Անդրադարձ

Փետրուարեան ապստամբութեան նշումը երկար ատենէ ի վեր չ՛ունենար համարժէք արձագանգ: Կար ժամանակ, երբ փետրուարեան խորհուրդին ամրօրէն կառչած, յատկապէս սփիւռքեան ամէնէն կազմակերպ համայնքներուն մէջ փետրուարեան այս խորհրդանշական օրը կը նշուէր, կը տօնուէր, կ՛արժեւորուէր արժանավայել կերպով, երբ մանաւանդ խորհրդային պատմաքաղաքական շրջանակները զայն նսեմացնելու եւ իրողութիւնները խեղաթիւրելու իրենց քաղաքականութեան մէջ  ապստամբութիւնը կ՛որակէին աւանդուրա (արկածախնդրութիւն): Աւելի ուշ, երբ քաղաքական իրադարձութիւններու ելեւէջները համեմատաբար խաղաղ բնոյթ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Բուն անունով` Ռոզի Յովհաննէսեան, հետագային` Պետրոսեան: Հայրը նախիջեւանցի էր, իսկ մայրը` Անգարայի ծնունդ: Ցեղասպանութենէն փրկուած երկու գաղթական հայեր ընտանիք կազմած են Փարիզի մէջ, ուր հայախօս ընտանիքի մէջ ծնած ու հասակ առած է Ռոզի: «4 տարեկան էի. այնքան կ’երգէի, աւելի ճիշդ` կը պոռայի, որ շատ յաճախ ձայնս կը քաշուէր: Ծնողքս մտահոգուած` բժիշկի տարած են զիս. վերջինս ժպտելով ըսած է,...

«Ազդակ»-ի 90-ամեակի ծրագիրներու ընդհանուր ծիրին մէջ  Հայաստանի Ազգային գրադարանի եւ «Ազդակ»-ի համագործակցութիւնը կը շարունակուի` հայ մամուլի թույանցման ծաւալային աշխատանքներ իրականացնելու ողղութեամբ: 10 փետրուարին «Ազդակ»-ի տնօրէն եւ գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեան տեսակցութիւն ունեցաւ Հայաստանի Ազգային գրադարանի տնօրէն Տիգրան Զարքարեանին հետ: Հանդիպումին ներկայ էին նաեւ Աղասի Ազիզեան, որ իր նպաստը կը բերէ յատկապէս դաշնակցական մամուլի նկարահանուած թիւերը «Ազդակ»-ին հասցնելու աշխատանքին, ինչպէս նաեւ`...

Թատրերգութիւն մըն է, որ պատահեցաւ փետրուար 8-9-ին, Պիելոռուսիոյ մայրաքաղաք` Մինսքի մէջ: Ողբերգութի՞ւն, եղերե՞րգ, թէ՞ ողբերգակատակերութիւն, այսինքն թրաժիքոմետի: Եթէ հայոց բանաստեղծ եւ թատերագիր Մուշեղ Իշխանի համար «Մեռնիլը որքան դժուար է», ըստ երեւոյթին, շաբաթներէ ի վեր լրագրող Ալեքսանտր Լափշինի առնչութեամբ, ստեղծուած թնճուկը տարբեր նիւթեր արծարծող թատրերգութիւններու դուռ կը բանայ` «Ամբաստանուիլը որքան հեշտ է», կամ «Դատապարտուիլն ալ` որքան դիւրին»: Այսպէս, փետրուար 8-9-ի լուսցող...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Յաճախ մենք մեզի հարց տուած ենք, թէ նշեալ ապստամբութիւնը կանխող ժամանակահատուածին` Հայաստանի առաջին հանրապետութեան ստեղծման օրերուն, արդեօք հայութիւնը ինքնաճանաչման գագաթ նուաճած չէ՞ր, եւ կամ ինչպէ՞ս կրցած էր ամրագրել քաղաքական ու պետական մտքի հասունութիւնը: Անշուշտ որ նուաճած էր, եւ` արդարօրէ՛ն: Ուրեմն ինչո՛ւ շեշտադրել տուեալ ապստամբութիւնը եւ ամէն պատեհ առիթի վերաջրդեղել անոր պատմաքաղաքական իմաստն ու խորհուրդը: Ինչո՛ւ վերյիշել եւ վերարժեւորել...

Մ. ԻՇԽԱՆ Վարդանանց յիշատակին նուիրուած տօնը եւ փետրուար 18-ի տարեդարձը, 16 օրուան տարբերութեամբ մը նոյն ամսուան կը զուգադիպին: Առաջինը դարաւոր անցեալէ կու գայ, իսկ երկրորդը հազիւ 46 տարիներու հնութիւն ունի: Երկուքն ալ սակայն պատմական թուականներ են եւ նոյն ոգիի յայտնութիւնը կը խորհրդանշեն: Երկուքն ալ բռնութեան դէմ հայ ժողովուրդի հերոսական ընդվզումն ու խոյանքը կը մարմնացնեն: Փետրուար 18-ի փաստն ու իմաստը հարազատ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահի պաշտօնը ստանձնելէ ետք, Տոնալտ Թրամփ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի հետ իր առաջին հեռաձայնային հաղորդակցութեան ընթացքին բարձր գնահատած էր Թուրքիոյ կողմէ ՏԱՀԵՇ-ի դէմ կատարուած գործողութիւնները` նշելով, որ իր երկիրը կ՛աջակցի ՕԹԱՆ-ի դաշնակից եւ ռազմավարական գործընկեր Թուրքիոյ: Թրամփ-Էրտողան հեռաձայնային հաղորդակցութենէն մէկ օր ետք, Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Մայք Փենս իր կարգին հեռաձայնային հաղորդակցութիւն մը ունեցաւ Թուրքիոյ վարչապետ...

«Հորիզոն» Բ. Մաս Ի՞նչ է լուծումը: Եթէ մեր նպատակը Միջին Արեւելքի մէջ երկարատեւ խաղաղութիւն‚ արաբ ժողովուրդներու ինքնակառավարում եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ ազգային անվտանգութիւնն է, պէտք է շրջանին մէջ նոր միջամտութիւն մը կատարենք` նկատի ունենալով պատմութիւնը եւ անոր դասերէն օգտուելով: Միայն երբ մենք` ամերիկացիներս, այս հակամարտութեան պատմական ու քաղաքական դրդապատճառները հասկնանք` մեր ղեկավարներուն որոշումներուն պատշաճ վերահսկողութիւն կրնանք կատարել: 2003-ին Սատտամ Հուսէյնի...

Մ. ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Երկու օրեր առաջ մեր ակումբի բակին մէջ բարեկամի մը հետ կը զրուցէինք ասկէ-անկէ: Խօսակցութեան ուղղութիւնը յանգեցաւ Հայաստանի նախընտրական մթնոլորտին վրայ:  Զրուցակիցս խոր մտահոգութիւն յայտնեց կազմուող ընտրական, այլեւ աններդաշնակ դաշինքներուն համար, կասկածելով, թէ անոնք Ազգային ժողով մուտք գործելէ ետք հաւանական է, որ իրարմէ բաժնուին, կոտորակուին, իրարու հակադիր կեցուածքներ որդեգրեն եւ Ազգային ժողովը վերածեն խարխափումներու եւ հակառակութեանց  բեմահարթակի: Հարց տուաւ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ …Որովհետեւ Դաշնակցութիւնը հետեւողական է իր կեցուածքներուն մէջ եւ իր խօսքին տէրն է։ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրութիւններու նախապատրաստական փուլի օրերն են։ Կուսակցութիւններ, քաղաքական հոսանքներ կամ դէմքեր հեւքոտ աշխատանքի մէջ են դաշինքներ, ցանկեր կազմելու նպատակով։ Անցնող օրերուն ականատես դարձանք այս կամ այն դաշինքի կազմութեան, այս կամ այն քաղաքական հոսանքի կամ դէմքի՝ տուեալ դաշինքի միանալու փափաքի մերժումին, բանակցութիւններու (կամ սակարկութիւններու) ձախողութեան, կամ...

Համապետական հերթական ընտրութիւններու սեմին է Հայաստանի Հանրապետութիւնը: Հերթականը այս պարագային, պարզապէս խորհրդարանի ժամկէտի աւարտին, իր ատենին ընտրութիւններ կազմակերպելու բնութագիր է, ըստ կարգի եւ ըստ ձեւի, քան ըստ էութեան: Խորքին մէջ նոր համակարգի` խորհրդարանական համակարգի առաջին ընտրութիւններն են, որոնք կը կազմակերպուին: Այս խորհրդարանը հետզհետէ կը ստանձնէ նորացուած սահմանադրութեամբ իրեն վերապահուած լիազօրութիւնները: Այլ խօսքով, ընտրելի Ազգային ժողովը մինչեւ 2018 կ՛իրականացնէ այն բոլոր...

1916 մայիս 15, Ռեւանտուզ: «Վա՜յ, բալաներս, ես զարկուեցի»: Ասիկա եղաւ վերջին խօսքը Դ. գունդի հրամանատար Քեռիի: Հեռագիրը գուժեց մահը` «Քեռին ինկաւ հերոսաբար»: Սոխակները լռեցին եւ չճլուըլացին ա՛լ, սակայն կռունկները սլացան դէպի Հայաստան եւ համայն հայութեան տարածեցին սրտաճմլիկ լուրը, թէ հայոց պաշտպան Քեռին զարնուեցաւ ճակատէն: Այն մարդուն, որ ամէն տեղ կը վազէր օգնութեան, եւ անոր չէր ազդեր ո՛չ սուրը, ո՛չ թուրը...

«Հորիզոն» Բ. ՄԱՍ. «Մէկ այլ վեթերան լրագրող մը` Պապ Փարի կը հաստատէ վերոնշեալ գնահատումը. «Տարածաշրջանին մէջ ոչ ոք մաքուր ձեռքեր ունի, սակայն չարչարանքի, զանգուածային սպանութեան, քաղաքացիական ազատութեանց ճնշման եւ ահաբեկչութեան աջակցութեան աշխարհին մէջ Ասատը շատ աւելի լաւ է, քան` սէուտցիները», կ՛ըսէ ան: Ոչ ոք հաւատաց, թէ վարչակարգը խոցելի է այն անիշխանութեան դիմաց, որ հարուածեց Եգիպտոսը, Լիպիան, Եմէնը եւ Թունուզը: 2011-ի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ծաղկաձորէն եւ Աղվերանէն ետք, այս անգամ հայրենի մեր բարեկամները մեզի, ինծի եւ կնոջս իբրեւ «օդափոխութեան» նոր վայր, Ստեփանաւան երթալ թելադրեցին: Անկեղծօրէն, թէեւ գիտէի, որ հայրենիքին մէջ համայնավար հերոս` Ստեփան Շահումեանի անունը յաւերժացնող յուշարձաններ կային, սակայն իր անուան հետ կապուած օդափոխութեան վայրի մը գոյութեան անտեղեակ էի: Ստեփանաւանը Լոռիի շրջանին մէջ գեղեցիկ քաղաք մըն էր, որուն շրջապատող բլուրներուն վրայ հանդարտօրէն...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Այս օրերուն քաղաքական բոլոր ուժերուն գլխաւոր մտահոգութիւնն ու առաջնահերթութիւնը խորհրդարանական ընտրութիւններուն առաւելագոյն քուէներ ստանալն ու նոր կազմաւորուելիք Ազգային ժողովին մէջ ներկայութիւն ապահովելն է: Կայացած կուսակցութիւնները, որոնք ի դէպ ներկայ իշխանութեան մէջ են, կամ մօտիկ անցեալին իշխանութեան մէջ եղած էին, այլ ուժերու հետ դաշինքներ կնքելու կարիքը չեն զգար: Իսկ փոքր եւ նորակազմ քաղաքական խմբաւորումները, որոնք զուրկ են ազդեցութեան լծակներէ...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Տասնամեակներէ ի վեր աշխարհի դիմագիծը արագօրէն կը փոխուի` բազում ու տարբեր ուղիներով դէպի լուսանցք մղելով երկրագունդի բնակչութեան լայն շերտեր: Վայրի ու վայրագ դրամատիրութիւնը իր աւետած համամարդկային բարօրութեան փոխարէն պարգեւեց համատարած թշուառութիւն. դեռ մօտաւոր անցեալին առողջ հասարակութիւններ հասած են սնանկութեան սեմին, երբ անդին ուրիշներ կը լողան նարգիսական պերճանքի մէջ: Իրերու այս տխուր ընթացքին համար, դրամատիրական շրջանակներու կողքին, արհամարհելի չէ...

«Հորիզոն» Սուրիացիները Սթոնն ու ամերիկեան դեսպանատան անձնակազմի երկու անդամներ վտարեցին. առաջին անգամն էր‚ որ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան դիւանագէտ մը կը վտարուէր արաբական երկրէ մը: Այզընհաուրի վարչակազմը սնամէջ կերպով մերժեց Սթոնի խոստովանութիւնը` իբրեւ «յերյիւրանքներ» եւ «զրպարտութիւն»: Հերքում մը‚ որ ամբողջ ամերիկեան մամուլը, ղեկավարութեամբ «Տը Նիւ Եորք Թայմզ»-ի, անդրադարձաւ, եւ որուն հաւատաց ամերիկացի ժողովուրդը‚ որ կը բաժնէր Մոսատտեղի իրենց կառավարութեան...

ՎՈՎ ՄՈՒՇԵՂԵԱՆ «Ազդակ» օրաթերթի համարները համալսարանականների սեղանին են, ամպիոնի մօտ` նախկին ու ներկայիս խմբագիրները: Լիբանանում լոյս տեսնող հայալեզու «Ազդակ» օրաթերթի 90-ամեայ տարեդարձից առաջ լիբանանահայ պատմաբան, հայագէտ, օրաթերթի նախկին խմբագիր Երուանդ Փամպուքեանն ու ներկայիս գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեանը Երեւանի պետական համալսարանի լրագրութեան բաժանմունքի ուսանողներին ներկայացրին այն ծրագրերն ու հեռանկարները, որոնք իրականացրել ու իրականացւում են: 1927 թուականին լոյս տեսած օրաթերթի հսկայածաւալ արխիւի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Այսպէս: Իսրայէլեան եւ ռուսական զոյգ հպատակութիւն ունեցող Ալեքսանտր Լափշին Պիելոռուսիոյ կողմէ արտայանձնուեցաւ Ազրպէյճանի, վերջինին սահմանները «ապօրինի» կերպով անցած ըլլալու եւ «բռնութեան կոչեր» ուղղած ըլլալու յանցանքով: Լափշինի «յանցանքը» այն էր, որ ան պարզապէս Արցախ այցելած էր երկու անգամ ու այս ձեւով ալ մտած էր Ազրպէյճանի «սեւ ցանկ»: Պիելոռուսիոյ նախագահ Ալեքսանտր Լուքաշենքօ, Ազրպէյճանի պահանջով Լափշինը ձերբակալել տալէ ետք, ինքզինք աճուրդի...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Ալեքսանտր Լափշինի` իրեն Ազրպէյճանին արտայանձնելու վերաբերեալ Պիելոռուսիոյ դատախազութեան որոշման բողոքարկումը Գերագոյն դատարանի կողմից մերժուելուց յետոյ Մինսքը եւ Պաքուն այնքան արագ կազմակերպեցին նրա տեղափոխումն Ազրպէյճան, որ փաստի առաջ կանգնեցրին այս գործի հետ կապ ունեցող բոլոր կողմերին: Այն պահին, երբ Լափշինն արդէն ինքնաթիռով տեղափոխւում էր Պաքու, Պիելոռուսիայում Ռուսիոյ դեսպանութիւնից «ՌԻԱ Նովոսթի» գործակալութեանը հաւաստիացնում էին, որ իրենք տեղեկութիւն չունեն արտայանձնման մասին,...