Անդրադարձ

ՃՐՏԳ. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Հոկտեմբերի 8ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինի մէջ տեղի ունեցաւ եպիսկոպոսական ձեռնադրութիւն եւ օծում Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ.ի ձեռամբ։ Եպիսկոպոսութեան աստիճանին արժանացան Իրաքի Հայոց թեմի առաջնորդ Օշական վարդապետ Կիւլկիւլեան, Երուսաղէմի Հայոց պատրիարքութեան Տնօրէն ժողովի ատենապետ Թէոդորոս ծայրագոյն վարդապետ Զաքարեան, նոյն պատրիարքութեան կալուածոց տեսուչ Կորիւն ծայրագոյն վարդապետ Բաղդասարեան, Ամերիկայի Հայոց Արեւելեան թեմի առաջնորդ Մեսրոպ վարդապետ Պարսամեան եւ Վիրահայոց...

ՀՄԸՄ-Ի ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆ ԷՅՊԷԶԻ ՀԱՅՐԵՆԱԿՑԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹԻՒՆ «ՄԵՆԶԱ» ՎԱՐԿԻ ԵՒ ԽՆԱՅՈՂՈՒԹԵԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆ Քառասուն օրեր առաջ վերջին հրաժեշտ տուինք ՀՄԸՄ-ական վեթերան եղբօր մը` Միշել Տիք-Խորոզեանին, որ ունէր մարդկային բազմաթիւ արժանիքներ: Ազնիւ էր, անձնուրաց ու ծառայասէր: Եղած է ՀՄԸՄ-ի Պէյրութի մասնաճիւղի գայլիկ, ապա սկաուտ եւ հետագային փոխանցուած է ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղ, ուր եղած է նաեւ վարչական: Նաեւ մաս կազմած է ՀՄԸՄ-ի Լիբանանի...

ԴՈԿՏ. ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՏԱԳԷՍԵԱՆ Ժամանակ չկորսնցնենք: Արդէն շատ ենք ուշացած: Իւրաքանչիւր  հայ իր ազգային ու մարդկային խղճի ներքին երեսակներուն հանդէպ անկեղծ թող գտնուի, իր մէջ տրամաբանութիւնը թող գերակշռէ զգացականութեան, թող ականջները փակէ  Հայաստանի Հանրապետութեան իշխանութեան եւ ընդդիմութեան կողմէ ունկնդիրներուն ուղղուած կիրքերու, մակերեսային սպառման ծառայող հռետորաբանութեան դիմաց: Դո՛ւրս թող ելլէ նաեւ իր այս կամ այն կողմին, անձին, դէպքին, իրադարձութեան, հարցին/հարցերուն հանդէպ ունեցած...

Նախ արձանագրենք փաստեր, որոնց մասին բարձրաձայնել են ազգային ուժերը` մերժելով իշխանութիւնների կեղծ տեսակէտները, եւ որոնք այսօր արդէն կատարուած իրողութիւններ են: - Արցախի նկատմամբ Ազրպէյճանի իրականացրած ռազմական վերջին յարձակումը շրջափակումից յետոյ արցախահայութեան դէմ ուղղուած ցեղասպանական եզրափակիչ գործողութիւնն էր: - Ազրպէյճանի պատերազմական նոր վայրագութիւնների պայմաններում ողջ արցախահայութիւնը բռնագաղթեց բնօրրանից, որովհետեւ ի տարբերութիւն Նիկոլ դաւաճանի եւ նրա արտաքին հովանաւորների կեղծ հաւաստիացումների` Արցախի հայութիւնը...

24 հոկտեմբերէն ընթերցողին համար համացանցի վրայ հասանելի է «Դրօշակ»-ի 2023 թուականի 10-րդ թիւը: Այս թիւին առանցքը կը կազմէ Արցախի ու արցախահայութեան հետ կապուած հայ ժողովուրդի մեծ ողբերգութեան թեման: Առաջնորդող յօդուածին մէջ անդրադարձ կը կատարուի այն քանի մը հիմնական եզրակացութիւններուն, որոնք դժբախտաբար կը հաստատուին կատարուած իրողութեամբ, եւ որոնցմէ մեծ մասին անխուսափելիութեան մասին ալ տարիներ շարունակ կ՛ահազանգէին ազգային ուժերը, բայց եւ այնպէս...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկ Արամ Սահակեան ծնած է 9 նոյեմբեր 1884-ին, Կեսարիոյ Կերմիր գիւղը: Գրչանունը եղած է Սալբի: 1906-ին աւարտած է Կեսարիոյ Սուրբ Կարապետ վանքի ժառանգաւորաց վարժարանը: Բժշկութիւն ուսանած է Պէյրութի Ֆրանսական  համալսարանի բժշկական դպրոցին մէջ: Ուսանողութեան տարիներուն, անդամակցած է ՀՅԴ-ին: «Սալբի» գրչանունով աշխատակցած է «Ազատամարտ» պարբերականին: 1914-1918 տարիներուն` Ա. Աշխարհամարտին, զօրակոչուած է օսմանեան բանակ եւ ծառայած է իբրեւ զինուորական...

ՎԱՀԱՆ Կ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 2014 թուականի մարտի 21-ին Քեսապի բնակչութիւնը զոհը դարձաւ «եաթաղան»-ի նոր հարուածին: Բիրտ ուժով անոր պարտադրուեցաւ լքել իր բնօրրանը: 2014-Քեսապ Այդ օրերուն համագիւղացիներուս հետ ապրեցայ կեանքիս ամէնէն դառն պահերէն մէկը: 20 գարուններուս ընթացքին երբեք ականատեսը չէի դարձած ութսունամեայ պապուկիս (մեծ հօրս) արցունքներուն, որոնք հարուածեցին էութիւնս, երբ ան կ՛ընդդիմանար տունէն ելլելու իմ պաղատանքին` ըսելով. - Իս եօս պըր խիսսեմ,...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Ի՞նչ գրել, որտեղից սկսել, կամ շարունակել, ո՞ւր աւարտել... Մի՞թէ այս ամէնին աւարտ կայ, կամ պիտի լինի... Ո՞ր կողմ դառնաս, որտեղի՞ց փրկութիւն, մօտակայ բարելաւում սպասես: Չգիտես` կենտրոնանաս միայն քո երկրի կորուստների՞, կործանմա՞ն, փրկութեան միջոցների՞ն, թէ՞ պաշտպանուես, մէկ անգամ եւս կուլ չգնաս, շնչահեղձ չլինես աշխարհաքաղաքական այս նոր փոթորիկի մէջ, ուր կրկին ներառուած է մեր ժողովրդի թափառական մի հսկայական...

Պատուարժան տնօրէնութիւն «Ազդակ» օրաթերթի Հայ կաթողիկէ Ս. Խաչ¬Հարպոյեան բարձրագոյն վարժարանի տնօրէնութիւնս սոյն նամակով խորին շնորհակալութիւն կ՛ուզէ յայտնել ձեզի, որ անյապաղ ընդառաջեցիք վարժարանիս 10-րդ դասարանի աշակերտները ձեր խմբագրատան յարկին տակ ընդունելու խնդրանքին: Յայտնեմ, որ անոնք շատ սիրալիր ընդունելութիւն վայելելէ բացի, բազմազան գիտելիքներով օժտուած` գոհունակ եւ ուրախ, վերադարձան դպրոց: Անոնց այցելութիւնը լիովին իր նպատակին ծառայեց: Մէկ խօսքով` աջակցեցաք մեր վարժարանի հայերէն դասընթացքներու...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Մինչ 9 հոկտեմբեր 2023-ին Կազայի ազատագրական գործողութեան առթիւ գրած էի, որ` «1918-ին ստեղծուած Ազրպէյճանը հազարաւոր տարիներու հայկական հողերը իրը կը նկատէ, այնպէս` ինչպէս 1948-ին ստեղծուած Իսրայէլը հազարաւոր տարիներու Պաղեստինը իրը կը նկատէ - Պաղեստինցիներուն արդար ու նախանձելի պոռթկումը. Իսրայէլ` Հայաստանի,  Արցախի ու Լիբանանի չարիքներուն ստոյգ մեղսակիցը» (1), իսրայէլեան օրաթերթ մը հետեւողական կերպով նոյն նիւթով հետաքրքրուած էր: Իսրայէլեան առաջատար...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Լրատուութեան առանձնայատուկ է զբաղիլ անմիջականով: Անմիջականը, այս օրերուն, Կազայի պատերազմն է, որուն մասին տեղեկութիւնները կ՛ողողեն լրատուամիջոցները: Հազիւ կը յիշուի Ուքրանիոյ շարունակուող պատերազմը, իսկ Արցախին վերաբերող իրադարձութիւնները, որոնց մասին տեղեկատուութիւնը արդէն ժլատ էր, այժմ համարեա դադրած է յիշատակուելէ: Անակնկալ էր սակայն, Եւրոպական Միութեան Կազային նուիրուած գագաթաժողովի աւարտին Ֆրանսայի նախագահ Էմանուել Մաքրոնի կողմէ տրուած մամլոյ ասուլիսին լուծում պահանջող հարցերու կարգին...

Տարօրինակ ու անհասկնալի կացութիւն մը ստեղծուած է, մասնաւորաբար` Արցախի եւ ընդհանրապէս կովկասեան բարձրաւանդակին շուրջ: Նման կացութիւններ կան նաեւ այլուր: Եւրոմիութիւնը կը շարունակէ իր հասկցած ձեւով` հարցը կառուցողական ձեւով լուծելու ընթացքը, կոչ ուղղելով Պաքուին եւ Երեւանին` կլոր սեղանի շուրջ նստելու եւ համագործակցութիւնը վերականգնելու, հեռու մնալով զինուորական միջամտութենէ: Սա բարի տրամադրութեան... մակերեսն է միայն, որովհետեւ խորքը բոլորովին տարբեր է: Իրատեսը գիտէ, որ...

Ա. Ա. Իր բնիկ ժողովուրդէն պարպուած Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտի դատարկ եւ ամայի հրապարակին վրայ բռունցք ճօճելով, «Կարապախ պիզիմտիր» գոչող Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ նախորդ օրերուն շրջագայեցաւ արցախեան գրաւեալ տարածքներու մէջ, ուր իր արտասանած խօսքերուն մէջ ոչինչ ըսաւ արցախցիներուն ազրպէյճանական հասարակութեան եւ պետական կառոյցներուն մէջ համարկուելու հոլովոյթին մասին, ոչ ալ անդրադարձաւ, այսպէս կոչուած, համարկման այն ծրագրին, որ նախատեսուած է արցախցիներուն համար:...

ԿԱՐԷՆ ՇԱՀԷ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Եւ այսպէս, համաշխարհային հետաքրքրութիւնն ու ուշադրութիւնը ակնթարթային ոստումով ցատկեցին Արցախի վրայէն` ձգելով մեր խեղճ ու կրակ երկիրն ու տեղահանուած արցախահայութիւնը որբ, առանց ոչ իսկ գէթ բերանացի օժանդակութեան` միջազգային հարթակներէն: 7 հոկտեմբերին, երբ գրեցի այս յօդուածը, Իսրայէլ յայտարարած էր, որ մօտաւորապէս 250 հրեայ զոհ տուած է իսրայէլեան-պաղեստինեան կռիւներուն ընթացքին: Իսկ ի՞նչ եղան մեր 120.000 հայերը, երբ 9 ամիս...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ         10 դեկտեմբեր 1948-ին Համաշխարհային մարդկային իրաւունքներու յայտարարութիւնը (Universal Declaration of Human Rights) կնքուեցաւ  Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան կողմէ` Ընդհանուր ժողովի միջոցով: Անոր նպատակն էր հիմնել ճիշդ եւ յարմար ապագայ` բոլորին համար, ինչպէս նաեւ պաշտպանել բոլորին իրաւունքները` առանց սեռի, գոյնի, ցեղի կամ կրօնի խտրութեան, անկախ կուսակցական կարծիքներէ... եւ մանաւանդ` պաշտպանելով անոնց ազատ եւ անկախ գոյութիւնը: Փետրուար 1947-ին մարդկային իրաւունքները գրուեցան...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Տակաւին Երեւան եմ... Թէեւ ամէն առաւօտ աշնանային մշուշ մը միշտ իր ետեւը պահած կ՛ըլլայ մեր հայրենիքի մայրաքաղաքը, սակայն ժամեր ետք արշալոյսը կրկին անգամ կը ծնի` իբրեւ նոր օրուան աւետում: Ի՜նչ երջանկութիւն: Ինծի համար աշխարհի բոլոր այդ հրաշալիքները չեն կրնար ունենալ նման կերպ: Ու անկեղծօրէն ըսելով` ամէն օր արթնցող փողոցներէն կը փորձեմ քալել: Կենդանի երակներուն նման հրապարակներու հանրային պարտէզներէն...

ՅՈՎԻԿ Բ. ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ Պատմ. գիտ. թեկնածու Բանալի բառեր - անտիպ նամակներ, ՀՅԴ Կեդրոնական արխիւ, «Դրօշակ»-ի խմբագրութիւն, ՀՅԴ Բիւրօ, «Պատճէնների մատեան», «Սեւագրութիւնների» մատեաններ, հայ ազատամարտ: 19-րդ դարավերջի եւ 20-րդ դարասկզբի հայ ազատամարտի յորձանուտում ծնուել են այնպիսի բացառիկ անհատականութիւններ, որոնք աչքի էին ընկնում իրար յաջորդող իրադարձութիւնները կանխատեսելու, դրանց հնարաւոր հետեւանքները հաշուարկելու եւ բարդ իրավիճակների յաղթահարման համար ճշգրիտ որոշումներ կայացնելու ունակութեամբ: Նրանցից էր...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Բռնի տեղահանուած արցախահայութեան աղէտի ընթացքին, երեք տարիներ շարունակ ներքաղաքական աղմուկի եւ պարտութեան թմբիրով տարուած հայութիւնը` թէ՛ հայրենիքի եւ թէ՛ արտերկրի մէջ, կեանքի նշոյլներ ցոյց տուաւ: Ամէն տեղ կամաւորներ եւ հասարակական կազմակերպութիւններ աղէտահար արցախահայութեան օգնութեան փութացին Գորիսէն մինչեւ Նոյեմբերեան: «Քաղաքակիրթ աշխարհն» ալ վայրկեանի մը համար նոր աղէտին նկատմամբ իր գթութեամբ կարծես խաբեց հայութիւնը, մինչեւ որ Կազա-Իսրայէլ ճգնաժամը վրայ հասաւ:...

Թուրքիան ընդհանրապէս սերտ յարաբերութիւններ ունեցած է պաղեստինեան ու սուրիական հողեր գրաւած Իսրայէլի հետ: Հակառակ անոր որ մերժած է ՄԱԿ-ի 1947-ի տարածքներու բաժանումին առնչուող բանաձեւը, մէկ տարի ետք` 1948-ին պաշտօնապէս ճանչցած է Իսրայէլի գոյաւորումը: Ու թէեւ այդ յարաբերութիւնները վերջին երկու տասնամեակներուն ենթարկուած են լուրջ վերիվայրումներու, սակայն Թուրքիան երկար ժամանակի վրայ չէ խզած իր յարաբերութիւնները Իսրայէլի հետ: Արցախի դէմ Ազրպէյճանի մղած պատերազմին...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Կը յիշէ՞ք այն օրը, երբ Թալիպան Աֆղանիստան մտաւ եւ իր առաջին գործերէն մէկը եղաւ պայթեցնել Պամիյան շրջանի երկու Պուտտաներուն հսկայ արձանները, փոքրը` 38 մ., իսկ մեծը` 55 մ., որոնք 6-րդ դարէն կու գային: Մայրաքաղաք Գապուլէն 130 քմ. հեռու, 2500 մ. բարձրութեան վրայ, ժայռերուն մէջ կառուցուած այս Պուտտաները որո՞ւ ուսերուն նստեր էին, որո՞ւ նեղացուցեր էին, որ պէտք էր զանոնք...