Յօդուածներ

Համա-ՀՄԸՄ-ական 12-րդ մարզախաղերը պատմութեան անցան ցաւի, կորուստի եւ պայքարի խորհրդանիշ Արցախով: Արցախի նահատակներուն, վիրաւորներուն, հաշմանդամներուն, անհետ կորսուածներուն, գերիներուն եւ գաղթականներուն ցաւը իրենց կուրծքին կրող ՀՄԸՄ-ականներ անգամ մը եւս հաստատեցին, որ մարզախաղերը լոկ մրցում եւ ախոյեանութիւն չեն, ոչ ալ` բաժակ ու մետալ: Մարզախաղերը նաեւ ու շա՛տ յաճախ ամէն գնով կանգուն մնալու կամք են. մարմնով, մտքով ու հոգիով չտկարանալու վճռականութիւն են: ՀՄԸՄ...

ԴՈԿՏ, ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Ազդուած գերմանացի մեծութիւնների` Կէօթէի, Հայնէի, Նցչէի, Վակների, Պեթհովենի ստեղծագործութիւններից, ապրելով նրանց երկրում, իրենց լեզուով ծանօթանալով նրանց ստեղծագործութիւններին, նրանց մշակոյթին, աւելի համարձակ մտածողութիւն է ձեռք բերում, աւելի վստահ` իր համոզումներում, իր ներշնչումին: Վկան` այդ օրերին ստեղծած «Ես ժայռի նման կանգնած եմ ամուր» իր յայտնի բանաստեղծութիւնը, որն ինքնահաստատման ազդարարումը լինէր կարծես, եւ որը իր կենսագրութեան հիմնաքարը դարձաւ: Հայրենի...

Հայաստանը, ըստ էութեան, դանդաղ մտնում է նախընտրական պայքարի յորձանուտի մէջ: Եթէ գործընթացները զարգանան նախանշուած ժամանակացոյցով, ապա այդ ընտրութիւնները տեղի կ՛ունենան 2026-ի յունիսի սկզբին: Պէտք չէ բացառել սակայն, որ ընտրութեան արդիւնքների հարցում խոր մտահոգութիւններ ունեցող Փաշինեանը ցանկացած պահի կարող է գործի դնել, պայմանականօրէն ասած, փլան Բ-ն, անակնկալ յայտարարելով արտահերթ ընտրութիւնների մասին: Նշենք նաեւ, որ նախընտրական այս գործընթացի մեկնարկը վաղուց տուել է...

«Դրօշակ»-ի 2025 թուականի 10-րդ թիւը արդէն հասանելի է ընթերցողին: Եթէ փորձենք բնորոշել նոր թիւի նիւթերու ընդհանրութիւնը, ապա կարելի է ըսել, որ անիկա արձագանգ է այս օրերուն հասարակութիւնը յուզող ազգային-պետական բնոյթի շարք մը հարցերու: Թիւին «Առաջնորդող»-ը, օրինակ, անդրադարձ կը կատարէ համապետական ընտրութիւններու ոչ պաշտօնական մեկնարկին, որ արդէն ընթացքի մէջ է: Ըստ «Առաջնորդող»-ին, քաղաքական նոր դասաւորման պայմաններուն մէջ ակնառու է ազգային ուժերու...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի մէջ կացութիւնը օրէ օր աւելի աղէտալի կը դառնայ: Երկիրը յարձակման կ՛ենթարկուի թէ՛ ներքին, թէ՛ արտաքին թշնամիներուն կողմէ: Երկրին դիմաց ծառացած բազմաթիւ գոյաբանական խնդիրները լուծելու փոխարէն, Փաշինեան ամէն ջանք ի գործ կը դնէ` փորձելով փոխարինել Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսը: Եկեղեցիէն ներս կրօնական ի՛նչ խնդիրներ ալ ըլլան, անոնք պէտք չէ շահագրգռեն վարչապետը, քանի որ սահմանադրութիւնը կ՛արգիլէ անոր միջամտել...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախանցեալ կիրակի Լուվրի թանգարանէն գողցան 9 թանկարժէք ակնեղէն, բայց այս առաջին աղմկայարոյց թանգարանային կողոպուտը չէ: Լէոնարտօ տա Վինչիի «Մոնա Լիզա»-էն մինչեւ Վինսընթ վան Կոկի «Գետնախնձոր ուտողները»` աշխարհի ամէնէն յայտնի նկարներէն մի քանին գողցուած են աշխարհի յառաջատար թանգարաններէն, համաշխարհային համարձակ կողոպուտներով: Լուվրի թանգարանի վերջին կողոպուտը ցնցեց աշխարհը` վերստին արթնցնելով նախապէս կատարուած արուեստի անամօթ գողութիւններու յիշողութիւնները, որոնք ցնցեցին նոյնիսկ ամէնէն...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ «Ես պիտի մտնեմ մեր կեանքը մի գիսաւոր աստղի պէս, պիտի երգեմ, քարոզեմ, բարկանամ, լամ, վառուեմ...» ԱՒԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿԵԱՆ Հազուադէպ է պատահում, որ փոքր ազգի ստեղծագործողը 150 տարի շարունակի  ապրել իր ժողովրդի կեանքում, ձուլուի նրա առօրեային, դառնայ երգ նրա շուրթերին, դառնայ սթափեցնող ահազանգ` քայքայման պահին, սփոփանք` որդեկորոյս մայրերին, դառնայ յաղթութեան ղօղանջ` նրա անկման պահին: Մեր ժողովուրդը այն երջանիկներից...

ՍԷՐՈՒԺ ԽԱՆՃԻՀԱՆԵԱՆ «Էջերն անմահութեան» յօդուածներու շարք մըն է, որ կ՛անմահացնէ յանուն հայրենիքի գաղափարին իրենց կեանքը զոհած մեր նուիրեալները: Անոնք իւրաքանչիւրիս կը փոխանցեն առկախ կտակ մը եւ կը դառնան ներշնչարան` իւրաքանչիւր օր հայօրէն ապրելու ու պայքարելու յանուն այդ կտակի ամբողջացման: Հայրենասէր ու հայրենանուէր, պարզ ու արդար, լաւատես, ուսանող եւ ապագայ ատամնաբժիշկ, ՀՅԴ-ի անդամ եւ ՀՅԴ կամաւորական գումարտակի ազատամարտիկ,  Արցախի Հանրապետութեան «Մարտական...

4-5 հոկտեմբերի շաբաթավերջին Նոր Բրիտանիոյ Ս. Ստեփանոս եկեղեցին նշեց իր 100-ամեակը, որուն տօնակատարութիւնը պարզապէս տարիներու յիշատակում չէր, այլ` կենդանի վկայութիւն այն միասնութեան եւ նուիրուածութեան, որ ձեւաւորած էր համայնքը 1924 թուականին հայ ներգաղթեալներու կողմէ հիմնադրուելէն ի վեր: Արդարեւ, 4 հոկտեմբերին եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ տարածաշրջանային համաժողով, որուն յաջորդեց ճաշկերոյթ` «Սառա Փորթեր» յուշահամալիրին մէջ: Օրուան հանդիսավարն էր Հոգաբարձուներու խորհուրդի գանձապահ Գարեն Ֆալլօ:...

ՌՈՒՊԻՆԱ ԱՐԹԻՆԵԱՆ «Երգ սիրեցէք կեանքից, գինուց, ամէն բանից աւելի, Երգն է միակ բալասանը անդնդախոր ցաւերի, Երգ հիւսեցէք, առանց երգի` վիշտն աշխարհ է ցաւերի»: ՍԱՐՄԷՆ Կիրակի, 19 հոկտեմբերի երեկոյեան Հայ աւետարանական Ա. եկեղեցիին մէջ ներկայ եղանք իւրայատուկ համերգի մը` խորագրուած «Սրտի ներդաշնակութիւն` ձայն եւ կիթառ»: Երկու տաղանդաշատ երաժիշտներ` Մկրտիչ եւ Լիանա Միքայէլեաններ, միաձուլելով իրենց երաժշտական եւ կատարողական կարողութիւնները, ստեղծեցին հրաշալի երաժշտական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ Էնսինոյի Համայնքը Մեծարեց Սարգիս Եւ Սիւզան Կիցինեան Ամոլը Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ «Ռոստոմ» կոմիտէին եւ Հայ մշակութային հիմնարկութեան Արեւմտեան Սան Ֆերնանտօ  Հովիտի մասնաճիւղին, համագործակցութեամբ` շրջանի ՀՄԸՄ-ին, ՀՕՄ-ին, Համազգայինին եւ ՀԵԴ-ին, վերջերս տեղի ունեցաւ մեծարանքի երեկոյ մը` ի պատիւ Սարգիս եւ Սիւզան Կիցինեան ամոլին, որոնք գլխաւոր բարերարները կը հանդիսանան շրջանի նոր «Հայ մշակութային հիմնարկութեան Սարգիս եւ Սիւզան Կիցինեան երիտասարդական...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Պետութիւն եւ եկեղեցի հակամարտութիւնը գոյութիւն ունեցած է եկեղեցական նուիրապետութիւններու կազմաւորման օրերէն: Եկեղեցական նուիրապետութիւնները կազմաւորուած են, չորրորդ դարէն սկսեալ, պետական աւատապետական դրութեան նմանողութեամբ, ուր կաթողիկոսը թագաւորն է, իսկ առաջնորդ եպիսկոպոսները` աշխարհներու (նահանգներու) տէր նախարարները: Այս նմանութիւնը սակայն կը վերաբերի եկեղեցւոյ, որ մարդերու համախմբում-ժողով է, միայն ու միայն արտաքին, տեսանելի կազմակերպութեան: Այս կազմակերպութիւնը կապ չունի եկեղեցւոյ ներքին կեանքին, այսինքն` հաւատքին...

Ստորեւ կը ներկայացնենք իր գահակալութեան 30-ամեակին առիթով, Արամ Ա․ վեհափառ հայրապետին Քանատայի հայոց թեմին տուած այցելութեան թղթակցութիւնը։ - Հինգշաբթի, 16 հոկտեմբերին Արամ Ա. կաթողիկոս այցելեց Մոնրէալի Ս. Յակոբ մայր եկեղեցի: Եկեղեցական արարողութենէն ետք Քանատայի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն արք. Չարեան ողջունեց եւ պատմական որակեց սոյն այցելութիւնը, որովհետեւ կը նշուի վեհափառի ընտրութեան եւ գահակալութեան 30-ամեակը, հաստատելով, որ 30 տարիները յատկանշուեցան ծառայութեամբ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Ազգային Գրադարանին Մէջ Համաստեղի 130-Ամեակին Նուիրուած Գրականութեան Ցուցադրութիւն Վերջերս Հայաստանի Ազգային գրադարանի մուտքի սրահին մէջ կայացաւ սփիւռքահայ արձակագիր Համաստեղի (Համբարձում Կէլէնեան) ծննդեան 130-ամեակին նուիրուած գրականութեան ցուցադրութիւնը, որ ընդգրկեց` Համաստեղի գրեթէ ամբողջական ժառանգութիւնը, հատորներուն հին ու նոր տպագրութիւնները, մտաւորականներու հետ Համաստեղի նամակները, ժամանակակից եւ դասական մտաւորականներու կարծիքները Համաստեղի գրականութեան մասին` տպուած հայրենի եւ սփիւռքեան մամուլի զանազան էջերուն, ինչպէս...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Համաշխարհային երկրորդ պատերազմին կարմիր բանակի բարձրաստիճան արցախցի զինուորականներ իրենց անունը փառքով ու ոսկեայ տառերով արձանագրեցին պատմութեան մէջ: Անոնցմէ են մարաջախտներ Յովհաննէս Բաղրամեան եւ Համազասպ Բաբաջանեան, որոնք հիւսիսային Արցախի Չարդախլու գիւղէն էին: Չարդախլու կամ Խաչիսար գիւղը կը գտնուի Շամխոր քաղաքէն արեւմուտք, Խաչասար լերան արեւելեան եւ արեւմտեան լանջերուն, բաղկացած է Խաչի սար, Գիւնաշ եւ Նորաշէն թաղերէն եւ հարուստ է ճարտարապետական...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Ազգի մը դատողութիւնը կազմուած կ՛ըլլայ սկսեալ այն պահէն, երբ ան կրնայ ինքզինք դատել: Բայց այս առանձնաշնորհումը ձեռք կը բերուի շատ ուշ»: ԿէՕԹէ, գերմանացի գրող Ո՞վ, ինչպէ՞ս կրնայ իրատեսական գնահատումը ընել հայկական ՍՓԻՒՌՔ-ի ընկերային, քաղաքական, մշակութային եւ տնտեսական կարողականութեան: Այդ փորձը  երբեւիցէ  եղա՞ծ է: Գնահատել` կը նշանակէ դատել եւ ընտրել,  ճանչնալ գործելու համար: ՍՓԻՒՌՔ գլխուն տակ գտնուող մարդոց թիւը...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Հայոց առաքելական եկեղեցու դէմ հերթական արշաւանքի խորապատկերին ականատեսը եղանք արդէն քանիցս կրկնուող ոստիկանական ուժերի մի այլ վայրագութեան, այս անգամ` հայրենի երկրորդ քաղաք Գիւմրիում: Քաղաքաբնակները հարիւրաւոր զոռպա-զօրայիններին անուանեցին թուրք, երեւի` վերջնի խուժանային պահուածքին ի տես... Զաւեշտը, սակայն, այս ամէնում, մեծաթիւ «ասկեարներով» ընդամէնը մէկ քաղաքացու, այն էլ` «կոռումպացուա՜ծ» դասուած քաղաքապետին ձերբակալելն ու բերման ենթարկելն էր... - Ինչո՞ւ այդ վայրենութիւնը, -...

ՀՐԱՆԴ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Որքա՛ն ծածկես, Ինչո՛վ ծածկես, Փշրե՛լ փորձես, Ծո՛վը նետես Կամ քամուն տաս, եւ եթերի ալիքներու Անորոշին փորձես յանձնել. Յուշդ երբե՛ք չի՛ մահանար... Ան հոգիիդ ծալքերուն մէջ Լուռ ու խոնարհ, Անխօս պիտի Հետդ խօսի Երգէ պիտի, երբեմն` լայ Երբ առանձին Ծալքերուն մէջ ժամանակին դուն դեգերիս... Պիտ՛ պատկերէ սուրբ պահերդ, Կենդանացնէ լռութիւնդ, Եւ փարատէ երազներուդ մթութիւնը Եւ պատկերէ արշալոյսերն դեռ չբացուած...

Հայ երիտասարդական եւ ուսանողական խորհրդաժողովները կը ծառայեն իբրեւ հարթակ, ուր տարբեր համայնքներէ ժամանած երիտասարդները կը միանան ընդհանուր նպատակով` խորացնելու իրենց կապը հայ իրականութեան հետ եւ վերարժեւորելու իրենց դերը համահայկական կեանքին մէջ: Անոնք չեն սահմանափակուիր գաղափարներու փոխանակութեամբ միայն, այլ կը դառնան կենդանի օրինակ՛ հայ ուսանողութեան գիտակից մասնակցութեան եւ համահայկական պատասխանատուութեան: Արդարեւ, նման հաւաքներ կը մարմնաւորեն այն համոզումը, որ հայ ժողովուրդի ապագան...

Այսպիսի նախաձեռնութիւններ իրենց կարեւոր դերակատարութիւնը ունին երիտասարդութեան աշխուժացման գործին մէջ: 12 տարբեր միութիւններէ ներկայացուցիչները իրենց ամբողջ ճիգը ներդրեցին` խորհրդաժողովի ընթացքին քննարկելով հայութեան ներկայ մարտահրաւէրները եւ առաջարկելով իրապաշտ լուծումներ: Այս մէկը ոգեւորիչ է եւ ցոյց կու տայ, որ մեր ապագան յուսադրիչ է, որքան ալ հայութիւնը դիմագրաւէ տագնապներ եւ ստանայ հարուածներ: Երիտասարդութիւնն ու ուսանողութիւնը յառաջամարտիկներն են ու պիտի շարունակեն մնալ եւ պիտի...