Յօդուածներ

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» Օրաթերթի Գլխաւոր Խմբագիր Արտաքին ճակատում.- -44-օրեայ պատերազմի ողջ ընթացքում բազմաթիւ էին Հայաստանի եւ Արցախի քաղաքացիների բողոք-պահանջի այն ցոյցերը, որոնք կատարւում էին ՄԱԿ-ի, Եւրոմիութեան, ԱՄՆ-ի, Անգլիայի եւ այլ երկրների դեսպանատների առջեւ: Հայ ցուցարարները պահանջում էին այդ ներկայացուցչութիւններից, որպէսզի վերջիններս ինչ-որ կերպ սաստեն կամ նուազագոյնը բողոքարկեն ու դատապարտեն ազրպէյճան-թուրքական պատերազմական տարատեսակ ոճիրները՝ յատկապէս խաղաղ բնակչութեան նկատմամբ: Վերոգրեալ դեսպան-ներկայացուցիչները ինչպէս...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Անպայման, առանց նիկոլի Հայաստան, որովհետեւ մինչեւ 2018  համայն հայութեան ուշադրութեան կիզակէտը, արժանապատուութիւնը, երիտասարդութեան երազը եւ շատ շատերու կեանքի իմաստը հանդիսացող այն Հայաստանը այսօր իրողապէս, անճանաչելի դարձած է իր վարքով ու բարքով, անհայրենիք իշխանութիւններով եւ մանաւանդ հողատու նիկոլներու պատճառած դաւադրական պատերազմի բերումով կրած ահաւոր հետեւանքներով: Այդ իսկ պատճառով` անպայմա՛ն առանց նիկոլի Հայաստան, որովհետեւ տուեալ ապազգային մտածողութիւնը, սորոսականութիւնը եւ թրքաբարոյ...

Պատերազմից յետոյ առաջին անգամ եմ Արցախ այցելել, որպէսզի տեղում ծանօթանանամ իրավիճակին, զօրակցութիւնս յայտնեմ Հօմ-ի Արցախի միաւորին, արցախցիներին, նաեւ իրականացուող մի շարք ծրագրերի հետ կապուած հարցեր քննարկեմ: Այս մասին  «Ապառաժ»-ի հետ զրոյցում նշել է ՀՕՄ-ի Կենտրոնական վարչութեան անդամ Համեստ Սասունեանը: «ժողովրդիս հետ, ժողովրդիս համար»: Այս կարգախօսին հաւատարիմ Հայ օգնութեան միութիւնը, ինչպէս պատերազմի օրերին, այնպէս էլ հիմա թիկունք է կանգնում արցախցուն: Այդ...

«... Քանի մեր հողերը բռնագրաւուած են, Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը ունի իր պայքարը եւ Դաշնակցութեան զաւակները` իբրեւ հայ ժողովուրդի հարազատ զաւակներ, պիտի շարունակեն այդ պայքարը»: ԴՐՕ Դաշնակցութիւնը` իբրեւ ժողովրդածին կազմակերպութիւն, իր պատմական գործունէութեան ընթացքին ընկալած է ազգային գաղափարախօսութիւնը իր էութեամբ եւ հաւատարիմ մնալով այդ խորհուրդին` իր ամբողջական ներուժը ներդրած է ազգ-հայրենիքի կերտման առաքելութեան: Հայրենեաց բնօրրանի ազատագրման եւ հայ ազգաբնակչութեան ֆիզիքական պաշտպանութեան...

Քարիւղի եւ կազի հատուածները կը համարուէին Սուրիոյ կառավարութեան եկամուտներու հիմնական աղբիւրները` հակառակ  Մերձաւոր Արեւելքի այլ երկիրներու հետ համեմատած անոնց սահմանափակ պաշարներուն: «Պրիթիշ փեթրոլիում» ընկերութեան տուեալներուն համաձայն, 2008-ին Սուրիա իր քարիւղի պաշարներէն կ՛արտադրէր օրական մօտաւորապէս 406.000 տակառ, Սուրիոյ պատերազմին պատճառով 2011-ին այս քանակը նուազելով հասաւ` օրական 353.000 տակառի, իսկ 2018-ին` 24.000 տակառի: Սուրիոյ քարիւղի հանքերը կեդրոնացած են երկրի հիւսիսարեւելեան շրջանի մէջ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ-ն Գառնիի Եւ Երեւանի Մէջ Նշեց Փետրուարեան Ապստամբութեան 100-ամեակը Հայաստանի մէջ նոր հաստատուած պոլշեւիկեան իշխանութեան դէմ 1921-ի այս օրերուն ծագած Փետրուարեան ապստամբութեան բռնկման նշանաւոր օճախներէն մէկը Գառնին էր: Օրուան խորհուրդին առիթով այնտեղ ամփոփուած խմբապետներու շիրիմները այցելեցին բազմաթիւ դաշնակցականներ: Հոն տեղի ունեցած նախաձեռնութեան ընթացքին ՀՅԴ-ի անդամ, լեզուաբան, Երեւանի պետական համալսարանի ընդհանուր լեզուաբանութեան ամպիոնի վարիչ Վարդան Պետրոսեան ըսաւ, որ...

Հալիձորի Կոտորածը Եւ Մխիթար Սպարապետի Սպանութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գիւլիստանի Բերդը` Ազատագրական Պայքարի Յենակէտ Մելիք Եսայի Եւ Աբրահամ Իւզպաշի Արցախի սղնախներու կարգ մը ղեկավարներու եւ յատկապէս Աւան ու Թարխան իւզպաշիներու Ռուսական կայսրութեան տարածք տեղափոխուելէն եւ ցարական բանակի հայկական ջոկատներուն մէջ ծառայութեան մտնելէ ետք, սկսաւ Արցախէն հայերու գաղթը դէպի հիւսիսային Կովկաս: Այսպէս, 18 օգոստոս 1730-ին, 137 հայեր, Պետրոս եպիսկոպոսի, գնդապետ Գրիգորի, Ալավերդիի,...

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Հոգելոյս Մեղրիկ եպիսկոպոս Բարիքեանը 2014-ին տասը տարի բծախնդ-րօրէն կատարելէ ետք Թորոնթոյի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ հովուական ծառայութիւնը՝ Քանատայի հայոց թեմին առաջնորդ ընտրուեցաւ  թեմին երես-փոխանական ժողովին կողմէ: Ան իր շատ սիրած Ս. Աստուածածին եկեղեցին ու անոր հաւատացեալ ժողովուրդը  ձգելով՝  հաստատուեցաւ թեմին Մոնթրէալի առաջնորդարանին մէջ: Մոնթրէալ հաստատուելէն երկու ամիս ետք, ժամադրութեամբ, տիկնոջս՝ էլիզապէթին հետ շնորհաւորական այցելութեամբ հանդիպեցանք իրեն: Սրբազանը  մեզ...

ԺԱՆ ՀԱԼԼԱՃԵԱՆ Թէեւ ուղղակի չեմ առնչուած եկեղեցական ծիսական կամ վարչական աշխատանքներու, սակայն ճակատագիրի բերումով մտերմութիւն ստեղծուած էր հայր Մեղրիկին հետ, որուն հիմնական խթանը հանդիսացած էր իմ ընկերական որոշ շրջանակի բարեկամներուս հաւաքները, որոնք մօտէն կը գործակցէին իրեն հետ, եկեղեցական ձեռնարկներու եւ եկեղեցւոյ վարչական առօրեայ մթնոլորտներու պատճառներով: Շատեր մամուլին մէջ իրենց մահագրութիւններով եւ Դիմատետրով՝ ներկայացուցին կղերի եւ առաջնորդի անոր բարեմասնութիւնները, որոնք ամբողջական...

2020 թուականի աւարտին  Նիկոլ Փաշինեանը  յայտարարեց արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ անցկացնելու մասին, այս հարցով  նախաձեռնեց արհեստական քննարկումներ մարդ-կուսակցութիւնների հետ, զուգահեռաբար  ծաւալեց համապատասխան  քարոզչութիւն: Մօտաւորապէս  ամիսուկէս  անց նա, իբր թէ իր գլխաւորած ուժի հետ հարցը քննարկելուց յետոյ,  յայտարարեց, որ արտահերթ ընտրութիւններ տեղի չեն ունենայ: Միաժամանակ օդում կախուած մնաց այն վարկածը, թէ անհրաժեշտութեան պարագայում (այսպէս ասած` հասարակական պահանջի դէպքում) վերադարձ կը լինի նոյն...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ «Մարդիկ իրենց 20-ամեակի տարեդարձները ռեստորաններում են տօնում, մենք Եռաբլուրում ենք, բալե՜ս...: Մարդիկ իրենց 20- ամեայ տարեդարձները ռեստորաններում են տօնում, բալե՜ս, իսկ մենք` Եռաբլուրում, բալե՜ս, ա՜խ, բալե՜ս, ցաւդ տանեմ, բալե՜ս...»: Ողբացող մօր հեկեկանքին ձայնը ձիւնախառն մրրիկին հետ եկաւ ու ոսկորներս ծակեց... Նորօրեայ նահատակ, հայրենադարձ երիտասարդ Կարօ Յովակիմեանի քառասունքին առթիւ հաւաքուածներս մեր հայեացքները մեզմէ քանի մը գերեզման հեռու, ծնրադիր տղուն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուսիոյ եւ Թուրքիոյ պաշտպանութեան նախարարները 11 նոյեմբեր 2020 թուականին ստորագրեցին Արցախի մէջ զինադադարի հսկողութեան ռուս¬թրքական միացեալ կեդրոնի հաստատման վերաբերեալ յուշագիր մը: Կեդրոնը սկսաւ գործել 30 յունուար 2021-ին: Կեդրոնի բացման մասնակցեցան` Ազրպէյճանի պաշտպանութեան նախարար Զաքիր Հասանովը, Ռուսիոյ պաշտպանութեան փոխնախարար Ալեքսանտր Ֆոմինը եւ Թուրքիոյ պաշտպանութեան փոխնախարար Եունուս Էմրէ Քարաօսմանօղլուն: Ուշագրաւ էր, որ Պաքուն իր հարցին վերաբերող եւ «իր հողին» վրայ...

ՎԱՐԴԱՆ Ա. ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Իրավիճակ Հայկական սփիւռքը ունի ներքին զարգացումներ, որոնք սկիզբ ու թափ առած են մեծ գաղթէն ետք տարբեր երկիրներ հասած ու այդտեղ կազմաւորուած համայնքներու տեղական առանձնայատկութիւններու համաձայն: Կազմուած են արեւելեան համայնքներ, ուր լեզուն, մշակոյթը, աւանդութիւնները աւելի ամուր ու կայուն հիմերու վրայ դրուած են, եւ ուր տեղական միջավայրին հետ շփումն ու անոր մէջ ձուլումը աւելի դժուար եղած են, քան` արեւմտեան,...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Աւելի քան երեք ամիսէ ի վեր, տարակուսանքի ենթակայ է, թէ ինչո՞ւ կը յամենայ Նիկոլ Փաշինեանի իշխանութիւնը: Դեկտեմբեր 2018-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն Նիկոլ Փաշինեան փայլուն յաղթանակ արձանագրեց եւ տիրացաւ աննախընթաց բացարձակ մեծամասնութեան: Այդ մեծամասնութիւնը իրեն հնարաւորութիւն կու տար միանձնեայ որոշումներ կայացնել, շրջանցելով կարեւոր որոշումները, յատկապէս նշանակումները ընդդիմութեան հետ համադրելու սահմանադրական պահանջները: Նիկոլ Փաշինեան աներեր օգտուեցաւ այդ հնարաւորութենէն: Կառավարութեան կազմութենէն եւ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Թող Յաւե՛րժ Լինի Երթդ, Մայրենի՛ 2020թ. փետրուարի 21-ին ԵՊՀ Իջեւանի մասնաճիւղում կայացաւ Մայրենի լեզուի միջազգային օրուան նուիրուած միջոցառում, որը կազմակերպել էր հայոց լեզուի եւ գրականութեան ամպիոնը: *** Քանի մը լեզուներ պիտի դառնան միջազգային: Բազմաթիւ մայրենի լեզուներ պիտի անհետանան: Համաշխարհայնացում, գիտութեան եւ սպառողական ընկերութեան յառաջացուցած նոյնացում, զբօս-ժամանցի ընդհանրացում եւ միօրինականացում, համակարգչային հնարաւորութիւններ եւ ընկերային ցանցեր, հաղորդակցութիւններու համար գործածուող  լեզուի...

ԱՆՆԱ ԲԱԼԵԱՆ Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը Արցախում ներդրումներ է անում եւ ծրագրեր է իրականացնում հայկական երկրորդ հանրապետութեան հիմնադրման օրուանից: Դաշնակցութեան ծրագրերը կեանքի են կոչւում ոչ միայն անմիջականօրէն կուսակցութեան կամ անհատ դաշնակցականների, այլեւ ուղեկից կառոյցների միջոցով: «Երկիր»-ը անդրադառնալով Արցախը ոտքի կանգնեցնելու ՀՅԴ ծրագրերին, այս անգամ ներկայացնում է Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան ծրագրերին Արցախում: Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Արցախի...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ «Երեսիդ քրտինքովը ուտես քու հացդ, մինչեւ գետին դառնալդ, ուրկէ առնուեցար: Քանզի հող էիր դուն ու հողի պիտի դառնաս»: Ծննդոց 3:19 Աստուած ստեղծեց աշխարհը, նաեւ` մարդը: Աստուած իր ստեղծագործութիւնը պիտակեց բարի, ներառեալ` մարդը: Մարդը վրիպեցաւ իր բարի նկարագիրէն ու ինքնութենէն, եւ Աստուած մարդուն տուաւ իր դատավճիռը` թէ մարդը պիտի ունենայ երեք հանգրուաններ իր կեանքին ընթացքին: Ծննդոց գիրքին մէջ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Կասկած չկայ, որ կովկասեան եւ միջինարեւելեան տարածաշրջաններու անկայուն իրականութեան մէջ Հայաստանի դիւանագիտութեան վերապահուած է բացառապէս կենսական դերակատարութիւն: Յիշենք անգամ մը եւս, որ հայ անկախ պետականութեան արտաքին սպառնալիքները դիմագրաւելու համար մենք ունինք երկու լրացուցիչ առաջնագծեր` ՌԱԶՄԱԿԱՆՆ ու ԴԻՒԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆԸ, որոնք փոխսնուցիչ ուժականութիւններ են մեզի համար եւ պէտք է ապահովեն մէկզմէկու թիկունքը եւ միասնաբար երաշխաւորեն անկախ պետականութեան լինելիութիւնը: Այդ երկու առաջնագծերը...

Ա. Ա. Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Էնթընի Պլինքընի կողմէ Թուրքիան «այսպէս կոչուած դաշնակից» անուանուելէ ետք, նախագահ Ճօ Պայտընի ազգային ապահովութեան հարցերով խորհրդական Ճէյք Սալիվընի եւ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիպ Էրտողանի խորհրդական եւ բանբեր Իպրահիմ Քալընի միջեւ հեռաձայնային խօսակցութեան մասին երկու կողմերուն հրապարակած պաշտօնական հաղորդագրութիւններուն բովանդակութիւնները առաւել ապացուցեցին, որ Միացեալ Նահանգներ - Թուրքիա յարաբերութիւնները գէթ այս փուլին միայն գլխաւոր խորագիրներու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ինչպէս որ նոր արտադրուած ժապաւէն մը գովազդելու համար հսկայական գումարներ կը ծախսուին, նոյնպէս ալ քաղաքական դաշտի ամերիկեան նորագոյն բեմադրութիւնը ամէն օր կը գովաբանուի զանգուածային լրատուամիջոցներուն կողմէ: Թատրոնին խորագիրն է պաշտօնաւարտ նախագահ Տոնըլտ Թրամփի դատավարութիւնը (Բ. արար), իսկ թատերասրահն է ծերակոյտը: Բացում` 8 փետրուարին: Դեմոկրատները առաջին արարը աւարտեցին Թրամփի պաշտօնավարութեան վերջին օրերուն, իսկ Պայտընի պաշտօնավարութեան մեկնարկէն ետք սկսան Բ....