Անդրադարձ

ԱՐՄԷՆ ԱԲԵՂԱՅ Խաչվերացը Հայ եկեղեցւոյ հինգերորդ տաղաւարն է, այսինքն հինգերորդ գլխաւոր տօնն է եւ նուիրուած է խաչին: Ինչպէս միւս տաղաւարները, Խաչվերացն ալ ունի պատմական հիմք մը: Իր պատմական սկզբնաւորութիւնը կը հասնի մինչեւ քրիստոնէութեան ակունքները, քանի որ խաչը վերցնելու կամ բարձրացնելու եւ փառաւորելու առաջին գործողութիւնը կը վերագրուի Յակոբոս Տեառնեղբօր: Ան եղած է Երուսաղէմի առաջին եպիսկոպոսը եւ խաչը ի տես ժողովուրդի բարձրացնելով`...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Լեհահայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ Առնչութիւնները Լեհահայ կաթողիկէ եկեղեցին պատմականօրէն` իբրեւ հայ կաթողիկէութեան առաջին անկախ կառոյց, Հայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ թեմի ինքնանկախ կարգավիճակ ունեցած է, այլ խօսքով, հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան թեմերու մաս չէ կազմած: Սակայն լեհահայ կաթողիկէ եկեղեցւոյ իրողութիւնը կը շրջուի Համաշխարհային Բ. պատերազմէն ետք: Մանաւանդ Լվովի մէջ լեհահայ կաթողիկէ վերջին թեմակալ առաջնորդին, երկարատեւ գահակալութեամբ յատկանշուող (1901-1938), բարեհամբաւ Եուզեֆ արք....

ՍԱԼԲԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Մայրիներու երկիրին մէկ փոքր տարածքին ուրուագծուած է արծուաթռիչ հայաւան մը, որ ամրակուռ փարթամութեամբ կանգնած է 85-ամեայ իր պատմութեամբ, հերոսամարտով, բարբառային իր հարստութեամբ, աւանդութեամբ եւ այն բոլոր արժէքներով, որոնք զինք կը դարձնեն` իւրայատուկ, կենսունակ, հիւրընկալ, մի՛շտ պատրաստ ծլարձակելու ու նուիրագործ իր շողերը սփռելու վերապրումի բուռն կամեցողութեամբ: Իր մկրտումը ստացած է Այնճար անուանումը, որ զուլալ ակին բարի դրացնութիւնը կը վայելէ,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Միշէլ Պառնիէի` Ֆրանսայի վարչապետ նշանակումը արդեօք քաղաքական-տնտեսական երկարաշունչ տագնապի մը բանալի՞ն պիտի հանդիսանայ, թէ՞ ամիսներ առաջ թել առ թել կուտակուած հանգոյցը նոր բարդութիւններու պիտի տանի: Ահաւասիկ հարցումներ, որոնք լայնածիր բանավէճի եւ անհատնում մեկնաբանութիւններու գանձարկղը բացած են ո՛չ միայն Ֆրանսայի մէջ, այլ նաեւ` աշխարհի մէկ ծայրէն միւսը: Կրտսերն ու երէցը Պառնիէի նշանակումը առաջին ակնարկով անմիջական լուծում մը կը բերէ...

ՓՐՈՖ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ «Քրիստոնէական ժառանգութիւնը Ազրպէյճանի բազմամշակութային ինքնութեան մէջ» խորագիրով լուսանկարներու ցուցահանդէսին բացումը կատարուեցաւ 24 մայիս 2024-ին, Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշաւայի կեդրոնը, զբօսաշրջիկներով լեցուն պատմական ամէնէն պանծալի Քրաքովսքիէ փժետմիեշչէ (krakowskie przedmieście) թաղամասին մէջ գտնուող Ս. Յովսէփ (St. Joseph of the Visitationists) եկեղեցւոյ մայր մուտքին դիմաց, որ աչքառու վայր մըն է` քարոզչական ծրագիրներ եւ ցուցադրական արշաւներ իրագործելու, հանրային տեսանելիութիւնը հրապուրելու ու հասարակութեան...

ՍԱՐԳԻՍ ՔԷՇԻՇԵԱՆ Սոյն տողերը գրող համեստս` Աարգիս որդի Պետրոսի Քէշիշեան, ծնած է Դամասկոս, Սուրիա, 1934 թուականին: Ուզեցի վկայութիւնս տալ սրբակենցաղ հոգեւորական, Աստուծոյ ծառայ կարտինալ Գրիգոր Պետրոս ԺԵ. Աղաճանեանի մասին, որուն երանացման ու սրբադասման դատը ընթացքի մէջ է եկեղեցւոյ մեծաւորներուն կողմէ: Ամբողջ գիտակցական կեանքիս ընթացքին կարտինալ Աղաճանեանը եղած է ինծի եւ շա՜տ ու շատ հայ հաւատացեալներու համար տիպար հոգեւորական մը, որուն...

ՅԱԿՈԲ ԱՅՆԹԱՊԼԵԱՆ Այնճարը` իբրեւ սփիւռքեան հայ աշխարհի գրեթէ միակ հայկական գիւղը, տակաւին ամբողջութեամբ չպեղուած ու չբացայայտուած անգնահատելի հարստութիւններով լեցուն հանք մըն է, որ լրջօրէն ու ծրագրաւորուած ուսումնասիրութեան պարագային, ե՛ւ տեղական իմաստով, բայց մանաւանդ հայկական առումով նախանձելի ու թանկագին գործօն կարելի է նկատել: Հայկականութիւն բուրող Այնճարի ազգային դիմագիծի մասին շատ խօսուած ու գրուած է. դաշնակցական կոմիտէ, քաղաքապետութիւն, յարանուանութիւններ, միութիւններ, կազմակերպական կեանք...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 1. Կարտինալ Աղաճանեան սուրբ պատարագ մատուցանելու ընթացքին. 2. Կարտինալ Աղաճանեան Սէուլի մայր տաճարին մէջ. 3. Կարտինալ Աղաճանեան աղօթքի պահուն Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ հայոց կարտինալ Գրիգոր Պետրոս ԺԵ. Աղաճանեան կաթողիկոս-պատրիարք եկեղեցաշէն եւ դպրոցաշէն բեղուն գործունէութիւն ծաւալեց: Անձամբ այցելութիւն տուաւ հայ համայնքներուն` Իրաք, Յորդանան, Եգիպտոս, Յունաստան, Թուրքիա, Իրան, Ֆրանսա եւ Հիւսիսային ու Հարաւային Ամերիկա: Իր ջանքերով կառուցուեցան 12 եկեղեցիներ, 15...

ՍՈՆԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Մի օր տղաներիս հետ շրջում էի Այնճարի փողոցներով, շատ երկար ժամանակ այնտեղ չէի եղել, գիւղացիք անխտիր բարեւում էին, ոմանք կարօտած` հարցուփորձ անում, ուրիշներ յուզումով յիշում միասին ապրած պատանեկութեան յուշեր... Մանկական անհամբերութեամբ, որ ճանապարհը երկարում է համագիւղացիներիս հանդիպելիս, փոքր տղաս հետաքրքրուեց. - Մա՛մ,  բոլորը ճանաչո՞ւմ են քեզ: - Անշո՛ւշտ, բոլոր գիւղերում մարդիկ  իրար ճանաչում են, իսկ մեր գիւղում նոյնիսկ...

ԿԱՐՊԻՍ ԳԱՊԱՍԱԳԱԼԵԱՆ Սփիւռքահայութիւնը քաջատեղեակ է, որ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը 2024 տարին հռչակած է մարդուժի պատրաստութեան տարի: Երբ վեհափառ հայրապետը պատգամ թէ կոչ ուղղէ իր ժողովուրդին, մեր դաստիարակութեամբ, անիկա կը դառնայ հրահանգ` մեր բոլոր կառոյցներու պատասխանատուներուն համար եւ իրագործելի յանձնառութիւն: Շաբաթ, 22 յունիս 2024-ին Վրէժ-Արմէնի ստորագրութեամբ «Ազդակ» օրաթերթը լոյս ընծայած էր գրութիւն մը` «Ուրկէ՞ սկսիլ» խորագիրով, «Մարդուժ պատրաստել... Կենսական նպատակ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Երկուշաբթի, 9 սեպտեմբերին ընթացք առաւ Հայաստանի Ազգային ժողովի աշանանային նստաշրջանը. ժողովի բացման նիստին «Հայաստան» խմբակցութիւնը առաջարկեց վերականգնել Հայաստան-Արցախ միջխորհրդարանական համագործակցութիւնը. միացեալ յանձնաժողովի նախագահը Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնեանն է: Այս յանձնաժողովը 2018-ի իշխանափոխութենէն ետք գումարուած է միայն մէկ անգամ: Երկրորդ ժողով մը նախատեսուած էր քառասունչորսօրեայ պատերազմէն առաջ, սակայն յետաձգուած էր Արցախի Ազգային ժողովի նախագահին անհանգստութեան պատճառով. աւելի...

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ Հայ դատի կեդրոնական գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանի ելոյթը «Դէպի կայուն եւ երկարաժամկէտ խաղաղութիւն» խորագրով պանելային քննարկմանը Վերնագրում նշուած մի քանի բառերի, եզրոյթների սահմանումը, աւելի ճիշդ՝ գաղափարական ըմբռնումի սահմանումը պէտք է կատարել, որպէսզի յետոյ ասուելիքները իմաստ ունենան. Սփիւռքը ընդհանրապէս ընկալւում է որպէս Հայաստանից, ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետութիւնից դուրս ապրող հայութիւնը. բայց դա ոչ-ամբողջական բացատրութիւն է։ Այսօր արդէն...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ղազարոս Աղաճանեան 1906-ին Հինգշաբթի, 12 սեպտեմբեր 2024-ի երեկոյեան ժամը 7:00-ին Պէյրութի Նահատակաց հրապարակին վրայ տեղի պիտի ունենայ կարտինալ Աղաճանեանի անփուտ մարմինի հանդիսաւոր ընդունելութեան արարողութիւնը` նախագահութեամբ Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ հայոց Ռաֆայէլ Պետրոս ԻԱ. կաթողիկոս պատրիարքին եւ մասնակցութեամբ կրօնական, քաղաքական եւ հասարակական գործիչներու ու Լիբանանի բոլոր համայնքներու ներկայացուցիչներ: Հանդիսաւոր արարողութեան աւարտին կարտինալ Աղաճանեանի անփուտ մարմինը թափօրով պիտի տեղափոխուի եւ ամփոփուի...

ՄԵՍՐՈՊ Ա. ՔԷՆՏԻՐՃԵԱՆ Դիմացկուն լիբանանահայը յիսուն տարիներէ ի վեր կ՛ապրի պատերազմական կամ այլ շատ դժուարին վիճակներու մէջ: Անոր աննկուն կամքը կը դիմադարձէ  բոլոր փորձանքներուն` ի գին  ֆիզիքական եւ նիւթական ծանր վնասներու: Կը ջանայ յաղթահարել կեանքը եւ մնալ ամուր կառչած ուսման ու այլ լաւ ընտրանքներու: Քննելով մեր փոքր գիւղի վերջին ութսուն եւ հինգ տարիները, կ՛ուզեմ համեստօրէն ըսել, որ հայու ոգին կ՛ապրի...

Երեքշաբթի, 13 օգոստոս 2024-ին Քեսապի Հայ աւետարանական Միսաքեան մշակութային կեդրոնի նորոգուած կամարներուն տակ տեղի ունեցաւ հանդիպում մը քեսապահայ հանրածանօթ հայագէտ դոկտ. Յակոբ Չոլաքեանին հետ: Առիթը անոր վերջին հրատարակութիւնն էր` «Փլող դպրոցները»: Ձեռնարկին ներկայ գտնուեցան` քահանայ հայրեր, գիւղապետը եւ տարբեր վայրերէ ժամանած մշակութասէր բազմութիւն մը: Պատուելի Շանթ Ակիշեան բարի գալուստի խօսք ուղղեց ներկաներուն` շեշտելով առիթին կարեւորութիւնը Մ. Մ. կեդրոնին առաքելութեան համար:...

ԳՐԻԳՈՐ ՏՈՒՆԿԵԱՆ Ցեղասպանութեան հերթական տարենշումին շրջագիծին մէջ, համաժողովրդային ուխտագնացութիւն ի Տէր Զօր, կայացման թուական` 5 մայիս1993, Սրբոց Նահատակաց յուշահամալիրի եկեղեցւոյ մէջ ս. պատարագ Հայոց ցեղասպանութեան եւ Սուրիոյ նահատակաց յիշատակին, Սուրիոյ զանազան շրջաններէն Տէր Զօր փութացած պահանջատէր հայորդիներու խուռներամ  ներկայութիւն, կարգապահութեան կը սատարեն եւ ժողովուրդին օգտակար կը դառնան արարողութենէն ժամեր առաջ Սրբոց Նահատակաց յուշահամալիր հասած Հալէպի ՀՄԸՄ-Ի սկաուտներն ու արծուիկները, որոնք...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Փակելէ առաջ Համաստեղի «Նամականի»-ի ժողովածուն (Երեւան, 2003) ու զայն զետեղելէ առաջ իմ գրադարանին կարդացուած գիրքերու շարքին մէջ, կ՛արժէր հարց տալ, թէ ո՞րն էր կամ որո՞նք էին գրագէտին ստորագրած ՎԵՐՋԻՆ նամակները: Քանի որ Համաստեղ յանկարծամահ եղաւ 26 նոյեմբեր 1966-ին` Լոս Անճելըսի մէջ սարքուած իր յոբելեանին պահուն, ուրեմն սխալ պիտի չըլլար նոյն այդ տարուան սեպտեմբերէն նոյեմբեր գրուած իր նամակները նկատել...

Սոյն թուականի յուլիսի 28-ին Թուրքիայի նախագահ Էրտողանը հրապարակայնօրէն յայտարարեց. «Ինչպէս մենք մտանք Ղարաբաղ ու Լիպիա, նոյն կերպ կարող ենք մտնել Իսրայէլ: Չկայ պատճառ, թէ ինչո՛ւ մենք պէտք չէ դա անենք»: Ազրպէյճանի պաշտօնական ներկայացուցիչները անհամաձայնութեամբ եւ անթաքոյց դժգոհութեամբ հակադարձեցին «աւագ եղբօր» այս յայտարարութեանը: Արդեօ՞ք սա առիթ չէր, որ Հայաստանի իշխանութիւնը եւս որոշ գնահատականներ ներկայացնէր միջազգային ահաբեկչական քոալիսիոնի ցեղասպանական ոճրագործութեան այս ինքնաբացայայտման...

Հրապարակուեցաւ «Դրօշակ»-ի 2024-ի օգոստոսի թիւը, որուն մէջ կը շարունակուին լուսարձակի տակ մնալ Հայաստանի ներքին ու արտաքին մարտահրաւէրները, ինչպէս նաեւ` Արցախի խնդիրը: Տուեալ թեմային յատկացուած է «Առաջնորդող»-ը, ինչպէս նաեւ` ռուս եւ իրանցի վերլուծաբաններու յօդուածները, որոնք տարբեր տեսանկիւններէ անդրադարձ կը կատարեն Հայաստանի իշխանութիւններուն վարած ձախաւեր քաղաքականութեան, այդ քաղաքականութեան նկատմամբ եղած արտաքին ազդեցութեան: Վերլուծութիւններուն մէջ առկայ են նաեւ աշխարհաքաղաքական խորապատկերին վրայ արտաքին շահագրգիռ...

Խօսք` Արտասանուած Արցախի Անկախութեան Նուիրուած «Վերադարձ» Ձեռնարկին ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ ՀՅԴ Հայ դատի Կենտրոնական գրասենեակի ծրագիրներու պատասխանատու 2020թ. սեպտեմբերից սկսած Հայ դատի համաշխարհային ցանցը, միջազգային յարաբերութիւնների խիստ անբարենպաստ պայմաններում, պարբերաբար ստիպուած է եղել իրականացրել քաղաքական առաջնահերթութիւնների եւ գործունէութեան հիմնական ուղղութիւնների մարտավարական փոփոխութիւններ` իր առջեւ դնելով նոր իրավիճակային խնդիրներ: Ըստ այդմ, Հայ դատի համակարգի ներկայ առաջնահերթութիւններն են. Ա) Արցախահայութեան վերադարձի իրաւունքի իրացումը,...