Անդրադարձ

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Շաբաթ , 10 դեկտեմբերին, մեր սովորական  զուարճախառն հեռաձայնային խօսակցութեան ընթացքին ժամադրուեցանք երկուշաբթի առաւօտ, իր աշխատավայրին մէջ: Ապահովագրական հարցերու կողքին, Տիգրան, այդպէս էր իր գործածական անունը, երկրորդական վարժարանէն մինչեւ համալսարան դասընկերս եղած էր եւ թաղեցի: Ամիսը մէկ կամ երկու անգամ կը հանդիպէինք, յատկապէս` յօդուածներուս մասին իր գնահատականը ու թանկարժէք ցուցմունքները ստանալու համար: Երկուշաբթի առաւօտ հասայ գրասենեակը, տարօրինակօրէն ան չէր...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Մեր քոյրերն ու եղբայրները այլեւս առանց պահ մը իսկ տատամսելու օտարներուն կը յանձնուին, մեր ծնողները այսուհետեւ առանց նոյնիսկ վայրկեան մը մտածելու իրենց զաւակները կ’առաջնորդեն օտար վարժարաններ, մեր միութիւններու անդամներուն թիւը կ’արձանագրէ նահանջ եւ հետզհետէ աշխատանքները կը սահմանափակուին միայն ցուցադրական ձեռնարկներով, մեր տուներուն մէջ ազգային արժէքները եւ աւանդոյթները գրեթէ կը կորսուին, մեր մշակութային ժառանգութիւնը մոռացութեան սեմին է, երբ մեր...

Թուրք Սիւնակագիրին Յօդուածը Թրքական հեղինակաւոր «Ճումհուրիէթ» օրաթերթի սիւնակագիր Այտըն Էնկին յօդուած մը հրապարակած է` նուիրուած տասը տարի առաջ Հրանդ Տինքի սպանութեան եւ մեր օրերուն անոր գործը շարունակող հայ երեսփոխան Կարօ Փայլանին: «Կարօ Փայլանը Հրանդ Տինքն է» խորագիրը կրող յօդուածը «Արմէնփրես» կը ներկայացնէ մասնակի կրճատումներով. Անոր սպանութեան օրէն արդէն տասը տարի անցած է: Տասը տարի անցած է այն ժամանակէն, երբ վարչապետը`...

«Նոր զարթօնք» կազմակերպութիւնը հրապարակած է մամուլին եւ հասարակութեան ուղղուած հետեւեալ կոչը. «Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան պատգամաւոր Կարօ Փայլանը սահմանադրական փոփոխութիւններուն մասին ելոյթ մը ունեցած է խորհրդարանին մէջ, 13 յունուար  2017 թուականին: Փայլան իր ելոյթին մէջ անդրադարձած է 19-րդ դարու Օսմանեան կայսրութեան մէջ ազգերու համակարգին եւ առաջին սահմանադրութեան բազմաձայն ոգիին: Նաեւ, ան յիշեցուցած է Գրիգոր Օտեանի դերը: Ցաւօք սրտի, այս սահմանադրութիւնը, ընդունելութենէն...

ՅԱԿՈԲ ԵԱՓՈՒՃԵԱՆ Ստորեւ տեղ կու տանք մեր աշխատակիցներէն` Յակոբ Եափուճեանի յօդուածին, որ հետաքրքրական-պատումնային ոճով եւ դիպուկ մատնանշումնային հարցադրումներով կ'արծարծէ շատ այժէական եւ հրատապ համազգային խնդիրներ: Միաժամանակ մեր կողմէ ընդգծելով, որ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի սկիզբը, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէութեան Շրջանային ժողովին որոշումը` արտագաղթող կուսակցականները հեռացնելու, օրուան պայմաններուն իբրեւ հրամայական արդարացուած ու հիմնաւորուած էր իբրեւ Միջին Արեւելքի հայաթափման գործընթացին դէմ գաղափարական-կազմակերպչական կեցուածք:...

Նորից յունուար է: Ու յիշողութիւնը նորից տեղափոխում է մեզ 1990թ. յունուարի Պաքու, որտեղ 27 տարի առաջ այս օրերին տեղի ունեցան իրենց դաժանութեամբ ու վայրագութեամբ աներեւակայելի իրադարձութիւններ: Յունուարի 13-19 ազրպէյճանական մայրաքաղաքում շարունակւում էր արիւնալի գինարբուքը, որի ընթացքում անողոքաբար սպաննուեցին հարիւրաւոր անմեղ մարդիկ ու վտարուեցին Ազրպէյճանի կէսմիլիոնանոց բնիկ եւ, չափազանց կարեւոր է նշել, պետականութիւն կերտած հայկական բնակչութեան վերջին ներկայացուցիչները: Ու թէեւ այդ...

ԹԱԹՈԻԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայերը Պաքւում ենթարկուել են երեք մեծ ջարդերի` 1905-ին, 1918-ի սեպտեմբերին եւ 1990 թուականի յունուարի 13-ից 15-ը: 1905-1906 թուականներին հայ-թաթարական-ազրպէյճանական փոխադարձ ջարդերը ընթացել են Պաքւում, Շուշիում, Գանձակ-Գեանջայում, Նախիջեւանում, Երեւանում: Հայութեան համար ամէնից սարսափելին 1918-ի սեպտեմբերի 15-ի Պաքուի կոտորածն էր, որին զոհ գնաց, տարբեր հաշւումներով, 9-ից 15 հազար հայ: 1990-ի յունուարին, ի տարբերութիւն Ազրպէյճանի հայաշատ միւս բնակավայրերի, հազարաւոր հայեր դեռ...

ՀՅԴ Հայ դատի Եւրոպայի գրասենեակը Արցախի հարցին առնչութեամբ իր աշխատանքները պիտի շարունակէ տարբեր ուղղութիւններով: ՀՅԴ Հայ դատի Եւրոպայի գրասենեակի հաղորդակցութեան պատասխանատու Պետօ Տեմիրճեան «Արմէնփրես»-ին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին նշած է, որ աշխատանքները քանի մը մասի բաժնուած են: Նախ պիտի կազմակերպուին եւրոպացի խորհրդականներու եւ քաղաքական գործիչներու այցելութիւններ դէպի Հայաստան եւ Արցախ, ապա` Արցախէն խորհրդարանական, քաղաքական եւ հասարակական պատուիրակութիւններու այցելութիւնները դէպի Եւրոպա:...

«Ցեղասպանութիւն` ցեղասպանութենէն ետք» խորագիրով-ցուցահանդէսը այս տարի պիտի ներկայացուի եւրոպական շարք մը քաղաքներու մէջ: Այս մասին, ըստ «Արմէնփրես»-ի, տեղեկացուցած է ՀՅԴ Հայ դատի Եւրոպայի յանձնախումբի հաղորդակցութեան  պատասխանատու Պետօ Տեմիրճեան: Ցուցահանդէսը առաջին անգամ բացուած է Եւրոպական խորհրդարանին մէջ, 2016-ի փետրուարին: Այնտեղ ներկայացուած է հայկական եկեղեցիներու եւ կրօնական յուշարձաններու 32 լուսանկարներ, ուր համեմատութեան մէջ դրուած են հայկական յուշարձանները, եկեղեցիները` Հայոց ցեղասպանութենէն առաջ եւ...

Յունուար 12-ին, Թուրքիոյ խորհրդարանին մէջ սահմանադրական փոփոխութիւններու վերաբերեալ նախագիծի քննարկումին ընթացքին, ականատես եղանք հրմշտուքի եւ թոհուբոհի` զանազան հոսանքներու պատկանող երեսփոխաններու միջեւ ծագած սուր վիճաբանութեան առթիւ: Զարմանալին այն է որ, հազիւ 24 ժամ ետք, յաջորդ օրն իսկ, այդ միեւնոյն խնդրայարոյց տիպարներուն մեծ մասը այս անգամ միասնաբար կը բողոքէին ու կը «քարկոծէին» քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան անդամ, խորհրդարանի հայազգի երեսփոխան Կարօ Փայլանը,...

Նոր տարի մը կը թեւակոխենք` ազգային-հաւաքական մեր ուժերը լարելու եւ հայաշխարհով ու հայութեամբ վերանորոգուելու յանձնառութեամբ: Հայրենի ոստաններէն մինչեւ սփիւռքեան ափերու ցանուցիր հայօճախները, ի մասնաւորի` Յունաստանի երկինքին տակ հայապահպանման պայքարը իրեն սեւեռակէտ ընտրած մեր գաղութը, դէմ յանդիման կանգնած ենք ժամանակի մաշումին տակ տկարացած կազմակերպ մեր կռուանները վերանորոգելու եւ արդիականացնելու, յոգնած կամ հեւասպառ մեր կամքերը կռանելու եւ վերաշխուժացնելու, այլեւ ու մանաւանդ` նորահաս...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Մեր ժողովուրդին համար Գարեգին Նժդեհի գործն ու խօսքը եղած են միշտ հմայիչ եւ յուսադրիչ: Իր մարտական նուաճումները, յատկապէս Զանգեզուրի հայացումն ու պահպանումը` իբրեւ Հայաստանի անբաժան հող, ճակատագրական հանգրուաններ սահմանագծած են մեր նորագոյն պատմութեան մէջ: Սփիւռքի մէջ ձուլումի վտանգին դէմ ազգային ինքնութեան պահպանման ի խնդիր Նժդեհի տեսական ու գործնական առաջադրանքները յաջորդական հայ նորահաս սերունդներու ազգային գիտակցութեան ներշնչարանները հանդիսացած են:...

ՍԻՄՈՆ ԿՈՍՏԱՆԴԻՆԵԱՆ Շունս կը դողայ անկողինիս տակ, Անկիւն մը քաշուած` կը պահուըտի գաղտ, Խիստ կը ցնցուի կրակոցներուն Պայթումներուն հետ, պայթուցիկներուն, Ան չի հասկնար, որ մարդ արարած Կը տօնէ վերջին օրը մեր տարուան, Կը դիմաւորէ եկող նոր տարին Խիստ սպառնալով համայն աշխարհին: Շունս կը դողայ, կը ցատկէ վեր, վար, Ան աննպատակ կը վազէ աջ, ձախ, Չ՛ըմբռներ երբեք,թէ մարդ արարած Շատ խելացի...

Ազրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարի հետեւեալ յայտարարութիւնը յատուկ դիտարկման եւ վերլուծման անհրաժեշտութեան առջեւ  է. «Միանգամայն համոզուած եմ, որ եթէ Ռուսիան հարցով զբաղի ամենայն լրջութեամբ, գոյավիճակը կը փոխուի, տարածաշրջանին մէջ կը վերականգնի կայունութիւնը եւ կ՛ապահովուի Ազրպէյճանի «գրաւուած  տարածք»-ներէն հայկական զօրքերու դուրս բերումը»: Ասիկա պաշտօնական Պաքուի կողմէ մեղադրանք եւ ամբաստանութիւն է ուղղուած Մոսկուային, հետեւեալ պարզ տրամաբանութեամբ: Նախ այն, որ Ռուսիան մինչ այժմ լրջութեամբ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Վերյիշելով Հրանդ Տինքը. 2007-2017: Սա պարզ բառերով պիտի ուզէի վերնագրել գրութիւնս, զոր նուիրուած է եզակի հայորդիի մը յիշատակին: Սակայն, ինչպէս միշտ, միտքս չարտօնեց ու ազգային արժանապատուութիւնս թոյլ չտուաւ նման «սխալ» գործել, որովհետեւ ցարդ թուրք զազրամիտ պետական համակարգը կը շարունակէ խծբծել, անարգել, ուրանալ եւ ստորագնահատել հայն ու Հայաստանը, Հրանդ Տինքի յիշատակն անգամ, ծաղր ու ծանկի ենթարկելով արդարութեան հասնելու ամէն...

ԷԼԻՆԱ ՄԻՐԶՈՅԵԱՆ Թուրքագէտ, բանասիրական գիտութիւնների թեկնածու «Եթէ կ՛ուզէք լաւ բան մը ընել, կրնաք նեցուկ հանդիսանալ կամ թելադրել, որ Թուրքիոյ եւ Հայաստանի միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւնները հիմնուին եւ սահմանները բացուին»: Հրանդ Տինք Հայ-թուրքական յարաբերութիւններն ունեն հարիւրաւոր տարիների պատմութիւն, սակայն,  հայաստանի եւ թուրքիայի միջեւ այսպէս կոչուած «միջպետական յարաբերութիւնները», որպէս այդպիսին, դեռեւս շատ նոր են` չհաշուած 1918-1920թթ. Հայաստանի Ա. հանրապետութեան շրջանը: Այստեղ մեկնակէտը 1991թ. անկախ հայաստանի հանրապետութեան հռչակումն է: 1990թ. օգոստոսի 23-ին հռչակուել էր  Հայաստանի անկախութեան գործընթացի սկիզբը, որն, ի վերջոյ, աւարտուեց 13 ամիս յետոյ` 1991 թ.  սեպտեմբերի 21-ին անկախութեան վերականգնումով: Անկախութեան հռչակումով հայ-թուրքական յարաբերութիւնների կարգաւորման խնդիրը Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքականութեան ճառախօսութեան անքակտելի թեմաներից մէկն է դառնում: Իր հերթին Թուրքիան, որն առաջիններից մէկն էր, որ 1991թ. դեկտեմբերի 16-ին ճանաչեց Հայաստանի ...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Պոլսոյ «Ակօս» թերթի խմբագիր Հրանդ Տինք տասը տարի առաջ զոհ գնաց օրէ օր աւելի հիմնաւոր փաստերով ապացուցուող պետական ահաբեկչութեան: Տինքի սպանութիւնը ցնցեց ամբողջ Թուրքիան, եւ այդ ցնցումին ուժգնութիւնը հնարաւոր դարձուց սկզբնական շրջանին, ի հեճուկս թրքական ցեղապաշտ կառավարութեան, թուրք յառաջադէմ մտաւորականութեան նախաձեռնութեամբ լայնօրէն իրազեկել թուրք հանրային կարծիքը Հայոց ցեղասպանութեան մասին: Այս տասը տարիներուն ընթացքին էր, որ բռնի իսլամացած բազմաթիւ...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Օրերս Հայաստանի գիտամշակութային կեանքը հարստացաւ եւս մէկ ուշագրաւ երեւոյթով: Հայաստանի Պետական Մանկավարժական համալսարանի «Սփիւռք» գիտամշակութային կեդրոնն իր հիւրընկալ սրահում ներկայացրեց լիբանանահայ հրապարակագիր, մշակութային գործիչ Պայծիկ Արապեան-Գալայճեանի «Անմար կանթեղը լուսոյ» նորատիպ գիրքը, որ նուիրուած է Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեանը: Ժողովածուն պատեհօրէն սկիզբ է առնում Մելգոնեան կրթական հաստատութեանը ձօնուած քայլերգով (խօսք` Օննիկ Մահտեսեան, երաժշտութիւնը` Վահան Պետելեան): «Մուտքի փոխարէն» իր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Ուաշինկթըն» Միջին Արեւելքի քաղաքականութեան հիմնարկը, յունուար 2017-ին «Միջին Արեւելքի մէջ Միացեալ Նահանգներու շահերու հետապնդման համար նոր վարչակազմերուն առողջ վերլուծում, շինիչ գաղափարներ եւ պիտանի յանձնարարութիւններ» ներկայացնելու իր աւանդութեան համաձայն, հրապարակեց «Թուրքիոյ վերաբերեալ Միացեալ Նահանգներու քաղաքականութեան» մասին առաջարկներ բովանդակող զեկուցում մը, որուն հեղինակները` Անգարայի մէջ Միացեալ Նահանգներու նախկին դեսպան Ճէյմս Ճեֆրի եւ թուրք գիտնական Սոներ Չաղափթայ, ի միջի այլոց կ՛առաջարկեն....

Յարգելի՛ հայրենակիցներ, Հայաստանի տօնացոյցում յունուարի 28-ը նշւում է որպէս Հայոց բանակի տօն: Այս տարին յոբելեանական է եւ մենք ազգովի նշելու ենք բանակի կազմաւորման 25-ամեակը: Այս 25 տարիների ընթացքում մենք կարողացանք ստեղծել հզօր, կուռ եւ մարտունակ բանակ, որն, անկասկած, համայն հայութեան հպարտութիւնն է, մեր յաղթանակների ու վերածննդի մարմնաւորումը, մեր անվտանգութեան եւ անկախութեան երաշխաւորը, մեր յաջողութիւնների անառարկելի գրաւականը:  Հայ զինուորն ու սպան,...