Յօդուածներ

ՆՈՒՆԷ ՀԱՅՐԱՊԵՏԵԱՆ Լեռնային Ղարաբաղի հռչակման 25-ամեակի առիթով «Ապառաժ» օրաթերթը հարցազրոյց մը կատարած է Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային ժողովի փոխնախագահ Վահրամ Բալայեանին հետ: Ստորեւ` հարցազրոյցը: «ԱՊԱՌԱԺ».- Այս տարի տօնում ենք Լեռնային Ղարաբաղի հռչակման 25-ամեակը, ի՞նչ տօն է այն ձեզ համար: Այսօր, քառորդ դար անց, ինչպէ՞ս էք արժեւորում մեր կատարած ընտրութիւնը: ՎԱՀՐԱՄ ԲԱԼԱՅԵԱՆ.- Իմ խորին համոզմամբ, 25 տարի առաջ Լեռնային Ղարաբաղի հռչակումը հայ...

ԳԱՅԵԱՆԷ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Հազարապետ Սա ձեր լսարանն է: Դասընկերներդ, դասախօսներդ վարանոտ մտնում են ներս ու կողք-կողքի նստում երկարուկ սեղանի երկու կողմերում: «Մեր տեղերը նստենք», ցածրաձայն ասում է Շուշանը: Գարեգին Յարութիւնեանը սովորականի պէս իր տեղում է` ծայրին, ուսուցչի սեղանի մօտ, յետոյ Լուսինէն է, յետոյ` Շուշանը: Աշոտը Շուշանի կողքին չի նստում: Շուշանի կողքի աթոռը դատարկ է: Աշոտը նստում է ազատ աթոռի կողքին: Կարիք...

ՍԱՆԱՀԻՆ ՏԱՒՐՈՍ Ապրիլին համակարգիչներուն դիմաց նստած, թէ հեռախօսները մեր ձեռքին կը սպասէինք Արցախի սահմաններէն հասնող լուրերուն: Անզօրութեան ու ամօթի, մտահոգութեան ու վճռակամութեան, ցաւի ու հպարտութեան զգացումները կը փոթորկէին բոլորիս մտքերն ու հոգիները: 1990-ականներուն սկիզբն ալ մարդիկ նոյնպէս անհամբեր կը սպասէին յաջորդ օրուան օրաթերթերուն` կարդալու համար Արցախի ազատագրական պայքարին եւ անսպասելիօրէն պայթած պատերազմին մասին: Օրին հայութիւնը շատ քիչ բան գիտէր Արցախի...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Կուկըլ-ի մէջ Արցախի վերաբերող փնտռտուքը հետեւեալ արդիւնքները կու տայ` «Արցախ (հայատառ)» բառին համար 3.020.000 արդիւնք, «Ղարաբաղ (հայատառ)»` 1.210.000, «Artsakh»` 3.010.000, «Nagorno Karabakh» 5.010.000, «Armenia» 349.000.000, «Azerbaijan»` 275.000. 000: Կուկըլ-ի գիրքերու բաժինին մէջ կատարուած սերտողութիւնը այս թիւերը կը պարզեն` «Artsakh»` 8460 արդիւնք, «Nagorno Karabakh»` 7600, «Armenia» 703.000, «Azerbaijan» 233.000. Իսկ նոյն ծառայութեան ակադեմական բաժինին մէջ (Կուկըլ Սքալըր)-ին մէջ որոնելու...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Արհամարհել փոքր բաները` կը նշանակէ գաղափար չունենալ մեծութեանց կառուցման մասին: Վահան Թոթովենց «Ազդակ», 26 յուլիս 2016 Թէ ինչո՛ւ այս հպարտալի առիթին մտաբերեցի վաստակաւոր գրող եւ եզակի մտածողութեամբ յագեցած մտաւորականին` Վահան Թոթովենցին վերոնշեալ տողերը, աւելի՛ն. թէ ինչպիսի՞ խոհական եւ մտածական տարածքի առնչութիւն ուզեցինք տեսնել գրագէտին խօսքին եւ Արցախի անկախութեան հռչակման 25-ամեակին միջեւ, պարզապէս անոր համար, որ շատ անգամ մոռացութեան...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Սեպտեմբեր 2-ին կը տօնենք Արցախի Հանրապետութեան հիմնադրման 25-ամեակը: Ազգային նուաճում մը, որ կը պատգամէ, թէ մենք կարող ենք ազատագրել մեր պապենական հողերը, թէ` մենք կարող ենք քայլ առ քայլ առաջ գնալ դէպի միացեալ Հայաստան: Այս նուաճումը կը պարտինք մեր արցախեան ազատամարտիկներուն: Այդ ազատամարտիկներու շարքին առաջնագոյններէն էր ԱՐԹՈՒՐ ԱՍԼԱՆԻ ՄԿՐՏՉԵԱՆ: Արթուր Մկրտչեանը վերընձիւղումն իսկ էր Արամ Մանուկեանի: Ան դաշնակցական...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Սիրիայի տարածք, թուրքական բանակի ներխուժման արդիւնքում, կրկին անգամ, մեր դէմ վեր յառնեց այսպէս կոչուած «Ռէալփոլիթիք»-ի դառը իրականութիւնը, որը, որոշակի, Թուրքիայի գործողութիւնների հետ կապուած ի յայտ բերեց երկու իրականութիւն. 1.- Պարզ տրամաբանութիւնը յուշում է այն մասին, որ Սիրիայում թուրքական բանակի գործողութիւնները կտրուկ հակասում են միջազգային իրաւունքի ամենահիմնարար սկզբունքներին եւ օրէնքներին: Դա դատապարտելի արարք է, որը միանշանակօրէն պէտք է արժանանայ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 24 օգոստոսին թրքական ուժերուն հիւսիսային Սուրիոյ մէջ կատարած միջամտութիւնը բնականաբար ինքնագլուխ քայլ մը չէր, այլ շղթայազերծուեցաւ ստանալէ ետք միջազգային, մասնաւորաբար Միացեալ Նահանգներու կանաչ լոյսը: Այսօր եթէ նշեալ երկու կողմերուն միջեւ տարակարծութիւն մը գոյութիւն ունի, ատիկա նշեալ գործողութեան փաստին շուրջ չէ, այլ անոր առաքելութեան: Փենթակոն խստիւ քննադատեց քրտական ուժերուն դէմ թրքական բանակին եւ անոր հովանիին տակ գործող սուրիական զինեալ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Կորիզային.-  Տեղի սղութեան պատճառով պիտի անդրադառնամ միայն չորս ժապաւէններու: Հարկ է նշել, որ այս տարի տեղի չունեցաւ «Կորիզ» երիտասարդական կարճամեթրաժ ժապաւէներու մրցանք: Ասիկա մտահոգիչ է, որովհետեւ «Ոսկէ Ծիրան»-ը ոսկէ առիթ է սկսնակ բեմադրիչներու համար: Առիթ է մանաւանդ օտար հաստատութիւններու հետ համատեղ ժապաւէններ արտադրելով ստանալու հայ երիտասարդներուն համար այնքան կենսական նիւթական օժանդակութիւն: Կազմակերպիչներ յայտնեցին, որ «Կորիզ»-ը պիտի վերածուի անջատ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Պոլիս «Ո՞վ Են Այս Հայերը» Գիրքը` Թրքերէնով Վերջերս, «Արաս» հրատարակչատունը համագործակցութեամբ, «Հայ Հիմնարկ»-ը լոյս ընծայեց «Ո՞վ են այս հայերը» խորագիրը կրող գիրք մը` թրքերէնով: Անգլերէն բնագիրէ թարգմանուած այս գիրքին հեղինակն է Սուզըն Փոլ Փեթի, որուն հետ գործակցած են Գագիկ-Ստեփան Սարգիսեան եւ Մարալ Քերովբեան: Գիրքը թրքերէնի թարգմանած է Լորա Սար, իսկ գեղարուեստական ձեւաւորումը կատարած է Մելիսա Արսէնեան: Նշենք,...

Դէպի Երկիր գաղափարապաշտը բարձր չափանիշներու օրինակը դարձաւ ո՛չ միայն զաւարեանականին, այլ նաեւ` հայ երիտասարդին: Անձնազոհ Մհերը գերադասեց հայրենիքի կանչը ամէն ինչէ` ուղղուելով Արցախ եւ աշխուժօրէն մասնակցելով ազատագրական պաքարին` հայ ժողովուրդի պատմութեան ամէնէն հպարտալի ժամանակաշրջանին: Ազատ, անկախ ու ամբողջական Հայաստանի նկատմամբ հաւատքը մղեց Մհերն ու անոր ընկերները պատերազմի ճակատ, ազատ հայու տեսիլքը ուղղեց Մհերը նահատակութեան խորան, «հայու արժանավայել կեանքը հայրենի հողի...

ՀՐԱԿ Թ. ԱՒԵՏԱՆԵԱՆ Երբ ԶՈՄ-ի կեդրոնը մտնէք, պատէն կախուած կը տեսնէք ընկեր Մհեր Ջուլհաճեանի գրած նամակը` ԶՈՄ-ի օրուան վարչութեան: Անոր մէջ կը տեղեկացնէ, որ ինք պիտի մեկնի հայրենիք եւ կը խնդրէ փոխանցուիլ Հայաստանի Դաշնակցութեան կառոյց: Հայաստան հասնելով` Արցախի հողը զինք կը կանչէ, ու ան կ՛անցնի հոն, ուր ո՛չ ծափ կար, ո՛չ ոսկի: Կը հասնի Մարտունի եւ իր կանաչ կեանքը մատաղ...

Կենսագրութիւն Ծնած է 28 նոյեմբեր 1967-ին, Պէյրութ: Պատանի տարիքին կ՛անդամակցի ՀՅԴ «Նաւասարդեան» պատանեկան միութեան: 1984-ին մաս կը կազմէ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Րաֆֆի» մասնաճիւղին: Մհեր ԼԵՄ-ի մէջ կը ստանձնէ վարչական եւ այլ բազմաթիւ պատասխանատու պաշտօններ, միշտ պատնէշի վրայ մնալով` լիբանանահայութեան ինքնապաշտպանութեան ամէնէն դժուարին պայմաններուն մէջ: 1986-ի փետրուարին Մհեր կը մտնէ Պէյրութի ամերիկեան համալսարան, կը հետեւի բնագիտութեան ճիւղին եւ 1989 դեկտեմբերին կը ստանայ...

ՄՀԵՐ ԳԱՎԼԱՔԵԱՆ Կ՛ըսեն, թէ փտածութիւնը  պոռնկութենէն վատ է: Վերջինը թէկուզ կը վտանգէ անձի մը բարոյականը, սակայն առաջինը հաստատօրէն կը վտանգէ  զանգուածի մը առաքինութիւնը: Ի՞նչ է փտածութիւնը եւ ինչպէ՞ս կը սկսի: Կեանքի յոռի ընթացքը կը սկսի մանկութենէն, երբ երեխան ննջելու ժամուան վերաբերող իր մօր թելադրանքը կ՛արհամարհէ` հօրմէն ուրիշ թելադրանք մը ապահովելու «սրամիտ» քաղաքականութիւն վարելով: Փտածութիւնը, պարզ սահմանումով, վատ արարքի մը գործադրութիւնն...

Երիտասարդներու հաւաքին իր տուած այցելութեան առիթով նախագահ Սարգսեան անդրադառնալով երիտասարդութեան խնդիրներուն կարծիք յայտնած է, որ այսօր անոնց կը պակսի արեւմտեան ձեւի կրթութիւնը, սակայն ատիկա երիտասարդներուն մեղքը չէ: Այդպիսի մրցունակ համակարգ ունենալու համար երկար ժամանակ պէտք է, որուն որեւէ երկիր չէ կրցած կարճ ժամանակահատուածի մը մէջ հասնիլ: Նախագահ Սարգսեան վստահեցուցած է, որ Հայաստանի մէջ այդ ուղղութեամբ յառաջ ընթանալու համար աշխատանք պիտի...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Ոսկէ Ծիրան»-ի 13-րդ փառատօնը նուիրուած էր Հայաստանի անկախության 25-ամեակին: Այսուհանդերձ բացման հանդիսութիւնը չունեցաւ միջազգային, առաւել եւս յոբելիանական փառատօնին յարիր հմայք: Բացակայ էր պատուոյ հիւրը` Ժաքլին Պիսէ (1944-): Ներկաները հապճեպ քայլերով մուտք գործեցին «Կինօ Մոսկուա»: Հանդիսութեան նախորդած էր ծիրան օրհնէքի այլեւս աւանդութիւն դարձած ծէսը  Զօրաւոր Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ (1): Հիմնադիր տնօրէն Յարութիւն Խաչատրեան լրագրողներուն յայտնած էր, թէ  կազմակերպիչներ...

ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆԵԱՆ Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Կորսուած Տարածքներ Յաջորդ հարցը, որին ի պատասխան Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութեան ներկայացուցիչները առաջարկում են առաջ նայել եւ ոչ թէ ետ, հետեւեալն է. իսկ ինչո՞ւ մենք տարածքներ կորցրինք Թալիշում: Չէ՞ որ յարձակման պահին, ի տարբերութիւն բազմաթիւ այլ տեղերի, այդ տարածքի դիրքերի մի մասը կահաւորուած էր գիշերային դիտարկման համակարգով: Ինչո՞ւ կորցրինք Վարազաթումբ (Լելէ Թեփէ) կոչուող բարձունքը, որը համարւում...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յուլիս 19-ին Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցած զինուորական պետական հարուածի ձախող փորձը եւ անոր հետեւանքները բազմատեսակ մեկնաբանութիւններու առիթ տուին, եւ դեռ այդպէս պիտի շարունակուի միջազգային այլապէս պղտոր կացութեան մէջ: Օրերը կ՛անցնին, բայց հակառակ ժամանակի հեռաւորութեան` խնդիրը կը պահէ իր այժմէականութիւնը, հարցականներ եւ վերաբերումներ: Մուսթաֆա Քեմալի ստեղծած մասամբ ազատական եւ աշխարհիկ հանրապետութիւնը Թուրքիոյ մէջ խոր արմատներ ունի, սերունդներ այդպէս ապրած...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ Թեհրանի Պատանեկան Միութեան Անդամներու Բանակում Արցախի Եւ Հայաստանի Մէջ Մայր հայրենիքի կարօտի կանչին հետեւելով`  ՀՅԴ Թեհրանի «Քրիստափոր Միքայէլեան» պատանեկան միութեան պատանիները Արցախի մէջ մասնակցեցան իրենց համար կազմակերպուած բանակումին: Բանակումի բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը կայացած է Արցախի հերոս Բեկորի (Աշոտ Ղուլեան) յիշատակի օրը ու անոր յիշատակը յաւերժացնող յուշարձանին մօտ` ներկայութեամբ Թեհրանի, ինչպէս նաեւ ՀՅԴ Արցախի կառոյցի անդամներուն: Ողջոյնի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Շուշիի եւ Լաչինի ազատագրումէն ետք, ազերիները նոր պատրաստութիւնները սկսան տեսնել, «վերանուաճելու» համար Լաչինը եւ Արցախը: Ազրպէյճանի զինուորական իշխանութիւնները սկսան «կամաւորներ» արձանագրել, «Լաչինը ազատագրելու» նպատակով: Անոնք զօրակոչի ենթարկեցին Աֆղանիստանի պատերազմին մասնակցած նախկին զինուորականներ, ինչպէս նաեւ ուսանողներ ու մինչեւ իսկ կիներ: Միւս կողմէ, Լաչինի անցքի բացումէն ետք, Հայաստան-Արցախ ճամբան կը մնար բաց եւ խաղաղ, իսկ երթեւեկն ու կենսանիւթերու փոխադրութիւնը կը...