Յօդուածներ

Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, չորեքշաբթի, 18 նոյեմբեր 2015-ին, առաւօտեան ժամը 10:00-ին, կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Աղբերու կուտակումը եւ մեր առողջութիւնը» նիւթով դասախօսութիւն մը, զոր ներկայացուց Պուրճ Համուտի քաղաքապետարանի բժիշկ տոքթ. Տիգրան Վարդապետեան: Առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսքը ներկայացուց յանձնախումբի ատենապետ Սոնա Եափուճեան: Ան ներկայացնելէ ետք  դասախօսը նշեց, որ հակառակ...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՄՍԸՐԼԵԱՆ Հիմնական պատճառը, թէ ինչո՛ւ մենք հրաժարուեցինք օրէնքի բնագրում ներառել տուգանքների մասին կէտերը, այն է, որ մենք չէինք ցանկանում, որ ինչ-որ մէկը մտածէր որ այդ օրէնքն ընդունւում է լեզուական փոքրամասնութիւնների իրաւունքների խախտման նպատակով: Օրէնքն ընդունելով` մենք առել ենք ամէն ինչ, որպէսզի չստեղծենք մեր քաղաքացիների համար լրացուցիչ անյարմարութիւններ: Այո՛, լեզուն մեր պատմամշակութային ձեռքբերումն է: Բայց միաժամանակ մեր յարաբերութիւնները Վրաստանում ապրող...

ԴԻԱՆԱ ԳԱԼՍՏԵԱՆ Ազրպէյճանական քարոզչութեան վերջին տարիների մեր հետազօտութիւնները, ինչպէս նաեւ 2015թ. փետրուար-մայիսին իրականացուած ազրպէյճանական ելեկտրոնային 10 զանգուածային լրատուամիջոցներու որակական դիտարկման արդիւնքները թոյլ են տալիս առանձնացնել ազրպէյճանական քարոզչութեան հիմնական թեմաներու ուղղութիւնները. Հայ ժողովրդի բարոյահոգեբանական նկարագրի եւ արժեհամակարգի խեղաթիւրում, Հայերի եկուորութեան եւ ազրպէյճանցիների բնիկութեան մասին պատմութեան կառուցակցում, Հայկական զինուած ուժերի խնդիրների շահարկում, ազրպէյճանական ռազմական գերազանցութեան ցուցադրում, Հայաստանի ներքին ընկերային-տնտեսական, քաղաքական խնդիրների շահարկում,...

Որեւէ երկրի անկախութեան նշումը անշուշտ շատ աւելին է, քան արարողութիւն կատարելը կամ աւանդութիւն յարգելը: Պետական, զինուորական թէ քաղաքացիական շրջանակներուն պահ մը կանգ առնելն է, ու խորհրդածելը երկրի գերիշխանութեան, սահմաններու անխորտակելիութեան, տարածքային ամբողջականութեան պահպանման ու տակաւին, ազատ, ժողովրդավար, իրաւական հասարակարգի մը մէջ ապրելու անսակարկելի հրամայականին մասին: Արարողութիւնները, զինուորական շքերթները, անկախութիւն կերտած անձնաւորութիւններու կիսանդրիներուն առջեւ յարգանքի տուրք մատուցելը, ամբողջ երկիրը ոչ աշխատանքային...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Դարձեալ անկախութիւն է. դժբախտաբար այս պարագային ճիշդ պիտի ըլլայ ըսել, որ անկախութեան մթնոլորտ գոյութիւն չունի երկրին մէջ: Առաջին հերթին այն պատճառով, որ երկրորդ տարին ըլլալով չկայ անոր խորհրդանիշը` հանրապետութեան նախագահը, չկայի համազօր է կառավարութիւնը, իսկ խորհրդարանը մէկ տարուան դադարէ ետք, սկսած է ինքզինք գտնել եւ հրատապ հարցերը լուծելու վերաբերող օրէնքներ որդեգրել` անհրաժեշտութեան օրէնսդրութեան նիստերու շարքին ընդմէջէն: Անկախութիւն է,...

Դաշնակցութիւնը կը մնայ անխոցելի, ցորչափ կը գործէ ինքնաքննութեան  բնազդը: Մեր կուսակցութեան հիմնական արժանիքներէն մին է ինքնավստահութիւնը,- տոկուն կեցուածք, սուր նայուածք եւ վճռականութիւն` խօսքի թէ գործի մէջ: Ինքնավստահութեան, ինքնագործունէութեան այդ առնական կորովն էր, որ հաւատք ներշնչեց անճար ժողովուրդի մը, աստիճանաբար հարթելով անոր ազատութեան ճամբան: ՇԱՒԱՐՇ ՄԻՍԱՔԵԱՆ   Հսկայ լուսարձակի մը նման, որ պայծառութիւն կը մտցնէ անծիր տարածութիւններու վրայ, կը պատռէ գիշերը,...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ակնյայտ իրողութիւն է, որ բոլոր ընկերութիւններուն մէջ ընդհանրապէս տեղի ունեցած են շահագործութիւն, սակայն որքան կը զարգանան այդ ընկերութիւնները, այնքան կը բարդանան շահագործման երեւոյթները: Ընկերվարութիւնը, իբրեւ միջազգային վարդապետութիւն, ցայտուն դարձած է 18-րդ դարուն` որպէս երազային կամ ցնորական ընկերվարութիւն, որուն գլխաւոր արտայայտիչները եղած են անգլիացի Թոմաս Մոր եւ ֆրանսացի Սեն-Սիմոն: Սակայն անոնք չունէին պայքարի յստակ ուղի: Գիտական ընկերվարութիւնը կը բնորոշուէր...

Իրաքահայ բանաստեղծ, ուսուցիչ Արամ սրկ. Քեթենճեան վերջերս լոյս ընծայած է «Մասունքներն ենք Արարատի» գիրքը, որուն մէջ տեղ գտած է Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին նուիրուած հարիւր քառատող: «Մէկուկէս միլիոն հայ նահատակաց Հարիւրամեակը յարգելու համար` Խունկ ու մոմի հետ, ես նուիրեցի Հարիւր քառատող ու խօսքեր արդար»: Բանաստեղծը այս տողերով մեկնարկած է իր հարիւր քառատողերը, որոնց մէջ կ՛արտացոլայ հայ ժողովուրդին ողբերգութիւնը, գաղթի դաժան ուղին,...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Հինա ու Հարսանիք: Քանի մը օրով, ինքզինքիս արձակուրդ կու տամ եւ  կ՛որոշեմ հաստատութիւններու կամ բարեկամներու այցելութիւնները յետաձգել: Հարսնեւոր ենք: Մեծ թիւով հրաւիրեալներ ժամանած են Միացեալ Նահանգներէն, Քանատայէն ու Եւրոպայէն: Անգլիայէն արդէն հասած է Թնճուկեան ընտանիքը: Հարսանիքի որոշուած թուականէն երկու օր առաջ աւանդութիւն դարձած հինաի գիշերն է: Հայկական երաժշտութիւնն ու ուրախութիւնը մեզի մոռցնել կու տան քանի մը օր առաջ...

ՍԱՐԳԻՍ ՆԱՃԱՐԵԱՆ Իրաւամբ անմոռանալի է քոյր Սեսիլը բոլոր անոնց համար, որոնք զինք ո՛չ միայն իբրեւ ջերմեռանդ կրօնաւորուհի կամ իբրեւ բարեկամ, դաստիարակ, կրթական մշակ եւ ինծի պէս` որպէս  գործակից ճանչնալու եւ իրեն հետ կապ հաստատելու առիթ ունեցած են Հռոմի, Մարսէյի, Պոսթընի, Ֆիլատելֆիոյ մէջ, բայց մանաւանդ  այն բազմահազար հայուհիներուն եւ ընդհանրապէս հայորդիներուն համար, որոնք Լիբանանի մէջ իր հայաբոյր շունչով ու հայատրոփ սրտով...

ՍՈՆԱ ԳՐԱՃԵԱՆ - ՖՍՏԸՔՃԵԱՆ 6 նոյեմբեր 2015 առաւօտեան ժամերուն քոյր Սեսիլ աչքերը փակեց յաւիտեան, Գիւմրիի հիւանդանոցի եւ իր շատ սիրած հայրենիքի` Մայր Հայաստանի մէջ: Քոյր Սեսիլը Անարատ յղութեան Սրբոց Հռիփսիմեանց վարժարանին մեծաւորուհին ու տնօրէնուհին ըլլալով` իր կեանքը նուիրած էր հայ դպրոցին երկար տարիներ շարունակ: Իր իսկ հովանաւորութեամբ այս աղջկանց հաստատութիւնը եղաւ լոյսի տաճար մը, ուր Պէյրութի հեռաւոր վայրերու մէջ բնակող...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Լիբանան երկիրը մարդոցմով կազմուած  հաւաքականութիւն մըն է, ոչ թէ` հայրենասէրներու, ուր կ՛իշխէ համայնքայնութեան ախտը»: Դոկտ. Ժամալ Ուաքիմ (Հանրածանօթ ակադեմական, դասախօս  եւ  քաղաքական  վերլուծաբան) Վերեւ յիշուած թուականը լոկ թուանշային արժէք ունի, որովհետեւ ալ պարպուած է իր բովանդակութենէն եւ իմաստէն: Անիկա դադրած է ներշնչման աղբիւր ըլլալէ, իրերայաջորդ սերունդներ հոգեզինելէ, բայց մանաւանդ` Լիբանանի հանդէպ յարգանք ու պատկառանք սնուցանելէ: Փաստօրէն, աւելի քան...

Հայ ժողովուրդը գիտէ, որ Դաշնակցութիւնը միշտ կանգնած է եղել իր վճռած կամ պաշտպանած գործի յետեւը ամբողջ հասակով, կատարեալ անկեղծութեամբ եւ բոլորանուէր անձնազոհութեամբ: Նա համոզուած է նաեւ, որ եթէ նոր զոհաբերութեան եւ նոր արիւնի հարկադրանքն ստեղծուի Հայ դատը «մեռեալ կէտից» շարժելու համար` դարձեալ դաշնակցականներն են շարժուելու վտանգաւոր դիրքերի վրայ, դարձեալ նրանք են նուիրաբերելու առաջին լուման - լինի դա չարքաշ աշխատանք, դրամ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Ծրագիր բառը բառարանային իմաստով ունի տարբեր իմաստներ եւ հոմանիշներ: Օրինակ` ա.- Կատարելիք աշխատանքներու` գործունէութեան եւ այլն նախագիծ, բ.- Որեւէ համաժողովի, գիտական նստաշրջանի, կուսակցական համագումարի եւ այլնի իրագործելու կարգն ու բովանդակութիւնը, գ.- Քաղաքական կուսակցութեան, պետութեան, հասարակական կազմակերպութեան գործունէութեան ու նպատակներու եւ հիմնական սկզբունքներու շարադրանք: Հետեւաբար, ամէն անհատ կամ հաւաքականութիւն` միութիւն, ընկերութիւն, կազմակերպութիւն, կուսակցութիւն, գործելէ առաջ կ’ունենայ յատուկ ծրագիր մը...

Հիմա որ խորհրդարանական ընտրութիւնները աւարտած են եւ նախագահ Իլհամ Ալիեւ եւ իր ղեկավարութիւնը, սպասուածին նման, կրկին բեմի վրայ են, տեղին է մեկնաբանել, վերլուծել եւ եզրակացնել, թէ ի՛նչ պիտի ըլլայ յառաջիկայ հինգամեակի Ալիեւի եւ իր վարչամեքենային գործընթացը, մանաւանդ որ թէ՛ եւրոպական եւ թէ՛ ամերիկեան քարոզչամեքենան բաւական մը հարցադրումի տակ առած էր կատարուած ընտրութեան օրինականութիւնը: Ոչ թէ միայն տեղական այլախոհ եւ ընդդիմադիր...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՄԸՍՐԼԵԱՆ 22 յուլիս 2015-ին Վրաստանի խորհրդարանը միաձայնութեամբ ընդունեց «Պետական լեզուի մասին» անունով նոր օրէնք մը: Վրաստանի անկախութեան հռչակումէն (1991) ի վեր երկրի իշխանութիւնները պնդած են, որ անհրաժեշտ է ընդունիլ առանձին օրէնք մը, որով վրացերէնը կը հաստատուի իբրեւ պետական լեզու: Այս նոր օրէնքով կը հաստատուի նաեւ, որ` «Վրաստանի պետական լեզուն իր ողջ տարածաշրջանում վրացերէնն է, իսկ Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետութեան տարածաշրջանում`...

Ներկայի Թուրքիոյ սահմաններէն ներս, հայոց միջնադարեան մայրաքաղաք Անիի աւերակներէն քանի մը քիլոմեթր հեռաւորութեան վրայ գտնուող հայկական Բագնայրի վանքն ու եկեղեցին տեղացիները իբրեւ ախոռ կը գործածեն: Քրտական «ՏԻՀԱ» գործակալութեան թղթակիցը այցելած է Կարս նահանգի Գոզլուճա գիւղը գտնուող եւ կիսաւեր վիճակի հասած Բագնայր վանքն ու եկեղեցին, որ 989 թուականին կառուցուած է Վահրամ Պահլաւունիի կողմէ: Քիւրտ թղթակիցը զարմանքով յայտնած է, որ վանքը պետական...

ՀՌԻՓՍԻՄԷ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ «Միջազգային պատմական հետազօտութիւնները տարբեր ձեւերով անդրադարձներ կատարած են Հայկական հարցի եւ անոր «լուծումներուն» ու հետեւանքներուն շուրջ: Բայց ընդհանրապէս զլացած են անդրադառնալու Հայկական հարցի սկզբնական ծալքերուն, 19-րդ դարու մէջ սկիզբ առած հարցերէն մինչեւ 1877-1878 թուականներու միջազգայնացման հանգրուանը, ապա` օսմանեան տիրապետութեան տակ ապրող հայութեան դէմ հալածանքներու ու ջարդերու շրջանները (1894-1896, 1919), Պալքանեան պատերազմի եւ պետական վարչակարգի պարտադրուած բարեփոխումներու տարիները, որոնք...

Պատրաստեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Լրագրող լուսանկարիչ Ճայլզ Տիւլի, ՄԱԿ-ի Գաղթականներու գործակալութեան հետ իր աշխատանքին ծիրին մէջ, տեղակայուած է Յունաստանի Լեսպոս կղզիին մէջ` վաւերագրելու համար կղզի ժամանումը հազարաւոր յուսահատ մարդոց` Սուրիայէն, Աֆղանիստանէն եւ աւելի հեռուէն: Մարդիկ խուճապահար խոյս կու տան հակամարտութեան թատերավայր հանդիսացած իրենց հայրենիքներէն եւ կը փորձեն ապաստանիլ  եւրոպական  ապահով երկիրներ, մինչ  Փարիզը  հարուածած վերջին ահաբեկչութիւնը ահ ու սարսափի կը մատնէ...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Յովսէփի սպանութենէն ետք Իլոնան իր երեխաներուն հետ կը մնայ Թուրքիա` վրանաքաղաքի մը մէջ ապրելով իբրեւ գաղթական: Նոյն կարգավիճակով Թուրքիա կը մնան Յովսէփի երկու եղբայրները` իրենց ընտանիքներով: 2015-ի գարնան Թովմասեաններուն մասին պատահաբար կը տեղեկանայ Հայաստան հասած սուրիահայերուն օգնութիւն տրամադրող` «Ռետվուտ փրոճեքթ»-ի հիմնադիր Ռ. Արտհալճեանը: Ան շտապ կարգով կապ կը հաստատէ ՄԱԿ-ի գաղթականական գրասենեակին, Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան եւ Պոլսոյ պատրիարքարանին...