Անդրադարձ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Երկար տարիներ, մինչեւ 2011 թուականի սուրիական քաղաքացիական պատերազմը, Սուրիան եւ Թուրքիան կը վայելէին շատ սերտ յարաբերութիւններ: Փոխադարձ այցելութիւններու շարքին նախագահ Պաշշար Ասատ 2004 թուականին պատմական այցելութիւն տուաւ Անգարա` ըլլալով Սուրիոյ առաջին նախագահը, որ Թուրքիա կ՛այցելէր: Այնուհետեւ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան այցելեց Դամասկոս` ստորագրելու ազատ առեւտուրի համաձայնագիրը: 2007 թուականին Էրտողան եւ Ասատ մասնակցեցան Հալէպի միջազգային մարզադաշտի բացման արարողութեան: Առեւտուրը...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Ես հիմա հեռու եմ այնպէս, Կարօտի երգը շուրթերիս. Դրսում գիշեր է մթագես, Ամպած են երկինքն ու հոգիս: Յիշում եմ խօսքեր ու պահեր, Գունատ ու դժգոյն ու անձուկ, Որոնց իմ ստուերով երեր Վատնեցի անափսոս, անփոյթ: Բայց հիմա հողում այս օտար Այնպէս եմ կարօտով յիշում, Որ կուրծքս հեւքով մի վարար Բախում է ու շնչատ մնում: Մինչդեռ ես սիրում եմ լինի...

Ռոզին Առաքելեան-Գարաօղլանեանի Մահուան Քառասունքին Առիթով ԿԱՐՕ ՍՐԿ. ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Խաղաղութի՜ւն ձեզ, մեր անբա՛խտ պապեր, Ձեզ տանջող ցաւը մե՛զ էլ է պատել: Այժմ, տխրութեան թէ քէֆի ժամին, Մենք էլ, օրհնելիս մեր զաւակներին, Ձեր խօսքն ենք ասում. «Ապրէ՛ք, երեխէ՛ք, Բայց մեզ պէս չապրէք...» Յ. ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ Ամենայն Հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեան հայ գրականութեան մէջ յեղաշրջում կատարած է, որովհետեւ իր գրական պարզ լեզուով ներկայացուցած է`...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Լուսատու ջահ մը շիջանեցաւ 24 նոյեմբեր 2024-ին, Նիւ Ճըրզի Փարամըս քաղաքին մէջ, երբ խաղաղութեամբ իր հոգին աւանդեց Ամերիկայի Հայ աւետարանչական ընկերակցութեան նախկին գործադիր տնօրէնը` հարիւրամեայ Էնտի Թորիկեանը: Էնտի Թորիկեան ծնած էր Նիւ Եորք քաղաքի Պրոնքս թաղամասին մէջ 24 ապրիլ 1924-ին, համեստ ընտանեկան յարկի մը տակ: Իր համալսարանական ուսումը ստացած էր Նիւ Եորք համալսարանի մէջ` արժանանալով...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԷԶԵԱՆ 1880-ական թուականներուն Օսմանեան կայսրութեան մէջ գտնուող մտաւորականներ, գիտնականներ, բժիշկներ, փաստաբաններ, համալսարանի ուսանողներ, ճարտարապետներ եւ բարձր ուսման տէր անձնաւորութիւններ սկսան պայքարիլ սուլթան Համիտին դէմ, որ բռնատիրական պայմաններով կ’իշխէր եւ աջ ու ձախ կը կոտորէր իր հակառակորդները... Փարիզ եւ Սալոնիք-Յունաստան գտնուող երիտասարդներ, որոնց մէջ կային զանազան կրօններու եւ ցեղերու անդամեր,  եւ որոնք օսմանական անձնաթուղթ կը կրէին, բազմաթիւ հաւաքներ եւ հանդիպումներ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Օսմանեան կայսրութեան տարածքը, թրքական նոր կայսրութեան ծրագիրը Հալէպի անկումով սկսած եւ Դամասկոսի գրաւումով աւատրին հասած «սուրիական յեղաշրջումը» բազում եւ հակասական մեկնաբանութիւններու, նախատեսութիւններու եւ «բախտագուշակութեան» ալիքներ տարածեց աշխարհով մէկ, միաժամանակ մտավախութեան եւ գոհունակութեան ալիքներ տարածեց տարբեր երկրամասերու մէջ, տարբեր ուժերու մօտ: Ոմանք շուրջ տասնօրեայ դէպքերը դիտեցին միայն այս կարճ ժամանակահատուածին մէջ, ուրախացան, որ արտաքին ու ներքին բազում մարտահրաւէրներու դէմ...

ԶԱՒԷՆ ԼԻՅԼՈԶԵԱՆ Նոյեմբեր 22-ին, ԱՄՆ նախագահ Վուտրօ Ուիլսընի Իրաւարար վճիռի 104-ամեակն էր: 1920-ին էր: Այդ վճիռով կը գծուէին Հայաստանի Հանրապետութեան արեւմտեան` Թուրքիոյ հետ սահմանները: 1919-ին Հայաստանի Հանրապետութեան տարածութիւնը 70 հազար քառ. քմ էր: Իրաւարար վճիռով անիկա կ՛ընդարձակուէր եւ կը դառնար 180 հազար քառ. քմ, Հայաստանի արեւմտեան նահանգներէն Վասպուրականի, Տրապիզոնի, Կարնոյ եւ Պիթլիսի նահանգներէն բաժիններու կցումով: Հայաստան ծովային ելք կը ստանար...

ԳԱՌՆԻԿ Աւ. Ք. Գ. Ժ.- Ինքնապատկերացում III.- Ազգի մը ինքնապատկերացումը կը յօրինեն զանազան կալուածներու մտաւորականներ (Թէօլէօլեան համաձայն չէ եղած մտաւորականի սահմանման արտաժամանակային եւ արտամիջավայրային խիստ չափանիշներուն կիրարկման): Արդ, հայութեան ալ որպէս ազգ ինքնապատկերացումը յօրինած են թէ՛ բարձրորակ եւ թէ՛ խոնարհ մտաւորականներ. մեր քով խոնարհներու շարքին էին վարժապետները, բարձրորակ մտաւորականներու շարքին էին Մխիթարեան հայրերը, որոնք հայոց ժամանակակից ինքնապատկերացման մէջ էական դեր...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Արմէն Վանեանը ծնած է Երեւան: Ան շրջանաւարտ է Երեւանի պետական համալսարանի տնտեսական եւ առեւտրական գիտութիւններու բաժանմունքէն` արժանանալով դոկտորական վկայականին: Արմէն 2016-ին եկած է Պիշքեք, Խըրխըզստան: Ան բաժնետէրերէն մէկն է միջազգային «Կրենթ թորընթըն» ընկերութեան: Այս ընկերութիւնը ունի աւելի քան 149 կեդրոններ` աշխարհի տարածքին: 2021-ին Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան որոշումով Արմէն նշանակուած է Խըրխըզստանի մէջ Հայաստանի պատուոյ հիւպատոս: Պիշքեք,...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Կիրակի երեկոյ է, Մոնրէալ վերադարձի ճամբուն վրայ ենք: Աշնանային արեւոտ ու տաքուկ երեք գեղեցիկ օրեր էին: Այստեղ այս եղանակը «հնդկական ամառ» կը կոչուի: Անկէ ետք զգալիօրէն անկում կ՛ունենայ ջերմաստիճանը, իսկ ձմեռը կը յիշեցնէ, թէ հեռու չէ... Շրջանային ժողովի գացեր էինք Թորոնթօ քանի մը ինքնաշարժներով: Պէտք է խոստովանիմ, որ շատ ընդդիմութիւն կար այս ժողովին մասնակցութեանս առնչութեամբ: Կինս, աղջիկս մտահոգ էին,...

ՊՕՂՈՍ ԳՈՒԲԵԼԵԱՆ Այո՛, մենք ալ, բոլոր գերզգայուն մարդոց նման, ի լուր Հըզպալլայի եւ Իսրայէլի միջեւ կայացած զինադադարի յուսադրիչ յայտարարութեան,  արդարօրէն հարց կ՛ուզենք տալ, թէ անխնայ  դաժանութեամբ իրարու արիւնը թափող  դերակատարներու միջեւ մօտ տարիէ մը ի վեր մղուող կործանիչ ու քանդիչ պատերազմէն ու հազարաւոր անմեղ զոհերու թափած արեան հոսքէն ի վերջոյ կռուող կողմերուն ի՞նչ մնաց: Առօրեայ կշռոյթով կատարուող իսրայէլեան յարձակումները Հըզպալլայի...

ՀՅԴ ԳՄ Հայաստանի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելեանի ելոյթը` Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւններ. սպառնալիք, թէ՞ հնարաւորութիւն» խորագրով միջազգային խորհրդաժողովին: Այսօր մենք քննարկում ենք մեր օրերի ամենաարդիական ու կարեւոր թեմաներից մէկը` Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւնների մարտահրաւէրները: Սա միայն քաղաքական կամ դիւանագիտական խնդիր չէ. սա մեր ազգային-պետական գոյութեան եւ ինքնութեան հարցն է: Նախ ցանկանում եմ երախտագիտութիւնս յայտնել այս խորհրդաժողովի զեկուցողներին, որոնք անգնահատելի աշխատանք են կատարել այս հարցերի տարբեր...

Ա. Ա. Ազրպէյճանի խօսքի ազատութեան հարուստ օրագրութեան ցանկերուն վրայ աւելցան անունները` Այնուր Ղանպարովայի, Այթաճ Ահմատովայի, Խայալա Աղայեւայի, Նաթիկ Ճաւալտիի եւ Այսէլ Ումուտովայի, որոնք ընդդիմադիր Մէյտան Թի Վիի հետաքննիչ լրագրողներէն են: Պաքուի իշխանութիւններուն հրահանգով մէկ օրուան ընթացքին հինգ լրագրողներու ձերբակալութիւնը մեծ հարցականներ կը գծէ Ազրպէյճանի մէջ խօսքի ազատութիւններու յարգման եւ մարդու իրաւունքներու պահպանման մարզերուն շուրջ, մանաւանդ երբ ի մտի ունենանք, որ...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Լիբանանցի պէյրութահայ` Թիթեղներով բնակավայր Շինեցիր դուն ու ապրեցար Ճահիճներու մէջ հիւանդկախ, Հոգիիդ մէջ փոխադրեցիր Հայ դպրոցդ,եկեղեցիդ, Երազներդ,մշակոյթդ Կերտեցիր դուն ճանկերովդ: Լիբանանցի եղբայրներս Յաճախ այսպէս կ՛ըսեն ինծի: - Դուք հոս եկաք գաղթականներ` Մեր քաղաքը` տկար, անտէր, Չքանդեցիք, միշտ շինեցիք Լիբանանը մեր գեղեցիկ: Պատերազմներ, օտար զէնքեր Չկրցան ձեզ ծունկի բերել: Որդիներդ ներկայացան Արիւնարբու մահուան խորան, Բայց մնացիր դուն Լիբանան, Պիտի...

ՀՅԴ Բիւրոյի քաղաքական ներկայացուցիչ, Աժ «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Արմէն Ռուստամեանի ելոյթը` Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւններ. սպառնալիք, թէ՞ հնարաւորութիւն» խորագրով միջազգային խորհրդաժողովին: Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւնները վերաբերւում են մեր ժողովրդի համար կենսական նշանակութեան հարցերին եւ իրենց բնոյթով դուրս են զուտ երկկողմանի ձեւաչափից, ունեն աւելի լայն տարածաշրջանային ու աշխարհաքաղաքական տարողութիւն: Սպառնալի՞ք է դա, թէ՞ հնարաւորութիւն` կախուած է նրանից, թէ որքանո՛վ ենք կարողանում` բացառել հայոց պետականութեան եւ...

Առաւել քան մէկ տարիէ ի վեր Ազրպէյճանի մէջ բանտը պահուող Արցախի պետական նախկին նախարար Ռուբէն Վարդանեանի փաստաբանը` Ճերըտ Կենսըր, կը յայտարարէ, թէ Ալիեւի վարչակազմը որեւէ համոզիչ փաստ չէ ներկայացուցած ապացուցելու, որ իր պաշտպանեալը բանտին մէջ չեն խոշտանգած: Կենսըր «Ազատութեան» ազրպէյճանական ծառայութեան հետ զրոյցի մը ընթացքին եւս ահազանգեց, որ Ալիեւի վարչակազմը հետեւողականօրէն կը մերժէ Պաքու այցելելու իր դիմումները: «Ազրպէյճանի կառավարութիւնը իր...

Ա. ԼԷՔԵԱՆ ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան հովանաւորութեամբ եւ հրատարակութեամբ, քարոզչական յանձնախումբին ջանքերով եւ աշխատութեամբ, մեր տրամադրութեան տակ է արդէն 2025 տարուան ԼՕԽ-ի օրացոյցը, որ, հակառակ քաղաքական եւ տնտեսական ահաւոր կացութեան, կրկին իր աւանդութեան համաձայն, հրապարակուեցաւ եւ մուտք գործեց բոլոր հայերուն տուները: ԼՕԽ-ի այս տարուան օրացոյցը մեզի կը յուշէ, որ այս միութիւնը թեւակոխեց իր իննսունհինգամեակը, 95 տարիներ շարունակ գործած է Լիբանանահայ օգնութեան...

ՍԻԼՎԱ ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ- ԻՍԿԻԿԵԱՆ Թոռնիկս` Մայքըլը, անակնկալ յուզմունքով ու զայրոյթով դիմեց ինծի. «Նանա՛, ի՞նչ ըրիր, ինչո՞ւ մեռցուցիր, դուն չե՞ս գիտեր, որ մողէսը վնաս չի հասցներ»: Մայքըլին կը նայիմ եւ չեմ հաւատար, որ ան կու լայ: Վայրկեանի մը մէջ իր մեղրագոյն աչքերը արցունքով ողողուած են եւ` կաս- կարմիր դարձած: Զարմացած կը պատասխանեմ. «Մայքը՛լ, հոգի՛ս, մողէսը սենեակս պիտի մտնէր, եւ դուն գիտես, որ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայկական «Սփիւռք»-ը, տեւաբար կը տարածուի, ինքզինք կը բազմապատկէ, կը վերարտադրէ նոր անուններով, որոնց ցանկագրումը, չեմ գիտեր, եղա՞ծ է. կ՛ըսենք համայնք(ներ)` աներեւակայելի աշխարհագրական վայրերու անուններով, հետեւանք` Հայաստանի եւ բազմանդամ գաղութներու բնակչութեան նօսրացման, որ հեռացում է ազգի մէկութենէ: Ամէն օր, որ կ՛անցնի, քիչ մը աւելի կը տարտղնուինք, գոհունակութիւն ալ կ՛ունենանք, կը կարծենք` ներկայութիւն, տոկալու եւ տեւելու երաշխիք ձեռք բերել, ուժ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ծանօթ խօսք է, որ մէկ նկարը երբեմն հազար բառ կ՛արժէ: Նայեցէ՛ք այս սիւնակին ընկերակցող եւ... ամերիկեան մամուլէն վերցուած երգիծանկարին. Սուրիոյ վիճակը պատկերող երգիծանքը ժպիտ չի բերեր, այլ աղաղակող ողբերգութիւն մը կը բացայայտէ եւ ցոյց կու տայ, թէ ի՛նչ պէտք է հասկնալ, երբ ոմանք կ՛ըսեն, թէ Սուրիոյ ճակատագիրն ու ապագան կը յստականան այս օրերուն: (Եւ մտածել, որ նման մտահոգութիւն...