Յօդուածներ

«Ապառաժ»-ի Հարցազրոյցը ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի Գրասենեակի Հաղորդակցութեան Պատասխանատու Յարութ Շիրինեանին Հետ Վարեց` ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 104-րդ տարելիցի առիթով «Ապառաժ»-ը զրուցել է ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ դատի գրասենեակի հաղորդակցութեան պատասխանատու Յարութ Շիրինեանի հետ: «ԱՊԱՌԱԺ».- Օրեր առաջ յիշատակեցինք Հայոց ցեղասպանութեան 104-րդ տարելիցը: Ինչպիսի՞ արդիւնքներ են գրանցուել վերջին տարիների ընթացքում Եւրոպայում Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման հարցում: ՅԱՐՈՒԹ ՇԻՐԻՆԵԱՆ.- Եւրոպայում Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման գործընթացի...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Շուշիի ազատագրութիւնը այն օրն էր, երբ ազգը իր լաւագոյն որդիներով իջաւ մարտի դաշտ` վերջնականօրէն քաշելու կարմիր գիծը մեր եւ մեր անցեալին միջեւ եւ աշխարհով մէկ ծանուցելու մեր ազգային լինելիութեան նոր դարաշրջանը: Շուշին ոչ միայն ռազմավարական անհրաժեշտութիւն էր արցախեան ազատամարտի ձեւաւորման մէջ, այլեւ ոգեկան հզօր մէկ ոստիւն մեր ժողովուրդին համար: Ան ոչ միայն մեր յաղթանակն էր ցեղասպան թշնամիին դէմ,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Շարունակելով «Ջանփոլատեան» թատրոնի շէնքին պատմականը,Երեւանի առաջին այս պետական գաւառական ուսումնարանին մէջ, Խաչատուր Աբովեան 1843-1848 իբրեւ տեսուչ եւ ուսուցիչ պաշտօնավարած է: Ուրեմն 1842-1903` Գաւառական ուսումնարան, ապա 1907-1923` Ջանփոլատեան-«Իլիւզիոն» թատրոն, ապա ժամանակ մը` մալարիա հիւանդութեան 100 մշտական եւ 300 այցելու հիւանդներու բուժարան, կրկին թատրոն, վերջապէս 1923-2005 «Սպայից տուն»` ակումբ: Կառավարական որոշումով 2005-ին քանդուած է, այժմու Վազգէն Սարգսեան փողոցի «Փիացցա կրանտէ»...

Յ. Պ. Հարազատի յեղափոխութեան մը սպասումով... Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամաւոր Կարինէ Թուխիկեանի` արեւմտահայերէնին տէր կանգնելու օրէնսդրական նախաձեռնութիւնը զիս կը մղէ մտածելու ընդհանրապէս հայերէնի պաշտպանութեան մասին: Կարինէ Թուխիկեան գիտէ, որ լեզուն կը պաշտպանուի, պետութիւններ կը պաշտպանեն իրենց ազգային լեզուն, ունին կաճառներ, կը հրատարակեն լեզուի ուսուցման համար պատշաճ դասագիրքեր, կը պատրաստեն ուսուցիչներ: Ինք, օրինակելի յանդգնութեամբ, կ՛ըսէ, որ Հայաստանի պետութիւնը տէր պէտք է...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Ի՜նչ փոյթ կեանքը մեռնող, Երբոր երազը կ՛ապրի, Երբոր երազը անմահ է» ԴԱՆԻԷԼ ՎԱՐՈՒԺԱՆ Կեանքի փիլիսոփայութիւնն ու աստուածային նախախնամութիւնը երբեմն մեզ կը դնեն կատարուած իրողութեան եւ անհասկնալի երեւոյթներու դիմաց: Երբ մարդիկ երազներ կը հիւսեն ու ապագայատեսիլ ծրագիրներ կը մշակեն, դոյզն իսկ նկատի չեն ունենար, որ կեանքէն անակնկալ բաժանումով անոնք թերաւարտ պիտի մնան: Իբրեւ մարդ էակ` հարցադրումներ կը ներխուժեն մտահորիզոնիդ...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Եղիշէ Չարենցի բնորոշած «Հանճարեղ լոռեցին» իր ծննդեան 150-ամեակին առիթով ներկայ էր Ժընեւի միջազգային տօնավաճառներու «Փալեքսփօ» համալիրէն ներս, գիրքի հերթական փառատօնին, «Սալոն տիւ լիվր», որ  այս տարի կայացաւ 1-5 մայիս 2019-ին: Կարգ մը երկիրներ ներկայացնող տաղաւարներու մէջ, գիրքերու ցուցադրութեան զուգահեռ, տեղի կ՛ունենան գրական, քաղաքական, ընկերային եւ այլ բնագաւառներու կլոր սեղաններ, ասուլիսներ ու նոր հրատարակուած գիրքերու ներկայացումներ: Բացման առաջին օրը,...

ԱԼԻՍ ԻՓՐԱՃԵԱՆ Ծառայասէր ու կենսունակ, Կեանքի նպատակդ յստակ. Հեզ ու խոնարհ, համբերատար, Եղար մարդոց իտէալ տիպար: Դէմքդ ժպտուն, հոգիդ ազնիւ, Ու բարի գործերդ անթիւ, Որքան գովեմ քեզ իմ անգին, Քիչ են խօսքերը քո մասին: Հայրենիքի հանդէպ սէրդ անհուն, Միշտ վառ պահող ես հայոց լեզուն Եւ երբ հարց տան ինծի արդեօք ո՞վ է ան, Հաստատ կ՛ըսեմ` զարմիկս է աննման:  

Կրետէ (Յունաստան) հովուապետական այցի երկրորդ օրը` մայիս 5-ին, Գարեգին Բ. ծայրագոյն պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը սուրբ եւ անմահ պատարագ մատուցեց Հերակլիոնի Սուրբ Յովհաննու Կարապետ հայկական եկեղեցւոյ մէջ: Հայ համայնքը Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը դիմաւորեց եկեղեցւոյ առջեւ` աւանդական աղ ու հացով եւ «Հրաշափառի» երգեցողութեամբ: Եկեղեցւոյ մէջ կատարուեցաւ աղօթք, որուն աւարտին նորին սրբութիւնը իր օրհնութիւնը բաշխեց ներկայ հաւատաւոր ժողովուրդին: Յաջորդած պատրաստութենէն ետք...

23-30 ապրիլ 2019-ին Հայկազեան համալսարանի նախագահ վերապատուելի դոկտ. Փոլ Հայտոսթեան գործուղում-ճամբորդութիւն մը ունեցաւ դէպի Արժանթին,  որուն նպատակն էր Հայկազեան համալսարանի եւ Հարաւային Ամերիկայի կարգ մը համալսարաններու եւ  ուսումնասիրական կեդրոններու միջեւ համագործակցութեան եզրեր գտնել, ինչպէս նաեւ յարաբերական կապերու ստեղծումը` Պուէնոս Այրեսի եւ Ռոսարիոյի հայկական եւ լիբանանեան համայնքներու ծանօթութիւն: Վերապատուելի Հայտոսթեան «Միջին Արեւելքի քրիստոնէութեան դերը տարածաշրջանի զարգացման եւ կայունութեան մէջ» նիւթով ակադեմական...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Դարմանատուն Փակրաթիի մէջ, 1923-1924 «Հայ գաղթականները Յունաստանի մէջ. 1922-1940» պատմական-վաւերագրական լուսանկարներու ցուցադրութիւնը, Նէա Զմիռնիի ելեկտրոնային թանգարանի սրահին մէջ, յունահայ գաղութի պատմութեան մէջ արժանահաւատօրէն փաստագրական անցագիր մը եւս կ՛աւելցնէ համայնքային մեր պատմութեան ժամանակագրական կարգի, պատմական հանգրուանային հոլովոյթի, այլեւ անուն ու ազգանուն ունեցող հայերու, եղելութիւններու եւ առօրեայ բնոյթ կրող իրողութիւններու բազմանպատակային գոյութեան ու ապրելակերպին շուրջ: Ցեղասպանութիւնը եւ անոր հետագայ գաղթականական...

Մեր լաւագոյն զաւակներուն արիւնով, զոհաբերութեամբ ու նուիրումով ստեղծուած Արցախի անկախ պետականութեան հանդէպ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը չի կրնար ընդունիլ, հանդուրժել զիջումի նուազագոյն իսկ տրամադրութիւն: Դաշնակցութիւնը իր ազգային էութեան դաւաճանած կ՛ըլլայ, եթէ չմերժէ պարտուողական ու զիջողական տրամադրութիւնները, ինչ ձեւով ու ինչ մակարդակով ալ արտայայտուին անոնք: Իշխանական օղակներէ դուրս եկած Արցախի ինքնորոշման իրաւունքի պաշտպանութեան հանդէպ վճռակամութեան պակասն իսկ, եթէ եւ երբ նման դիրքորոշում...

«Մեր պապեր, Շուշին ազատագրուա՛ծ է, հանգստացէ՛ք» ԴՈՒՇՄԱՆ ՎԱՐԴԱՆ Ազգային ազատագրական պայքարի նորօրեայ ժամանակաշրջանի բախտորոշ իրադարձութիւններէն է Շուշիի ազատագրումը, որ նոր իմաստ ներարկեց հայութեան պատմական Դատին ու վերընձիւղեց անկաշկանդ եւ անկախ ապրելու արցախահայութեան ազատաբաղձութիւնը: Ազատագրուած Շուշին բացաւ կեանքի ճանապարհը դէպի մայր Հայաստան եւ միաժամանակ ռազմական մեր յաջողութիւններու սկիզբը դարձաւ: Շուշիով ապահովուեցաւ Արցախի Հանրապետութեան կայացումն ու համալրումը: Ռազմավարական տեսանկիւնէ դիտուած` Շուշիի մօտ...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Շուրջ երկու տարիէ գրասեղանիս վրայ է տարիներու գործակիցիս եւ ընկերոջս` Սարգիս Կիրակոսեանի «Կարծես երազ մը ըլլար»* հատորը: Տարիներ առաջ, երբ «Բագին»-ի խմբագրութեան մէջ նոյն երդիքին տակ կ՛աշխատէինք, դիւրին էր մեր տպաւորութիւնները, հարցումները կամ մտահոգութիւնները իրարու փոխանցել` իւրաքանչիւրիս այս կամ այն բանաստեղծութեան, յօդուածին կամ գրութեան գծով: Հիմա որ ան ֆիզիքապէս չկայ, այդ զրոյցները մտային մակարդակի վրայ, ենթադրական ձեւ կ՛առնեն...

«Օսմանեան կայսրութեան մէջ Հայոց ցեղասպանութիւն. վերապրողներու վկայութիւնները» խորագիրով եռահատոր գիրքը, որ նաեւ արխիւային փաստաթուղթեր կը բովանդակէ, մէկ հատորի մը մէջ ամփոփուելով` թարգմանուած է թրքերէնի եւ հրատարակուած` Թուրքիոյ մէջ: 1500 տպաքանակով գիրքը թարգմանուած է Տիրան Լօքմակէօզեանի կողմէ: Հրատարակիչ եւ մարդկային իրաւունքներու պաշտպան Ռակըպ Զարաքօլու, որ Հայաստան կը գտնուի, Հայաստանի պետական արխիւի տնօրէն Ամատունի Վիրապեանի եւ «Վան» հասարակական կազմակերպութեան նախագահ Ռուբէն Կալչեանի...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Առուն խայտալով կը վազէ ահա, Ծառ ու ծաղկանց միջով ցնծագին. Դալարագեղ հանդերը վկայ` Գարուն է պատած հայոց աշխարհին: Ծաղկունքի միջով կը քալենք ահա, Ծով աչքերուդ մէջ բոց մը կաթոգին. Արեւի շողը հուր դէմքիդ վրայ, Հոգիս կը գերէ խանդով անմեկին: Եւ ես կ՛երազեմ այն օրը ահա, Երբ երկու սրտեր ջերմագին` Երկինք թեւածող զանգերը վկայ, Թռչինք դէպ՛արեւը մեր ճակատագրին: Ապրիլ...

Սիրանուշ Տէկիրմէնճեան-Գօզանլեան ծնած էր Հայաշէն, բազմանդամ ընտանիքի մը մէջ: Ամուսնացած էր Սարգիս Գօզանլեանին հետ` կազմելով համեստ, տիպար եւ ազգասէր ընտանիք մը: Անոնք բախտաւորուած էին երկու զաւակներով` Գրիգոր եւ Յասմիկ: Սիրանին ամուսինը կլանուած էր իր պայուսակագործի աշխատանքով` լծակից եւ աշխատակից ունենալով իր կինը: Վերջինը իր ամբողջ հոգին եւ կեանքը դրած էր, որպէսզի լաւապէս դաստիարակէ իր զաւակները: Ան քայլ առ քայլ կը...

ՍՕՍԻ ՍԻՄԻԿԵԱՆ-ՊԱՅԱԹԵԱՆ Համազգայինի Քուէյթի կազմին կազմակերպութեամբ, 3 մայիս 2019-ին երեկոյեան ժամը 7:30-ին Քուէյթի «Քէյֆան» հանդիսասրահին մէջ տեղի ունեցաւ աշուղական երեկոյ մը` հովանաւորութեամբ Քուէյթի եւ շրջակայից թեմի առաջնորդ Մասիս արք. Զօպույեանի, Քուէյթի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպան Սարմէն Բաղդասարեանի, հիւպատոս Վարդգէս Աւետիսեանի եւ աւելի քան 400 ներկաներու: Բացման խօսքով  հանդէս եկաւ Քուէյթի Համազգայինի ատենապետ Տիգրան Պայաթեանը, որ ողջունելով ներկաները, պատմական հակիրճ ակնարկ...

Հետեւելով նախորդ տարիներու աւանդութեան` այս տարի եւս ՔԱՀԼ-ի Տիկնանց օժանդակ յանձնախումբը կազմակերպեց Մայրերու օրուան նուիրուած ձեռնարկը, որ տեղի ունեցաւ ուրբաթ, 3 մայիս 2019-ին, առաւօտեան ժամը 11:00-ին «Պուսթան» պանդոկի «Քրիսթըլ կարտըն»-ին մէջ, Պէյթ Մերի, նախագահութեամբ Միլվա Սանոսեանի: Ձեռնարկին բացումը կատարուեցաւ Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգներուն յոտնկայս ունկնդրութեամբ: Բացման խօսքը կատարեց ՔԱՀԼ-ի տիկնանցի անդամուհիներէն Շաքէ Գարայեանը: Ան բարի գալուստ մաղթելով ներկաներուն ու անդրադառնալով...

Ուրբաթ, 3 մայիս 2019-ին, առաւօտեան ժամը 9:30-ին Ռաուտայի Մխիթարեան վարժարանին մէջ տեղի ունեցաւ բացօթեայ դասարանի բացումը: Հանդիսութեան հիւրերն էին կենսոլորտի նախարարութեան ընդհանուր տնօրէն դոկտ. Պերճ Հաճեանը եւ երկրաչափ ու բնապահպանութեան ճարտարագէտ փրոֆ. Արամ Երէցեանը: Լիբանանի, Հայաստանի եւ Մխիթարեան միաբանութեան քայլերգներու ունկնդրութենէն ետք, վարժարանի տնօրէն Ռիթա Պոյաճեան բարի գալուստ մաղթեց ներկաներուն եւ ըսաւ, որ բացօթեայ դասարաններու գաղափարը բաւական տարածուած էր հիւսիսային...

ՀՅԴ Բիւրոյի նախագահ Արմէն Ռուստամեանի ելոյթը` «Հայաստան-Արցախ ռազմավարական դաշինք» ֆորումին: ՀՀ եւ ԱՀ միջեւ համապարփակ համագործակցութեան եւ փոխյարաբերութիւնների կարգաւորման համար իրաւապայմանագրային հիմքեր ապահովելը հրամայական անհրաժեշտութիւն է: Այս նպատակադրումը լիովին համահունչ է միջազգային իրաւունքի հիմնարար սկզբունքներին եւ բխում է արցախեան հակամարտութեան կարգաւորման ներկայիս գործընթացով պայմանաւորուած մարտահրաւէրներից եւ խնդիրներից: Ակնյայտ է, որ մարդու տարրական իրաւունքները չեն կարող շարունակաբար ոտնահարուել կամ անտեսուել, իսկ...