեկիր, ոսկէ մետալակիր, «Տաղարան» հնագոյն երաժշտութեան համոյթի մենակատար քանոնահարուհի Մարիաննա ԳԷՈՐԳԵԱՆԻՆ ..._ Հանդիպեցինք պատահաբար: Աշխարհի մեծ բեմերում հրաշալի յաղթանակ էր գրանցել` հարիւր տասնհինգ երկրների մօտ չորս հազար մասնակիցներից առաջ անցնելով եւ գլխաւոր մրցանակը Հայաստան բերելով: «Քորոնա»-ի սարսափով ապրող երկրում դժուար, եթէ ոչ անհնար...

Սոյն թուականի հոկտեմբերի 6-ին Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի եւ Եւրոպայի խորհրդի նախագահ Շարլ Միշելի մասնակցութեամբ Փաշինեանի եւ Ալիեւի միջեւ տեղի ունեցած բանակցութիւնները, ինչպէս եւ դրանց հետեւանքով ստորագրուած յայտարարութիւնը շրջադարձային քայլ էին` դուրս բերելու հայ-ազրպէյճանական բանակցային գործընթացը ռուսական միջնորդական ծիրից եւ տեղափոխելու արեւմտեան վերահսկողութեան դաշտ: Այս ուղղութեամբ նախնական քայլ կարելի է համարել, ընդունուած յայտարարութեան համաձայն, Եւրոպական միութեան քաղաքացիական առաքելութեան հրաւիրումը հայ-ազրպէյճանական...

«Դրօշակ»-ի ընթերցողները համացանցի վրայ արդէն կրնան կարդալ պարբերականի հոկտեմբերեան թիւը: Հետեւելով գլխաւոր իրադարձութիւններուն ընթացքին` պաշտօնաթերթի այս թիւը հիմնականին մէջ նուիրուած է հայ-ազրպէյճանական, հայ-թրքական փոխյարաբերութիւններուն եւ անոնց վերաբերեալ տեղի ունեցող զարգացումներուն: Սոյն թուականի հոկտեմբերին Փրակայի եւ Ասթանայի մէջ տեղի ունեցած բանակցութիւններուն եւ անոնց հետեւանքներուն թեման կը քննարկուի հոկտեմբերեան թիւի առաջնորդող յօդուածին, ինչպէս եւ քաղաքագէտ Հրանտ Մելիք-Շահնազարեանի վերլուծական յօդուածին մէջ: Ընթերցողն ու...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 19 յուլիսին Թեհրանի մէջ տեղի ունեցաւ Սուրիոյ հակամարտութեան լուծման Ասթանայի ձեւաչափի երաշխաւոր երկիրներ` Ռուսիոյ, Իրանի եւ Թուրքիոյ նախագահներ Փութինի, Իպրահիմ Ռայիսիի եւ Էրտողանի վեհաժողովը: Այդ ծիրին մէջ Էրտողան հանդիպում ունեցաւ Իրանի գերագոյն հոգեւոր պետ այաթոլլա Ալի Խամենէիի հետ: Խամենէի Թուրքիոյ նախագահին յիշեցուց «Զանգեզուրի միջանցք»-ի վերաբերեալ Իրանի բազմիցս յայտարարուած դիրքորոշումը: «Եթէ Իրանի եւ Հայաստանի միջեւ սահմանի արգելափակման քաղաքականութիւն ըլլայ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ուքրանիոյ քաղաքներուն վրայ տեղացող հրթիռներէն աւելի հնչեղ «ռումբ» մը պայթեցաւ հինգշաբթի, 20 հոկտեմբերին, դարձեալ Լոնտոնի մէջ. 45 օր առաջ վարչապետի պաշտօնը ստանձնած Լիզ Թրաս հրաժարական տուաւ` յայտարարելով, որ անկարող է իրականացնելու այն խոստումները, որոնց հիմամբ յաջորդած է Պորիս Ճոնսընի: Լոնտոնէն հնչած քաղաքական ռումբը բնականաբար իր վրայ կեդրոնացուց թէ՛ Բրիտանիոյ եւ թէ՛ աշխարհի մեծերուն ու փոքրերուն ուշադրութիւնը: Բրիտանիոյ քաղաքական...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Մաքառումի դասն անողոք Մենք սերտել ենք Վարդանանքով, Ու դարերի փոշու դիմաց Տոկացել ենք հանց լեռ Մասսեաց, Արարատուած երկնասլաց: Այժմ չի պատի ձեր հողմը բութ Գագաթներին մեր ձիւնակութ, Որ մխրճել ենք դարերի Լուսաթաթախ գիրկն եթերի: Այնտեղ ԱՅԲ-ն է արեւ վառում, Արդարութիւն աղաղակում, Ոգով վեհին է կարկառւում: ԲԵՆ-ը բանի բուրվառն է սուրբ, Բոց է բորբոք, Բարձունք է լուրթ: ԳԻՄ-ը գոյի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի գործերու գլխաւոր յանձնակատարի գրասենեակը 28-էն 31 հոկտեմբեր 2022-ին կը կազմակերպէ «Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողով» մը: Հոկտեմբեր 28-ի երեկոյեան տեղի կ՛ունենայ բացման ընդունելութիւնը, իսկ բուն «գագաթնաժողովը» կը կայանայ 29, 30 եւ 31 հոկտեմբերին: Գագաթնաժողով փքուռոյց անուանումը կ՛ենթադրէ բարձրագոյն մակարդակի մարմիններու ու ղեկավարներու համաժողով մը, որ դժուար է հաշտեցնել նախատեսուած վեց հարիւր մասնակիցներու նախատեսութեան հետ: Այդ բազմահարիւր հրաւիրեալներու...

1912-ին Կ. Պոլիս լոյս տեսած իր «Ի՞նչ է ազգութիւնը» գիտական հետազօտութիւն գիրքի ներածականին մէջ Գարեգին Խաժակ կը գրէ. «Ներկայ աշխատութիւնով գալիս ենք ցոյց տալու, թէ ինչպէ՞ս ենք հասկանում մենք ազգային հարցը, ազգութեան ծագումը, նրա զարգացումը եւ նրա լուծման ուղին»: Քսաներորդ դարու սկիզբին Օսմանեան եւ Ռուսական կայսրութիւններու մէջ ազգային շարժումներու ականատես ընկերվարական մտածողին համար յստակ է, որ աշխատաւորական միջազգային շարժման մարքսեան...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Դժուար էր ընդունիլ Արցախի լքումը: Դժուար էր ընդունիլ հինգ հազար քաջարի զինուորներուն նահատակութիւնը, որ աւարտեցաւ հայրենական տարածքներու լքումով: Դժուար էր ընդունիլ թշնամիին ներթափանցումը Հայաստանի սահմաններէն ներս: Դժուար էր դիտել լրատուամիջոցներու առցանց էջերուն վրայ տեղադրուած տեսերիզը յանձնուող հայ զինուորի վայրագ սպանդին` անողոք եւ անմարդկային թշնամիին կողմէ: Դժուար է լսել անընդհատ թշնամիին հայատեաց եւ հայամերժ ճառերը, որոնք յաճախ կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Հայաստանի տնտեսութեան մէջ 150 հազար տոլար ներդրած օտարերկրացիները կարող են Հայաստանի քաղաքացիութիւն ստանալ» խորագիրով 15 հոկտեմբեր 2022-ին «Արմենփրես» կը հաղորդէ (1) Հայաստանի կառավարութեան հետեւեալ նախագիծ-ծրագիրը (իսկ այս օտարամոլ  իշխանութեան ո՞ր ապազգային ծրագիրը ցարդ ձախողութեան մատնուած է, ո՛չ մէկը). ստորեւ այս լուրէն հատուածներ` արեւմտահայերէն. «... Նախագիծին համաձայն, Հայաստանի քաղաքացիութիւն կրնան ստանալ այն օտարերկրեայ քաղաքացիները, որոնք կրթութեան կամ գիտութեան բնագաւառին...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Անցեալ շաբաթ Անկախ պետութիւններու համագործակցութեան (ԱՊՀ), որուն կազմին մէջ են նախկին խորհրդային հանրապետութիւնները, ինը ղեկավարները հանդիպում ունեցան Ղազախստանի մայրաքաղաք Ասթանայի մէջ: Հանդիպման ներկայ էին` Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան եւ Պիելոռուսիոյ, Ղազախստանի, Խըրխըզստանի, Մոլտովայի, Ռուսիոյ, Տաճիկստանի եւ Ուզպեքստանի ղեկավարները: Այս հանդիպման ընթացքին իրենց երկիրներուն միջեւ առկայ հակամարտութեան մասին խօսելով` իրարու բախեցան...

ՎԱՐԴԻ ԴԱՆԻԷԼԵԱՆ Սեպտեմբեր 11-ին Լոս Անճելըսի մէջ կեանքէն հեռացաւ արուեստաբան, երաժշտագէտ, բանահաւաք եւ հետազօտող Պետրոս Ալահայտոյեան: Հայ երաժշտութեան հանդէպ ունեցած իր սէրը, Ցեղասպանութենէն ետք առաջին սերունդին հետզհետէ անգտանելի դարձող յուշագրութիւնները զինք կը մղեն փրկելու ժողովրդական հայ երգի բեկորները, որոնք տակաւին կ՛երգուէին վերապրողներու կողմէ, հետեւելով, ինչպէս ինք կը նշէ` «Կոմիտասի վեհ օրինակին»: Ան հրատարակած է «Բալուի (եւ տարածաշրջանի) երաժշտական ազգագրական հաւաքածոյ»,...