Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այս հարցումն է, որ մեզ միշտ պիտի մղէ կրաւորականութեան չվերադառնալու, չբաւարարուելու ճանաչումներով, նպաստաւոր կարծիքներով, մեզի ուղղուած կարեկցանքի, զօրակցութեան կամ գնահատանքի արտայայտութիւններով: Մինչ այդ, անշուշտ, շահեկան է գիտնալ, թէ աշխարհը այս անգամ ինչպէ՛ս արձագանգեց: Միջազգային լրատու միջոցներ` թերթեր, կայքեր, պատկերասփիւռի եւ ձայնասփիւռի կայաններ աշխարահռչակ օսկարակիր դերասան, գործիչ Ճորճ Քլունիի`  միջազգային «Աւրորա» մրցանակաբաշխութեան մասնակցելու նպատակով Երեւան այցելութեան անդրադարձան` նշելով,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մարդը` Նախքան Արհեստագիտութիւնը Անշուշտ, որ այլեւս կարելի չէ պատկերացնել աշխարհը` զուրկ արհեստագիտական բարիքներէ, սակայն այս մարզի մասնագէտները այժմ կը պատկերացնեն տասնամեակ մը, կամ քսանամեակ մը ետք արհեստագիտական բարիքներով առաւելագոյնս օժտուած աշխարհ մը: Կենսական է, որ այս բոլորին մէջ հիմնական արժէքը կը մնայ ՄԱՐԴԸ իր հնարամտութեամբ` իբրեւ հիմնաքարը արհեստագիտական նորանոր նուաճումներու: Ն.  «5 Ճի» (5 G)-ով Օժտուած Աշխարհ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մայիս 28-ի Վերարժեւորումը Եւ Եռագոյնը` Ազգային Դրօշ Արցախեան շարժման իբրեւ հակազդեցութիւն Ազրպէյճանի մէջ հայերու դէմ բռնարարքները, հալածանքները եւ բռնագաղթերը կը շարունակուէին, եւ 1988-ի դեկտեմբերի սկիզբը արդէն շուրջ 100 հազար գաղթական հայեր հասած էին Հայաստան: Միւս կողմէ, խորհրդային բանակին հաստատած խիստ սեղմումներու պայմաններուն տակ Երեւանի մէջ ցոյցերը ընդհատուած եւ Էջմիածնի մէջ վերսկսած էին: Չորեքշաբթի, 7 դեկտեմբեր 1988-ի ժամը 11:41-ին ուժգին եւ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ազերի ղեկավարներուն ցեղապաշտ ծրագիրները օրըստօրէ կը բացայայտուէին, եւ Պաքուի վարիչները քսաներորդ դարու վերջին քառորդին սկսած էին գործադրութեան դնել մէկ տարբերակը Թուրքիոյ իրենց ազգակիցներուն այն ծրագիրին, որ գործադրուեցաւ առաջին աշխարհամարտի օրերուն: Ազերպէյճանի ղեկավարները կը հետեւէին հայերը գաղթի մղելու յստակ քաղաքականութեան մը եւ ցեղասպանութեան սպառնալիքով բացայայտօրէն հայերը կը մղէին հեռանալու ազրպէյճանական քաղաքներէն: Պաքուի մէջ առօրեայ հաւաքները բացայայտօրէն սարքուած էին սարսափի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄԽԷՐԵԱՆ Բրիտանական հեղինակաւոր «Ինտիփենտընթ» թերթը, ապրիլ 24-ի ընդառաջ, 28 մարտ 2016-ի թիւին մէջ  հրատարակեց Միջին Արեւելքի իր վաստակաւոր թղթակից, միջազգային մրցանակներու դափնեկիր Ռոպերթ Ֆիսքի շահեկան յօդուածը, որուն մէջ հեղինակը անդրադարձած է Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման խնդրին, Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարար Ճոն Քերիի` ժամանակակից  ցեղասպանութիւններու վերաբերեալ վերջերս ըրած յայտարարութեան առիթով: Ռոպերթ Ֆիսք առանց բառերը ծամծմելու կ՛ըսէ շատերուն ըսել չուզածը,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Այնթապ Կիլիկիոյ հին բնակավայրերէն է. կը գտնուի Եփրատի վտակ Սաճուրի ափին, այգիներով շրջապատուած երեք բլուրներու վրայ: Այնթապ, իր շրջակայ աւելի քան հարիւր գիւղերով հայկական հոծ բնակչութիւն ունեցած է: Հայերու կողքին, բնակչութիւնը բաղկացած էր թուրքերէ, մասամբ նաեւ քիւրտերէ եւ այլ փոքրամասնութիւններէ: Ի. դարու սկիզբի տուեալներով Այնթապ ունէր 50 հազար բնակիչ, որուն 20 հազարը հայեր էին: Այնթապցի հայերը գլխաւորաբար արհեստաւորներ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Լեռնային Ղարաբաղի քաջարի ժողովուրդը կը մնար պահանջատիրական պատնէշի վրայ, մինչ կը բազմանային ճնշումները` ժողովուրդին եւ ղեկավարութեան վրայ: Միաժամանակ, 1988 յունիս 24-էն սկսեալ միջադէպեր արձանագրուեցան Երեւանի հարաւը, հայերու եւ ազերիներու միջեւ: Նոյն օրերուն հազարաւոր ազերիներ խոյս տուին Հայաստանէն եւ Ազրպէյճան ու Լեռնային Ղարաբաղ փոխադրուեցան, փոխադարձաբար ալ հազարաւոր հայեր Ազրպէյճանէն հեռանալով Հայաստան փոխադրուեցան: Պաքուի հայերուն վրայ ճնշումները սաստկացան: Պաքուցի հայեր...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հետաքրքրական զուգադիպութեամբ մը ընթացիկ ամսուան մէջ «Նեշընըլ Ճէոկրաֆիք»-ը եւ Պի.Պի.Սի.-ն տարբեր յօդուածներով անդրադարձած են այժմ բռնագրաւեալ հայկական Անի քաղաքին: Պի.Պի.Սի.-ի կայքին մէջ 15 մարտ 2016-ին տպուած «Կայսրութիւնը, որ աշխարհը մոռցաւ» վերնագիրով յօդուածը (հեղինակ` Ժոզեֆ Ֆլահերթի) կը բովանդակէ բացառիկ գեղեցիկ նկարներ, որոնց ներքեւ հեղինակը ե՛ւ վաւերական բացատրութիւններ, ե՛ւ  իր անձնական տպաւորութիւնը կը յայտնէ: «Նեշընըլ Ճէոկրաֆիք»-ի մէջ հրատարակուած Փոլ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ «Ազդակ»-ի իննսունամեակին ընդառաջ եւ այս առիթով իրագործուելիք ձեռնարկներուն ու հանդիսութիւններուն շրջագիծին մէջ, անդրադարձ պիտի կատարուի թերթին անցած ուղիին եւ ժամանակի հոլովոյթին հետ իրագործուած նուաճումներուն` յատուկ կարեւորութեամբ արձանագրելով հայ կեանքին հետ առնչութիւն ունեցող իրադարձութիւնները, որոնք արձագանգ գտած են «Ազդակ»-ի մէջ: Նախապէս արդէն անդրադարձ կատարուած էր վրանաքաղաքներու օրերէն մինչեւ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին աւարտը հասնող ժամանակաշրջանին: Ուստի, ասկէ ետք լուսարձակի տակ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հալէպ.  Անցեալ... Երազ...  Մղձաւանջ... Սուրիական տագնապի առաջին իսկ օրերէն  շրջանային եւ միջազգային լուսարձակները շեշտուած կերպով կեդրոնացան Հալէպի (նահանգ եւ քաղաք) վրայ, եւ այդպէս ալ մնացին: Մեկնաբաններ, լրագրողներ, պատմաբաններ, նոյնիսկ բանաստեղծներ հրապարակեցին յօդուածներ, գիրքեր, տարաբնոյթ դիտանկիւններով` քաղաքական, առեւտրական, մարդասիրական, կրօնական, հնագիտական, յուշագրական եւ այլն: Բոլորին հասարակաց գիծը ցաւն էր: Յառաջիկայ ամիս Բրիտանիոյ մէջ պիտի հրատարակուի գրող, պատմաբան դոկտ....

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 5 մարտ 2016-ին «Ազդակ» ամբողջացնելով իր 89-ամեայ առաքելութեան ուղին, հաստատակամ քայլերով թեւակոխեց 90-ամեակը: Ինը տասնամեակ` ի սպաս հայութեան, Լիբանանին, Հայ դատին հայ գիրին, մշակոյթին ու դպրութեան: «Ազդակ» լիբանանահայ կեանքին պատմութեան հարազատ տարեգրութիւնը եղաւ: Պէյրութի եւ շրջակայքին մէջ վրանաքաղաքներու կազմութեան, այնուհետեւ  հայաբնակ թաղերու կազմաւորման, եկեղեցիներու, դպրոցներու, ակումբներու եւ բարեսիրական կեդրոններու կառուցման ամբողջական եւ վաւերական սկզբնաղբիւրի արժէք ներկայացնող պատմութիւնը արձանագրուած է...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Դարեր շարունակ հայերը գաղթած են իրենց հայրենիքէն` ապաստան գտնելով աշխարհի զանազան երկիրներու մէջ: Ոմանք հաստատուած են մօտակայ երկիրներ, ոմանք առաւել լաւ կենսապայմաններ փնտռելու նպատակով, կտրած եւ անցած են նոյնիսկ ծովեր ու ովկիանոսներ: Եւ հակառակ հայրենիքէն հեռու գտնուելու հանգամանքին` անոնք բնաւ մոռացութեան չեն մատնած իրենց հայ ըլլալու ծագումը եւ իբրեւ  ատոր վառ վկայութիւն` կրցած են որոշ տարածքներ վերանուանել...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԵՐԵԱՆ Գահիրէի մէջ հայկական դեսպանատունը յայտնուած է քաղաքի ամէնէն հետաքրքրական 17 վայրերու ցանկին վրայ: «Արմենփրես»-ը կը տեղեկացնէ, որ «Այտենթիթի-Մակ» կայքէջը պատրաստած է Գահիրէի հեքիաթային 17 վայրերու ցուցակը: Կայքը կը գրէ, թէ այն կառոյցը, ուր տեղակայուած է դեսպանատունը, կարծես դուրս եկած է «Անտառի քնացած իշխանուհիին» կամ «Հենցըլ եւ Կրեթըլ»-ի հեքիաթէն: Ցուցակին մէջ ներառուած են Հելիոփոլիսի մէջ գտնուող «Պարոն Իմփէյն»...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին առիթով, 31 յունուար - 1 փետրուար 2015-ին Հայկազեան համալսարանին մէջ տեղի ունեցաւ գիտաժողով` «Հարիւրամեակ Հայոց ցեղասպանութեան. հետեւանքներ եւ յառաջադրանքներ» խորագիրով: Գիտաժողովը կազմակերպուած էր Հայկազեան համալսարանին եւ հարիւրամեակի Լիբանանի կեդրոնական մարմինին միացեալ ճիգերով: Գիտաժողովին արծարծուած նիւթերը հրապարակուեցան առանձին հատորով, բաղկացած` 235 էջերէ: Գիրքը կը բացուի Անդրանիկ Տագէսեանի «Երկու խօսք»-ով, այնուհետեւ` Հայկազեան համալսարանի տնօրէն վեր. դոկտ. Փոլ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Օրիորդ մը փողոցէն քալած ատեն երիտասարդ մը կը հարցնէ. - Ուրկէ՞ կու գաս, քոյրի՛կ: Օրիորդը կը պատասխանէ. - Գեղեցկութեան տունէն: - Անպայման փակ էր, հա՞,-կ՛ըսէ երիտասարդը: Պարզ է, որ  գեղեցկութեան հանդէպ մարդոց ապրումները, ձգտումները, ըմբռնումներն ու տեսակէտները այլազան են, ոմանք` մակերեսային, ոմանք` խորունկ: Արուեստով գեղեցկութիւն ստեղծողներու կողքին, կան արհեստագիտութեամբ գեղեցկութիւն «շինել» փորձողներ, որոնք այս օրերուն բաւական «կոկիկ»...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արաբական լիկային կողմէ 1989-ի յունուարին Սէուտական Արաբիոյ, Ալճերիոյ եւ Մարոքի ներկայացուցիչներէն բաղկացած եռանդամ յանձնախումբ մը կազմուած էր, որ լիբանանեան տագնապի լուծման համար Քուէյթի մէջ լիբանանեան կողմերու միջեւ բանակցութիւններու ձեռնարկած էր: Բանակցութիւնները յանգեցան Սէուտական Արաբիոյ Թաէֆ քաղաքին մէջ կայացած խորհրդակցութիւններուն: Թաէֆի ժողովը բացուեցաւ 30 սեպտեմբեր 1989, լիբանանցի 62 երեսփոխաններու ներկայութեամբ, նախագահութեամբ` խորհրդարանի նախագահ Հիւսէյն Հիւսէյնիի եւ ներկայութեամբ եռանդամ յանձնախումբի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արեւմտեան, մանաւանդ հոլիվուտեան մակերեսային բարքերէն հանդիսացող «Օսքար»-ներու մրցանակաբաշխութեան եւ հանդիսութեան կազմակերպիչները անշուշտ կը հետապնդեն նպատակներ, որոնցմէ տեսանելիները սպառողական շուկային մէջ քարոզչութիւնն ու...  դրամն են: Այս պայմաններուն մէջ, անշուշտ, մրցանակները շահողները անպայման ամէնէն որակաւորները կրնան չըլլալ, իսկ անուրանալի արժէքը, որակը, արդէն մրցանակէն եւ քարոզչութենէն կը խրտչի: Եթէ այս  համակարգը իր «պաշտպան հրեշտակները» ունի, անխուսափելիօրէն կան նաեւ «մերժող սատանաները»......

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Տորայի վառելանիւթի ընդունարանին պայթումը 30 մարտ 1989-ին «Ազդակ»-ի շէնքը հարուածող բեկորը Պէյրութի արեւելեան շրջաններուն մէջ, բանակին եւ «Լիբանանեան ուժեր»-ուն միջեւ 1989 փետրուարի կռիւներէն ետք, զօրավար Միշէլ Աուն 1989 մարտի 14-ին  «բաց պատերազմ» յայտարարեց Սուրիոյ դէմ: Այսպիսով, Լիբանան դարձեալ ինկաւ ամբողջական տարողութեամբ պատերազմի ոլորապտոյտին մէջ: Արդարեւ, երեքշաբթի, 14 մարտ 1989-ի արեւածագին օդակայանին եւ Պէյրութի նաւահանգիստի շրջաններուն մէջ ինկան քանի...

Պատրաստեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Կասկած չկայ, որ առաջին մարդն իսկ իր նորածինը զբաղեցնելիք առարկայ մը փորձած է ստեղծել, մանուկին համար խաղալիք մը հնարել, բնազդաբար զգալով, որ երեխաներուն համար կենսական է խաղալը:Յաճախ նշմարած էք, որ նուէրը երբ տրուած է մանուկին, ան սկիզբը աւելի ժամանակ յատկացուցած է տուփին եւ ժապաւէնին, քան` մէջի խաղալիքին: Դարերու ընթացքին անշուշտ  խաղալիքները իրենց ձեւը, բնոյթն ու բովանդակութիւնը փոխեցին`...

Պատրաստեց` ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Կարտիըն» թերթի յօդուածագիր Մայլզ Պրիկնալ անդրադարձած է  բջիջային նորագոյն սարքի թերութեան: «Վրիպակ 53»-ի զայրոյթը կ՛աճի, երբ Apple-ի համակարգչային ծրագիրի(software) թարմացումը կը սպառնայ սպաննել քու iPhone 6-դ: Ձեր բջիջային հեռաձայնը անարժէք կը դառնայ, եթէ ատիկա երրորդ կողմ մը նորոգէ: Բայց ո՛չ զգուշացում կայ, ո՛չ ալ նորոգութիւն: Apple-ի առաջին iPhone 6-ը գնող յաճախորդը երջանիկ էր... բայց ատկէ ի վեր...