Յօդուածներ

ԱՇՈՏ ՎԱՒԵԱՆ «1932 թուականի օգոստոսի 27-ին ծնուել է Գարեգին Ա. Ամենայն հայոց կաթողիկոսը», ամէն տարի այս օրերին ծանուցում են հայաստանեան մի շարք լրատուամիջոցներ` շարունակելով աւել կամ պակաս ճանաչուած հայերին այսպիսի մէկ նախադասութեամբ գնահատելու իրենց վաղուցուայ աւանդոյթը: Առիթից առիթ ճանաչուած մարդկանց անունները յիշատակելը կարող է նրանց հանդէպ յարգանքի մատուցման ձեւ հանդիսանալ, սակայն Գարեգին վեհափառի պէս եզակի մի անհատականութեան կատարած գործը որպէս...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ «Ազդակ»-ի 22 օգոստոս 2016-ի թիւով, էջ 5, կը գտնենք ընդարձակ յօդուած մը` «Դարձեալ արեւմտահայերէնի համակարգում «ու» ձայնաւորը տառի կարգավիճակին արժանացնելու մասին» յօդուածը, զոր  ստորագրած է հայրենի տաղանդաւոր լեզուաբան  Անժել Ներսէսի Քիւրքճեանը: Քիւրքճեանի` հարցին նուիրուած առաջին յօդուածը չէ այս, թող որ այս յօդուածը ինքնին նոր չէ: Ան տարբեր առիթներով ալ արտայայտուած է նոյն իրողութեան  մասին: Յօդուածի ամբողջ միտք բանին...

ԹՈՐՈՍ ԹՈՐԱՆԵԱՆ Երեւանի մէջ 2015-ին հրատարակուած 166 էջ ծաւալով հատորը գունատիպ ու նկարազարդ` երկլեզու է (հայերէն  եւ անգլերէն): Հրատարակութեան խմբագիրը` Եփրեմ արք. Թապագեան: Անգլերէն թարգմանութեան հեղինակը` Սօսի Ղազարեան Գեւոնեան: Առաջին էջին վրայ արձանագրուած Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Պատմութեան հիմնարկը թելադրութիւն մը կ՛ընէր մեզի.- երկրորդ էջը կը պարզէր հարցը.- «Հատորը կ՛ընդգրկէ 1915-1922թթ. ժամանակահատուածին Ցեղասպանութեան եւ գաղթականութեան պատմութեան դրուագներ: «Հատորը պատրաստուած է...

Հայաստանի Հանրապետութեան մարմնակրթութեան եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարարութիւնը յայտարարեց «100 գաղափար Հայաստանի համար» հանրապետական երիտասարդական մրցումի դիմումներու ընդունման հոլովոյթը: «100 գաղափար Հայաստանի համար» հանրապետական երիտասարդական մրցումին կրնան մասնակցիլ 16-30 տարեկան երիտասարդներ կամ հեղինակային խումբեր: Մրցումին նպատակն է զարգացնել երիտասարդներուն նորարարական մտածողութիւնը, ներգրաւել երիտասարդները Հայաստանի Հանրապետութեան ընկերային-տնտեսական զարգացման խնդիրներու լուծման հոլովոյթներուն մէջ, խթանել գիտական-արհեստագիտական մշակումներն ու նորարարական նախագիծեր իրականացնելու քաղաքացիական նախաձեռնութիւնները: Հայաստանի...

Արդէն պարզ է եւ համատարած համոզում, որ Ժարապլոսը ՏԱՀԵՇ-ի ուժերէն ազատագրելը գլխաւոր նպատակ յայտարարած Անգարան միայն այդ նպատակը իրականացնելու համար չէ, որ կը համարձակէր ներխուժել Սուրիա: Միջազգային լրատուութիւնը թէեւ ՏԱՀԵՇ-ի չէզոքացման գործողութեան վրայ դրաւ շեշտերը թրքական ներխուժման շարժառիթները բացատրելու համար, այսուհանդերձ Էրտողան ինք չէր թաքցուցած շարժառիթներու համատեղումը` յստակացնելով, որ ներխուժումը կը շղթայազերծուի ՏԱՀԵՇ-ը եւ քրտական ժողովուրդի պաշտպանութեան ջոկատները չէզոքացնելու համար:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թրքական «Հիւրրիյէթ Տէյլի Նիուզ»-ը 20 օգոստոս 2015-ին հաղորդեց, որ Թուրքիա եւ Միացեալ Նահանգներ համաձայնութիւն գոյացուցած են սուրիական Ժարապլոս եւ Մարէ քաղաքներուն միջեւ երկարող տարածքը մաքրելու ՏԱՀԵՇ-ի ներկայութենէն եւ պահպանելու (ինչ որ ցամաքային ուժերու մասնակցութիւն կ՛ենթադրէ), ապա զայն յանձնելու Սուրիական ազատ բանակին: Երկու երկիրներուն ստորագրած փոխադարձ հասկացողութեան փաստաթուղթին համաձայն, թրքական ռմբաձիգներ պիտի միանան նշեալ շրջանը ՏԱՀԵՇ-ի ներկայութենէն ձերբազատելու համար...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Հրապարակի վրայ է լիբանանցի քաղաքական մեկնաբան, մտաւորական, «Մամլոյ եւ ուսումնասիրութիւններու միջազգային կեդրոն»-ի տնօրէն Ռաֆիք Նասրալլայի նորագոյն հրատարակութիւնը` «Մեղմ պատերազմի մետիան. հանրային կարծիքին վրայ տիրապետելու արուեստը» գիրքը («Պիսան» հրատարակչատուն, յուլիս 2016): «Մեղմ պատերազմ» («Soft War») հասկացողութիւնը յարաբերաբար նոր է եւ կ’անդրադառնայ արդի տեղեկատուութեան միջոցներով մղուած այն ահաւոր պատերազմին, որ այսօր աւերներ կը գործէ ամէնուրեք. վարչակարգեր կը տապալէ, ընկերութիւններ կը...

Մասնագիտութեամբ բժիշկ, սակայն էութեամբ արուեստագէտի խառնուածքի տէր, քանդակագործ Մկրտիչ Տարագճեանի մէկ յատկանշական ցուցահանդէսի պաշտօնական բացումը տեղի ունեցաւ յուլիս 28-ի  երեկոյեան, Մոն Ռոյալ քաղաքապետարանի Ռեճինըլտ Տոուսըն հանրային գրադարանի արուեստի ցուցասրահին մէջ, ներկայութեամբ` Մոն Ռոյալ տարածաշրջանի քանատական խորհրդարանի  անդամ` Անթընի Հաոսֆատըրի: Ցուցադրութեան դրուած էին շուրջ քառասուն ստեղծագործութիւններ, որոնք արուեստասէրներուն ընդհանուր գաղափար մը կու տան Տարագճեանի ստեղծագործական անցած ուղիի մասին: Տարագճեան թէեւ գերիրապաշտ...

Պատրաստեց` ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Դեղնորակ ու կապուտաչեայ լինելու պատճառով շատերը նրան ռուսի են նմանեցնում, ոմանք կարծում են, թէ ունի ռուսական արմատներ: Տղան, անշուշտ, հայ է` թէ՛ արմատներով, եւ թէ նոյնիսկ ծիներով: Ափսոս քչերը գիտեն, թէ ինչպիսի արտաքին են ունեցել հազարամեակներ առաջ Հայկական լեռնաշխարհում ապրած բնիկ հայերը. ըստ պատմիչներից մեզ հասած տեղեկութիւնների, ինչպէս նաեւ մի շարք ազգագրագէտների համոզման` իսկական հայերը եղել են բարձրահասակ,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Կանանց իրաւունքներու պաշտպանները շատ կը սիրեն օգտագործել այս ասոյթը. «Իւրաքանչիւր յաջող մարդու ետին կայ կին մը»: Թէեւ սրամիտներն ալ կ՛աւելցնեն. «Իւրաքանչիւր ձախող մարդու ետին կան երկու կիներ...»: Որո՞նք են բռնապետներու ետին կանգնող կիները: Յաջո՞ղ մարդիկ կը նկատուին բռնապետները, որոնց առօրեան կը յատկանշուի փտածութեամբ, քաղաքական դաւերով, վայրագ ապստամբութիւններով, մարդկային իրաւունքներու բիրտ խախտումներով,  բռնարարքներով: Այսպիսի մարդոց ետին եղող կիները...

Խմբագիր-Յօդուածագիր Սեդա Պ. Տատոյեան. Անթիլիաս, Լիբանան. Հրատարակութիւն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, 2015 «Դրամներու հաւաքածոն», Լեւոն Ա. Սարեան. (էջ 144-157) «Կիլիկիա» թանգարանին դրամներու հաւաքածոն,- կը գրէ հեղինակը,-  սկսած է կազմուիլ քանի մը տասնեակ տարիներ առաջ եւ կը մեծնայ յարատեւ կերպով»: Կիլիկիայէն եւ դրացի երկիրներէ հազարէ աւելի հին դրամներ եւ կարգ մը թղթադրամներ կը կազմեն այս հաւաքածոն: Յօդուածը կը կեդրոնանայ 15 նմուշներու վրայ, ինչպէս`...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Ս. Աստուածածինի Վերափոխման Տօնին Նուիրուած Արարողութիւններ  Սուրիա Հալէպ Կիրակի, 7 օգոստոսի առաւօտեան Հալէպի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ զանգը ղօղանջեց` աւետելու Ս. Աստուածածինի Վերափոխման տօնը: Տեղի ունեցաւ Ս. պատարագ, ապա խաղողօրհնէք: Օրուան պատարագիչն էր Խորէն քհնյ. Պէրթիզլեան: Խաղողօրհնէքը սկիզբ առաւ դպիրներու մուտքով, որմէ ետք ՀՄԸՄ-ի սկաուտները, տարիներու աւանդոյթին համաձայն, խաղողը ներկայացուցին Ս. խորան, ուր կատարուեցաւ խաղողօրհնէքը,  որուն ընթացքին...

Զրուցեց` ԼԻԱ ԹԱՀՄԱԶԵԱՆ «Հորիզոն» շաբաթաթերթի շատերուն յայտնի եւ ծանօթ խմբագիր Վահագն Գարագաշեանի նախահայրերը Միջերկրական ծովու ափերէն են: Կիլիկիա եւ Մուսա լեռ հայկական բնակավայրերուն մէջ ապրած, 1915-ի Մուսա լերան 40 օրուան հերոսամարտին ընթացքին մարտնչած եւ յաղթանակած Գարագաշեանները 1930-ականներուն վերջերուն հաստատուած են Լիբանան, մասնակից դարձած են հիմնադրութեան Այնճար բնակավայրին, ուր ծնած է Վահագնը: Վերջինիս վրայ մեծ ազդեցութիւն ձգած են անոր մեծ հօր եւ...

Խմբագիր-Յօդուածագիր Սեդա Պ. Տատոյեան. Անթիլիաս, Լիբանան. Հրատարակութիւն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, 2015. Մեծ եղեռնի հարիւրամեակէն անմիջապէս առաջ, ապրիլի սկիզբը,  լոյս տեսաւ հսկայական, գեղատիպ  ու միաժամանակ բովանդակալից չորս հարիւր մեծադիր էջերով այս հատորը` աւելի քան 15 յօդուածներով եւ 600 բարձրորակ նկարներով: Իսկապէս պատմական հրատարակութիւն մը:  «Ինչպէս որ խորագիրէն յայտնի է, - իր «Յառաջաբան»-ին մէջ կը գրէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս, -...

Ա՛յս էր Երանելի նահատակ Իգնատիոս Մալոյեանի մաղթանքը, ուղղուած` Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութեան: Մայրիներու երկրին մէջ 1749-ին հիմնուած` Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութիւնը եւ պատմական վանքը իրենց հիմնադրութենէն ի վեր համայն հայութեան եւ յատկապէս լիբանանահայութեան առաջին օրրանը հանդիսացան` ի սպաս քրիստոնեայ կրօնի պահպանման եւ հայ մշակոյթի, գրականութեան եւ արուեստի ծաղկման: Այդ օրէն ի վեր իր շարքերէն հոյլ մը առաքեալներ նուիրուեցան այս տեսլականի...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ տնտեսութեան նախարար Նիհաթ Զէյպեքճի թրքական իշխանամէտ «Տէյլի Սապահ» օրաթերթին հետ ունեցած եւ 19 օգոստոսին հրապարակուած իր հարցազրոյցին մէջ յայտարարեց. «Ռուսիան կը ղեկավարէ Եւրասիական տնտեսական միութիւնը (ԵՏՄ), որուն մաս կը կազմեն Պիելոռուսիոյ, Ղազախստանի, Ազրպէյճանի (աչք ծակող սխալ մը: ԵՏՄ¬ի 4-րդ անդամը Խըրխըզիստանն է) եւ Հայաստանի նման երկիրներ: Անշուշտ կ’ուզենք մաս կազմել Եւրասիական տնտեսական միութեան` առանց վտանգելու Եւրոպական Միութեան...

ՄԱՍԻՍ ՄԱՅԻԼԵԱՆ Արցախի արտաքին եւ անվտանգութեան քաղաքականութեան հանրային խորհրդի նախագահ 2016թ. ապրիլեան պատերազմն իր ծաւալներով եւ երկկողմ կորուստներով աննախադէպ էր վերջին 22 տարիների ընթացքում, իմա` ղարաբաղեան հակամարտութեան գօտում 1994թ. մայիսի 12-ի հրադադարի  անժամկէտ համաձայնագրից ի վեր: Այդ փաստաթուղթը, ինչպէս եւ միւս համաձայնագրերը` ստորագրուած 1994-1995թթ. Լեռնային Ղարաբաղի, Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի հանրապետութիւնների պաշտպանական գերատեսչութիւնների ղեկավարների կողմից, նախատեսում էր ապահովել անժամկէտ հրադադարի փոխակերպումը...

Հայ-արաբական յարաբերութիւններու նոր օղակ մը հանդիսացաւ «Ազդակ» օրաթերթի արաբերէն կայքը`  ելեկտրոնային միջոցով արաբ ընթերցողին եւ արաբախօս հայերուն մատուցելով հայկական թեմայով բազմատեսակ նիւթեր: Սեպտեմբեր 2009-էն ի վեր «Ազդակ» օրաթերթի արաբերէն կայքը կը շարունակէ հրապարակել Հայաստանի եւ Արցախի քաղաքական կարեւոր իրադարձութիւններուն մասին լուրեր եւ վերլուծումներ: Միւս կողմէ, արաբական երկիրներու մէջ գործող Հայաստանի դեսպանատուներու, ինչպէս նաեւ հայկական գաղութներու կազմակերպած ձեռնարկները իրենց տեղը կ՛ունենան...

Մակար, ի Գաղղիա, 2016-ի Աստուածածնայ Տօն Օգոստոսի թէժ օրեր: Աստուածածնայ տօն: Անոնք, որոնք լեռ կամ ծովափ չեն երթար, եւ անոնք բանակ են, եկեղեցի կ’երթան, գէթ քանի մը բարեկամի բարեւելու: Ոմանք երբ գիւղ կամ ծովափ են, եկեղեցի մը կ’երթան, խաղողօրհնէքի: Սորված են, որ տօնէն առաջ խաղող պէտք չէ ճաշակել: Երանի ուրիշ բաներ ալ սորված ըլլային, օրինակ` հայու սրբութիւնը պահել եւ բաբելոնեան...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Դասընկերներ էին: Դպրոցական օրերէն իրարու կը համակրէին: Տարիները անցան, դարձան մտերիմներ, ապա` սիրահարներ: Երկրորդական վարժարանը աւարտելէ ետք աղջիկը ուսումը շարունակելով, ստացաւ համալսարանական բարձրագոյն վկայական: Տղան` «քալեճ»-ին մէջ, երկրորդական  ուսման տարիներուն կիսակ ձգած ճիւղերէն քանի մը հատը ամբողջացնել փորձելով, քանի մը տարի յաճախակի դասերէն փախուստ տալով, առանց որեւէ վկայականի նետուեցաւ կեանքի ասպարէզ, բայց, շնորհիւ իր ճարպիկ բնաւորութեան, կրցաւ լաւ...