Անդրադարձ

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Վերջաբան Հայաստանի հարցերը հոս չեն սկսիր, ոչ ալ հոս կը վերջանան: Ուսանողներու բոլոր մատնանշումներն ու հարազատ անձկութեամբ դրսեւորուած մտահոգութիւններու վերլուծումները հանդիսադրելը, թերեւս, մեր թերթէն քանի մը շարունակութիւններու յաւելեալ կարիքը զգացուէր: Հոս կը կենամ: Բաւական է այսքանը: Մեր առօրեայ բազմապիսի ու բազմագոյն հարցերու մասին դեռ արտայայտուեցան` Նունէն, Լենան, Վաչականը, Շահէնը, Շաւարշը, քահանայ մը, Նարէն, Ռատիկը, Նաղաշը, Ճուլիեթան եւ ուրիշներ:...

Ռ. Հ. Խմբագրատան ընկերները վարէն հեռաձայնով յայտնեցին, որ ամերիկահայ երիտասարդ մը այցելութեան եկած էր եւ կ՛ուզէր զիս տեսնել: Նիւ Եորքէն: Կրնայի՞ զինքը ընդունիլ: - Թող հրամէ,- ըսի: Երկու վայրկեան վերջ սենեակէս ներս առաջնորդեցին հազիւ քսան-քսան մէկ տարեկան երիտասարդ մը` բարձրահասակ, սուր ու հեգնական նայուածքով, ճինզ տաբատով եւ երկու ականջներուն վրայ մէկմէկ օղ դրած: Չեմ գիտեր, թէ ի՛նչ յանկարծ յոռի տպաւորութիւն...

Վարչապետ Հարիրիի հրաժարականը յանկարծակիութեան գործօնով անակնկալի բերաւ ո՛չ միայն լիբանանեան պետական-քաղաքական-հասարակական դաշտը, այլ նաեւ շրջանային թէ միջազգային մակարդակի վրայ տարատեսակ վերլուծումներու առաջնորդող մեկնաբանութիւններու դուռ բացաւ: Յառաջիկայ օրերը աւելի լոյս կը սփռեն առնուած քայլին բուն դրդապատճառներուն վրայ եւ այդ առումով աճապարանքով բացարձակ հաստատումներու, ուղղակի վերագրումներու եւ ամրագրուող եզրայանգումներու պէտք չէ տեղի տալ: Լիբանանեան մակարդակի վրայ կան նախադրեալներ` չխախտելու համալիբանանեան ընդհանուր համաձայնական...

Անգլերէնից թարգմանեց ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆԸ Երբ ես չորրորդ դասարանում էի, դասարանս զիխրոն Եաաքով (քաղաք Իսրայէլում, որը տուեալ ժամանակաշրջանում գտնւում էր Օսմանեան կայսրութեան տարածքում, «Ակունք»-ի խմբ.) շրջայցի տարան, որպէսզի այցելենք Սառա Աարոնսոն անունով մի կնոջ տուն: Մեզ ասել էին, որ նա հրեայ մեծ հերոսուհի է, սակայն մանրամասները դիտաւորեալ կերպով անորոշ էին թողել: «Նա լրտես է եղել,- խորհրդաւոր կերպով ասաց մեզ մեր ուսուցիչը, եւ զոհուել է` յանուն...

ԿԱՐԻՆԷ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Երեւանս` լուսադէմին. փողոցն աւլող կանայք` ամէն մէկն իր մտքերով` կա՛մ երէկուանից չմարսած, կա՛մ էլ առաւօտ շուտ ծնուած: Երեւանս` լուսադէմին. կանգառներում թափուած ծխախոտի մնացորդները. ով գիտի` մէկը սիրած աղջկան համբուրելուց առաջ է ծխախոտը հանգցրել, միւսը չհամբուրելուց ջղայնացած` սկսել է ծխել, մէկ ուրիշն էլ հէնց այնպէս` հաճոյքի համար է ծխել: Երեւանս` լուսադէմին. առաջինը գիծ մտնող աւտոբուսներում քնած մարդիկ` ուռած, կարմրած...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ 100 Նոր Եկեղեցիներ Սուրբ Էջմիածնի միաբաններէն վարդապետ մը երկիւղած յուզումով զեկուցեց, որ անցնող 26 տարուան ընթացքին, հայրենի անկախութենէն ետք, Հայաստանի ու Արցախի մէջ կառուցուած է 100 եկեղեցի, միջին հաշուով` տարին 4 եկեղեցի, չհաշուելով, որ անոնց շինութեան գործընթացը սկսած է 1980-ական եւ 1990-ական թուականներուն: Էջմիածնի միաբան վարդապետը այս առիթով յայտնեց, որ Մայր Աթոռին ենթակայ 400-է աւելի եկեղեցիներ կը գործեն...

ՎԱՀԱԳՆ ԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան մասին բազմաթիւ գիտական աշխատանքներու հեղինակ հրեայ ցեղասպանագէտ Եայիր Օրոն իր նոր հրատարակած «Մուսա Լերան 100 տարիները» գիրքի նախաբանին մէջ յստակօրէն կը շեշտէ, որ գիրքին լոյս ընծայումը կոչ մըն է Իսրայէլի պետութեան` ի վերջոյ պետականօրէն եւ պաշտօնապէս ճանչնալու Հայոց ցեղասպանութիւնը: Օրոն կը գրէ. «Երբ Իսրայէլը` հայրենիքս, կ՛ուրանայ Հայոց ցեղասպանութիւնը, այդ ընթացքով կը դաւաճանէ ու կը նսեմացնէ Հայոց...

ՑՈՂԻԿ ԱՇԸԳԵԱՆ Ճարտարապետութեան եւ շինարարութեան Հայաստանի ազգային համալսարանի ուսանողուհի Երեւան-Էրեբունին բոլորեց իր 2799-րդ տարեդարձը եւ այլեւս 2800 տարեկան կը համարուի: Այսքա՜ն տարիներ ապրած է, շէնցած է, գեղեցկացած է Վանի թագաւորութեան ամրոցը եւ  տակաւին կը շարունակէ իր առաքելութիւնը: Ինչե՜ր տեսած է մեր քաղաքը: Ինչե՜ր պիտի տեսնէ տակաւին: «Երեւանցիներուս» համար Երեւանը, մեր մայրաքաղաքը ըլլալէ բացի, մեր տունն է : Ամէնօրեայ մեր կեանքի...

ՊԵՏԻԿ Կարդացի «Ազդակ»-ի մէջ այն անհունօրէն գնահատելի լուրը, որ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէին հաստատած «Ազգային ինքնութեան ամրապնդման ֆոնտ»-ը վեց ամսուան ընթացքին ընդառաջած է եւ գոհացում տուած է 152 հայ դիմորդներու: «Հոկտեմբեր ամսուն միայն` հինգ հայ ընտանիքներ կազմուած են, 14 հայ մանուկներ մկրտուած ու մէկ երեխայ ծնած է միանալու իր երկու քոյր-եղբայրներուն»: Քաջալերելի այս ֆոնտին գաղափարը, անիկա  մեր ազգապահպանման ճիգերուն թերեւս...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Խմբագիրները պէտք չէ նիւթականով մտահոգուին: Միջազգային կարգը այդպէս է: Հայկական իրականութեան մէջ սեփական թերթերու խմբագիրներուն աննախանձելի վիճակը յայտնի է պատմականօրէն, իսկ այսօր նման թերթերու գրեթէ անհետացումը փա՛ստ է: Կուսակցական մամուլի պարագան քիչ մը տարբեր կրնայ ըլլալ, երբ թերթի նիւթականին ապահովումը, աւելի ճիշդ` թերթը չփակելու երաշխաւորութիւնը իր վրայ կը վերցնէ պատասխանատու մարմինը: Այսօրուան դրութեամբ, կուսակցական թերթերն ալ կրնան նիւթական...

Թուրքիոյ մէջ «Ազատ լրագրողներու նախաձեռնութիւն»-ը Տիգրանակերտի մէջ մամուլի ասուլիս հրաւիրած է` ներկայացնելով սեպտեմբերին մամուլին դէմ կատարուած իրաւախախտումներու մասին զեկոյցը: Թրքական «Կերչեքկիւնտեմ» լրատու կայքէջը` մէջբերելով զեկոյցին մէջ հրապարակուած տուեալները, կը նշէ, որ սեպտեմբերին ձերբակալուած է 2 լրագրող, ազատ արձակուած է 4 հոգի, դատարան ներկայացուած է 53-ը, 4-ը դատապարուած է 7 տարի 8 ամիս բանտարկութեան, 3 լրատու միջոցներու գոյքը հանուած է վաճառքի,...

ՄԱԿԱՐ Օգոստոսի շոգ օրերուն Էլպիսին հետ Հայաստան եկեր էր: Իմացած էր որ պիտի գային Պոլսոյ «Վարդանանց» երգչախումբը եւ կեդրոնականցիները: Ըսաւ, որ մէկ քարով երկու թռչուն պիտի զարնէր: Կարապի լիճին եզերքը կը զրուցէինք: Երեքշաբթի էր: Ծիածանի գոյներով կիներ եւ սլացիկ հասակներով աղջիկներ իրենց ձեռքի հեռաձայնները գրկած` կը թրվռային կամ իրենց ականջին կպցուցած` կը կչկչային: - Մակա՛ր, երգչախումբին ելոյթը տպաւորիչ էր, իսկ...

Յ.  ՊԱԼԵԱՆ Աշնանային երկուշաբթի առաւօտ: Կլենտէյլէն Ֆրեզնօ տանող հանրակառքի գրեթէ ամայի կառամատոյցին,  կը սպասէի: Կը քալէի վեր վար` սպասման ձանձրոյթին դէմ պայքարելով: Մարդիկ ընդհանրապէս այդ ժամերուն փակ տուփերու կը նմանին, իրարու կողքով կ՛անցնին եւ զիրար չեն տեսներ: Զարմացած կանգ առի: Ներկայանալի մարդ մը յանկարծ բարեւեց եւ ըսաւ. - Բարե՛ւ, հա՞յ էք: Հարցուցի. - Ինչպէ՞ս գիտցաք: - Հայը հային կը ճանաչի:...

ԳէՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այսպէս ենք բոլորս ալ: Նոյն դպրոցէն շրջանաւարտ կամ թերաւարտ, երբ զանազան առիթներով իրարու հետ ենք, քով քովի ենք, կը խօսինք բարձրաձայն, կը խնդանք եւ իբրեւ նորութիւններ` անգիտակցաբար եւ ախորժակով նոյն հին պատմութիւնները կը կրկնենք նոյնքան բարձր, ու կարծես նոր աշխարհ մը բացուած ըլլար միայն մեզի համար: Ու ինքնաբերաբար կը վերանանք: Կախարդական, նոյնքան ալ` անբացատրելի: Հաւատացէ՛ք: Մեր ծննդավայրի փարոսը...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Հալէպէն դուրս, կամաց-կամաց, ամէն օր սկսաւ մեր մէջ սուզուիլ այն ուշացած գիտակցութիւնը, որ մեր գաղութը էր եւ կը շարունակէ մնալ սփիւռքի ամէնէն կազմակերպուած, ամէնէն աւելի ոգի ունեցող գաղութը` ոչ միայն երկրին խաղաղ օրերուն, այլ նաեւ, թերեւս զարմանալիօրէն, պատերազմի ընթացքին: Այս խօսքերը կ’ըսեմ, որովհետեւ պատերազմի առաջին երեք տարիներուն ես ալ  շարունակեցի ապրիլ եւ աշխատիլ Հալէպի մէջ: Երբեք չէինք մտածեր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 2013 օգոստոսին յօդուած մը գրած էի` «Արցախ այցելողներու Պաքուի սեւ ցուցակը օգտակար է Հայաստանին, վնասակար` Ազրպէյճանին» վերնագիրով` լուսաբանելով ազրպէյճանցի պաշտօնեաներու տխմարութիւնը` սեւ ցուցակի մէջ ընդգրկելու համար մարդոց, որոնք առանց Ազրպէյճանի թոյլտուութեան կ՛այցելեն Արցախ: Ընդգծած էի, որ աշխարհի տարբեր երկիրներէ Արցախ այցելողները սեւ ցուցակին մէջ ներառելը առաջին հերթին վնաս կը հասցնէ Ազրպէյճանի շահերուն,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Տարբերութիւնը մեր ըրածին եւ ընելու կարողութեան միջեւ պիտի բաւէր աշխարհի հարցերուն մեծ մասը լուծելու: ՄԱՀԱԹՄԱ ԿԱՆՏԻ Ազգերը չեն ապրիր առանց երազի: Պատմութիւնը աներազ ազգերու դամբարան է: Երազները չեն իրականանար հրաշքով, որ գիտակցական աստեղային պահու մը յանձնառութիւն է` անհատի եւ հաւաքականութեան յեղափոխուելու կամքով: Ինչ կը վերաբերի մեր ներկային, մեր ուղեղը քերելով` կրնանք լաւատեսութեան բազմաթիւ փաստեր բերել եւ ընել հակառակը`...

ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆ «Հայկական անհիմն պնդումների դէմ պայքարի»` ASIMDER-ի նախագահ Կէօքսել Կիւլպէյը, որը վերջերս սկսել է յաճախ թիրախաւորուած ելոյթներ ունենալ Թուրքիայի իսլամացուած եւ ծպտեալ հայութեան մասին, գրեթէ մէկ ամիս առաջ անդրադարձել է նաեւ համշէնահայութեան խնդրին: Ինչպէս հաղորդում է «Ակունք»-ը, թուրքական «Տողան» լրատուական գործակալութեան եւ «Հիւրրիյէթ» օրաթերթի յայտնելով, Կէօքսել Կիւլպէյը յայտարարել է, որ Հայաստանի սփիւռքի նախարարութիւնը եւ հայկական լոպիստական կազմակերպութիւնների կողմից հովանաւորուող...

ՅՈՎՍԷՓ ՊԱՐԱԶԵԱՆ Երաժշտական Թռիչքով Երեւանի երաժշտանոցի ուսանող-ջութակահար Մարիամը իր հպարտութիւնը յայտնեց, որ Ռուսիոյ փոխադրամիջոցներու նախարարութեան նախաձեռնութեամբ, ռուսական «Աէրոֆլոթ» ազգային օդանաւային ընկերութեան օդանաւերէն մէկը` «Պոյինկ 777», կոչուած է հայ համբաւաւոր երաժիշտ - յօրինող Առնօ Բաբաջանեանի անունով, տաղանդաւոր հայու յիշատակը անմահացնելու նպատակով: Մարիամը գոհունակութեամբ յայտնեց նաեւ, որ Հայաստանի քաղաքացիական թռիչքներու վարչութիւնը, Չինաստանի Ժողովրդային Հանրապետութեան համապատասխան մարմինին գործակցութեամբ, մօտերս պիտի իրագործէ Հայաստան ¬...

Պաքու-Թիֆլիս-Կարս երկաթուղիին մտայղացումը աշխարհի տէ ֆաքթօ մեծ պետութեան` Չինաստանի առաջարկն էր: Աշխարհագրականօրէն այդ տարածաշրջանէն հեռու Փեքինը, իր տնտեսական ներկայութիւնը յաւելեալ կերպով զօրացնելու համար շտապ հասանելի ճամբաներու կարիքն ունէր: Բնականաբար տարածաշրջանին մէջ այդպիսի չինական մտայղացում Անգարայի եւ յատկապէս Պաքուի ախորժակը պիտի բանար, որոնք շուտով գործի լծուեցան ու իրագործեցին այս մտայղացումը: Անշուշտ անոնք ալ իրենց հաշիւներն ունէին եւ ըստ այնմ կառուցեցին աւելի...