Յօդուածներ

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Տումայի նախկին նախագահ Կենատի Սելեզնիովի եւ ներկայ նախագահ, Ռուսիոյ իշխող Միացեալ Ռուսիա կուսակցութեան ականաւոր անդամներէն Սերկէյ Նարիշքինի խորհրդականի պաշտօններ վարած, Քրեմլինի մօտիկ ռուս քաղաքագէտ Ալեքսանտր Տուկին, որուն տեսակէտները յաճախ նկատուած են իբրեւ ֆաշական, 10 յունիսին իր խմբագրած «Քաթեհոն» կայքին վրայ տեղադրուած տեսագրութեան մը մէջ յայտարարեց. «Իբրեւ պետութիւն եւ կայսրութիւն, Կոստանդնուպոլսոյ անկումէն ետք, մենք Բիւզանդիոնի ժառանգորդներն ենք: Երրորդ Հռոմը...

«Արմէնփրես» կը հաղորդէ, որ նշանաւոր ծովանկարիչ Յովհաննէս Այվազովսքիի ծննդեան 200-ամեայ յոբելեանը ընդգրկուած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի 2017-ի յիշարժան տարեթիւերու շարքին մէջ: Այս մասին լրագրողներուն տեղեկացուցած է Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի նախարարի տեղակալ Ներսէս Տէր Վարդանեան: Անոր համաձայն, այդ առիթով տարբեր երկիրներ եւս (Այվազովսքին իր կենսագրութեամբ տարբեր երկիրներու հետ կապուած է, ինչպէս` Ռուսիոյ եւ Լեհաստանի) ձեռնարկներ եւ ցուցահանդէսներ կազմակերպելու նախաձեռնութիւններով հանդէս եկած են: «Հայաստանը`...

Թորոնթոյի շարժապատկերի միջազգային փառատօնին փոխանցած տեղեկութիւններուն համաձայն, Հայոց ցեղասպանութեան առնչուող «Խոստումը» («The Promise») ժապաւէնին համաշխարհային անդրանիկ ցուցադրութիւնը տեղի պիտի ունենայ սեպտեմբեր 11-ին, փառատօնի կալա երեկոներէն մէկուն ընթացքին: Նշենք, որ ժապաւէնին բեմադրութիւնը ստանձնած է «Օսքար» մրցանակի արժանացած Թերի Ճորճ, իսկ անոր գլխաւոր դերակատարներն են Քրիսչըն Պէյլ, որ նոյնպէս արժանացած է «Օսքար» մրցանակին, Օսքար Այզիք, որ շահած է «Կոլտըն Կլոպ» մրցանակը, եւ...

ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆԵԱՆ Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Չորսօրեայ պատերազմի ընթացքում` 2016 թուականի ապրիլի 4-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան կառավարութիւնը յատուկ հաշուեհամար էր բացել: Այս քայլի նպատակն էր հնարաւորութիւն տալ, որ բոլոր ցանկացողները կարողանան ուղիղ դրամական օժանդակութիւն ցուցաբերել Արցախին: Ապրիլի 4-ից մինչեւ օրս յատուկ հաշուեհամարում կուտակուել է 4 միլիառ 661 միլիոն դրամ, որից յուլիսի 1-ի դրութեամբ ծախսուել է 2 միլիառ 101 միլիոն դրամը: Լեռնային...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ա. 1970-ին երբ թուղթով, դրոշմաթուղթով ու պահարանով նամակագրութիւնը «յետամնացութիւն» չէր սեպուեր տակաւին, արտասահմանէն կարեւոր հարցի մը վերաբերեալ կարեւոր պատասխան-նամակի մը կը սպասէի: Օր մը, կէսօրուան մօտ, երբ դէպի տուն կ՛ուղղուէի, շուրջ յիսուն մեթր առջեւ նշմարեցի մեր գիրուկ նամակաբաշխը, որ, ձեռքին տրցակ մը նամակ, դանդաղօրէն կը յառաջանար: Որոշեցի արագ քայլերով հասնիլ անոր եւ հարցնել, թէ նամակ ունի՞մ արդեօք. այդ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Ես շուարած մօրս աչքերուն ծովին դիմաց, կը զարմանայի, թէ այդ ծովը ինչպէ՛ս մնացած էր ծաւի ու չէր մթագնած: ...Այդ աչքերը ինչե՜ր չէին տեսած, բայց մնացած էին երկնքի պէս մաքուր եւ ծովու մը չափ խոր ու հմայիչ»: ՍԻՐՈՒՆ ՍԻՍԵՌԵԱՆ-ՀԱՃԷԹԵԱՆ Քիչ կը պատահի, որ գիրք մը մէկ շունչով կարդացուի: Նման հոգեվիճակի մը դէմ յանդիման գտնուեցայ, երբ վերջերս որոշեցի ընթերցել «Սոֆիա»...

ՄԵԹՐ ԳԱՍՊԱՐ ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ 20-րդ դարու 50-60-ական տարիներու թատերական աշխարհի չորսերն էին` հայազգի Արթիւր Ադամով (Յարութիւն Ադամեան, Թիֆլիս 1901- Փարիզ 1976), Սամուէլ Պեքքեթ, Էօժեն Իոնեսքօ` Անհեթեթի թատրոնի երեք սիւները, եւ Պերթոլտ Պրեխտ` քաղաքական թատրոնի եւ ընկերվարական իրապաշտութեան թատերական դպրոցի հիմնադիրը, որուն հետագային պիտի միանար Յարութիւն Ադամեան` խզուելով անհեթեթի թատրոնէն: Արթիւր Ադամովի ծննդեան 115-րդ տարին ու մահուան 40-րդ տարելիցն է այս տարի,...

Թրքական ապրանքներու ներածումը արգիլելու կամ ներածուածը չգնելու վերաբերող յաճախակի կոչեր կ՛ուղղուին Հայաստանի մէջ: Այս տարուան ապրիլ-մայիսին այս հարցը քննարկուեցաւ նաեւ Հայաստանի կառավարութեան կողմէ: Մայիսի սկիզբը Հայաստանի վարչապետ Յովիկ Աբրահամեան յայտարարեց, որ թրքական ապրանքներու ներածման արգելքի խնդիր չէ դրած Հայաստանի կառավարութիւնը: Այս մասին կը գրէ Սեդա Հերգնեան: Թրքական ապրանքներու ներածման կասեցման ու չգնելու մասին տեսակէտները բաւական հակասական են, եւ այս ընթացքին...

Թուրքիոյ փոքրամասնութեանց դէմ շղթայազերծուած են յերիւրածոյ եւ շինծու մեղադրանքներ, որոնց առաջին շարքին կը գտնուի բնականաբար տեղւոյն հայութիւնը: Յատկապէս յուլիս 15-ի կատարուած պետական հարուածի ձախող փորձէն ետք, կացութիւնը աւելի վատթարացած կը թուի ըլլալ: Անգամ մը եւս քաւութեան նոխազը փոքրամասնութիւններն են: Տասնեակ մը օրերէ ի վեր Պոլսոյ Սկիւտար շրջանի Սուրբ Խաչ դպրեվանքի պատերուն վրայ անծանօթներ ցեղապաշտական եւ սպառնական բնոյթով նախադասութիւններ գրած են:...

Հասիչէի մէջ վերջին օրերուն սուրիական բանակին եւ քրտական «Ասայշ» զինուորական թեւին միջեւ սաստկացող բախումները ցոյց կու տան, որ Միացեալ Նահանգներ Սուրիան բաժնելու ծրագիրի ձախողութենէն ետք, կը փորձէ քրտական գործօնը օգտագործել` գէթ շրջանին մէջ ռազմավարական իր շահերը պաշտպանելու եւ ռուսական ազդեցութիւնը սահմանափակելու համար: Սուրիոյ տարբաժանման ծրագիրով, Միացեալ Նահանգները եւ արեւմուտքը իրենց դաշնակիցներուն հետ գործակցութեամբ, սուրիական տագնապի առաջին օրերուն փորձեցին Սուրիան բաժնել...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Թուրքական զինուած ուժերի Սիրիա ներխուժումը յուշում է ամբողջովին նոր իրավիճակի մասին, որը ենթադրում է ուժերի կտրուկ վերադասաւորում սիրիական ճգնաժամում` յատկապէս, եւ Մերձաւոր Արեւելքի աշխարհաքաղաքական յարաբերութիւններում` ընդհանրապէս: Երկու կարծիք լինել չի կարող. սիրիական Ճերապլուսի շրջանը ՏԱՀԵՇ-ից «ազատագրելն» ընդամէնը պատրուակ է, որը կոչուած է թաքցնելու պաշտօնական Անգարայի թիրախաւորած հիմնական նպատակը: Փորձենք խնդիրը դիտարկել թուրք ղեկավարութեան յայտարարութիւնների ֆոնին: Գործողութեան նախօրէին, թուրքական...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Վիճակս աննախանձելի է: Աջէն, ձախէն հարուածներ կը հասնին ինծի: Այո՛, թիրախը անձնապէս ես չեմ, բայց ի՛նչ տարբերութիւն... հազարաւորներու շարքին ես ալ կը կրեմ անոնց հետեւանքները: Հազարաւոր սփիւռքահայ եղբայրներուս եւ քոյրերուս նման կ՛ուզեմ ազգիս ու հայրենիքիս օգտակար ըլլալ: Լա՛ւ, Հայաստանի վիճակի բարելաւման ուղիներուն մասին ինձմէ խորհուրդ կամ կարծիք ուզող չկայ, նոյնիսկ ամէնէն մօտիկ ընկերներս ինծի կը հասկցնեն, թէ այնքան...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Արցախի հարցի կարգաւորման բանակցութիւններուն կապակցութեամբ վերջերս շրջանառուող տարաձայնութիւնները գլխաւորաբար կը վերաբերին ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահող երկիրներուն կողմէ առաջարկուած լուծման այն կերպարին (model), որ յայտնի է Մատրիտեան սկզբունքներ յորջորջումով եւ որ Քազանի գագաթաժողովի վերատեսութիւններէն անցնելէ ետք, այժմ ի նորոյ կը հրամցուի հայկական կողմին` իր վերջին (Լաւրովեան, իմա՛ ռուսական) տարբերակով: Այս փաստաթուղթը պաշտօնապէս չէ հրապարակուած, սակայն, քաջատեղեակ բոլոր աղբիւրներուն վկայութեամբ,...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ճօ Պայտըն երէկ (24 օգոստոս) պաշտօնական այցելութեամբ հասաւ Անգարա: Հազիւ ոտքը թրքական հողին դրած, Անգարայի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան կայքին վրայ լոյս տեսաւ Պայտընի կողմէ գրուած խմբագրական մը` «Թուրքիոյ անթեք յանձնառութիւնը` ժողովրդավարութեան» խորագիրով: Որքան տարօրինակ էր այս խորագիրը, նոյնքան զայրացուցիչ էր անոր բովանդակութիւնը ամերիկացի քաղաքացիին եւ մանաւա՛նդ ամերիկահայութեան համար, որուն երկարատեւ բարեկամը եղած է Պայտըն:...

ԱՆԻ ԱՍՏՈՒՐԵԱՆ Երկու-երեք շաբաթ առաջ, մեծ հաճոյքով կարդացի երիտասարդ հայուհիի մը` Մարգարիտա Բաղդասարեանի գրութիւնը: Զինք չեմ ճանչնար, ոչ ալ գիտեմ ինչպէ՞ս ծնած է այս գողտրիկ կտորը: Կ՛ենթադրեմ` Մարգարիտան մաս կը կազմէ UCLA-ի հայ աշակերտներուն, որոնք, շնորհիւ իրենց համալսարանի հայերէնի եւ հայ գրականութեան դասատուներուն, սկսած են հայերէնով ստեղծագործելու եւ աշխատակցելու «Ասպարէզ»-ին: Իրողութիւն մը, որ վստահ եմ` խանդավառութեամբ եւ յոյսով կը լեցնէ...

ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ԲԱՂԴԱՍԱՐԵԱՆ Երկու տարի առաջ, երբ իմ պապական գիւղում, ես, քոյրս եւ ընկերուհիներս մանկապարտէզ էինք վերանորոգում, մի մարդ մեզ տեսնելով կանչեց: Իր հին, սովետական բեռնատարի մօտ կանգնած` ծխախոտ էր ծխում: Ամրան վերջն էր, խոտ-քաղի ժամանակ, բեռնատարը դէզով բարձած երեւի տնից տուն էր տանում, գիւղացիներին բաշխում: Այս նոյն պահին, մենք չորս աղջիկներով մանկապարտէզից էինք վերադառնում. նա մեզ տեսնելով կանչեց. «Աղջիկներ, սփիւռքահա՞յ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Երբեք բաւարար չափով չենք խօսիր հայ դպրոցի էական կարեւորութեան մասին, նոյնիսկ եթէ ջոջական եւ քաղքենի ականջներու համար այդ ձանձրացուցիչ կը համարուի, անոնք ըլլան` միութիւններ, ազգային աւազանէ հեռացած «ականաւոր» մտաւորականներ, քաղաքականութիւն խաղցողներ եւ կարգախօս կրկնողներ, բազմանուն միութիւններ, բարեսէր հայասէրներ: Աւելի՛ն. ոմանք բարձրաղաղակ եւ հանդիսաւորապէս կը յայտարարեն, որ սփիւռքները պէտք չունին դպրոցներով զբաղելու, չեն հաւատար դպրոցի ազգակերտ դերին եւ մարգարէաշունչ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Յաճախ մեր մշտազբաղ առօրեայում, անշուշտ` առանց որոշակի միտումի, աչքաթող ենք անում մեր շրջապատում գոյութիւն ունեցող իրապէս ճանաչման արժանի այն անձանց, ովքեր իրենց մեծութեան մէջ պարփակուած` համեստօրէն ապրում են մեր կողքին, իրենց ներդրումով հարստացնում մեր գիտութիւնն ու մշակոյթը, մեր հասարակական հաստատութիւնները եւ նոյնքան համեստօրէն մեր մտերիմները դառնում` առանց պարտադրելու իրենց հսկայութիւնը: Հպարտօրէն պիտի յայտնեմ, որ շատ են...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Հայաստան այցելողները անպայման տեսած պիտի ըլլան փոքր մարդատարները (մինիպաս), որոնք, լեփ-լեցուն յաճախորդներով, քաղաքացիները կը տեղափոխեն Երեւանի մէկ ծայրէն միւսը կամ կ՛երթեւեկեն քաղաքներու եւ գիւղերու միջեւ: Հազարաւոր քաղաքացիներ ամէն օր այս երթուղայինները կ՛օգտագործեն, որովհետեւ անոնք սահմանափակ եկամուտ ունեցողներու համար, հանգստաւէտ չըլլալով հանդերձ, մատչելի են եւ աժան: Մեր հարեւաններէն Սուրիկը, ինչպէս այստեղ կ՛ըսեն, մարշրուտքայի վարորդ  է: Ամէն օր, առաւօտեան ժամը...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Նախագահ Ճիմի Քարթըրի ազգային ապահովութեան խորհրդական Զպիկնիեւ Պրեզինսկի 1997-ին իր հրատարակած գիրքին մէջ (The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives, «Ճատրակի մեծ խաղատախտակը. Ամերիկեան գերակշռութիւնը եւ իր աշխարհառազմավարական հրամայականները») կը զարգացնէր հետեւեալ տեսակէտը եւ առաջադրանքը. Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ետք, Միացեալ Նահանգները կը մնայ միակ գերուժը, որ պիտի տիրապետէ համաշխարհային քաղաքական այս նոր թատերաբեմին վրայ: Ան պէտք...