Յօդուածներ

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու եւ Իրանի միջեւ բանակցութիւններու երկրորդ հանգրուանը պիտի իրականանա՞յ, թէ՞ ոչ: Միացեալ Նահանգներ լաւատես տեղեկութիւններ փոխանցելէ ետք, կը դիմեն խանգարիչ արարքի մը (Իրանի ծովային պաշարման) եւ կը սկսին գործածել ծայրայեղօրէն սպառնալից խօսելաձեւ: Լաւատեսական տեղեկութիւնները եթէ արդիւնք են Իրանի կողմէ կատարուած զիջումներու, ինչո՞ւ յանկարծակի կը փոխուին դրական նախատեսութիւնները, եւ կը հեռանայ համաձայնութեան կարելիութիւնը: Երեւոյթները ցոյց կու տան, որ...

19 ապրիլին Հայոց ցեղասպանութեան յուշահամալիր այցելած Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթութեան նախարար Ժաննա Անդրէասեանի ներկայութեամբ, տեսախցիկներուն առջեւ, ամենայն վստահութեամբ ու համոզումով յայտարարեց, թէ` «60 տարի Ցեղասպանութեան յուշահամալիրը «ոչ մէկը» չի վերանորոգել»: Այս դէպքին արձագանգեց ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Լիլիթ Գալստեանը` մատնանշելով, որ վարչապետը կը ստէ, եւ յիշեցնելով, թէ յուշահամալիրը տարբեր առիթներով վերանորոգուած...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Կ՛ապրինք ոչ նախանձելի եւ մտահոգիչ պայմաններու մէջ: Լիբանանի ապահովական կացութիւնը տակաւին չէ կրցած գտնել կայունացման ուղին, եւ օրէ օր քաղաքացիին մտահոգութիւնները կը բազմանան: Բնականաբար այս կացութենէն անմասն չեն մնար նաեւ լիբանանահայ անհատը եւ կառոյցները: Սակայն այս ընդհանուր մռայլ ու մշուշապատ իրադարձութեանց մէջ երբեմն կան պահեր, որոնք իրենց ստեղծած մթնոլորտով եւ նախաձեռնութեան որակով հաւաքական կեանքին մէջ վերանորոգ խանդավառութիւն եւ...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Արցախի Պատուիրակութիւնը Հանդիպումներ Ունեցաւ Փարիզի Եւ Ալֆորվիլի Քաղաքապետարաններուն Մէջ Ապրիլ 13-ին Ֆրանսա գտնուող Արցախի պատուիրակութիւնը, Արցախի Հանրապետութեան Ազգային ժողովի նախագահ, հանրապետութեան նախագահի պաշտօնակատար Աշոտ Դանիէլեանի գլխաւորութեամբ, այցելեց Փարիզի քաղաքապետարան, ուր հանդիպում  ունեցաւ Փարիզի փոխքաղաքապետ, միջազգային համագործակցութեան գծով պատասխանատու Օտրէ Փուլվարի հետ: Դանիէլեան երախտագիտութիւն յայտնեց Փարիզի քաղաքապետարանին Արցախի ժողովուրդին նկատմամբ ցուցաբերուած հետեւողական ուշադրութեան եւ աջակցութեան համար` ընդգծելով, որ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Օսմանեան կայսրութեան տարածքին ապրող բոլոր հայերը բնաջնջելու առաջադրանքով, թուրքեր որոշեցին տարագրել նաեւ Քեսապի հայութիւնը: Մեծ եղեռնը Քեսապի հայութեան կողմէ բնորոշուած է իբրեւ մաճըրլըք (գաղթականութիւն): Դառնագոյն օրերու արհաւիրքը ճաշակած եւ անոր ահաւոր չարչարանքները իրենց մորթին վրայ զգացած քեսապցի մամիկներն ու պապիկները գաւառին եղեռնի տարեգրութեան վկաներն էին եւ վաւերական աղբիւրները: Այդ մամիկներն ու պապիկները այսօր չկան, շատոնց գացած եւ ափ...

ՌՈՒԲԷՆ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Հայ կեդրոնի ապագայ վայրը ցոյց տուող ցուցանակ մը, լուսանկարուած` 1978-ին (Հայ կեդրոնի արխիւէն): Յաճախ, երբ Երեւանի աշխատասենեակիս պատուհանէն կը նայիմ մայրաքաղաքի անդադար փոխուող դիմագիծին` նորակառոյց շէնքերուն ու վերամբարձ կռունկներուն, միտքս կը սլանայ դէպի Թորոնթոյի այն փողոցները, ուր ձեւաւորուեցաւ ինքնութիւնս: Հետաքրքրական է ու բաւական խօսուն, որ միտքս առաջին հերթին չեն գար այն մայթերը, ուր մեր ընտանեկան տունը կը գտնուէր,...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ 16-20 մարտ 2026-ին Թեսաղոնիկէի մէջ միջեկեղեցական ժողովի մը մասնակցեցայ: Վերջին օրը, պանդոկին մէջ նախաճաշի ընթացքին քովի սեղանէն ականջիս թրքերէն նախադասութիւններ հասան: Փորձեցի պաղարիւն մնալ, երբ մանաւանդ տարբեր ցամաքամասերէ եւ եկեղեցական ընտանիքներէ ժամանած քանի մը ժողովականներու սեղանակից էի: Անկարելի եղաւ: Հեռաձայնային խօսակցութիւն մը պատրուակելով` սենեակս գացի եւ սկսայ ինքզինքիս հարց տալ. «Բոլորս ալ Աստուծոյ ստեղծագործութիւնը չե՞նք: Տիրական գիծը...

ՍԵՐՈԲ ՍԱՀԱԿԵԱՆ Ովքե՞ր այս ժողովէն ի՞նչ դուրս եկաւ, թէ պիտի գայ` ես այնքանին տեղեակ չեմ: Որո՞նք էին մասնակիցները, որո՞նք էին ամպիոններու ախոյեանները, ես շատը` մօտէն չեմ գիտեր: Ինչպիսի՞ տրամադրուածութիւն կար, որքա՞նը աղմուկ էր, որքա՞նը ուսանելի, հազիւ կռահեմ: Այնուհետեւ ինծի համար փաստ է, որ` Եթէ կայ այս ներկայ մտամոլոր հայ իրականութեամբ մտահոգ մը, այդ ալ ՀՅԴ-ն է: Եթէ կայ ներկայ սփիւռքի...

Համայն հայութեան հոգեւոր կենտրոն աստուածակառոյց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից հայրապետական մեր օրհնութիւնն ենք յղում Սփիւռքի զօրաշարժի համաժողովի մասնակիցներիդ: Ողջունում ենք կարեւոր այս նախաձեռնութիւնը, որը կոչուած է քննարկելու մեր ազգի առջեւ ծառացած ծանր ու դժուարին հիմնախնդիրները, յստակեցնելու դրանց դիմագրաւման ուղիներն ու մեր համազգային առաջնահերթութիւնները, վերարժեւորելու Հայաստան-սփիւռք յարաբերութիւնները: Այսօր մեր ժողովուրդը կանգնած է արտաքին եւ ներքին մարտահրաւէրների առջեւ: Խորը մտահոգութիւն են առաջ...

ԱՐԱՄ Ա. ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ Հայրապետական օրհնութեամբ ու քրիստոնէական ջերմ սիրով կ’ողջունենք ներկայ համագումարին մասնակիցները: Կ’ապրինք տագնապալից ժամանակներու մէջ: Հայաստանի ու սփիւռքի եւ ընդհանրապէս մեր ժողովուրդի դիմագրաւած տագնապներուն ու մարտահրաւէրներուն իրատես ու համապարփակ քննարկումներու նուիրուած ներկայ նախաձեռնութիւնը կը նկատենք այժմէական ու հրամայական: Մեր խօսքը կ’ուզենք սկսիլ հարցադրումով մը, որ մեկնակէտն ու մղիչ ուժը հարկ է որ դառնայ համագումարի մօտեցումներուն...

ԹԱԼԹՈՍ Ապրիլ 24-ը տարեթիւ մը չէ միայն: Ան դատաստան մըն է` ուղղուած ոչ միայն անցեալին, այլ նաեւ` ներկային ու ապագային: 111 տարիներ ետք Հայոց ցեղասպանութիւնը կը մնայ չսպիացած վէրք մը` մարդկութեան սրտին վրայ, որովհետեւ անկէ եկած դասերը տակաւին ամբողջովին չեն իւրացուած: Ցեղասպանութեան կրկնութիւնը պայմանաւորուած չէ նոյնաձեւութեամբ, այլ նոյն սխալներու կրկնութեամբ` թուլութիւն, յանձնուողականութիւն եւ պատմաքաղաքական կարճատեսութիւն: Պատմութիւնը մեզի կը սորվեցնէ պարզ...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի հայաթափումէն հազիւ քանի մը տարիներ ետք, անգութ ու անհաւասար պատերազմ մը մղուեցաւ պաղեստինեան Կազա երկրամասին վրայ, պաղեստինեան երկու գլխաւոր զինուորական-քաղաքական կազմակերպութիւններու (Համաս եւ Ժիհատ Իսլամի) եւ Իսրայէլի միջեւ: Այս պատերազմը ամէն ինչով կը տարբերէր դասական պատերազմներէն: Մէկ կողմէն զինուորական ամէնէն արդիական միջոցներ ունեցող Իսրայէլը, իսկ միւս կողմէն` նկուղներուն մէջէն բուսնող, սահմանափակ միջոցներ ունեցող, պաղեստինեան փարթիզանական խմբակներուն...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Պերլինալի փառատօնը աչքառու դարձաւ երկու առումով: Մեր պարագային` նախ այն, որ ե՛ւ ոսկի ե՛ւ «արծաթ արջ»-երը ստացան թուրք բեմադրիչներ: Ապա համաշխարհային առումով,  դատական կազմի նախագահ ականաւոր բեմադրիչ Վիմ Վենտերսի` Կազայի ցեղասպանութիւնը անտեսելու կապակցութեամբ այն յայտարարութիւնը, թէ արուեստը քաղաքականութեան թունադեղն (antidote) է, հարկ է, որ հեռու մնայ քաղաքական խաղերէ, եւ թէ` արուեստի բնագաւառին մէջ  քաղաքականութիւնը պարզապէս «աղմուկ» է: Ելոյթը...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Որեւէ երկրի քաղաքացիութիւն ստանալու գործընթացը սահմանադրութեան վրայ հիմնուած յատուկ օրէնսդրութիւն եւ նախապայմաններ ունի: Քաղաքացիութիւն ձեռք բերելու իրաւունքը բոլորին համահաւասար իրաւունքն է, սակայն ենթական պարտաւոր է ամբողջացնելու ճշդուած պայմաններն ու պարտաւորութիւնները: Տարբեր քաղաքացիութիւններու ձեռք բերումը ոչ մէկ ժխտական բնոյթ ունի, ընդհակառակը, թէ՛ անձին եւ թէ՛ տուեալ երկրին համար իր օգտակարութիւնները եւ առաւելութիւնները ունի: Եթէ անձին համար կեանքի մէջ նոր...

ԱՐԱՄ ՉԱՓԱՐԵԱՆ Լիբանանը կը գտնուի զգայուն փուլի մը դէմ յանդիման: Իսրայէլի հետ բանակցութիւններ կրնան սկսիլ, մինչ երկիրը կ՛անցնի ճակատագրական եւ դժուար ժամանակէ մը: Եւ բնական է, որ հանրային կարծիքը բաժնուի համամիտներու եւ հակառակորդներու միջեւ` նկատի առնելով երկրին մէջ քաղաքական, պատմական եւ զգացական այլազան կողմերու գոյութիւնը: Սակայն հիմնական հարցումը կը մնայ այն, թէ` արդեօք այդ բանակցութիւնները կրնա՞ն յաջողիլ: Պատասխան` ներկայի տուեալներուն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ 2021 թուականի յունիսին կայացած խորհրդարանական ընտրութիւններէն ետք, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի Քաղաքացիական պայմանագիր (ՔՊ) կուսակցութիւնը տուաւ բազմաթիւ խոստումներ, որոնք պէտք էր իրականացուէին հինգ տարուան ընթացքին, որոնց կարգին` Արցախի եւ անոր ժողովուրդի իրաւունքներու պաշտպանութիւնը եւ այլն: Սակայն այդ խոստումները մնացին անկատար կամ ալ հակասեցին կառավարութեան հետագայ գործողութիւններուն: ՔՊ ղեկավարները, հակառակ անոր որ չունին անհրաժեշտ որակաւորում, բայց եւ այնպէս, իրենք զիրենք...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Կարելի չէր դիմանալ մրգաստանի ծառերուն թութերու բորբ հմայքին, որոնց հիւթը կ՛արիւնէր նոր շապիկս ամառնային, մինչդեռ անդին քաղաքամէջի կեդրոնին, նոյնիսկ կարգ մը մօտ թաղերուն, պատերազմը լուռ կը լափէր անորոշութեան, վախի, խուճապի եւ կորսուող երազներու միջեւ բանտուած տարիները մեր լաւագոյն: Թէ նախապէս, մանկութեան, մեզ հալածող շուներու հաջոցները անձկութիւն եւ կամ սարսափ կ՛առթէին, հիմա արդէն հեռարձակուած ռումբերու ահազանգող սուլոցը մահասարսուռ դողեր...

Նանի՛, արդէն քառասուն օ՞ր... Քառասուն օր է, որ ֆիզիքապէս մեզի հետ չես, առյաւէտ բաժնուած ես մեզմէ: Անակնկալ էր, նանի՜, շա՜տ գէշ անակնկալ: Բժշկական քննութիւններ ընելու համար գացիր հիւանդանոց եւ յաջորդ օրն իսկ մեր սրտերը արիւն լացին: Կորուստդ ծանր է, կարօտի ցաւը` շատ մեծ: Անթիւ յիշատակներ ունինք միասին, նանի՛: Մեր օրը կը սկսէր քու ղրկած «Բարի լոյս»-երովդ, բարի մաղթանքներովդ եւ աղօթքներովդ:...

20 մարտին ամբողջացաւ «Փթիթ» մանկապատանեկան հանդէսի հեղինակ եւ խմբագրապետ Վերժին Չերչեան-Աբրահամեանի մահուան տարելիցը: Ան, երկարատեւ եւ անողոք հիւանդութեան դէմ պայքարէ մը ետք, իր մահկանացուն կնքած էր` խոր սուգի մատնելով իր ամուսինը, թերթիս աշխատակից ու բարեկամ, գրականագէտ` Կարօ Աբրահամեանը, բարեկամներն ու մշակութային շրջանակները: Վերժին Աբրահամեան նուիրեալ մշակութային գործիչ մըն էր, որ սերտ կապ պահած էր հայ կրթական ու գրական կեանքին հետ:...

ՊԱՐՈՅՐ Յ. ԱՂՊԱՇԵԱՆ 1964-65 տարեշրջան, Երեւան-Հայաստան: Մեծ թիւով սփիւռքահայ ուսանողներ, տարբեր գաղութներէն, ժամանած են Երեւան, իւրաքանչիւրը` իր նախընտրած կամ նախասիրած մասնագիտութեամբ համալսարանական բարձրագոյն ուսում ստանալու: Երեւանի պետական համալսարանը իմ մեկնակէտս էր բանասիրական-հայագիտական ճիւղէն վկայուելու` իբրեւ հայոց լեզուի, հայ գրականութեան ու Հայոց պատմութեան եւ յարակից այլ նիւթերու մասնագէտ: Առաջին անգամ հոն հանդիպեցայ ու ծանօթացայ Օհան Պոտրումեանին, որ Հալէպ-Պէյրութէն ինքն ալ եկած...