Ամէն ոք իր մասին է մտածում: Իր երկրի սահմաններից այն կողմ եթէ նայող կայ, նայում է միայն յանուն իր շահերի: Եթէ ընդհանուր ուժերով ճակատ պահելու խօսք է լինում, դա խօսք է` զուրկ իրական հիմքից ու անկեղծութիւնից: Հայերով ոչ ոք չի հետաքրքրւում շօշափելի օգնութիւն հասցնելու մտքով: Դրա հակառակը, կայ դաւադրական վերաբերմունք: Մենակ ենք եւ պէտք է ապաւինենք միա՛յն մեր ուժերին` թէ՛ ճակատը պաշտպանելու, թէ՛ երկրի ներսը կարգ հաստատելու համար:
ԱՐԱՄ
Դաշնակցութիւնը մի հատուածի կուսակցութիւն չէ, այլ` հայ ժողովրդի ներքին պահանջների, անոր իղձերի ամփոփումը: Ով հայ է, թէկուզ նա լինի իր մտքով ու գործքով թշնամի Դաշնակցութեան, բայց իր ինքնագիտակցութեամբ նա Դաշնակցութիւնը կը համարի արտայայտիչը հայութեան: Հայութիւնը սպաննելով` կարելի է Դաշնակցութենէն ազատիլ եւ, փոխադարձաբար, Դաշնակցութիւնը սպաննելով` կարելի է հայութիւնը անկենդան մի դիակ դարձնել. այդպէս կը մտածէր Թալէաթը, որ փորձեց եւ ձախողեցաւ` իր անձը վրայ տալով:
ՌՈՒԲԷՆ
Դաշնակցութիւնը, երբ մահապատիժի է դատապարտում ոեւէ դաւաճանի, հարուածը տալիս է առանց դրամի եւ առանց միջնորդի: Նրա բազուկը այնքան ուժեղ է, որ մահապարտին տապալելու համար ուրիշի օգնութեան երբեք պէտք չէ ունեցել:
ԴՐՕ
Հանգիստ խղճով եւ պայծառ հայեացքով նայում եմ կուսակցութեանս անցեալին: Կորած ու մոլորած մի ժողովուրդ դարձնել ռազմունակ մի ազգ եւ քաղաքական կեանքով ապրեցնել ծխականին, տալ նրան հայադէմ հայրենիք ու պետութիւն, դնել նրա ապագայ մշակոյթի հիմնաքարերը, սրանք գործեր են, որ կատարեց Դաշնակցութիւնը յամառօրէն եւ անթիւ զոհերի գնով:
Ն. ԱՂԲԱԼԵԱՆ
Դաշնակցութիւնը հսկայ մի փորձ էր` կանգնեցնելու հայութեան անկման անիւը. մի փորձ` ի մի ձուլելու հայ էութեան միմեանց լրացնող բեւեռները` Մամիկոնեան ռազմունակութիւնը եւ Բագրատունեաց կուլտուրական ոգին: Նա մի վճռական ճիգ էր` համադրելու մեր ժողովրդի կամքն ու ստեղծագործ հանճարը. մի ճիգ` կրօնական համայնքը, որին բռնութեան քմահաճոյքով վերածուած էր հայութիւնը, վերստին դարձնելու պետութիւն եւ պատմութիւն կերտող մի ազգ:
ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ
Այո՛, կը զգանք, որ հաճելի օրեր անցուցինք` շնորհիւ փառապանծ օսմանեան կառավարութեան: Խորհրդարանի անդամներու վայել պատիւներ տեսանք: Աղտոտ շապիկնիս պատանքի պէս վրանիս փակած` մեզ ոջիլներ ըրիք: Օ՛ն, ուրեմն, սեւ մեռելակառքը մեզի կը սպասէ: Երանի անոր, որ մահուընէ առաջ աչքերով կը տեսնէ իր մեռելակառքը ու չի վհատիր: Անոնք են ճշմարիտ մարտիրոսները, որոնք մահուան առջեւ կ՛արիանան: Վստահ եմ, որ դահիճները իրենք իսկ պիտի իյնան իրենց լարած ծուղակին մէջ:
ՎԱՐԴԳԷՍ
