Յօդուածներ

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Երեւանի մէջ 2018-ին լոյս տեսած է դաշնակահար-բանաստեղծ Կամիլա Քէշիշեանի «Ծաղկած ցաւ» քերթողագիրքը: Անկեղծօրէն ըսելով` բանաստեղծին այս քերթողագիրքը, վերջերս էր, որ մտերիմ ընկերոջ մը կողմէ շնորհակալութեամբ եւ մեծ ուրախութեամբ նուէր ստացած էի: 210 էջերու մէջ ներփակուած այս հատորը բաժնուած է յաջորդաբար վեց մասերու. «Երկնքի տակ»` 56 բանաստեղծութիւններ, «Հայելիներ»` 28, «Ռեքուիեմ վասն ոչնչի»` 17, «Անոնք»` 4, «Արեւելքի գիշերներ»` 31, «15...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Փետրուար 2025-ին, Հայաստանէն Լոս Անճելըս ասուպային այցելութիւն մը տուաւ լուսաւոր աստղ մը` բանաստեղծ, բազմաշխատ բանասէր մտաւորական եւ դաստիարակ Յակոբ Չոլաքեան, ունեցաւ քանի մը մտերմիկ հանդիպումներ: Այցելութիւնը որոշ արձագանգ գտաւ մեր մամուլին մէջ: Ընթերցողիս համար հաւանաբար շատ ալ հետաքրքրական չէ իմ եւ Յակոբին բարեկամութեան պատմութիւնը, որ կը սկսի ուսանողութեան օրերէն եւ կ՛անցնի այլ փուլերէ: Աւելի հետաքրքրական է (պէտք է...

Ահաւասիկ աւելի քան դար մը եւ աւելի, այսինքն` 115 տարիէ ի վեր, ՀՕՄ-ը կը շարունակէ իր սրբազան առաքելութիւնը` շողշողուն լոյսի, խոր հաւատքի եւ անսակարկ զոհողութեան ճամբով: Եւ ՀՕՄ-ի ջահը կը բոցավառի շնորհիւ ՀՕՄ-ականին: ՀՕՄ-ականն է, որ կը շարունակէ ու պիտի շարունակէ աշխատիլ ու ամէն միջոց ի գործ դնել` պայքարելու համար յանուն արդարութեան, հայ կնոջ ընկերային պատասխանատուութեան, հայ ժողովուրդի ազատագրութեան, վերաշինութեան...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ Երբ կը խօսուի Ցեղասպանութեան մասին, պէտք է գիտնալ, որ պատմութեան հետազoտողներ ուզած են զանազանութիւն դնել Հայոց ցեղասպանութեան եւ Հրէական ողջակիզման միջեւ: (Ողջակիզում` Holocaust - հին յունական բառ մը, որ կը նշանակէ կրակի յանձնել): Տարիներու ընթացքին շատեր ուզած են բաղդատել այս երկու ցեղասպանութիւնները, որոնք տեղի ունեցած են Ա. եւ Բ. Համաշխարհային պատերազմներուն: Առաջին կարգին, երկուքն ալ ցեղասպանութիւն կը կոչուին,...

Մայիս 2025-ին «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան Հայկական համայնքներու բաժանմունքը մեկնարկեց նպաստի յատուկ ծրագիր մը` ՀՈՍԱՆՔԻ ՄԷՋ | INSPARK անունով: Այս ծրագիրով Հայկական բաժանմունքը նորոգեց լիբանանահայ համայնքին հանդէպ հիմնարկութեան յանձնառութիւնը` կեդրոնանալով երիտասարդութեան վրայ: Բաց հրաւէրով մը բաժանմունքը առիթ ստեղծեց, որ երիտասարդներ ստեղծագործ ճամբորդութիւններու ընդմէջէն ինքնաճանաչում եւ քննական հայեացքներ հետազօտեն: Հայկական համայնքներու բաժանմունքը ուրախ էր ստանալու բարձրորակ նախագիծներու առաջարկներ 19 դիմորդներէ, որոնցմէ 10-ը...

ԳԷՈՐԳ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Քաղաքական գիտութիւնների թեկնածու, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի կեդրոնական գրասենեակի յատուկ ծրագրերի պատասխանատու Օգոստոսի 8-ին Ուաշինկթընում ստորագրուած եւ նախաստորագրուած փաստաթղթերի շարքում ամենաքիչ ուշադրութեանը թերեւս արժանացան հայ-ամերիկեան եւ Ազրպէյճան-ամերիկեան յուշագրերը: Սրանք, բացառութեամբ Հայաստանի հետ ստորագրուածներից մէկը, ուղղակի չէին վերաբերում Հայաստան-Ազրպէյճան յարաբերութիւններին, այլ առաւելապէս վերաբերում էին ԱՄՆ-ի միջպետական յարաբերութիւնների զարգացմանն ու առաջնահերթութիւններին Հարաւային Կովկասի երկու երկրների հետ: Այս յուշագրերի ուսումնասիրութիւնն ամէն...

ԼԻԼԻԹ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Երբ խօսում ենք հայ գրականութեան մասին, քոմիքսը հազուադէպ է յիշատակւում որպէս լիարժէք ժանր: Բայց այդ պատկերաւոր գրականութեան հանդէպ սիրով զինուած մի խումբ մարդիկ որոշել են փոխել խաղի կանոնները: «Ռեանիմանիա» փառատօնի շրջանակներում գործող «ՌեաՔոմիքս» հրատարակչութիւնը ոչ միայն ոգեշնչուած է համաշխարհային փորձից, այլ նաեւ խիզախ նպատակ ունի ձեւաւորել հայկական Քոմիքսի մշակոյթն ու լսարանը Հայաստանում ու դրա սահմաններից դուրս: Երգիծանկարիչ եւ...

ՄԱՆՈՒԷԼ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Եթէ մի հրաշքով հնարաւոր լինէր անցնել երկրից երկիր ու ժողովուրդներին հարցնել, թէ ի՞նչ է անկախութիւնը, համոզուած եղէք` մարդիկ կը դժուարանային պատասխանել այդ հարցին: Անկախութիւնը, նրա դերն ու նշանակութիւնը ազգերի կեանքում պատմաքաղաքական, կրօնամշակութային եւ ընկերային-տնտեսական եւ, վերջապէս, էթնո-հոգեբանական խիստ բազմածալք երեւոյթ է: Չկայ մի այնպիսի համընդգրկուն հայեացք, որով հնարաւոր լինի այն ամբողջացնել: Լաւագոյնը, ինչը որ կարելի է անել, այն...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Դպրեվանքը իւրայատուկ կարողութիւն  ունի աշակերտ-գիրք յարաբերութիւն մշակելու եւ զանոնք իրարու հետ մտերմացնելու: Երբ ներկայ աշխարհին մէջ ձեռքի հեռաձայնները կը գերիշխեն մարդոց առօրեայ կեանքին ու հետաքրքրութիւններուն վրայ, դժուար է տեսնել գիրքին ներկայութիւնը` ամէնօրեայ դրութեամբ: Մարդ անհատին եւ գիրքին միջեւ ստեղծուած յարաբերութիւնը չի բաղդատուիր որեւէ այլ իրի կամ իրականութեան մը հետ եւ չի փոխարինուիր անոնցմով: Նոյնիսկ ամէնէն գրաւիչ կերպով պատրաստուած կարճերիզները (reels),...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան վերջին ամիսներուն կը փորձէ ճնշում բանեցնել Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. կաթողիկոսին վրայ` ստիպելով զայն հրաժարական տալու, այդպիսով խախտելով Հայաստանի սահմանադրութիւնը, որ կ՛արգիլէ պետական պաշտօնատարներուն միջամուխ ըլլալ Եկեղեցւոյ ներքին գործերուն: Երբ կաթողիկոսը մերժեց հրաժարական տալ, Փաշինեան գտաւ զայն հեռացնելու այլ միջոց մը` օրինականութեան քողին տակ: Ան այժմ յառաջ կը քշէ կեղծ պատրուակ, թէ կաթողիկոսը խախտած...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Մամուլը մշակոյթի մը գլխաւոր գործօններէն մէկն է եւ ազգի մը կեանքին մէջ առանձնայատուկ տեղ կը գրաւէ: Անշուշտ ան կոչուած է ըլլալու հաղորդակցութեան միջոց մը, ժողովուրդի մը զանազան մասնիկներուն միջեւ կապ պահելու` կարծիքներու, գաղափարներու եւ ընթացիկ հարցերու փուլերուն հետ: Ինչ կը վերաբերի հայ մամուլին, հարկ է ըսել, որ ան մեր ազգային գործունէութեանց հիմնաքարերէն մէկն է: Անտարակոյս...

50 տարի առաջ` 1975 թուականի հոկտեմբերի 22-ին, հայ ահաբեկիչները Վիեննայում գնդակահարեցին Թուրքիայի դեսպան Հուսէյն Տենիզ Թունելճիլին, իսկ երկու օր անց` հոկտեմբերի 24-ին, նոյն ճակատագրին արժանացաւ Ֆրանսայում Թուրքիայի դեսպան Իսմայիլ Էրեզը: Աշխարհը ցնցած, կայծակնային արագութեամբ եւ ժամացոյցի ճշգրտութեամբ իրագործուած ահաբակչական այս գործողութիւնների պատասխանատուութիւնը ստանձնեց մինչ այդ անյայտ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ԱՐԴԱՐՈՒԹԵԱՆ ՄԱՐՏԻԿՆԵՐ (ՀՑԱՄ) զինուած ընդյատակեայ կազմակերպութիւնը` ազդարարելով Հայ դատի ուժական պայքարի մեկնարկը:...

Հաճընի հերոսներու յիշատակին ձօնուած ծաղկեպսակը՝ կանգնած Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ դասին առջեւ։ Կիրակի, 19 հոկտեմբեր 2025: Պաթոն Ռուժի հայութիւնը անգամ մը եւս խուռներամ հաւաքուած էր Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ կամարներուն տակ` ոգեկոչելու համար Հաճնոյ հերոսամարտի 105-ամեակը: Առկան հիացում պատճառող երեւոյթ մըն է, որ հաճընցի հայրենակիցներ, տակաւին քանի մը տասնեակ տարի առաջ մերձաւորարեւելեան երկիրներէն արտագաղթելով Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Լուիզիանա նահանգը, իրենց հետ բերած...

ԴՈԿՏՈՐ ԱՐՏԱ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Լեզուական փոքրամասնութիւններու մշտնջենական գոյութիւնը` մեծամասնութիւն կազմող տեղական ընկերութիւններու մէջ, որ օրէ օր աւելի կը շեշտուի համաշխարհային զանգուածային տեղափոխութիւններու եւ համաշխարհայնացումի տնտեսական եւ մշակութային լայնածաւալ տարածումով, զուգահեռ կ՛ընթանայ այդ փոքրամասնութիւններուն դիմագրաւած լեզուական եւ գաղափարախօսական մարտահրաւէրներուն հետ: Լեզուափոխութեան նիւթը մեծ մտահոգութիւն է շատերու համար, որոնք նաեւ յաճախ «սխալ», «կտրուկ» կամ «խառն» հայերէն խօսողները կ՛այպանեն եւ այսպէս կը հակադարձեն. «Մաքո՛ւր...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Այս կեանքին ընթացքին կան պարտաւորութիւններ, զորս ստիպուած ենք անյապաղ կատարել` իբրեւ պատասխան ուրիշներուն` մեզի հանդէպ կատարած բարիքին: Այս «ստիպողութիւնը» ժխտական ո՛չ մէկ արտայայտութիւն ունի, այլ պէտք է կատարուի այնպիսի նուիրումով, որ օրինակելի դառնայ նաեւ ուրիշներուն: Մարդ էակը միշտ պատրաստ է, սակայն, չարին մտածածը եւ կատարածը օրինակելու ու օգտուելու համար այն հեշտ միջոցներէն, որոնք լայն շարժումներով կ՛արագացնեն շահամոլին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երկիրներու  ղեկավարներ` նախագահ, վարչապետ եւ այլն, միշտ չէ, որ լուրջ կը մնան: Անոնք յաճախ կը կատակեն եւ կը զուարճանան, թէեւ երբեմն ծիծաղելի կ՛ըլլան: LISTVERSE կայքը այս առնչութեամբ վերջերս հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Աշխարհի առաջնորդներուն վրայ մեծ ճնշում կայ միշտ ցուցադրելու արժանապատուութիւն, ուժ եւ հանդարտ, զուսպ, հաւասարակշռուած վարքագիծ: Բայց եւ այնպէս աշխարհը շատ ձանձրացուցիչ կը դառնար, եթէ բոլորը,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հոկտեմբերի երրորդ շաբաթավերջին ուշագրաւ զուգադիպութիւն մը արձանագրուեցաւ Հայաստանի եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ, նաեւ` այլուր: Հրապարակային բողոքի մեծ ցոյցեր եւ հաւաքներ տեղի ունեցան իրերանման դրդապատճառներով: Եթէ ուզենք հասարակ յայտարար մը գտնել, անշուշտ որ կրնանք. ցոյցարարները կը մերժէին իշխանաւորին կամայական, հակաժողովրդավարական եւ մենատիրական արարքները, բռնի ուժի անհամաչափ կիրարկումը: «Ո՛չ Թագաւորներու» Միացեալ Նահանգներու աւելի քան 2500 (ըստ կարգ մը տեղեկութիւններու` 2700)...

ՅԱԿՈԲ ՄԻՔԱՅԷԼԵԱՆ Այս ամառ Երեւանի մէջ հետաքրքրական հանդիպում մը ունեցայ անձնաւորութեան մը հետ, որուն մասին թէեւ լսած էի, սակայն անձնապէս առիթը չէի ունեցած հանդիպելու իրեն: Կիրակոս Գույումճեան: Հիմա բոլոր ընթերցողները պիտի ըսեն, հա՜, պարոն Կիրակոսը, քուէյթաբնակ մեծ գործատէր, հայկական ու արաբական մամուլի մէջ յաճախ յօդուածներ ստորագրող, եւ որ ամենասրտամօտն է` իր հաստատած մրցանակը հալէպահայ վարժարաններու աւարտական դասարանի պետական պաքալորէայի քննութեանց...

21 հոկտեմբեր 2025-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը, Քանատայի Հայ դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչներուն հետ, Օթթաուա կատարած պաշտօնական այցելութեան ընթացքին հանդիպում մը ունեցաւ Քանատայի վարչապետ Մարք Քառնիի հետ: Արամ Ա. կաթողիկոսին կ՛ընկերակցէին Քանատայի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն արք. Չարեան, Հայ դատի կեդրոնական խորհուրդի անդամ եւ Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Ազգային ընդհանուր ժողովի պատգամաւոր Րաֆֆի Տօնապետեան եւ Քանատայի Հայ դատի յանձնախումբի...

Ազգի մը ուժը իր տնտեսութեամբ կամ զօրութեամբ չի սահմանափակուիր, այլ այն ազգային արժէքներով,  որոնցմով առաջնորդուած է այդ ժողովուրդը: Հայոց պատմութիւնը վկայ, հազարամեակներու ընթացքին Հայաստանը դիմագրաւած է տարբեր տեսակի մարտահրաւէրներ, որոնց ընթացքին յաճախ բռնի ուժով իրմէ խլուած են իր անկախութիւնն ու ազատութիւնը: Սակայն, հայ ազգը կրցած է դիմագրաւել ու յաղթահարել իր վրայ պարտադրուած ճակատագիրը` շնորհիւ իր ազգային արժէքներուն, որոնք միշտ ալ եղած են անոր անկիւնաքարերը, որոնք դիմացկուն հաւատքով, միասնականութեան եւ...