Յօդուածներ

(Զուարթ Աբէլեան Դաստիարակի Յիշատակին) Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Յունուարի վերջին օրը Լոս Անճելըսի մէջ այս աշխարհին սուսիկ-փուսիկ հրաժեշտ տուաւ Զուարթ Աբէլեան անուն հայուհի մը, որուն վերջին յարգանք մատուցելու համար 9 փետրուարին շիրիմին շուրջ համախմբուեցան խումբ մը հարազատներ եւ նախկին աշակերտներ: Այսպիսով, փակուեցաւ կեանքի տաֆթարը բազմավաստակ ուսուցչուհիի մը եւ մօր մը, որուն իմացական ողջ կեանքը եղած էր յարատեւ ճամբորդութիւն մը` հայ դպրութեան ջահէն...

Հայ ժողովուրդի մշակութային կենսունակութեան եւ ազգային տաղանդին ամէնէն խօսուն վկան է հայ թատրոնը, որուն արժանաւոր հսկաներէն Մարտիրոս Մնակեանի մահուան 97-րդ տարելիցը կ’ոգեկոչենք փետրուար 22-ին: 1920 թուականի այս օրը, Պոլսոյ մէջ, ծերունազարդ տարիքին վախճանեցաւ հայ բեմի մեծանուն դերասանապետը, որ աւելի քան կէս դար բեմական իր ներկայութեամբ ջերմացուց հայ կեանքը, յատկապէս` կատակերգական իր առինքնող դերերով: Բարձրարժէք եղաւ Մարտիրոս Մնակեանի ներդրումը նաեւ ու...

Հայ եկեղեցւոյ տօներն ու աւանդութիւնները հաւատարմօրէն կրող ու  պահպանող Սուրէն Խանամիրեան Ազգային քոլեճի աշակերտութիւնն ու ուսուցչական կազմը երկուշաբթի, 13 փետրուար 2017-ին համախմբուեցան դպրոցին շրջափակը` նշելու Տեառնընդառաջը եւ վառելու աւանդական խարոյկը: Միքայէլ քհնյ. Տեմիրճեան աղօթքով սկսաւ արարողութիւնը,  ապա աշակերտութեան մաղթեց փայլուն, օրհնաբեր կրթութիւն եւ պայծառ ապագայ: Ան կոչ ուղղեց` հաւատարմութեամբ պահպանել ազգային եկեղեցական տօներն ու աւանդութիւնները: Վառող խարոյկին շուրջ աշակերտները  շրջանակ...

Փետրուար 19-ը Ամենայն հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանին ծննդեան օրն է: Այս օրը նաեւ գիրք նուիրելու օր է: Հայաստանի գրողներու միութեան նախկին նախագահ` Լեւոն Անանեանի որոշմամբ` փետրուար 19-ին հայերուն համար կը նշուի համազգային տօն` Գիրք նուիրելու օր: Աւանդոյթ դարձած գիրքնուիրելու օրուան ընդառաջ 16-17 փետրուարին, Ազգային Սուրէն Խանամիրեան քոլեճի մէջտեղի ունեցաւ գիրքի ցուցահանդէս եւ վաճառք, ուր ցուցադրուեցան տարբեր լեզուներով, տարեբեր սեռերու նիւթեր...

Աւարտին կը մօտենան Համազգայինի «Արեգ» թատերախումբի «Արքայ արթնցի՛ր» ներկայացման փորձերը: Երաժշտական կատակերգութեան հեղինակ եւ բեմադրիչ Ռոպերթ Առաքելեան վերջին ցուցումները կու տայ դերասաններուն. մարտ 3-էն սկսեալ բեմ կ՛ելլեն «Արեգ»-ի շուրջ 35 դերակատարներ: «Գայեանէ» պարի դպրոցէն ներկայացման կը միանան շուրջ 50 աշակերտներ` գեղարուեստական ղեկավարութեամբ պարուսոյցներ Կարէն եւ Ժագլին Մակինեաններու: Թատերախաղը գրուած է Յովհաննէս Թումանեանի «Ոսկիի կարասը» հեքիաթի հետեւողութեամբ եւ ծիծաղի ընդմէջէն կը...

Դաշնակահարուհի Անի Քերոբեանի աւելի քան 30 աշակերտներուն կողմէ յունուար 15-ին, Ըրվայնի մէջ տրուած համերգին առիթով, աշակերտներուն անունով շնորհակալական նամակ մը գրուած է իրենց դասատուին. նամակին մէջ կը նշուի, թէ աշակերտները հպարտ են, որ իրենց ուսուցչուհին իր եւ իր աշակերտներուն համերգներուն հասոյթը կը նուիրէ քաղցկեղով հիւանդ երեխաներու բուժման ջանքերուն: Նշուած է նաեւ, որ Քերոբեան Միացեալ Նահանգներու, Քանատայի եւ Լիբանանի մէջ բարեսիրական...

Հայ աւետարանական քոլեճի աւանդութիւններէն մին Լիբանանի մէջ Հայաստանը ներկայացնող դեսպաններուն հետ աշակերտական հարցազրոյց մը կազմակերպելու գեղեցիկ եւ շահեկան սովորոյթն է: Արդարեւ, Երուանդ Մելքոնեանէն սկսեալ Լիբանանի մէջ ծառայած ամէն դեսպան այցելած է քոլեճ եւ հանդիպած` աշակերտներուն հետ, լուսաբանութիւններ տալով զանոնք յուզող ազգային-հայրենական հարցերուն մասին: Ուրբաթ, 17 փետրուարին, Հայ աւետարանական Ա. եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստանի դեսպան Սամուէլ Մկրտչեանին հանդիպումը միջնակարգ եւ...

Ընթացիկ` 2016-2017 կրթական տարեշրջանին, Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանը հանդիսացաւ մէկը լիբանանեան այն 8 դպրոցներէն, որոնք ընտրուեցան Hands-on STEM գիտա-կրթական կազմակերպութեան կողմէ` իբրեւ գործընկեր: Կազմակերպութիւնը կը միտի զարգացնել լիբանանցի աշակերտներուն գիտելիքները` գիտութեան, արհեստագիտութեան, ճարտարագիտութեան եւ ուսողութեան մարզերուն մէջ: Ծրագիրը Լիբանանի մէջ կը գործադրուի յաջորդաբար երկրորդ տարին ըլլալով: Անոր նպատակն է լիբանանեան դպրոցներուն մէջ յառաջացնել STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics)...

Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանի չորս աշակերտներ` Փաթիլ Մանանեան, Ռիթա Պիթար, Ազնիւ Փոլատեան եւ Ռիթա Վահրատեան յաջողութեամբ աւարտեցին «Թամայեազ» խորհրդատուական կազմակերպութեան կրթական ծրագրի փորձնական քննութիւնները եւ հետագային պիտի շարունակեն հետեւիլ այս ծրագրին` իրենց համալսարանական կրթութեան առաւել արդիւնաւէտ կազմակերպման համար: Մեսրոպեան վարժարանը գործակցութիւն հաստատեց նշեալ ծրագրին հետ, որ կ՛օգնէ երիտասարդներուն, իրենց կարողութիւններուն եւ ձգտումներուն համաձայն, համալսարանական մասնագիտութիւններէն յարմարագոյն ընտրութիւնը կատարել: Շուտով...

Եկեղեցիներու միութեան շաբթուան առիթով, 25 յունուար 2017-ին Հայ կաթողիկէ Սուրբ Փրկիչ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ իւրայատուկ հաւաք մը, որուն ընթացքին Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանի աշակերտները ծանօթացան հայ եկեղեցւոյ երեք յարանուանութիւններու ամփոփ պատմութեան եւ եկեղեցիներու միութեան գաղափարին: Մեսրոպեանի հոգեւոր վարիչի գրասենեակին կողմէ նախաձեռնուած սոյն հաւաքին խօսք առին վերապատուելի Րաֆֆի Մսըրլեան, Ղեւոնդ քահանայ Լոշհաճեան, Մեսրոպեանի հոգեւոր վարիչ Րաֆֆի քահանայ Յովհաննէսեան եւ Սուրբ Փրկիչ...

Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան Ս. Խաչ-Հարպոյեան վարժարանի աշակերտութիւնը Վարդանանց տօնը յիշատակեց ուրբաթ« 24 փետրուար 2017-ին, ներկայութեամբ Ս. Խաչ եկեղեցւոյ ժողովրդապետ Եղիա Ծ. վրդ. Եղիայեանի,  Վարագ վրդ. Պէրպէրեանի, օրուան պատգամախօս ունենալով գերապատիւ հայր Սեպուհ վրդ. Կարապետեանը: Մինչ այդ, չորեքշաբթի, 22 փետրուարի Ս. պատարագը նուիրուած էր Վարդանանց յիշատակին, զոր մատուցեց գերապատիւ հայր Մաշտոց վրդ. Զահթէրեանը, որ իր քարոզին մէջ աշակերտներուն փոխանցեց անմահ սպարապետ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Ուրբաթ, 24 փետրուարին, Լիբանանի սկաուտական ֆետերասիոնը յատուկ հանդիսութեան մը ընթացքին պատուեց Այնճար հայաւանի ՀՄԸՄ-ի սկաուտական շարժումին մէջ բազմամեայ ծառայութիւն բերած եղբայր Լեւոն Թաշճեանը եւ քոյր Վերգինէ Այնթէպլեանը: Ասիկա առաջին պարգեւատրումը չէ այս երկու նուիրեալներուն, որոնք ՀՄԸՄ-ի անցնող 50 եւ աւելի տարիներու տոմարին վրայ իրենց անշահախնդիր ծառայութեամբ եւ նորահաս սերունդներուն ջամբած դաստիարակութեամբ հարստացուցին այնճարահայութեան կեանքը եւ ընդհանրապէս ՀՄԸՄ-ի նշանաբանով...

Հարցազրոյցը վարեց` ԳԷՈՐԳ ՉԻՉԵԱՆ «Հայերն այսօր» կայքը հարցազրոյց մը կատարած է անուանի հայագէտ, պատմաբան, խմբագիր, ՀՅԴ արխիւներու հրատարակութեան («Նիւթեր Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան պատմութեան համար») պատասխանատու Երուանդ Փամպուքեանին հետ, որ անդրադարձած է «Ազդակ»-ի մէջ իր գործունէութեան, մերօրեայ ազգային խնդիրներուն եւ ՀՅԴ-ի արխիւներուն կարեւորութեան: Ստորեւ` հարցազրոյցը: ՀԱՐՑՈՒՄ.-  Ձեր բազմաբեղուն գործունէութեան ընթացքին նաեւ «Ազդակ» օրաթերթի գլխաւոր խմբագիրը եղած էք: Ինչպէ՞ս կը նկարագրէք «Ազդակ»-ի...

 ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Փետրուարեան յեղափոխութիւնը ոչ միայն Ռուսիոյ, այլ նաեւ համայն մարդկութեան պատմութեան եզակի էջերէն մէկն է: Անիկա յեղափոխութիւն մըն էր, որ փոխեց միլիոնաւոր մարդոց ընկերային-տնտեսական իրավիճակը: Ինչպէս որ փիլիսոփայ Քարլ Մարքս ըսած էր` «յեղափոխութիւնները պատմութեան շոգեկառքերն են», նոյնպէս ալ Ռուսիոյ Փետրուարեան յեղափոխութիւնը շոգեկառք մըն էր, որ արտադրական համակարգը փոխեց, աշխատանքի եւ դրամագլուխի միջեւ յարաբերութիւններուն նոր ընթացք, իսկ հողի եւ գիւղացիի...

«Փետրուարի 27. ժամը 5:00-ին թուրքերի ամբոխը ներխուժեց հարեւան հինգ յարկանի շէնքը... Ես իմ աչքերով տեսել եմ միայն Սաշայի եւ նրա տիկնոջ` Աւագեան Լոլայի ու քրոջ սպանութիւնը: Աղմուկ-աղաղակ էր, սուլոց: 100-150 հոգի էին: Մտան շքամուտք: Սաշային սպաննեցին շքամուտքի մօտ, խփում էին փայտերով, ոտքով, երկաթէ ձողերով, դանակահարում: Սաշայի քոյրը պատշգամբից գոռում էր, օգնութիւն կանչում: Ամբոխը, Սաշային մորթելուց յետոյ, բարձրացաւ նրա տուն, անմարդկային...

Փետրուարի վերջին օրերուն պահանջատէր հայութիւնը կը նշէ Խոջալուի վտանգազերծումը, որ արցախեան ազատամարտի յաղթարշաւին մեծ թափ տուաւ: Փետրուար 25-էն 26 լուսցող գիշերը, 1992-ին, Ստեփանակերտէն չորս մղոն դէպի հիւսիս գտնուող Խոջալուի մէջ արձանագրուեցաւ ռազմաքաղաքական նշանակութեամբ կարեւոր յաղթանակ մը Արցախի ազգային-ազատագրական պայքարի արիւնալի, այլեւ հերոսական պատմութեան մէջ: Հայկական ջոկատները այդ օր ընդհանուր յարձակողականի ձեռնարկեցին ազրպէյճանական հրետանիին ահ ու սարսափ եւ մահ սփռող կեդրոն...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Կը գտնուինք Հայաստանի Ազգային ժողովի ընտրութիւններու նախօրեակին, եւ հասած է փորձաքննութեան ժամը: Հայ անկախ պետականութեան կեանքին մէջ, առաջին անգամ ըլլալով, կիրարկման կը դրուի Հայաստանի Հանրապետութեան նոր սահմանադրութեամբ ի զօրու դարձող խորհրդարանական համակարգը, որ կոչուած է քաղաքական ուժերու շատ աւելի լայն զանգուածի մը մասնակցութիւնը ապահովելու յառաջիկայ ընտրական գործընթացին մէջ: Եւ նոր ընտրակարգը ինքնաբերաբար ծնունդ տուած է քաղաքական ուժերու այն...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Իւրաքանչիւր օր պէտք է հանդուրժողականութեան օր ըլլայ»: Շատ անգամ մարդիկ ու բարեկամներ հարց տուած են ինծի աշխատանքային ասպարէզիս` Աստուածաշունչի ընկերութեան եւ Ծոցի տարածաշրջանի մէջ գործելու կարելիութեան մասին, որովհետեւ, եւ հասկնալի պատճառներով, դժուար կ՛ըլլայ պատկերացնել, որ իսլամական այս երկիրները, որոնք ծանօթ են նաեւ որպէս նոյն այս կրօնին հիմքը նկատուող ոստաններ, որպէս պետութիւն եւ պետականութիւն, իրենց մէջ կրնան ընդգրկել...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Անցեալ քանի մը օրերուն Արցախի ժողովուրդը պատմական նոր յաղթանակ մը արձանագրեց` միջազգային դիտորդական առաքելութեանց հսկող աչքերուն առջեւ: Իբրեւ սահմանադրական փոփոխութեանց այս տարբերակին հակադրուած կուսակցութեան մը մամլոյ ընտանիքի անդամ` չենք կրնար չարձանագրել, որ հանրաքուէն ինքնի՛ն, իր ժողովրդավարական սկզբունքներու բծախնդիր կիրարկումով, միջազգային դիտորդական բազմաթիւ առաքելութեանց ներկայութեամբ, պատմակա՛ն յաղթանակ մը ապահովեց Արցախին: Միայն թուարկումը այն բազմաթիւ երկիրներուն, ուրկէ պետական եւ հասարակական...

1949 թ.  դեկտեմբերի  6-ին  Իրանի  Համատան  քաղաքում վախճանուեց  ՀՅ Դաշնակցութեան ֆիտայական սերնդի փայլուն ներկայացուցիչներից մէկը` Մօրուք Կարօն` Կարապետ Աւոյեանը(1): 1921 թուականի փետրուար 18-ի ապստամբութեանը մասնակցողների մի խումբ: Կենտրոնում նստածը` Կարօ Սասունի: Նստածներից ձախից երկրորդը` Մօրուք Կարօ Ինչպէս Կարօ Սասունին է վկայում, Մօրուք Կարոն որպէս ֆիտայի գործակցել է Սերոբ Աղբիւրի, Անդրանիկի, Գէորգ Չաւուշի եւ Ռուբէնի հետ: Հայ ազատագրական պայքարի այս անվեհեր...