Անդրադարձ

ՍԵՒԱՆ Ա. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Աշուն էր: Քեսապի կապոյտ երկինքը հետզհետէ կը քողարկուէր փոքրիկ ու մաքուր, բամպակի ճերմակութեամբ ամպերով: Անոնք աջ ու ձախ ցրուած էին: Այդ վիճակէն նեղութիւն զգացին, առանձնութիւնն ալ հաճելի չթուեցաւ իրենց: Իրարու մօտենալու ընթացքին ոմանք յոգնեցան, իրենց շալկած բեռան ծանրութիւնը զգացին, ուստի այդ բեռը թեթեւցնելու համար անձրեւի քանի մը կաթիլներ վար նետեցին ու երթը շարունակեցին: Անդին` Գարատուրանի ծովու կողմէն...

Ամէն ոք իր մասին է մտածում: Իր երկրի սահմաններից այն կողմ եթէ նայող կայ, նայում է միայն յանուն իր շահերի: Եթէ ընդհանուր ուժերով ճակատ պահելու խօսք է լինում, դա խօսք է` զուրկ իրական հիմքից ու անկեղծութիւնից: Հայերով ոչ ոք չի հետաքրքրւում շօշափելի օգնութիւն հասցնելու մտքով: Դրա հակառակը, կայ դաւադրական վերաբերմունք: Մենակ ենք եւ պէտք է ապաւինենք միա՛յն մեր ուժերին` թէ՛...

ՄԱՐՔ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան պարտութեան եւ ձախողութեան էջերը կը դարձնէ, նոր էջ կը բանայ եւ որպէս մարգարէ` քաղաքական իր նոր դոկտրինով ՏԵՍՈՒԹԻՒՆով, հրապարակ կու գայ նոր դարագլուխ բանալու պէս: Ցարդ ամէնքն ալ սխալած են: Իր ձախողութիւնները եւ Հայաստանի ներկայ ու գալիք պարտութիւնները անցեալի մի՛շտ` նախկիններու սխալներու, հետեւանք են, ինք ոչ մէկ պատասխանատուութիւն ունի: 29 հոկտեմբերի Քաղաքացիական պայմանագիր...

ԿԱՐՕ ՍՐԿ. ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Օրհնաբանեցէ՛ք Տէրը, ո՜վ հրեշտակներ, անոր հրամանները լսող եւ գործադրող հզօր էակներ: Օրհնաբանեցէ՛ք Տէրը, դուք` որ անոր բանակն էք եւ անոր կամքը կատարող պաշտօնեաները»: (Սաղմոս 103:20-21) Իբրեւ հողածին մարդ էակներ աստուածագիտութեան ու աստուածաճանաչողութեան մասին յաւելեալ իմացութիւն ունենալու եւ մեր միտքերը լուսաւորելու վերաբերող բազմաթիւ հարցեր կը խճողեն մեր ուղեղը: Այդ հարցերը կա՛մ մտովին մենք մեզի կ՛ուղղենք, կամ ալ կը...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ ­Հիա­ցու­մի ար­ժա­նի նկա­տե­լով հան­դերձ տա­րօ­րի­նակ չէ, որ մար­դիկ հարց տան, թէ ինչ­պէ՞ս ժա­մա­նա­կի (ար­դէն 132 տա­րի) ու ան­սահ­ման տա­րա­ծու­թեան մէջ (աշ­խար­հա­մա­սե­րը) ա­մէն տե­սակ դժո­ւա­րու­թիւն­նե­րը յաղ­թա­հա­րե­լով կու­սակ­ցու­թիւն մը իր գո­յու­թիւ­նը կը պա­հէ ու կը շա­րու­նա­կէ գոր­ծել հա­ւատ­քով եւ կը հե­տապն­դէ «ան­կա­րե­լի» հա­մա­րո­ւող այն­պի­սի նպա­տակ­ներ, ո­րոնք շա­տե­րու հա­մար ի­րա­գոր­ծե­լի չեն, ե­րա­զա­յին են: ­Գի­տենք նաեւ, թէ ի­րա­կան աշ­խար­հի մէջ ո­չինչ կայ,...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները ամէն տարի 11 նոյեմբերին կը տօնեն Վեթերաններու օրը: Օր մը, որ կ՛ոգեկոչէ յիշատակը այն բոլորին, որոնք իրենց կեանքը զոհած են իրենց հայրենիքին համար. օր մը, որ յարգանքի տուրք կ՛ընծայէ ապրող այն բոլոր վեթերաններուն, որոնք վերապրողներ են պատերազմներու արհաւիրքին: Եւրոպական երկիրներ, ինչպէս Անգլիա եւ Ֆրանսա, նոյն օրը` նոյեմբեր 11-ը, կը տօնեն որպէս Զինադադարի...

ՅԱԿՈԲ ԱՍԱՏՐԵԱՆ Նախորդ օրերին Երեւանում անցկացուած Հայկական գագաթնաժողովի մասին տարբեր մեկնաբանութիւններ հնչեցին: Նախ սկսենք հաւաքի անուանումից: Ընդհանրապէս,  եթէ որոշուած էր այդ ժողովին չհրաւիրել սփիւռքեան ազդեցիկ կազմակերպութիւններին, կուսակցութիւններին եւ եկեղեցին էլ հրաժարուել էր մասնակցութիւնից, ապա սխալ էր  նման մակարդակի հայերի հանդիպումը, որտեղ բացակայում են առաջին դէմքերը,  անուանել գագաթնաժողով: Գագաթնաժողով անուանում են այն հանդիպումները, որոնցում ներկայանում են առաջին դէմքերը, հակառակ պարագայում այն...

Ժողովուրդի յեղափոխական ոգին բարձրացնելու, նրա հաւատքը ամրապնդելու ու միշտ վառ պահելու համար դէպի մեր ընդհանուր գործը, անհրաժեշտ է, որ մեր խօսքին հետեւի գործը: Հարկաւոր է շօշափելի ապացոյցներ տալ, որ մեր  քարոզածը «անապատում հնչող դատարկ բարբառ չէ»: Մենք, որքան ներում են մեր ուժերը, պէտք է զէնք, ռազմամթերք եւ առայժմ միայն քարոզող ընկերներ ուղարկենք Երկիր: ՖԱՐՀԱՏ Մեր արդար մտածումը ձեր սիրոյն համար...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ամփոփենք նախորդող եօթը յօդուածներուն խորհուրդը. Ա. մասին մէջ փաստեցինք, որ Թուրքիոյ կողմէ գործադրուած հայերուն ցեղասպանութեան պատճառով հայ ժողովուրդը ցիր ու ցան հասաւ մինչեւ Չինաստան եւ Ծայրագոյն արեւելք, ուր բնազդաբար, առանց որեւէ վերին մարմնի մը գոյութեան, փոքրաթիւ գաղութները, շնորհիւ ունեւոր քանի մը հայերու, իրենք զիրենք  կազմակերպեցին, եկեղեցի եւ դպրոց շինեցին ու իրերօգնութեան մարմին գոյացուցին` պահպանելու համար հայկական աւանդութիւնները, լեզուն...

Ֆութպոլի աշխարհի ախոյեանութեան մրցումներուն նախօրեակին պէտք է մատը դնել վէրքին վրայ: Պեթ: Բառ մը, որ ահաւոր ախտի մը ակնարկութիւնն է: Ախտ մը, որ աւերներ կը գործէ: Հարցին որքան ծանրակշիռ ըլլալը հասկնալու համար, ներկայացնենք երիտասարդ հօր մը պարագան, որպէսզի  յստականայ, թէ երբ պեթը անառարկելիօրէն տնաքանդ մոլութիւն մըն է կ՛ըսուի, ճիշդ ինչ տարողութիւն ունի վտանգը: Մեքենագործ այս երիտասարդը երկու անչափահաս զաւակներու հայր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երկու տարի առաջ, 10 նոյեմբեր 2020-ի առաւօտուն, հայութիւնը ահարկու ցնցում մը ապրեցաւ` իմանալով, որ թուրք-ազերիական զինակցութեան դէմ ամբողջ 44 օր պատերազմած Հայաստան-Արցախը վերջակէտ մը դրած է 90-ականներուն սկսած յաղթանակներու եւ խիզախումներու փուլին եւ մարդկային ու հողային հսկայական կորուստներով պատմութեան անցուցած շնչասպառ ընող փուլ մը, որ մեր նորագոյն պատմութեան մէջ արձանագրուեցաւ 44-օրեայ պատերազմ անունով: (Ըսինք` վերջակէտ մը, որովհետեւ...) Հայաստան-Արցախէն...

Ազատութի՛ւն... Ամէն մի շնչող էակի, մարդ արարածի, ազգերի ու ցեղերի, ժողովուրդների ամենաբարձր երազանքը, գոյութեան երկնային կեցութիւն, որից զրկուած է եղել դարեր շարունակ հայոց ժողովուրդը: Ազատութեան կանչը բերանին զոհուեց Մամիկոնեանց Վարդանը, գրեթէ մէկուկէս հազարամեակ առաջ... Ազատութիւն` գոչեց հայորդի Միքայէլ Նալբանդեանը, ու նրանից առաջ շատերը ու նրանից յետոյ` շատերը... Տարիներ ու տարիներ, տենչանքներն այդ կուտակուեցին, ամբարուեցին ազգի գիտակցութեան ընդերքներում, խուլ մրմնջոցներով, անհամարձակ...

ԳԱՌՆԻԿ Ա. ՔՀՆՅ. ԳՈՅՈՒՆԵԱՆ Ծ. Խ.- «Հորիզոն»-ի եւ Քանատայի Ազգային առաջնորդարանի համագործակցութեամբ ու նախաձեռնութեամբ օրերս լոյս տեսաւ «Սփիւռքի տարի» յատուկ յաւելուածը, որուն մէջ Մոնրէալի Սուրբ Յակոբ առաջնորդանիստ մայր եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Գառնիկ Ա. քհնյ. Գոյունեան «Սփիւռքը. անուն եւ երեւոյթ» իր ուսումնասիրութեամբ կ՛ուրուագծէ «Սփիւռք» հասկացողութեան ժամանակագրական հոլովոյթը, թէ ե՞րբ սկսած է սփիւռքը եւ ի՞նչ է սփիւռքը: Միաժամանակ յօդուածագիրը սփիւռք եզրաբանութեան վերլուծումը...

Մեր օրերուն, հայ ժողովուրդը երբ անարգ թշնամիին սուրը ոսկորին հասած եւ իր գոյութիւնն էր վտանգուած, աստուածային երկունքով մը ծնունդ տուաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան, անոր միջոցաւ իր կեանքն ու պատիւը, իր ազատութեան Աստուածատուր իրաւունքը պաշտպանելու համար: Հրաշալիօրէն գեղեցիկ, բայց բնազանցական էր Վահագնի ծնունդը: Առնականօրէն գեղեցիկ, բայց նաե՛ւ մարդկային էր Դաշնակցութեան ծնունդը, որուն համար երկունքի մտած էին համահայկական ցաւն ու տառապանքը, արցունքն...

ՀՅ Դաշնակցութիւնը ծնաւ հայ ժողովուրդի անհուն տառապանքէն ու ծով ցաւերէն, իբրեւ արտայայտիչը անոր ազատ ու անկախ ապրելու կամքին: Դարձակէտ մը կազմեց անոր ծնունդը իննսունական թուականներու վերջին տասնամեակին, երբ ահաւոր երկունքի մէջ էր հայաշխարհը,- մեր արցունքի հովիտը: Դարաւոր բռնակալութեան դէմ ընդվզում մըն էր անոր երեւումը դարաւոր ու փառաւոր պատմութեան դափնիներով պսակուած ազգի մը ընտրանիին կողմէ: Տարերային պոռթկում մը` ստրկութեան անարգ շղթաները...

«Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան հայկական համայնքներու բաժանմունքը կը մեկնարկէ արդ եւս արեւմտահայերէնով մշակութային ստեղծագործութեան նուիրուած նպաստի ծրագիրին երկրորդ շրջանը: Այս առաջատար ծրագիրին միջոցով բաժանմունքը պիտի շարունակէ աջակցիլ հայերէնով ժամանակակից մշակոյթ եւ մտածողութիւն ստեղծող նախաձեռնութիւններուն: արդ եւս-ին նպատակն է ոգեշնչել, նպաստել եւ աջակցիլ մշակութային եւ ստեղծագործական ոլորտներու նորարարութեան եւ ժամանակակցութեան` ապահովելու արեւմտահայ լեզուին ու մշակոյթին կենսունակութիւնը, որ սերտօրէն կապուած է նաեւ եկող...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Երբ կը կայանար Ստեփանակերտի պահանջատիրական հանրահաւաքը, Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողովը ընթացքի մէջ էր: Ժողովը լսե՞ց արդեօք Արցախէն հնչող ահազանգային ճիչը: Հաւանաբար` ոչ, որովհետեւ այդ մէկ ժամնոց ազատ զրոյցը, որուն նախատեսուած էր, ի միջի այլոց, որ մասնակցի նաեւ Արցախի ներկայացուցիչը, վերջնական օրակարգին վրայ փոխարինուած էր լոկ Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարի հետ հանդիպումով մը: Ի՞նչ եզրակացութիւններ, ի՞նչ պատգամ համայն հայութեան հնչեցուց...

Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան աւելի քան մէկ դարեայ պատմութիւնը հասել է մի հանգրուանի, ուր այլեւս նոյնացած են իր եւ հայ ժողովուրդի նպատակն ու տեսլականը: Այդ նպատակն ու տեսլականը մարմնաւորուել են հայոց ազատագրական պայքարի պատմութեան մէջ, հայկական մշակոյթի մէջ, հայի նկարագրի ու հոգեբանութեան մէջ: Դաշնակցութիւնը արտացոլել է հայ ժողովուրդի դարաւոր տենչերն ու ձգտումները, այն աստիճան` որ այն թէ՛ քաղաքական պատմութիւն է, թէ՛...

ԴՈԿՏ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Դարերու ընթացքին գրաւոր մշակոյթի ձեռագիրներն ու տպագիր գիրքերը մնայուն կերպով եղած են սփիւռքահայուն կեանքի ուղեւորութեան անբաժան, վստահելի եւ սրտակից ուղեկիցները: Բայց այդ ձեռագիրներն ու տպագիր գիրքերու դեգերումները բարդ եւ երբեմն ողբերգական պատմութիւններ եղած են` անոնց  սեփականատէրերու ճակատագիրներուն նման: Նոյն ճակատագրին արժանացած են նաեւ լեհահայ դարաւոր համայնքի հայերէն ձեռագիրներու, հնատիպ մատեաններու, տպագիր գիրքերու վաւերական ժառանգութիւնը, որուն մէկ մասը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Մինչ Հայաստան կ՛ամոքէր 2020-ի արցախեան պատերազմի իր վէրքերը, Ազրպէյճանի եւ Թուրքիոյ նախագահները ժամանակ չէին կորսնցներ հաւաքուելու եւ իրենց ընտանիքներուն ու մտերիմներուն միջեւ բաժնելու Արցախի եւ շրջակայ տարածքներու գրաւումէն ձեռք բերուած աւարը: Ազրպէյճանցի լրագրող Ուլքար Նաթիքքըզի 24 հոկտեմբերին eurasianet.org կայքին մէջ հրապարակեց իր հետաքննական յօդուածը` ««Եղբայրական» Ազրպէյճանն ու Թուրքիան շահաւէտ ղարաբաղեան առեւտրական կապեր կը կառուցեն»...