Յօդուածներ

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Հալէպ քաղաքը կը յատկանշուի իր անապատային կլիմայով, ամրան ջերմաստիճանը շուրջ երկու ամիս քառասունի վրայ ելեւէջ ունի, եւ որ մասամբ մը տանելի է իր չորութեամբ: Հակապատկերն ալ ձմրան, մանաւանդ Կաղանդէն ետք տիրող սաստիկ ցուրտն է, ընդհանրապէս առաւօտները զերոյէն վար քանի մը աստիճանի կը հասնի: Դժբախտաբար ձիւնը հազուադէպ է, առաւօտուն փողոցներուն ջուրերը կը սառին` սաստիկ ցուրտ եւ անհամ մթնոլորտ մը...

ՄԱՐԳԱՐ ՇԱՐԱՊԽԱՆԵԱՆ «Տուր զէնքերս, քաղցրիկ մայր իմ, Ես պիտի երթամ, Տուր մայրական օրհնութիւնդ, Որ ես զօրանամ» - Մա՛յր, օրս է հասեր իմ ծառայութեան պիտի մեկնիմ ես ընկերներուս հետ, որ հայրենիքիս պարտքս կատարեմ ու քեզ ապահով կեանք մը պարգեւեմ: Մեր հայրենիքին ձայնն է սրբազան, որ զիս կը կանչէ գերբնական կանչով, որ զինուոր երթամ ու զինք պաշտպանեմ, որուն ես մերժել չեմ կրնար...

ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ Այս անգամ ինձ հնարաւորութիւն է ընձեռնուել գրելու եւս մէկ մոռացուած հերոսի` արցախեան շարժման եւ պատերազմի առաջամարտիկ, Աստղաշէնի ինքնապաշտպանական ջոկատի հիմնադիր եւ հրամանատար Վլատիմիր Ղազարեանի մասին: Վլատիմիր Ղազարեանը ծնուել է 1958 թուականին, Ասկերանի շրջանի Աստղաշէն գիւղում: Նախնական կրթութիւնը ստացել է հայրենի գիւղի ութամեայ դպրոցում, ուսումը շարունակել Պատարա գիւղի միջնակարգ դպրոցում: Այնուհետեւ ընդունուել է Ստեփանակերտի գիւղատնտեսական արհեստից վարժարանում: Բարձրագոյն կրթութիւնը...

Էրքամ Էմրէ Էրքամ «Թուտէյզ Զաման»-ի մէջ լոյս տեսած վերոնշեալ խորագիրով իր յօդուածին մէջ կը գրէ. «Համաշխարհային Ա. պատերազմին օսմանեան բանակին մէջ հայ սպայի մը օրագրութիւնը մեզի պատերազմին վերաբերեալ տարբեր տեսանկիւն մը կը ներկայացնէ եւ կը բացայայտէ այն արժէքները, որոնք կորսնցուցած ենք ուրիշներու նկատմամբ հանդուրժողականութեան պակասին պատճառով»: Ան կը գրէ, որ «Չանաքալէի (Կալիփոլի) եւ Արեւելեան Ճակատին վրայ հայ բանակային սպայի մը...

«ԱԿՈՒՆՔ» Երեւանում հայերէնով լոյս է տեսել թուրքագէտ, բանասիրական գիտութիւնների թեկնածու Ռուբեն Մելքոնեանի եւ թուրքագէտ, պատմական գիտութիւնների թեկնածու Մհեր Աբրահամեանի «Օսմանեան կայսրութեան եւ Թուրքիայի Հանրապետութեան բռնի իսլամացման քաղաքականութիւնը հայերի նկատմամբ որպէս ցեղասպանական արարք» գիրքը (Երեւան, ՎՄՎ-պրինտ հրատարակչութիւն, 2015, 238 էջ), որը հրատարակութեան է երաշխաւորել Երեւանի պետական համալսարանի արեւելագիտութեան բաժանմունքի գիտական խորհուրդը: Աշխատութեան մէջ ներկայացւում է թուրքական պետական քաղաքականութեան կարեւոր բաղադրիչներից մէկը`...

Թուրքիայում «Իլեթիշիմ» հրատարակչութիւնը Քազըմ Կիւնտողանի հեղինակութեամբ լոյս է ընծայել «Քահանայի թոռները. տէրսիմահայեր-1» գիրքը: Այդ մասին, ըստ «Ակունք» կայքէջին, տեղեկանում ենք պոլսահայերի «Հայ Թերթ» կայքէջից: Աղբիւրի համաձայն, սոյն գիրքը կազմուած է 1937-38 թթ. Տէրսիմի կոտորածներից ողջ մնացած վանքցի եւ զըմեքցի քրիստոնեայ հայերի պատմութիւններից: Այդ տարիներին ռմբակոծւում եւ աւիրւում է 1915 թ. Հայոց ցեղասպանութիւնից յետոյ Տէրսիմում կանգուն մնացած Հալվորիի Սուրբ Կարապետ վանքը:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պարզ է, որ տեղեկատուական եւ քարոզչութեան մարզերուն մէջ շարժապատկերը շատ կարեւոր գործօն է, մանաւանդ երբ արուեստի մակարդակով եւ արժէքներով կը պատրաստուի: Հայաստան եւ ընդհանրապէս հայութիւնը շարժապատկերը իբրեւ այդպիսին տակաւին առաւելագոյնս չենք կրցած օգտագործել` հակառակ այդ մարզին մէջ մեր ունեցած հսկայական ներուժին: Ուրախալի եւ, ինչո՞ւ չէ, նաեւ հպարտալի է, երբ օտար շարժապատկերներու մէջ համաշխարհային դերասաններ, աստղեր հայ տիպարներ...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Պուրճ Համուտի Նոր Սիս թաղամասը, շրջանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին եւ  յատկապէս Աքսոր Գասարճեան (նախապէս` Լուսինեան) վարժարանը առանձնայատուկ տեղ կը գրաւեն իմ եւ կնոջս յիշողութեան մէջ` երիտասարդական մեր լաւագոյն տարիներուն շաղկապուած: Երկուքիս ալ ուսուցչական ասպարէզի նախաքայլերը սկսած են այդ նախակրթարանէն:  Հոն է,  որ  զիրար ճանչցած ենք: Անոր յարկին տակն է  նաեւ, որ աշակերտած է կինս ու` տարրական կրթութեան  վկայականը...

Իւրաքանչիւր մշակոյթ ունի ապագայ, եթէ կ’ապրի եւ անընդհատ կը շնչէ եւ ունի միջազգային հետաքրքրութիւն, եթէ համամարդկային  արժէք է: Հայկական երաժշտութիւնը խորունկ է ու համամարդկային եւ կրնայ հանդիսանալ հինաւուրց քաղաքակրթութիւններու ընկալման կարեւոր բանալիներէն մէկը: Բոլորովին վերջերս հայութեան համար կարեւոր իրադարձութիւններէն մէկը հանդիսացաւ աշխարհի ամենահեղինակաւոր ընկերութիւններէն մէկուն` գերմանական ECMrecords-ի կողմէ հրատարակուած «Կոմիտաս» ձայնասկաւառակը` իր  30  էջնոց  բազմաբովանդակ տեղեկատուութեամբ  եւ  լուսանկարներով:  Ձայնասկաւառակի մեկնաբանութիւնը...

Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի եւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան միջեւ ընթացող բանակցութիւնները նախնական փուլի մէջ են: Օրակարգը համագործակցիլն է եւ պարզը այն է, որ համագործակցելու սկզբունքային համաձայնութիւն գոյացած է, որուն հիմնական նպատակը Դաշնակցութեան պարագային նոր սահմանադրութիւնը կեանքի կոչելն է: Համագործակցութեան ձեւաչափերը չեն ճշդուած տակաւին: Համագործակցելու եղանակներէն մէկը կրնայ ըլլալ ի վերջոյ համաձայնական կառավարութիւն կազմելը, որուն թուականին շուրջ եւս գէթ այս պահու դրութեամբ...

Եւս մէկ տարի, իր բազմաբնոյթ զարգացումներով, իր կատարած ու թերի  մնացած գործերով, իր նուաճումներով ու ձախողումներով, իր հին ու նոր մարտահրաւէրներով մօտեցաւ իր տրամաբանական աւարտին` տեղը զիջելով նոր` գալիք տարուան. ասել թէ` նորը ծնում է նոր անելիքներ ու նորովի մօտեցումներ: Սովորաբար ընդունուած է իւրաքանչիւր անցնող տարում ի մի բերել անցածը, շահածն ու կորցրածը, կարողանալ ճշմարիտ գնահատական տալ, դաս առնել անցածից...

Դամասկոսի «Ամինեան» սրահին մէջ ուրբաթ, 15 յունուարին հոծ եւ միասնական ներկայութեամբ նշուեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան 125-ամեակը: Դամասկոսի «Աւետիս Ահարոնեան» կեդրոնի կազմակերպած տօնակատարութեան ներկայ էին Սուրիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան դոկտ. Արշակ Փոլատեան եւ դեսպանատան անձնակազմը, Հայ առաքելական եկեղեցւոյ առաջնորդ Արմաշ եպս. Նալպանտեան, Հայ կաթողիկէ առաջնորդի ներկայացուցիչ վարդապետ Գէորգ վրդ. Պահէեան, Դամասկոսի մէջ ՍԴՀԿ-ի, ՌԱԿ-ի, ՀԲԸՄ-ի եւ Ազգային իշխանութեան եւ քոյր միութիւններու վարչութիւններու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Բերիոյ Հայոց Թեմի Ազգ. Վարչութիւնը Կը Գնահատէ Հայերէնաւանդ Ուսուցիչները Յունուար 2-ին, Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ ներքնասրահին մէջ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեան եւ Ազգային վարչութեան ներկայացուցիչները հանդիպում ունեցան Ազգային Զաւարեան-Սահակեան, Ազգային Հայկազեան-Կիւլպէնկեան վարժարաններու եւ Ազգային Քարէն Եփփէ Ճեմարանի հայերէնաւանդ ուսուցիչներուն, տնօրէնութեանց, ինչպէս նաեւ Համազգայինի Սուրիոյ Շրջանային վարչութեան Հայագիտական հիմնարկի դասախօսներուն հետ, եւ անոնք գործադրեցին Ազգային...

Արեւմտահայաստան. «Տարբեր» Զբօսուղեցոյց Մը «HISTORIC ARMENIA AFTER 100 YEARS - Ani, Kars, And The Six Provinces Of Western Armenia» Matthew Karanian, Stone Garden Press, Usa, 2015 ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Հարիւրամեակը, ըսուեցաւ ու կրկնուեցաւ, մէկէ աւելի իմաստներով հանդիսացաւ շրջադարձային տարի` հայ կեանքի հոլովոյթին համար: Զայն կայացնող ուշագրաւ երեւոյթներու շարքէն, հոս, կ՛ուզեմ անդրադառնալ մէկուն միայն, հրատարակչական մարզին պատկանող: Խօսքս կը վերաբերի Մաթիու Քարանեանի...

Հայոց Լեզուն Թուայնացման Շրջանին Բարեփոխել Հայոց Լեզուն` Տեղեկատուական Արհեստագիտութեան Եւ Հաղորդակցութեան Նոր Միջոցներով Յունիս 2015-ին «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկի հայկական բաժանմունքը եւ «ԹՈՒՄՕ» ստեղծագործական կեդրոնը Երեւանի մէջ միասնաբար կազմակերպեցին աշխատանոց մը` քննարկելու համար հայոց լեզուի հնարաւորութիւններն ու մարտահրաւէրները` տեղեկատուական արհեստագիտութեան խաչմերուկին: Հրաւիրուած 30 փորձագէտները անդրադարձան հայոց լեզուի եւ տեղեկատուական նոր միջոցներու միջեւ բացուած վիհին եւ յստակ առաջարկներ ներկայացուցին, որպէսզի կարելի ըլլայ...

Քաղաքական երկրաշարժի մթնոլորտ ու տպաւորութիւն ձգող զօրավար Միշել Աունի առաջադրումը Լիբանանեան ուժերու ղեկավարին կողմէ անպայման յանկարծակիութեան գործօնով չի բացատրուիր: Այլ խօսքով, յայտարարութիւններու ճամբով որոշակիօրէն նախանշուած էր այս առաջադրումը, որ քանի մը խորհրդածութիւններու դուռ կը բանայ: Նախքան հանրապետութեան նախագահի աթոռին երկարատեւ թափուր մնալու երեւոյթին վերջ տալու միտող այս քայլի վերլուծման անցնիլը մտաբերենք, որ նախ եւ առաջ քրիստոնեայ ճակատի միաւորման աննախադէպ քայլ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հրանդ Տինքի ոճիրը, իր նմաններէն շատերու օրինակով էրկէնէքոնէն ալ անդին է, աւելի խորունկ կառոյցի մը ծրագիրով գործուած է... Ֆեթհիյէ Չեթին (Իրաւաբան, մարդկային իրաւանց պաշտպան եւ թուրք յայտնի գրող) 19 յունուար 2007: Ազնուասիրտ հայու եւ քաջարի հրապարագիրի նահատակութեան թուականն է: Արդի հայոց պատմութեան էջերուն արձանագրուած յուշ  մը, ժամանակակից Թուրքիոյ իսկական դիմագիծը բացայայտող սեւ արարք մը, մեր օրերու քաղաքակիրթ մարդկութեան...

Ո՛չ երկարակեցութիւնը իբրեւ կազմակերպական ու գաղափարական կենսունակութեան ապացոյց կ՛ուզենք վկայակոչել, ո՛չ ալ հերոսական անցեալի մը պսակներով կ՛ուզենք փառաւորուիլ: Այո՛, 125 տարեկան ենք, այո՛, այդ ամբողջ տարիներուն մեզի վիճակուած է հայ ժողովուրդի ամէնէն բախտորոշ ժամանակներուն պատասխանատուութեան կարեւոր բաժին վերցնել, եւ այո՛, այդ պատասխանատուութեան չափով տէր ենք մեր ժողովուրդի բոլոր յաղթանակներուն ու բոլոր պարտութիւններուն, բոլոր կորուստներուն ու բոլոր ձեռքբերումներուն: Այսօր մենք մեր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Շաբաթ, 16 յունուարի յետմիջօրէին, Հայաստանի պատկերասփիւռի կայան մը ժամը 3-4 սփռեց խրախճանքի անպաճոյճ հաւաք մը, որ տեղի ունեցած է 31 դեկտեմբեր 2015-ի գիշերը, Արցախի արեւելեան սահմանամերձ շրջանի մը մէջ: Մթնոլորտը հոգեխռով է եւ խրախուսիչ, հա՛յօրէն հոգեհարազատ, յագեցած` ազգային երգով ու պարով: Խրախճանքի վայրն է Տիգրանակերտ բերդը, որ վերականգնած էր քանի մը տարի առաջ, պատմական քաղաքի վայրին մէջ կատարուած...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Օրերէ ի վեր Թուրքիան կը փորձէ իր բանակով եւ ոստիկանական յատուկ ուժերով յարձակիլ Թուրքիոյ հարաւարեւելեան շրջաններու Քրտական աշխատաւորական կուսակցութեան (ՔԱԿ) ուժերուն վրայ: Ֆրանսական մամլոյ գործակալութիւնը (Ա. Էֆ. Փէ.) թիւեր կը հաղորդէ. կ’ենթադրուի, որ սպաննուած են ՔԱԿ-ի 102 անդամներ: Թրքական բանակը, 10 հազար  զինուորներ, հրասայլերով, Իրաք ներխուժած եւ ջարդած է քիւրտերը: Թուրքիա մտադրած է քաղաքներու մէջ ապաստանած քիւրտ կռուողները...