Անդրադարձ

Մ. Ծ. Թէեւ վերջին տասնամեակներուն, Հայաստանի անկախացումէն ետք, սրբանկարչութիւնը որոշ զարգացում ապրեցաւ թէ՛  հայրենիքի, թէ՛ սփիւռքի տարածքին, այնուամենայնիւ, մեր եկեղեցիներէն քիչեր միայն բախտը ունեցած են օժտուելու բարձրորակ սրբանկարներով: Այդ քիչերէն է Մոնրէալի Ս. Յակոբ առաջնորդանիստ մայր եկեղեցին, որ վերջերս համալրուեցաւ Քրիստոսի պայծառակերպութիւնը պատկերող գեղեցիկ սրբանկարով մը: Հեղինակը` Պերճ Չաքըճեան, ինքնատիպ ու տաղանդաւոր գեղանկարիչ մըն է, որուն արուեստը արդէն իսկ սկսած...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Յանկարծական էին քառասունվեց տարի առաջ քաղաքացիական (դուրսէն դրդուած) պատերազմն ու անոր առթած սարսափը: Անմիջապէս յաջորդեցին` աւերուածութիւն, պանդխտութիւն, չքաւորութիւն: Իսկ հիմա` ամենապարզ կեանք մը իսկ ապրելու անկարելիութիւն: Արաբին կողքին, հայ ժողովուրդն ալ, որ ապրած է տասնամեակներու վրայ երկարող այս հիւծումը, թէ՛ յուսալքուած է, երբ լուծուած հարցերը դարձեալ ու դարձեալ կը խրին անորոշին մէջ, եւ թէ՛ անուժ. առօրեան հազիւ հազ...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ 1971-ի դեկտեմբերին էր, երբ օր մը պատահաբար հանդիպեցայ վաղեմի բարեկամիս եւ երբեմնի դպրոցական ընկերոջս` Արա Յակոբեանին, աւելի ծանօթ` իբրեւ Ara Travel: Մեր զրոյցի ընթացքին յայտնեց, որ տրամադրութեանը տակ ունի դէպի Փարիզ ճամբորդական զգալիօրէն զեղչուած գիներով տոմսեր` դպրոցականներու վերապահուած: - Եթէ շահագրգռուած ես,- աւելցուց անցողակի: - Բայց ես այլեւս ուսանող չեմ, վեց ամիսէ վկայուած եմ եւ պաշտօնապէս կ՛աշխատիմ: Տարիքս...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Հայաստանի  քաղաքական այրերէն վերջերս յաճախ կը լսուին Թուրքիոյ հետ խօսելու կոչեր,  յայտարարութիւններ: Խորհրդարանէն ներս եւ  դուրս: Նախորդ շաբաթ Հայաստանի Ազգային ժողովի պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան   հարցերու մնայուն յանձնաժողովի նախագահ  Անդրանիկ Քոչարեան յայտարարեց, որ Հայաստան պէտք է երկխօսութեան սկսի  Թուրքիոյ հետ: Գաղտնիք չեն Հայաստանի նկատմամբ Թուրքիոյ եւ Ազրպէյճանի թշնամական  տրամադրութիւնները: Թշնամանք, որ խլած է հայ ժողովուրդի հայրենիքին մեծ մասը, բնաջնջած...

(ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական Կոմիտէին Անունով Արտասանուած Դամբանական Խօսքը` Տոքթ. Գրիգոր Էճիտեանի Կողմէ) Դժուար է սիրելի եւ գործունեայ ընկեր մը հողին յանձնել: Աւելի դժուար է սիրելի ու գործունեայ ընկերոջ կորուստին առիթով դամբանական խօսիլ: Վաղաժամ մահը ընդհատեց երկար երթ մը, որ սկսաւ տոքթ. Սահակի բժշկական կազմաւորումէն, Երեւանի համալսարանէն, որմէ տոքթ. Քէշիշեան շրջանաւարտ եղաւ որպէս սրտի հիւանդութեանց մասնագէտ: Ան իր ասպարէզին մէջ անձնական...

Քառասուն օրեր անցած են, եւ տակաւին դժուար է  հաշտուիլ  տոքթ. Քէշիշեանի վաղաժամ կորուստին հետ: Իր կեանքի արագընթաց երթին առաջին հիմնական հանգրուանը եղաւ բժշկական կազմաւորումը` Երեւանի պետական   համալսարանին մէջ, որմէ շրջանաւարտ եղաւ  1993-ին` իբրեւ սրտաբան: Լիբանան վերադառնալով` տոքթ. Քէշիշեան գործեց բազմաթիւ հիւանդանոցներու մէջ, որոնց շարքին` Տահր Պեշըք պետական հիւանդանոցը, ուր հետագային նշանակուեցաւ բժշկական տնօրէն: Ժողովուրդին հետ մնայուն կապի մէջ էր դարմանատուներու...

14 ապրիլին «Յակոբ Պարոնեան»-ի անուան թատերասրահին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՅԴ «Կամաւորական շարժում» հասարակական կազմակերպութեան գումարտակի նահատակներու պարգեւատրման արարողութիւն, որուն ընթացքին խօսք առաւ «Կամաւորական շարժում»-ի նախագահ Հրանդ Մարգարեան: Ստորեւ` խօսքին ամբողջութիւնը: Խոնարհւում եմ արցախեան պատերազմի բոլոր նահատակների, ի մասնաւորի «Կամաւորական շարժման» միջոցով Արցախ մեկնած ու նահատակուած հայորդիների, ընկերների յիշատակի առջեւ: Խոնարհւում եմ նաեւ սրահում ներկայ մեր նահատակների ծնողների, հարազատների առջեւ: Ձեր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 9 նոյեմբեր 2020-ին Հայաստանի, Ազրպէյճանի եւ Ռուսիոյ ղեկավարներու հրապարակած եռակողմ յայտարարութեամբ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներու ձեւաչափին կողքին ստեղծուեցաւ նոր ձեւաչափ մը: Ռուսիոյ նախագահ Վլատիմիր Փութին յայտարարեց, որ ինք է այդ յայտարարութեան կէտերուն հեղինակը: Ռուսական կողմը, նոյն ատեն, չբացառեց համանախագահներուն դերակատարութեան շարունակութիւնը: Նոյեմբեր 9-ի ձեւաչափի գոյութիւնը հարցականներ ստեղծեց, թէ երկու ձեւաչափերը համատեղելի՞ են, զիրար պիտի ամբողջացնե՞ն, եւ ի՞նչ պիտի...

«Կիները պէտք է ըլլան բոլոր այն դիրքերուն, ուր որոշումներ կը տրուին: ... Այնպէս պէտք չէ կարծել, որ անոնք բացառութիւն կը կազմեն»: ՌՈՒԹ ՊԷՅՏԸՐ ԿԻՆԶՊԸՐԿ (1933-2020, Միացեալ Նահանգներու Գերագոյն դատարանի անդամ) Պարզ անուշադրութեան հետեւանք կամ երկրորդական սխալ մը չէր եղածը` «Սոֆակէյթ»-ը (Ուոթըրկէյթէն ներշնչուած), որ պատահեցաւ երեքշաբթի, ապրիլ 6-ին, Թուրքիոյ նախագահական նստավայր Սպիտակ պալատին` Աք Սարային մէջ, Անգարա: Անոր պատճառով արդարօրէն յուզում...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Անցեալ շաբաթավերջին Մոսկուայէն Երեւան վերադարձաւ Հայաստանի ծանրաբարձներու հաւաքականը` Եւրոպայի ախոյեանութեան մրցումներէն ոսկեայ, արծաթեայ եւ պրոնզեայ մետալներու հունձքով մը: Չմոռնանք անոնց հաստատած նոր մրցանիշները: Ո՛չ մէկ կասկած, որ մեր երիտասարդներուն եւ երիտասարդուհիներուն նուաճումները հպարտութեան առիթ են բոլորիս համար: Մարզիկներէն մէկուն յայտարարութիւնը դիպուկ էր. ըսաւ մօտաւորապէս հետեւեալը. «Այսքան եղած բաներէն ետք (ակնարկութիւնը` Արցախի վերջին պատերազմին) ուրախանալու եւ հպարտանալու առիթ ունինք»:...

ՀՐԱՆՈՅՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայաստանի Սփիւռքի նախկին նախարար «Ո՜վ հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկութիւնը քո հաւաքական ուժի մէջ է»։ Եղիշէ Չարենց:  Սիրելի՛ սփիւռքահայեր, իմ լա՛ւ բարեկամներ, Թուրք-ազրպէյճանական տանդեմն, ահաբեկիչ վարձկանների օգնութեամբ, կիրառելով միջազգային մարդասիրական իրաւունքի կողմից արգելուած զէնք եւ զինամթերք, պատերազմի անթոյլատրելի միջոցներ ու մեթոտներ, բզկտեցին եւ անդամահատեցին երեսուն տարի մեր բոլորի ոգեւորութեան աղբիւրը հանդիսացող հերոսական Արցախը: Անհաւասար պայքարում ունեցանք բիւրաւոր սրբազնացած...

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Որպէս նախաբան Հետաքրքրական է, նախ պատմեմ, թէ ինչպէ՛ս ձեռքս անցաւ պատմական մեծ արժէք ներկայացնող «Ուրֆայի յուշապատում»-ի` 1955-ին  ուրֆացի մեծանուն մտաւորական եւ վիպագիր Արամ Սահակեանի պատրաստած այս  հսկայածաւալ գործը` շուրջ 1500 էջեր պարունակող սոյն հատորը: 1964-ի ապրիլ 23-ին բախտը ունեցայ նշանուելու ուրֆացի Եստեր Ատուրեանին հետ. հոս չմոռնամ ըսելու, որ ես ալ սիսեցի եմ: Քանի մը շաբաթներ ետք իր ծնողներն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յունական դիցաբանութեան մէջ ծանօթ է յուշկապարիկներու (sirènes) փորձութեան կանչը, որոնց կը դիմադրէ Ոդիսեւս (Ulysse), որ առաջնորդ էր (leader) եւ գիտէր, թէ ո՛ւր կ՛ուզէր հասնիլ: Դիմադրեց յուշկապարիկներու փորձութեան: Կը խարխափենք` ղեկավարել կարծելով: Յիշե՛լ ծովերու վրայ Ոդիսեւսի ճամբորդութիւնը: Հին-նոր առասպել. մեր ցանկութիւններուն երգերը մենք կը հնարենք, կը հաւատանք մեր ստեղծած յուշկապարիկի հայրենասիրական երգին: Ինչպիսի՜ լսուած-չլսուած կանչերու հաւատացած ենք: Կը ջարդուէինք,...

ՇԱՂԻԿ ՀԱՊՈՅԵԱՆ 44-օրեայ պատերազմի ցաւը աւելի խորացաւ իմ սրտիս մէջ, երբ առիթն ու պատիւը ունեցայ  զոհուած հերոսներուն տուները այցելելու եւ մօտէն ծանօթանալու նախ հերոսներուն աննկարագրելի խիզախութեան, արիութեան, հայրենասիրութեան, ճշմարիտ ու քաջասիրտ անձնաւորութեան, ապա անոնց ընտանիքի անդամներուն` մօր, կնոջ ու զաւակներուն: Իւրաքանչիւր հերոսի տան մէջ կային իւրայատուկ պատմութիւններ, մէկը միւսէն տարբեր, մէկը միւսէն ցաւոտ, յուզիչ եւ ազդեցիկ: Իւրաքանչիւր հերոսի մայր խօսք...

Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ Ռուսիոյ դաշնութեան դեսպանին յայտարարութիւնը հայ ռազմագերիներու մասին դիտարժան է քանի մը հանգամանքներ նկատի ունենալով: Անիկա կը պարփակէ քանի մը ուղղութիւն: Ուրեմն, ըստ դեսպանին, «գերիներու վերադարձի հարցը ռուսական կողմին համար առաջնահերթութիւններէն մէկն է: Այդ ուղղութեամբ յամառ ու հետեւողական աշխատանք կ՛ընթանայ: Մէկ անգամ չէ, որ գերիներ վերադարձուած են: Վստահ եմ, որ այդ ուղղութեամբ կը շարունակուի աշխատանքը»: Ինչ կը վերաբերի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Դաշնակցութեան մէջ ընկերն ու ընկերականութիւնը գաղափարական ու բարոյական արմատացած արժէքներ են, եւ երբե՛ք կարելի չէ զանոնք բաղդատել մարդկային սովորական ու ընթացիկ ընկերականութեան հետ: Դաշնակցական ընկերականութիւնը  մարդկային ազնուագոյն յատկանիշներով բնորոշուած ըլլալու կողքին կը պարփակէ նաեւ արժէքային հարուստ գաղափարական այլ համակարգ մը: Ճակատագրական պահերու ընթացքին, դաշնակցական ընկերը խիզախօրէն, անշահախնդիր եւ քաջաբար գիտէ սաստել ու զգաստութեան հրաւիրել իր ընկերը, երբ անշուշտ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Այո՛, «հին»-երը կը շարունակեն «զբօսնուլ» երկրի տարածքին` ցոյց տալով իրենց ընդդիմադիրի կեցուածքը, իսկ «նոր»-երը` կառչած իրենց իշխանական աթոռին, առանց դոյզն խպնանքի, տիւ եւ գիշեր լծուած են չքմեղանքի, վատաբանութեան հանդէսներ սարքելով` յանուն խօսքի ազատութեան եւ ժողովրդավարութեան: Իսկ այս խորապատկերին դիմաց հայութիւնը` ի հայրենիք եւ սփիւռս աշխարհի, կը փորձէ ամոքել իր ցաւերը ու վաղուան օրուան հաւատալ: Յարգելով հայ մամուլի ընթերցասէր...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Ականատես կ՛ըլլանք հայութեան դէմ անխնայ գրոհի մը: Գրոհը թիրախ ունի թէ՛ հայրենի ժողովուրդը եւ թէ՛ սփիւռքի գաղթօճախները: Անոր անմիջական նպատակն է պառակտել եւ թուլացնել մեր հաւաքական դիմադրականութիւնը: Խորտակելով մեր դիմադրականութիւնը` ան կը ձգտի նսեմացնել մեր ազգային առաքելութիւնը, հակակշռել մեր քաղաքական օրակարգը եւ անղեկ հաւաքականութեան վերածել հայութիւնը` հայրենիքէն ներս թէ դուրս: Կայսերապաշտական, ծաւալապաշտական եւ գաղութատիրական մեկնակէտերով կ՛ընթանայ այս գրոհը:...

«Անմեղներու սպանդը». Ժանսեմ Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Քանի մը օրէն Ապրիլ 24 է, Ցեղասպանութեան 106-րդ տարելիցը: Մօտաւորապէս 2 շաբաթէ ի վեր Հայաստանի իշխանութեան անդամ առաջատար դէմքեր հրապարակ կու գան Թուրքիոյ (եւ Ազրպէյճանի) հետ յարաբերութիւնները վերատեսութեան ենթարկելու մտածումներով, թշնամութիւնը բարեկամութեամբ եւ գործակցութեամբ փոխարինելու «իմաստո՜ւն» գաղափարներով, բացայայտ դարձնելով, որ սա պատահական` բարի բաղձանք չէ, ո՛չ ալ` բազկերակներ շօշափելու փորձաքար: Ամէն օր քիչ մը աւելի՛...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Վաղուան պատմութիւնը այսօր կը գրուի: Բայց ո՞վ եւ որո՞ւ հաշուոյն կը գրէ այդ պատմութիւնը: Թուրքիոյ բազմաճակատ եւ ապակայունացնող նախաձեռնութիւնները ապահովաբար կը մտահոգեն իր հին եւ նոր զինակիցները, արեւմտեանները, Ռուսիան եւ արաբական աշխարհը: Անոնք չեն հակազդեր տակաւին, կը խորհի՞ն, որ Էրտողանի փառասիրութիւնները դեռ կարմիր գիծը չեն անցած: Այսպէս, Ֆրանսան դեռ մինչեւ ե՞րբ կրնայ մնալ սպասողական դիրքի մէջ, երբ Թուրքիան...