Յօդուածներ

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Մենք հոս գործ ունինք ընելու»: Պետրոս Ալթունեանը ծնած է Շումէն, Պուլկարիա: Անոր մեծ ծնողքը եկած են Կայսերիայէն: Ան հոգեւոր եւ ձեռնադրեալ հովիւ է Հայ աւետարանական եկեղեցիին մէջ եւ միեւնոյն ժամանակ ստանձնած է նոյն համայնքի համայնքապետի պատասխանատու պաշտօնը: Պուլկարիոյ մէջ կը գործեն չորս հայ աւետարանական եկեղեցիներ: Պետրոս ապրած է Պուլկարիոյ համայնավար վարչակարգի օրերը, ուր իր կեանքը այդքան ալ...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Կ՛ըսեն` եթէ երազդ հետապնդես, անպայման անիկա իրականութիւն կը դառնայ: Սակայն կայ նաեւ երազի մէկ այլ տարբերակը, երբ երազը ի՛նք կը գտնէ քեզ եւ ձեւով մը իր իրական դառնալը կը պարտադրէ: Այդպէս եղած է Րաֆֆի Չիլինկիրեանին հետ, որուն բազում երազներուն կարգին տուտուկին հետ «ընկերութիւն» հաստատելը գրեթէ գոյութիւն իսկ չունէր: Սակայն անոր Դիմատետրի էջին վրայ հետաքրքրութիւն շարժող են տուտուկին հետ...

«ԱՍՊԱՐԷԶ» Հայրենիք եւ բանակ նոյնացած են այստեղ: Սփիւռքահայերս մասնակից չենք հայոց բանակի պահպանման սրբազան գործին, չենք ծառայեր բանակին մէջ իբրեւ զինուոր, չծառայելու տուգանք չենք վճարեր Հայաստանի պետութեան, որեւէ օրինական պարտաւորութիւն չունինք հայրենիքի սահմաններու պաշտպանութեան կամ պաշտպաններուն հոգածութիւն ցոյց տալու գործին նկատմամբ: Մեր մխիթարութիւնը Հայաստանին անուղղակիօրէն նեցուկ կանգնելու աշխատանքներուն մէջ ներգրաւուիլը կրնայ ըլլալ` տնտեսութեան մէջ ներդրում կատարելով, ներդնողները քաջալերելով, «Հայաստան» հիմնադրամին...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Հալէպի Ս. Քառասնից Մանկանց Մայր Եկեղեցւոյ Վերականգնում Հալէպի Ս. Քառասնից Մանկանց մայր եկեղեցին, յատկապէս` 2014 թուականէն սկսեալ, թիրախ դարձաւ ահաբեկչական խմբաւորումներու սաստիկ հռթիռակոծումներուն եւ ենթարկուեցաւ լուրջ քանդումներու: Հալէպի ազատագրութենէն ետք, (22/12/2016), գլխաւորութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ  Շահան արք. Սարգիսեանի,  թեմի Ազգային  վարչութիւնը  նախաձեռնեց եկեղեցւոյ եւ տարածքի վերաշինութեան  գործին, 2017 թուականի սկիզբը, մանաւանդ որ  Մեծի Տանն  Կիլիկոյ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Նոյ. 25-ին Պէյրութի մէջ ցուցադրուեցաւ Քատիր Աքընի «Ռետ» (Մերժում) վաւերագրական ժապաւէնը: Մամուլը օրին անդրադարձած էր ձեռնարկին (1): Ժապաւէնը հիմնուած է բեմադրիչին հեղինակած  «Հայ յեղափոխական Փարամազ, Ապտիւլ Համիտէն մինչեւ Իթթիհատ վէ թերաքքի, հայ ընկերվարականները եւ Ցեղասպանութիւն» գրքին վրայ (2015, 324 էջ) (2): Երկու գործերն ալ ուղղուած են Թուրքիոյ  ձախ մտաւորականութեան: Այս ուշացած յիշեցումը անհրաժեշտ է, որովհետեւ Թուրքիոյ  գլխաւոր ձախ...

ՀՐԱԿ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Ատըեամանեան շրջագայութեանս ընթացքին, օր մը, Գրիգոր աղբարիկը ինծի առաջարկեց իրեն ուղեկցիլ դէպի Քեահթա` այցելելու համար իր զարմուհիներէն մէկուն: Համաձայնեցայ: Չէի գիտեր անշուշտ, որ մասամբ այլ հանդիպումներու նմանող այս մէկը մե՛ծ իւրայատկութիւն մը պիտի ունենար նաեւ: Լեռներու ետին սահող արեւը բեմը կը զիջէր անապատային իրիկուան զովութեան. մենք կը քշէինք դէպի Քեահթա եւ դէպի մեծագոյն յայտնաբերումներէն մէկը կեանքիս: Փոքր ու...

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Զաւարեան ուսանողական միութեան Ուսանողական գրասենեակին (ԶՈԳ), 9 մարտ 2019-ին սկիզբ առաւ SAT քննութեան պատրաստութեան դասընթացքներու շարքը, որ պիտի երկարի յաջորդական ութ շաբաթներու վրայ, «Աբօ Աշճեան» երիտասարդական-ուսանողական կեդրոնին մէջ: Այս դասընթացքներուն մասնակցելու հրաւէր ուղարկուած էր բոլոր հայկական վարժարաններու 10-րդ եւ 11-րդ դասարաններու աշակերտներուն: Յանձնախումբը SAT-ի քննութեան կարեւորութեան մասին հակիրճ ծանօթացում մը կատարելէ ետք, ներկայ աշակերտներուն ներկայացուց ութ շաբթուան խտացուած...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 97 տարի առաջ, 4 Մարտին, Լենին-Քեմալ մեղսակցութեան զինու զօրութեամբ հազիւ «բազմած» Հայաստանի մանուկ Հանրապետութեան ղեկին՝ նորելուկ պոլշեւիկներու «Յեղկոմ»ը հրապարակեց տխրահռչակ հրամանագիր մը (դեկրետ), որուն միջոցաւ՝ ազատ ու անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան կործանումին լծուած նորաթուխ խորհրդայինները հայ ժողովուրդին պետականօրէն պարտադրեցին հայ լեզուի իրենց նախընտրած «աբեղեանական ուղղագրութեան»… սխալագրութիւնը: Հակառակ խորհրդային դարաշրջանէն «ժառանգուած» ապազգայնացման ու այլասերման բեռէն մէկանգամընդմիշտ ձերբազատուելու իր յանդուգն քայլերուն,...

Վերջերս լոյս տեսաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին «Նոր հորիզոններու դիմաց» հատորը: Անիկա կը պարունակէ ութ տարիներու ընթացքին վեհափառ հայրապետին պատգամներէն, գրութիւններէն եւ հարցազրոյցներէն հատուածներ, որոնք կը շօշափեն մեր եկեղեցւոյ, միջեկեղեցական, ազգին, հայրենիքին, սփիւռքին ու ազգային պահանջատիրութեան հետ աղերս ունեցող խնդիրներ: Ստորեւ` յիշեալ հատորի յառաջաբանէն բաժիններ: Մարդու օրերը խոտի նման կը ծաղկին ու կը մեռնին, ինչպէս կը յիշեցնէ սաղմոսերգուն...

ԱՆՆԱ ԳԶԻՐԵԱՆ Մեսրոպ Մաշտոցի անուան հին ձեռագիրներու մատենադարան այցելութիւնները տարեցտարի կ՛աւելնան: Եթէ 2017 թուականին Մատենադարան այցելութիւններու թիւը եղած է 108 հազար, ապա 2018-ին` 112 հազար: «Արմէնփրես»-ի հետ զրոյցի ընթացքին Մատենադարան հիմնարկի տնօրէն Վահան Տէր Ղեւոնդեանը նշեց, որ այցելութիւններուն աշխարհագրութիւնը նոյնպէս կը մեծնայ: «Արցախի մեր մասնաճիւղն ալ 15 հազարէն աւելի այցելու ունեցած է 2018 թուականի ընթացքին: Այցելութիւններու առումով, արդիւնքներէն գոհ ենք:...

ՅԱՍՄԻԿ ՍԱՐԳՍԵԱՆ «Ինչ լաւ է, որ Հայաստանն աշխարհի ցուցափեղկում դրած լոկ յուշարձանների երկիր չէ»,- գրում է Սպարտակ Ղարաբաղցեանն իր ակնարկներից մէկում` յաջորդիւ հայ աշխարհը համեմատելով երեսնիվայր ընկած խաչքարի հետ, որը բարձրացնողներից եւ գորովով ու խոնարհմամբ ցուցանողներից մէկն էլ ինքն է դառնում իր գրչի զօրութեամբ ու խօսքի հունարով: Անպաճուճանք, լեգենդ-առասպելներ յիշեցնող իր պատումներով նա կենդանացնում է կորուսեալ մի աշխարհ` իր մարդկանցով,...

  «Հաշուելի ամէն ինչ չի հաշուըւիր, իսկ հաշուելի ամէն ինչ կարելի չէ հաշուել» (Not everything that can be counted counts, and not everything that counts can be counted). Ալպերթ Այնշթայն Եթէ վերոյիշեալ նախադասութեան տէր Այնշթայնը այսօր ապրէր, հաւանաբար անգամ մը եւս պիտի կրկնէր իր այս իմաստուն խօսքերէն մէկը, մանաւանդ եթէ մօտէն քայլ պահած ըլլար արցախեան հիմնահարցին: Այսպէս, վերջին քանի մը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Մուսա Լերան Հայրենակցական Միութեան Երիտասարդական Թեւը 10 Տարեկան Է Մուսալեռցի Գաբրիէլ Փանոսեանը կը յիշէ, թէ ինչպէ՛ս 10 տարի առաջ Երեւանի մէջ Սուրբ Սարգիսը տօնեցին մօտ 50 մուսալեռցի երիտասարդներու մասնակցութեամբ: Ասիկա պատահական չէ, քանի որ ճիշդ այդ ժամանակ ալ սկիզբը դրուեցաւ Մուսա Լեռ հայրենակցական միութեան երիտասարդական թեւ ստեղծելու նախաձեռնութեան: Իսկ ահա անկէ 3 ամիս անց պաշտօնապէս հիմնադրուեցաւ երիտասարդական...

Գրական Եւ Ստեղծագործական Աշխատանքներ - Օսմանեան Առաջին Սահմանադրութիւնը Եւ Հայրիկի Տեղեկագիրը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Խրիմեան Հայրիկ, Գուզկունճուքի Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ շրջափակին մէջ գտնուող եւ իրեն յատկացուած խուցին մէջ առանձնացած, նուիրուեցաւ գրական եւ ստեղծագործական աշխատանքներու: Հայրիկ «Հրաւիրակ Արարատեան»-ի չորս «նուագ»-ներուն վրայ աւելցուց «նուագ հինգերորդ»-ը, ուր ան կը ներկայացնէր Տարօնի աշխարհը եւ Մամիկոնեան նախարարական տունը: «Հրաւիրակ Արարատեան»-ի այս երկրորդ տպագրութիւնը` 1876-ին, Եղիա...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահները Փաշինեան-Ալիեւ հանդիպումին ընդառաջ հրապարակեցին յայտարարութիւն մը` կողմերուն վերյիշեցնելով Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի լուծման բանակցային հոլովոյթի բաղադրիչները: Երկարաշունչ ու մանրամասն յայտարարութեան մէջ վերյիշեցումներու շարքէն կը բացակայէին Ս. Փեթերսպուրկի եւ Վիեննայի համաձայնութիւնները: Ատիկա մոռացումի կամ բացթողումի հետեւանք չէր, այլ` Հայաստանի վարչապետին ու Ազրպէյճանի նախագահին Մինսքի խմբակի ձեւաչափէն դուրս հանդիպումի ընթացքին շփման գիծին վրայ լարուածութիւնը մեղմացնելու շուրջ գոյացուցած...

 Համազգայինի Համասփիւռքեան Առաջին Երաժշտական Դպրոցը 35-ամեայ Կեցութեան Մը Վկայութիւնը ՄԵԼՔՈՆ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ  Ա. Մուտք Եւ Ծննդոց «Երաժշտական կրթութիւն» եւ «երաժշտական դպրոց» հասկացողութիւնները նոր երեւոյթներ են սփիւռքահայ կրթական համակարգէն ներս. անոր հեռաւոր եւ մասնակի նախընթացը կը հանդիսանայ Գրիգոր Սինանեանի երաժշտական անձնական դպրոցը, Պոլսոյ մէջ, իբրեւ իր տեսակի առաջինը ամբողջ Միջին Արեւելքի մէջ: Սինանեաններու ընտանեկան նուագախումբը Դժբախտաբար երկար ժամանակ Սինանեանի դպրոցը չունեցաւ իր...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Նորութիւն: Վերջերս հայրենիքի եւ սփիւռքի տարածքներուն վրայ, հայ մարդոց բերնին մէջ նոր «առաջարկ» մը բերնի ծամոն դառնալով, անժամանակ ալիք մը ստեղծած է` փոթորկելով ազգային մեր մտածողութիւնը: Պատճառ. որովհետեւ Երեւանէն մեր հանրապետութեան ազգային օրհներգը փոխելու առաջարկ մը մէջտեղ նետուած էր: Չես գիտեր` ինչո՞ւ: Կարծես ֆութպոլի գնդակ մը ըլլար, որ դիտմամբ նետուած ըլլար աշխարհի հայ մարդոց մտքերու դաշտին մէջ, որպէսզի...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Մեր երկու բարբառներն ու կէսերր իրարմէ զանազանող իրողութիւններէն մէկն ալ, մտածա՞ծ էիք այս մասին, բառարանագրութիւնն է: Արեւելահայ բառարանը կը բնորոշուի ամէն բանէ առաջ իր արտակարգ ծաւալով. վերջին կէս դարուն լոյս տեսած բառարանները կը հաշուեն մօտաւորապէս 150.000 բառայօդուած, մինչ արեւմտահայ բառարանը, լաւագոյն պարագային, ունի 30.000 բառ, որուն  երեք քառորդը, մի՛ զարմանաք,  կը մնայ անգործածելի: Այնպէս ու այն սահմաններուն մէջ, ...

Կ. Գ. Հայոց պատմութեան նուաճումները այժմէական կը մնան այնքան ատեն, որ անոնք հաւատքով կը փոխանցուին իրերայաջորդ սերունդներու, որոնք իրենց կարգին գիտեն ապրիլ, յիշատակել եւ տօնախմբել` ըստ արժանւոյն: Երեքշաբթի, 26 փետրուար 2019-ին, Սրբոց Հռիփսիմեանց բարձրագոյն վարժարանի միջնակարգի եւ երկրորդական դասարաններու աշակերտները, ընկալեալ սովորութեան համաձայն, առաւօտեան ներկայ գտնուեցան Ս. պատարագին եւ հաղորդուեցան Վարդանանց խորհուրդով, օրուան պատարագիչը` Սեպուհ վրդ. Կարապետեանը իր քարոզին մէջ...

Յաջորդաբար երկրորդ տարին ըլլալով, Հայ կաթողիկէ Մեսրոպեան բարձրագոյն վարժարանին մէջ կայացաւ վաղամեռիկ ուսուցչուհի Շողիկ Հանտեան-Խաչերեանի յիշատակին նուիրուած ասմունքի համանուն մրցումը` մասնակցութեամբ նախակրթարանի աշակերտներուն: 6 մարտ 2019-ին «Յովհաննէս Պօղոսեան» սրահին մէջ կայացած մրցումին ներկայ էին ծնողներ եւ տիկին Շողիկին հարազատները: Մրցումը կայացաւ Ուսուցչաց տօնի հանդիսութիւններու ծիրին մէջ. հաշուի առնելով, որ տարին կը զուգադիպի «Ամենայն հայոց բանաստեղծ» Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան 150-ամեակին, նախակրթարանի...