Յօդուածներ

Թմբիրի մէջ ենք: Այլ ձեւով կարելի չէ բացատրել ներկայ իրավիճակը` ընդհանրապէս կովկասեան բարձրաւանդակին մէջ, հայորդիին աչքով դիտուած: Կը դժուարանանք թմբիրի փոխարէն գործածել մահաքուն բառը: Սակայն եթէ չկարենանք սթափիլ եւ առանց ակնթարթ մ’իսկ կորսնցնելու գործի լծուիլ, հետեւանքը պիտի ըլլայ մատնուիլ անյոյս վիճակի: Միայն կովկասեան բարձրաւանդակին մէջ չէ, որ ռազմաքաղաքական անցուդարձերը հերթական դրութեամբ նոր իրավիճակներ կը ստեղծեն, որովհետեւ Աֆղանիստանէն Արեւմուտքի դաշնակիցներուն հապճեպ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 1964-ի ամրան` յուլիսին կը պատահի Հայկազեանի հրթիռային ակումբի աշխատանքներուն առաջին ու միակ մարդկային լուրջ արկածը: Հրթիռներու ակումբին նախագահը` Հրայր Սահակեան, քոլեճին հինգերորդ յարկի բնագիտութեան տարրալուծարանին մէջ աւելի ազդու, նոր վառելանիւթ մը կը պատրաստէր, որ կը պարունակէր կալիոմի աղ (potassium perchlorate KClO4), խիստ օքսիտացնող դիւրավառ քիմիական նիւթ մը: Հրթիռի վառելանիւթերը, նաեւ պայթուցիկներ եւ ռումբեր, որոնք մետաղէ գոց պատեանի մէջ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Բովանդակ հայութեան եւ Հայաստանի, ինչպէս նաեւ լիբանանահայ համայնքի ապրած ճակատագրորոշ այս փուլին, Մուսա լերան 106-ամեակի եւ Այնճարի հիմնադրութեան 82-ամեակի նշումը ժամանակակից խորիմաստ նոր պատգամներով եւ մտածումներով կը ներկայանայ մեզի: Մուսա լերան ժողովուրդին ցուցաբերած համաժողովրդային դիմադրութիւնը, կերտած հերոսապատումը եւ այնճարահայութեան լինելու ու արարելու կամքը, հայոց պատմութեան բոլոր փուլերուն եւ յատկապէս ներկայ ժամանակներուն կը պահեն իրենց պատմադրոշմ վեհ ու նշանակալից...

Հովանաւորութեամբ ՀՅԴ «Կարմիր լեռ» կոմիտէի դաստիարակչական յանձնախումբին, կազմակերպութեամբ Համազգայինի «Պարոյր Սեւակ» մասնաճիւղին եւ գործակցաբար «Այնճար արթ կելըրի»-ին, հինգշաբթի, 9 սեպտեմբեր 2021-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին «Սարգիս Զէյթլեան» ժողովրդային տան «Մովսէս Տէր Գալուստեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ մուսալեռցի նորոգ հանգուցեալ արուեստագէտներու` Յարութիւն վրդ. Պզտիկեանի, տոքթ. Արթօ Նիքոլեանի եւ Վրէժ Թասլաքեանի յիշատակին գեղանկարչական ցուցահանդէսը: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Նաթալի Տէր Ստեփանեան-Քենտիրճեանը, որ Համազգայինի...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Արցախեան վերջին պատերազմէն ետք անբացատրելի հոգեվիճակի մէջ յայտնուած է հայութիւնը սփիւռքի թէ հայրենիքի մէջ: Կորսնցնելով ճակատամարտը (ոչ պատերազմը), թշնամիին զիջելով լայն հողատարածքներ մեր պապենական հողերէն եւ տալով հազարաւոր նահատակներ ու վիրաւորներ (չմոռնանք մեր պատերազմական գերիները), հայութիւնը, մեղմ ըսած, կքած է: Միջին Արեւելքի մեր գաղութներն ալ կը գտնուին ճգնաժամային վիճակի մէջ: Ամէն մարդ փնտռտուքի մէջ է. ուրկէ՞ կարելի է...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ան, որ տեսակ մը ալշիմիով գիտէ իր սրտէն արտահանել` վշտակցութիւն, յարգանք, կարիք, համբերութիւն, զղջում, անակնկալ եւ ներողամտութիւն, զանոնք միասնաբար ձուլելու համար, կը ստեղծէ այն հիւլէն, զոր կը կոչենք սէր: ԺԸՊՐԱՆ ԽԱԼԻԼ ԺԸՊՐԱՆ (1883-1931) Լիբանանցի բանաստեղծ Ով որ ճանչցած է Լիբանանը, այսօր չի կրնար տագնապով եւ սրտի ցաւով չհետեւիլ Լիբանանի փլուզման: Լիբանանցին եւ Լիբանանը սիրողներն ու ճանչցողները անզօրութեան զգացումով...

ՐԱՖՖԻ ՉԻԼԻՆԿԻՐԵԱՆ Իբրեւ տուտուկահար` անպայման ուզեցի գրել Կիպրոսի մէջ արաբ երաժշտական կազմին հետ ունեցած երկշաբաթեայ փորձառութեանս մասին: Պատմական Տարիներէ ի վեր կը փնտռէի երաժշտական կազմակերպութիւն մը, որ ի մի կը բերէ հայ երաժիշտներ, որոնք կը նուագեն հայկական ժողովրդական երաժշտական նուագարաններ, միասին փորձեր կ՛ընեն եւ  իրենց երաժշտական ծրագիրով հանրային ելոյթներ կ՛ունենան: Սակայն բաւական երկար փնտռելէ ետք չգտայ Սփիւռքի մէջ նման ծրագիր...

Լիբանանի դէմ կիրարկուող ֆինանսական եւ տնտեսական պաշարումը կը շարունակուի մեծ հաշուով: Վառելանիւթէն դեղորայք, սննդեղէնէն մինչեւ հիւանդանոցային ծառայութիւններու խիստ սահմանափակում` քաղաքացիներու ստորացման շարքերը կը խտացնեն անորոշ ձգելով փակուղիէն դուրս գալու որեւէ հնարաւորութեան գոյացումի ճակատագիրը: Խաբուսիկ լաւատեսութեան լուրեր, կարճատեւ  հանգրուանային լուծումներու փորձեր որեւէ ձեւով լոյս չեն սփռեր իրավիճակի փոփոխութեան տանող ճանապարհներուն վրայ: Բնական է, որ զանգուածային ցասումը, յուսահատական մթնոլորտի տարածումը եւ մանաւանդ...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Լիբանանահայ գաղութի կազմաւորման օրերէն լիբանանահայ համայնքին մէջ բարեգործական առաքելութիւնը միշտ ալ եղած է առկայ: Գաղութի կարիքները հոգալու եւ ժողովուրդի առօրեայ հարցերուն ու տագնապներուն միշտ հետաքրքրութիւն ցուցաբերելու մտածողութիւնը եղած է տիրապետող, եւ այս մէկը իւրայատուկ նկարագիր տուած է մեր համայնքին: Շատ բան պիտի պակսէր լիբանանահայ գաղութի ընդհանուր գործընթացէն, եթէ երբեք այդ կառոյցները մեր հաւաքական կեանքէն ներս չկատարէին իրենց վստահուած...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Վրաստանի վարչապետ Իրաքլի Ղարիպաշվիլի 8 սեպտեմբերին Թիֆլիսի մէջ Նիկոլ Փաշինեանի հետ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտարարեց. «Թիֆլիս պատրաստ է Երեւանի եւ Պաքուի միջեւ միջնորդի դեր ստանձնելու, ներառեալ` գերիներու վերադարձի հարցին մէջ» եւ յիշեցուց 13 յունիսին Ազրպէյճանի մէջ պահուող 15 հայ գերիներու Վրաստանի ճամբով Հայաստան վերադառնալու մասին: Ղարիպաշվիլի օրին յայտարարած էր, որ հայ գերիները ազատ արձակուած են «իմ գործօն օժանդակութեամբ...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Երկրատուր պատուիրակը` Մարի Ռոզ Ապուսէֆեան, անյապաղ ու անվարան ներկայացնող ծովամոյն եղող նաւը, որ «Լերան վրայ էր»: Թայթենիքի նման, որ երբ կը սուզուէր, նուագախումբը կը նուագէր: Նինուէի նման, ուր առօրեայ ցնծութիւն էր, երբ յանկարծ ահադղիրդ անշարժացաւ, քարացաւ քաղաքը` իր «պարիսպներով», ասուններով եւ անասուններով: Մեր սրբազան երկիրը ցնծութեան մէջ չէ հարկաւ: Բայց տարօրինակ, ոչ բացայայտ լռութեան մը մէջ թաթախուած է...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայաստան 44-օրեայ կոչուած պատերազմէն դուրս եկաւ պարտութեամբ, որուն հետեւանքները կարծէք չեն մտահոգեր ո՛չ Հայաստանի վերնախաւը, որոշողները, ո՛չ ալ ժողովուրդը:Ընդհանրապէս կեանքի դժուարութիւնները ողջախոհութեամբ ճիշդ կը գնահատուին ժողովուրդներու կողմէ, կացութիւնները ըստ արժանւոյն կը դատուին, անոնք ըստ այնմ կը դիրքորոշուին եւ կը գործեն: Հայաստան երանութեան մէջ է, ինչպէս կ՛ըսեն` էյֆորիա... Ցարդ ոչ ոք ուզեց քննել պարտութիւնը եւ անոր բազմերես հետեւանքներէն բխող...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Էութենական.- Համավարակը փակեց սրահներուն դռները եւ արգիլեց դերակատար-հանդիսատեսի միջեւ անմիջական հաղորդակցութիւնը: Այդ կը թուէր մահացու հարուած ըլլալ: Թատրոնի մարդիկ, սակայն, մերժեցին յանձնուիլ եւ յանկարծ վրայ տուած մթութեան մէջ սկսան խարխափել` գտնելու համար գոյատեւման միջոցներ: Պարզ է, որ համավարակի պայմաններուն մէջ կարելի չէր նոյն ձեւով շարունակել: Բայց ինչպէ՞ս կարելի է փոխել ձեւը` առանց փոխելու էութիւնը: Այստեղ կը ծագին փիլիսոփայական...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Սուրիա Երկար Ընդմիջումէ Ետք Վերսկսան Երեւան-Հալէպ Թռիչքները Շաբաթ, 4 սեպտեմբեր 2021-ին, տասը տարուան դադրեցումէ ետք, արտերկրի թռիչքներու վերականգնումով բանիլ սկսաւ Հալէպի միջազգային օդակայանը, ուր վայրէջք կատարեց Երեւանէն ժամանած առաջին օդանաւը: Առաջին օդանաւով Երեւանէն Հալէպ 75 ժամանողներուն մէջ էին Հայաստանի մէջ Սուրիոյ դեսպան Մոհամետ Հաժ Իպրահիմը: Առաջին օդանաւի ճամբորդները դիմաւորուեցան օրհնութեամբ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Մասիս եպս. Զօպուեանի, ներկայ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աւելի քան մէկ ամիսէ ի վեր Աֆղանիստանի իրադարձութիւնները կը գրաւեն միջազգային լրատու միջոցներուն «առիւծի բաժինը», իսկ լուրերուն ընկերացող զիրար հակասող մեկնաբանութիւնները իսկապէս որ գլխու պտոյտ կը պատճառեն: Խորքին մէջ Աֆղանիստանը մամլոյ աղբիւրներու եւ միջազգային քաղաքական բեմին վրայ իր «պատուոյ տեղը» ունի... աւելի քան 40 տարիէ ի վեր (նկատի ունինք միայն նորագոյն պատմութիւնը), սկսեալ այն օրերէն, երբ խորհրդային բանակը...

Ա. Ա. Արցախեան երկրորդ պատերազմէն շուրջ չորս ամիս առաջ Անգարայի մէջ գումարուեցաւ Թուրքիոյ պետական բարձրագոյն խորհուրդին նիստը, որուն ընթացքին, ինչպէս յայտարարեց Ռեճեփ Էրտողան, քննարկուեցան Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման համար գործող հայկական լոպիինկին դէմ դնելու միջոցները եւ քայլերը: Ապա պայթեցաւ արցախեան երկրորդ պատերազմը, որ աւարտեցաւ հայկական կողմին պարտութեամբ: Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի նախագահներուն մասնակցութեամբ Պաքուի մէջ կայացած «յաղթանակի փառատօն»-ին ընթացքին արտասանած իր...

ՀԱՄՕ ՄՈՍԿՈՖԵԱՆ Թուրքիոյ ինքնակոչ «սուլթան» Էրտողանի ծրագիրներն ու անզուսպ տենչանքը` ընդլայնելու թրքական ազդեցութիւնը Կովկասի մէջ, պիտի յանգին ռազմավարական հաւասարակշռութեան խախտման` տարածաշրջանին մէջ: Անիկա պիտի առաջնորդէ աւելի մեծ խառնաշփոթի` մտահոգութիւն պատճառելով Ռուսիոյ եւ Իրանի: Անոնք ստիպուած պիտի ըլլան պատասխանելու թրքական ծաւալապաշտութեան եւ թուրք-ազերի ռազմական համագործակցութեան` երկկողմ դաշինքով, ռազմավարական համաձայնագրի ստորագրութեամբ, անցեալ 15 յունիս 2021-ին: Այսինքն թրքական դերին ընդլայնումը կու գայ ռազմականացնելու...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ  Արցախի Հանրապետութեան Արտաքին Գործոց Նախարարութեան Կեդրոնին Մէջ Տեղադրուած Է Երուանդ Հաճեանի Յուշատախտակը Սեպտեմբեր 3-ին Արցախի արտաքին գործոց նախարարութեան կեդրոնին մէջ տեղի ունեցած է  արցախեան երրորդ պատերազմին նահատակուած`  արտաքին գործոց նախարարութեան սփիւռքի բաժինի նախագահ Երուանդ Հաջեանի յիշատակը յաւերժացնող յուշատախտակի տեղադրման արարողութիւնը: Այս մասին յայտնած են արտաքին գործոց նախարարութենէն: Արտաքին  գործոց նախարար Դաւիթ Բաբայեան  նշած է, որ Արցախի մէջ Երուանդ...

Աղազար Լազարեանի Եւ Շահամիր Շահամիրեանի Նամակները` Արցախցիներու Լուսաւորութեան Եւ Արցախի Վերապահուած Դերակատարութեան Վերաբերեալ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ղարաբաղի Իպրահիմ Խալիլ խանի համաձայնութեամբ Գիւլիստանի մելիք Յովսէփ եւ Ջրաբերդի մելիք Հաթամ վերադարձած էին իրենց տիրոյթները: Խանը երդումով հաստատուած դաշինքներ կնքած էր մելիքներուն հետ: Մելիքներուն վերադարձով Արցախ քաղաքականօրէն մասամբ կայուն վիճակ ստացած էր: Իպրահիմ Խալիլ խան նաեւ Գանձասարի Յովհաննէս կաթողիկոսին հովանաւորութիւն շնորհած էր եւ լաւ...

ՀՈՒՐԻ ԱԶԷԶԵԱՆ Արամ Ա. կաթողիկոս` որպէս գրող, մտաւորական, հայ մշակոյթի նուիրեալ, մեծապէս նախանձախնդիր եղած է հայ մշակութային արժէքներուն, հայ գիրին ու դպրութեան հանդէպ, իսկ հրատարակչական մարզի յարաճուն զարգացման շօշափելի ապացոյցը` իր գահակալութեան քսանհինգ տարիներու ընթացքին կաթողիկոսութեան տպարանէն կամ կաթողիկոսութեան հովանաւորութեամբ լոյս տեսած հատորներու պատկառելի թիւը հանդիսացած է` հայերէն, արաբերէն եւ օտար լեզուներով, որոնք հոգեւորին, եկեղեցականին, աստուածաբանականին, պատմականին, մատենագրականին, գրականին, ուսումնասիրականին...