Յօդուածներ

Ա. Ա. Վերջին անգամ ամերիկեան ծովուժին պատկանող «Եու Էս Էս Մաունթ Ուիթնի» ռազմանաւը Սեւ ծովու ջուրերը հասաւ այս տարուան յուլիսին` ծովային ռազմափորձերու համար, որոնք կազմակերպուած էին ՕԹԱՆ-ի կողմէ: Երէկ, սակայն, ամերիկեան լրատու աղբիւրներու կողմէ հաղորդուած լուրը կը նշէր, որ ամերիկացիք կը պատրաստուին ռազմանաւ մը ուղարկել Սեւ ծով, այս անգամ` իբրեւ հակազդեցութիւն Կերչի նեղուցին մէջ ուքրանական ռազմանաւերու դէմ ռուսական գործողութիւններուն, որոնք...

10 դեկտեմբերին ազգովին կը նշենք Արցախի Հանրապետութեան պետական անկախութեան մասին հանրաքուէի եւ Սահմանադրութեան օրը: Բնականաբար հայկական լրատուադաշտը այս ժամանակին գերյագեցած պիտի ըլլար Հայաստանի Հանրապետութեան արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններու արդիւնքներով, մեկնաբանութիւններով եւ այս գործընթացին վերաբերող խորհրդարան անցած կամ չանցած կուսակցութիւններու յայտարարութիւններով: Ազգային ժողովը կը բաղկանայ երեք կուսակցութիւններէ: Նկատի ունենալով, որ արցախեան հակամարտութեան հանգուցալուծումներուն պատկերացումներու, հայեցակարգերու գաղափարաքաղաքական եւ ծրագրայնութեամբ յատկանշուած բանավէճ ըստ էութեան...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Ուղիղ 30 տարի է անցել Գանձակի հայութեան ինքնապաշտպանութեան հերոսական, միեւնոյն ժամանակ` ողբերգական իրադարձութիւններից, որոնք իբրեւ հայոց նորագոյն պատմութեան անմոռաց էջեր, շարահիւսուած են արցախահայութեան ազգային-ազատագրական շարժման ու պայքարի տարեգրութեանը: Անցած դարավերջին Ազրպէյճանում հայ ժողովրդի նկատմամբ պետականօրէն իրագործուած ցեղասպանութեան ոճրալի շղթայում Գանձակ-Կիրովապատի իրադարձութիւնների տեղն ու դերը հէնց այսպէս է բնորոշել քաղաքի հայ բնակիչներից մէկը` դրանք անուանելով` արիւնալի կամուրջ...

Լինելիական Եւ Գոյութենական Խնդիր Վերջին ամիսներուն արեւմտեան աշխարհի երկիրներուն մէջ կարգ մը մտածումներ արտայայտուեցան, նաեւ` Հայաստան, որոնք այսօր կրնան նորութիւն եւ յառաջդիմութիւն համարուիլ` ազգային ինքնութիւններուն համատեղ ապրելու մասին, միասին ապրիլ, ֆրանսերէնով սովորութիւն է ըսել` vivre ensemble: Չի խօսուիր ինքնութիւններու եւ մշակոյթներու արմատական փոփոխութիւններու մասին: Այս գաղափարական ազատականութիւնը մեծ եւ հզօր մշակոյթ ունեցող ժողովուրդներուն համար պատմամշակութային ինքնութեան կորուստի վտանգ չի սպառնար:...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԹՈՐՈՍԵԱՆ Լիւսի Թիւթիւնճեան Տարիներէ ի վեր հետեւած եմ Լիւսի Թիւթիւնճեանին կազմակերպած ցուցահանդէսներուն եւ օրագիրի տետրակիս մէջ արձանագրած` իր յաջողութիւնները: 6 դեկտեմբերին բացումը կատարուած ցուցահանդէսը, որ տեղի ունեցաւ Համազգայինի իր անունը կրող սրահին մէջ, կու գայ հաստատելու, որ  տիկին Լիւսիի նկարչութիւնը հասած է այն մակարդակին, որուն կը ցանկան հասնիլ բոլոր արուեստագէտները. գոյներով ստեղծել ձեւերը, բաշխել լոյսը ներկայացուցած փերսոնաժները (կերպարանքներ) եւ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աւելի քան մէկ ու կէս տարի առաջ բաւական շռնդալի յաղթանակով մը Էլիզէի պալատը մուտք գործած Էմանուէլ Մաքրոն երեքշաբթի զգայացունց նահանջ մը արձանագրեց եւ տեղի տուաւ «Դեղին բաճկոն» կոչուած շարժումին առջեւ, որ երեք շաբաթէ ի վեր երկրաշարժի մատնած է Ֆրանսայի քաղաքական բեմն ու հրապարակները: Իր վարչապետին` Էտուար Ֆիլիփի միջոցով Մաքրոն ընդունեց, որ կարելի չէ ականջ փակել ժողովուրդի բողոքի ձայնին...

Մ. Պ. Կազմակերպութեամբ «Քոմիւնիթի նոլէյճ էքսչէյնճ/Քարոլտ» հաստատութեան, ուրբաթ, 22 նոյեմբեր 2018-ի երեկոյեան տեղի ունեցաւ «Արփի Համալեան» հիմնադրամին բացումը` Քոնքորտիա համալսարանին մէջ, Քանատա: Բարի գալուստի խօսքը արտասանեց հաստատութեան վարչական տնօրէն Ռոզ Լինը, որ կառոյցի առաքելութեան մասին հակիրճ բացատրական մը տալէ ետք անդրադարձաւ այն լայնածաւալ աշխատանքին, զոր փրոֆ. Արփի Համալեանը տարած է չափահասներու ուսման եւ քաղաքային ընկերային ծիրին մէջ: Ան դիտել տուաւ,...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Պողարեան սրբազան՝ իրեն այնքան սիրելի ձեռագրերու եւ հնատիպ գիրքերու մտերմութեան մէջ Մեծ եղեռնէն փրկուած այնթապցի երկու օծակից քահանաներ էին անոնք`  Ներսէս քհնյ. Թաւուքճեան եւ Գարեգին քհնյ. Պողարեան: Շուրջ տարի մը տեւած Այնթապի ինքնապաշտպանական մարտերէն ետք (1921), անոնք Հալէպ հաստատուեցան ընտանեօք, մինչ իրենց զաւակներէն երկուքը ղրկուեցան Երուսաղէմ` իբրեւ սան տեղւոյն Ժառանգաւորաց վարժարանին: Տարին 1922-ն էր: Ժառանգաւորացը վերակազմակերպումի նոր շրջան...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 4 սեպտեմբեր 2018-ին նախագահ Տանըլտ Թրամփ առաջադրեց արտաքին ծառայութեան աշխատակից Ըրլ Լիցընպըրկըրի թեկնածութիւնը` Ազրպէյճանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանի պաշտօնին: Լիցընպըրկըրը պէտք է փոխարինէ ինը ամիս առաջ Պաքուէն հեռացած դեսպան Ռապըրթ Սեքութան: 4 հոկտեմբեր 2018-ին Միացեալ Նահանգներու ծերակոյտի արտաքին յարաբերութիւններու յանձնախումբին մէջ Լիցընպըրկըրի դեսպան նշանակման առիթով լսումներէ ամիս մը առաջ Ամերիկայի Հայ դատի...

ՀԵՆՐԻԿ ԽԱԼՈՅԵԱՆ Առաջիկայ դեկտ. 9-ին Հայաստանի Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրութիւնների ընտրապայքարի հետքերով՝ բազմաթիւ հարցեր են առաջանում: Ընտրապաքարի մէջ մտած քաղաքական ուժերը իրօ՞ք մանրակերտն են հայ քաղաքական մտքի… կարելի է ասել՝ այո, իսկ թէ դա որքանո՞վ է գոհացնում մեզ ընդհանրապէս, կարելի է ասել՝ շատ նւազ. թէ՝ ինչո՞ւ կարելի է քննարկել՝ քաղաքագիտական, պատմական եւ գաղափարախօսական հարթակներում. բայց եւ իրապաշտ լինելու համար ընդունենք,...

Ինչպէս միշտ, դարձեալ միասին ենք, սիրելի՛ ժողովուրդ, Հո՛ս են մեր ժողովուրդի տարբեր խաւերէն եկած եւ Հայաստանի ու հայութեան ջերմութեամբ ապրող անկեղծ, արժանապատիւ ու հպարտ հայորդիները: Հո՛ս էք բոլորդ, Հոգեւորական եւ աշխարհական, Կին ու այր, Պատանի, երիտասարդ, երէց ու ալեհեր, Աշակերտ, ուսանող եւ արհեստաւոր, Հո՛ս էք բոլորդ, Մշակ, բանուոր, ազատ ասպարէզի տէր, ուսուցիչ, գործատէր, պաշտօնեայ, առեւտրական թէ գործարանատէր: Հո՛ս էք, քաղաքական...

«ԳԱՆՁԱՍԱՐ» Սուրիական պատերազմի տարբեր փուլերուն տեղական եւ ռուսական ռազմական կեդրոններ քանիցս յայտնեցին, որ զինեալ ահաբեկչական խմբաւորումներ քիմիական մեծաքանակ զէնքեր ունին իրենց տրամադրութեան տակ: Հալէպի ուղղութեամբ ահաբեկչական խմբաւորումներուն քիմիական նիւթեր պարունակող հրթիռներով վերջին յարձակումը հաստատեց այս տեղեկութիւնը: Այս պարագային, սակայն, տարբերութիւն մը արձանագրուեցաւ: Եթէ նախապէս զինեալ խմբաւորումներու ներկայութիւնը արդարացնելու համար արտաքին կողմեր սուրիական բանակը կ՛ամբաստանէին քիմիական զէնքեր ունենալու ու անոնցմով ահաբեկիչներն...

ԱՐՄԷՆ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմէն Սարգսեանը բաց նամակ յղած է Գիւմրիին: Ստորեւ կը ներկայացնենք նամակը` ամբողջութեամբ. «Սիրելի՛ Գիւմրի, երբ դու կարդաս այս խօսքերը, հազարաւոր մարդիկ` հեռւում եւ մօտիկ, հարազատ ու անծանօթ, յարգանքի տուրք մատուցելիս կը լինեն քեզ պատահած մեծ աղէտի` 1988 թուականի դեկտեմբերի 7-ի երկրաշարժի զոհերի յիշատակին: Ես կը լինեմ նրանց շարքում` վերյիշելով այն սարսափելի օրը, երբ ժամանակը կանգ...

Արդէն իսկ երեսուն տարիներ թաւալած են: Անմոռանալի թուական` ամիս, օր եւ ժամ: 7 դեկտեմբեր 1988, առաւօտեան ժամը 11:41: Այսպէս, ակնթարթի մը մէջ, Հայաստանի հիւսիս-արեւմտեան շրջանը գտնուող երկրորդ քաղաքը` Գիւմրին, եւ անոր մօտակայ գիւղաքաղաքները փլատակ կը դառնային: Յատկապէս Սպիտակի մէջ փուլ կու գային շէնքեր, դպրոցներ, եկեղեցիներ, կեդրոններ, թաղամասեր` խլելով կեանքը մեծ թիւով հայորդիներու: Անխնայ էր բնութիւնը: Երկրաշարժը հարուածած էր նորածին մանուկը,...

Քսաներորդ դարու անհամար աղէտներուն մութ շարքը փակող Սպիտակի մահասփիւռ երկրաշարժէն ասդին` երեք խռովայոյզ տասնամեակներ իրենց ետին թողած են դարաշրջանային ընդհարումներու, փլուզումներու եւ վերականգնումներու տարապայման շրջան մը, որուն անհաստատ սեմին այսօր կանգնած կը մնայ հայաշխարհն ու ամբողջ մարդկութիւնը: Սպիտակի ընդերքէն ժայթքող ու տարածուող օրհասական կործանումին առաջին օրէն իսկ Հայ օգնութեան միութիւնը իր համատարած բոլո՛ր միաւորներով, հաւատարիմ իր կոչումին ու մարդասիրական երկարամեայ...

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Այնքան ատեն որ Հայոց ցեղասպանութիւնը ծրագրող ու իրականացնող թուրքը կը մնայ անպատիժ, կարելի պիտի չըլլայ սանձել անոր յաջորդող բարբարոսները: 20-րդ դարուն անպատիժ մնացած առաջին ցեղասպանութեան յաջորդեցին` հրեաներու ողջակիզումը (1941-1945), Ռուանտայի ցեղասպանութիւնը (1994), Տարֆուրի ցեղասպանութիւնը (2003)... ու շատ մը այլ ցեղասպանական փորձեր ու անմեղ ժողովուրդներու նկատմամբ ոճիրներ, ինչպէս` ՏԱՀԵՇ-ի անմարդկային ու արիւնարբու գործողութիւնները, որոնցմէ մէկուն անդրադառնալով` 5 օգոստոս 2017-ին...

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ Աւարտած է արդէն Հայաստանի Հանրապետութեան արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններու նախընտրական քարոզարշաւը: Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացին պիտի ուղղուի դէպի ընտրատեղամաս եւ դէպի քուէատուփ` կատարելու համար իր քաղաքացիական իրաւունքն ու պարտաւորութիւնը` ընտրելու համար զինք ներկայացնող խորհրդարանը: Շուտով ձեւաւորուելիք խորհրդարանի բաղադրութեան, բաղադրատարրերու իւրայատկութեան եւ ընդհանրապէս զայն բաղկացնող ուժերու դաւանած աշխարհահայեացքին, գաղափարաբանութեան եւ քաղաքական դիրքորոշումներուն մասին այժմէն կանխատեսումնային պատկերացումներ փոխանցելը ճիշդ չէ: Որքան ալ...

ՀՅ Դաշնակցութեան անդամները իրաւունք ունեն մտածելու, վերլուծելու, առարկաները քննութեան յանձնելու, տեսակէտներ յայտնելու եւ վերլուծումներ կատարելուց յետոյ` որոշումներ կայացնելու: Դաշնակցութիւնն ապակենտրոն կուսակցութիւն է, իսկ ոմանք սովոր չեն դրան, քանի որ չունեն այդ կարելիութիւնն ու կենսափորձը: Այսպէս սկսեց «Երկիր»-ին հետ զրոյցը ՀՅԴ Լիբանանի Կենտրոնական կոմիտէի անդամ Մելիք Գարագաւորեանը: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պարո՛ն Գարագաւորեան, դուք նշեցիք, որ Դաշնակցութեան մէջ մարդիկ կարող են ունենալ տարբեր տեսակէտներ,...

ՀՅԴ Արցախի մեր պաշտօնաթերթը` «Ապառաժ»-ը հետեւեալ հարցազրոյցը կատարած է Արցախի մշակոյթի, երիտասարդութեան հարցերու եւ զբօսաշրջութեան նախարարութեան աշխատակազմի ազգային փոքրամասնութիւններու եւ կրօնի հարցերու բաժնի պետ Աշոտ Սարգսեանին հետ` իբրեւ նիւթ ունենալով վերջին շրջանին հասարակական հնչեղութիւն ստացած շարք մը հարցեր: «ԱՊԱՌԱԺ».- Պարո՛ն Սարգսեան, ՀՀ Ազգային ժողովում եւ հասարակութեան մէջ բուռն բանավէճի թեմա է դարձել օրէնքի նախագիծը, որով առաջարկւում է կաթողիկոսին օրէնքով տրամադրել...

ՄՈՎՍԷՍ Ս. ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Արա՛ ջան, Ճշգրիտ թուականը չեմ յիշեր: Վաթսունականներու վերջերուն էր: Եդուարդ Պոյաճեանին կորուստի ցաւը դեռ չէր սպիացած, իսկ Կարօ Սասունին ողջ էր տակաւին: Այդ օրերուն «Բագին»-էն, եւ ոչ միայն «Բագին»-էն ներս գրական եւ մշակութային աշխուժութիւն կը տիրէր: Իմ կապը Պէյրութի հետ Պօղոս Սնապեանն էր: Իւրաքանչիւր Այնճար այցելութեան «Բագին» կամ որեւէ գիրք կը բերէր ինծի ընթերցանութեան համար: Այս անգամ...