Անդրադարձ

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան հարիւրամեակի շեմին, 1921 Փետրուար 18-ի համաժողովրդային ապստամբութիւնը յաւելեալ պայծառութեամբ եւ խորանարդուած իմաստով կը լուսագծէ մեր ժողովուրդի ազատատենչութեան ոգին ու կամքը։ Մայիսի 28-ն անկախութեան ձգտումի նուաճումն էր։ Փետրուար 18-ն նուաճուած անկախութեան վերադարձի մաքառումն էր։ Մեր ժողովուրդի պայքարի ոգին եւ ազգային հպարտութիւնը խորհրդանշող այս երկու թուականները էախառնուած են իրարու, շաղկապուած են միասին, անքակտելի են իրարմէ։ Երկուքն ալ ուղղուած...

Կարօ Սասունի «ԴՐՕՇԱԿ» – Մարտ 1926 Թիւ 3 (251) 1 Հինգ տարի անցած է այն օրէն, երբ հայ աշխատաւոր ժողովուրդը մէկ մարդու պէս ոտքի կանգնեցաւ եւ տապալեց բօլշեւիկեան բռնակալութիւնը: Փետրուարեան ապստամբութիւնը ոչ միայն խորտակեց օրուայ ոճրագործ իշխանութիւնը, այլ եւ հիմնապէս յեղաշրջեց Հայաստանի ընկերային-քաղաքական մտածողութիւնը: Հինգ տարի յետոյ, կարելի է աւելի պաղարիւնութեամբ անդրադառնալ Փետր. 18-ի յեղափոխութեան եւ բնորոշել շարժումը: Հայ ժողովուրդը...

Միւնիխի մէջ գումարուած Անվտանգութեան համաժողովին նախագահ Սարգսեանի ելոյթին մէջ յատուկ բաժին վերապահուած էր Երեւան-Անգարա յարաբերութիւններուն եւ արձանագրութիւններուն սպասուած ճակատագիրին: «Սառը պատերազմի տարիներին Հայաստանը երկու հակադիր բեւեռներից մէկի սահմանին էր: Պերլինի պատի անկումից շուրջ երեսուն տարի անց Թուրքիան շարունակում է փակ պահել Հայաստանի հետ սահմանը: Ժամանակն այստեղ կարծես կանգ է առել: Կարող եմ վստահութեամբ ասել, որ Հայաստանն ամէն ինչ արել է...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Երբ դանակը հասաւ ոսկորին, հայ ժողովուրդի խոհեմութիւնը տեղի տուաւ ազատագրական պոռթկումին: Ու տեղի ունեցաւ Փետրուարեան ապստամբութիւնը: ԿԱՐՕ ՍԱՍՈՒՆԻ Զարմանալի երեւոյթներէն մէկն ալ այն է, հայ իրականութեան մէջ, որ երբ անհատ մը, արուեստագէտ, պատմաբան թէ մտաւորական, ունենալով սեփական տեսակէտ կամ համոզում` պատմական որեւէ դիպաշարի մասին, կառչած կը մնայ անոր ցմահ, հակառակ ժամանակի թաւալքին, ստեղծուած նոր կացութիւններու թէ ընդհանրապէս ինքնաբիւրեղացման...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այս տարի Փետրուարեան համաժողովրդային ապստամբութեան 97-ամեակը կը զուգադիպի նաեւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ստեղծման 100-ամեակին: Երկու պատմական դէպքեր, որոնք նոր շունչ եւ ոգի տուին մեր ազգին` լուսաւոր եւ հերոսական էջեր բանալով անոր պատմութեան մէջ: Անշուշտ ընթերցողը պիտի հարցնէ, թէ ինչո՞ւ Փետրուարեան ապստամբութիւնը կապեցինք Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ստեղծման 100-ամեակին հետ: Պատասխանը յստակ է: Հայաստանի Հանրապետութիւնը իր ստեղծման առաջին իսկ օրէն...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Վերջերս տեսայ «Հայ բանաստեղծութեան ծաղկաքաղը» անունով գիրք մը, որ լոյս տեսած է 1940-ին Մոսկուայի մէջ եւ անշուշտ «աւուր պատշաճի» խորհրդային խստագոյն գրաքննութենէ անցած է: Գիրքին պարունակութիւնը ռուսերէնի թարգմանուած հայ գրականութեան փունջ մըն է, սակայն, հետաքրքրութենէ մղուած, ուզեցի բանալ եւ տեսնել, թէ ի՛նչ կայ մէջը: Այդ գիրքը հազիւ բացած, Ներածական բաժինին մէջ արդէն երկրորդ էջին վրայ հետեւեալ պարբերութեան հանդիպեցայ....

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ետքը` այսօր եւ վաղը: Ներկան հասկնալու համար` դար մը ետ երթալ, ո՛չ միայն հպարտութեան համար, այլ ապագան պատկերացնելու, ընելիքի եւ չընելիքի մասին մտածելու: Ազգի լինելութիւնը, ժողովուրդ եւ հայրենիք, բարդ եւ ամբողջական խնդիր է, որուն մէկ կամ միւս կէտը շեշտելով, շարունակութիւն չ՛ապահովուիր: Հայրենիքի տարածք, հոն բնակող մարդիկ, կենսական տնտեսութիւն, պէտք է պաշտպանել: Այդ պաշտպանութիւնը հեռու աշխարհներու մէջ ճօճուած նիզակով...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցեալները, բարեսիրական միութիւններու հանդիպումի մը ընթացքին զգացի, որ կան որոշ մտահոգութիւններ, որոնք բոլորս կը տագնապեցնեն , որոնց ուղղութեամբ սակայն լուծումներ չենք գտներ: Մեր աւանդական բարեսիրական միութիւնները իրենց ընկերային ծառայութեան գրասենեակներով տասնեակ տարիներ նեցուկ կանգնած են եւ կը կանգնին հայ ծերունիին, անկարին, հիւանդին աշակերտին եւ ուսանողին: Լիբանանեան մեր կեանքին մէջ միշտ ալ ընտրութիւններու նախօրեակին «նոր» բարերարներ կամ «բարեգործ»-ներ կը...

Թրքալեզու Mezopotamyaajansi.com քրտական լրատուական գործակալութիւնը անդրադարձած է Աֆրինի մէջ մնացած վերջին հայուն` Յարութ Գէորգի պատմութեան, որ նաև Հայոց ցեղասպանութենէն մազապուրծ հայերու հետնորդներէն է: Այդ մասին կը հաղորդէ «Ակունք»-ը: Աղբիւրին համաձայն, արդէն 19 օր է, որ կը շարունակուի Աֆրինի գործողութիւնը: Այստեղ մնացած միակ հայը` Յարութ Գէորգը, այս գործողութեան պատճառով վերստին կը յիշէ Մեծ եղեռնը: 61 տարեկան Յարութ Գէորգին ընտանիքը Ցեղասպանութենէն ետք...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Հայաստանում լրատուամիջոցներ կան (ելեկտրոնային եւ ոչ ելեկտրոնային), որոնց, թէեւ «մասնագիտացած են» քաղաքական թեմաների գծով, իրենց բանսարկու, ստայօդ ու սադրիչ բնոյթի համար այլ բան չես անուանի քան` դեղին մամուլ: Այս օճառա-պղպջակային ոճի հրատարակութիւնները կրկին աշխուժացել են Դաշնակցութեան հասցէին ցեխարձակումների գործում: Պատճա՞ռը` շատ ակնյայտ է, յառաջիկայ ամիսներին Հայաստանում տեղի է ունենալ ու պետական-իշխանական համակարգի արմատական փոփոխութիւն, որին էլ կը հետեւի...

Հ. Պ. Քանի մը ամիս առաջ էր, երբ սովորաբար կ՛անցնէի Մարաշ թաղամասէն, իր խանութին դիմաց կեցած բարեկամս զիս կանգնեցուց եւ ըսաւ. «Այս գիրքը կ՛ուզեմ քեզի նուիրել»: Ան նաեւ աւելցուց, որ ատենէ մը ի վեր կը սպասէր յարմար առիթի մը, որպէսզի զիս տեսնէ ու փոխանցէ գիրքը: Քիչ մը անակնկալի եկած, անմիջապէս շնորհակալութիւն յայտնեցի եւ բարի օր մաղթելով` շարունակեցի ընթացքս դէպի տուն:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Վերջերս Միացեալ Նահանգներու արխիւներէն յայտնաբերեցի փաստաթուղթ մը, որ կը նկարագրէ ԽՍՀՄ նախարարներու խորհուրդի նախագահի առաջին տեղակալ Անաստաս Միկոյեանի եւ Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ռիչըրտ Նիքսընի միջեւ 1959 յուլիս 25-ին կայացած հետաքրքրաշարժ զրոյցը` վերջինիս Մոսկուա կատարած այցելութեան ընթացքին: Անոնք աւելի առաջ հանդիպած էին դէպի Միացեալ Նահանգներ Միկոյեանի պատմական այցելութեան ժամանակ: Պաղ պատերազմի գագաթնակէտին մրցակից...

Ժամանակ յղացքը յարափոփոխութիւն կը յառաջացնէ նաեւ եզրաբանութիւններու ընկալումի մակարդակով: Տուեալ ժամանակաշրջանի հասարակագիտութիւնը, բնականաբար աշխարհաքաղաքական օրակարգի հետ կապուած զարգացող գործընթացներու առընթեր փոփոխութեան կ՛ենթարկէ երեւոյթներ բացատրելու բառագիտութիւնը: Առանց տարբեր ոլորտներու վերաբերող երեւոյթներու յատուկ եզրաբանութեան օրինակներով տարածուելու, կեդրոնանանք մասնակի բառերու վրայ` ըսելու համար, որ յեղափոխութիւն բառը նոյն իմաստը չունէր 19-րդ դարու վերջաւորութեան. նոյնը ապստամբութիւնը, աւելի մասնակիացնելով նաեւ ահաբեկչութիւնը: Այս խոհերը մեր մտածողութեան առանցքին...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Մօտաւորապէս երկու ամիսներ մեզի կը բաժնեն Լիբանանի խորհրդարանական ընտրութիւններու թուականէն: Նախորդ ընտրութիւններէն 9 տարի ետք` 6 մայիսին, Լիբանանի ժողովուրդը առիթ պիտի ունենայ արտայայտելու իր կամքը եւ ընտրելու խորհրդարանի իր ներկայացուցիչները: Բնականաբար այս ընտրութիւններու արդիւնքին վրայ քաղաքական կողմեր, նաեւ անհատ քաղաքացիներ կապած են մեծ յոյսեր եւ ունին արդար ակնկալութիւններ ու սպասումներ: Անցնող ինը տարիներուն ընթացքին Լիբանան ապրեցաւ քաղաքական, ապահովական...

Ի զուր չէ ըսուած, որ մեր ապագան մեր զաւակներն են, ինչպէս որ դիպուկ խօսք է, թէ ազգի մը ապագան կերտողը անոր նոր սերունդն է: Որքան ալ հասարակ տեղիք եւ ծանօթ կաղապարում թուին երիտասարդութեան վերաբերեալ այսօրինակ` ժողովրդակա՛ն ընդհանրացումները, այդուհանդերձ բացայայտ է, որ կեանք մտնող ամէն սերունդ իր հաւաքական դէմքով կը դրոշմէ մարդկային կեցութեան իր միջավայրն ու քաղաքակրթական երթը: Նոյնիսկ երբ տժգոյն...

Որեւէ երկրի կամ պետութեան ընկալեալ խորհրդանիշներից բացի, պետական համակարգում կան մարմիններ, որոնք, ըստ էութեան, կրում են խորհրդանիշ լինելու առաքելութիւն: Այս դիտանկիւնից, իւրաքանչիւր պետութեան համար կարեւորագոյն խորհրդանիշներից մէկը զինուած ուժերն են, մասնաւորապէս` բանակը: Պետութեան զինուած ուժերը նախ եւ առաջ վկայում են երկրի անկախութեան իրողութեան մասին, ապա ծառայում` որպէս պաշտպանուածութեան եւ անվտանգութեան երաշխաւոր: Իւրաքանչիւր երկիր, որն ունի բանակ, հպարտանում է` իր ուժերի...

Հազիւ երկուքուկէս տարուան պատմութիւն ունեցող Հայաստանի Ա. անկախութեան (1918-1920) յաջորդող անքակտելի իրադարձութիւններէն մէկն է Փետրուարեան ապստամբութիւնը, որուն մասին ալ հաւանաբար շատ մելան պիտի հոսի, յատկապէս` յառաջիկայ մայիսին, անկախութեան հարիւրամեակին առթիւ կազմակերպուելիք զանազան գիտաժողովներու ընթացքին: 13 փետրուար, 1921-ին սկիզբ առած հակախորհրդային շարժումը հայոց պատմութեան էջերուն մէջ կը յիշուի իբրեւ փետրուար 18-ի ապստամբութիւն, որ պարզ ու մեկին պոռթկումն էր հողին կառչած հայորդիին,...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 100-ամեակին առիթով մեր աշխատակիցներէն Աւօ Գաթրճեան պատրաստած է 100 դէպք, 100 դէմք եւ 100 յուշ-պատգամներ, զորս յաջորդաբար մեր էջերով պիտի հրատարակենք: Առաջին հերթին` պատմական հարիւր դէպքեր, կը ներկայացնենք պարբերական դրութեամբ: «Ա.» ------------------------------------ Ազգերու պատմութեան մէջ ամրագրուած են յատկանշական դէպքեր ու դրուագներ, որոնք կը դառնան յուշարար ու մարտահրաւէր` վերանորոգման: Հայ ժողովուրդի պատմութեան մէջ եւս արձանագրուած են...

ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ԱՂՊԱՇԵԱՆ 6 դեկտեմբեր, 2017-ին, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու (Միացեալ Նահանգներ) նախագահ Տանըլտ Թրամփ Երուսաղէմը պաշտօնապէս ճանչցաւ իբրեւ Իսրայէլի մայրաքաղաք եւ հաստատեց Միացեալ Նահանգների դեսպանատունը Թել Աւիւէն Երուսաղէմ տեղափոխելու ծրագիր մը: Նախագահ Թրամփի սոյն որոշումը երկինքէն նուէր մը եղաւ Թուրքիոյ փառասէր եւ փառամոլ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանին համար, որ վաղուց այդպիսի շարժառիթի մը կը սպասէր` իր նպատակները աւելի եւս իրականացնելու: Սակայն,...

Ստորեւ կը ներկայացնենք Գէմպրիճի մէջ կայացած ՀՅԴ օրուան հանդիսութեան ընթացքին բանախօս ընկ. Ժան Հալլաճեանի խօսքը։ ՀՅԴ «Մեր օրուան» տօնակատարութիւնը ա՛յն պատեհ առիթն է, որ դաշնակցական ընտանիքը արժեւորէ ներկան, ուրուագծէ դիմակալելիք մարտահրաւէրներու բնոյթն ու առաջադրէ անոնց լուծումները: Իրագործումները՝ անպայմանօրէն մեզ կը խրախուսեն, կը գօտեպնդեն: Աւելին՝ մեզ յաւելեալ յանձնառութիւններու տակ կը դնեն, ա՛լ աւելի բծախնդրութեամբ ու հետեւողականութեամբ, մեր հանրային-ազգային ծառայութիւնները մատուցելու եւ...