Անդրադարձ

ԽԱՉԻԿ ՏԷՏԷԵԱՆ Երբ մեռելները կը վերածնին Յիշողութեան իրենց մութ գերեզմանէն, Կը ստանան հերոսի կոչում ու պատիւ Անոնցմէ, որ գիտեն իմաստն ու արժէքը Հերոսի... Ու հոն, ուր հերոսները ամէն օր կը մեռնին, Առանց գերեզմանի, մոռացութեան ճամբաներուն, Կը մեռնին իրենց հետ ժողովուրդներ՝ Անտարբերութեան ճիրաններուն, Կ'երթան իրենց կարգին յիշողութեան խաւարի ափերուն... Մեռելներ կը վերածնին, Ժողովուրդներ կը մեռնին. 22 Փետրուսր 2024, Թորոնթօ  

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ յաճախ կը յայտարարէ, որ կ՛անտեսէ միջազգային բոլոր քննադատութիւնները` կապուած իր քաղաքացիներուն իրաւունքներու խախտումներուն, իր զինուորներուն կողմէ ռազմական յանցագործութիւններուն եւ արցախահայերու ցեղային զտումներուն: Ալիեւ կը փորձէ կոծկել այդ խախտումներն ու յանցագործութիւնները «խաւիարային դիւանագիտութեան» միջոցով` միլիառաւոր տոլարներու կաշառք տրամադրելով եւրոպացի զանազան պաշտօնեաներու: Ամէն անգամ, որ Ազրպէյճան խնդիր ունենայ օտար երկրի, եւրոպական կառոյցներու...

ՅԱԿՈԲ ԹԱՊԱԳԵԱՆ «Ձեզ կը վստահեցնեմ, որ եթէ այս բոլոր պայմանները ընդունինք, խաղաղութիւն կ՛ըլլայ եւ զարգացում...», կ՛ըսէր Փաշինեան, երբ քառասունչորսօրեայ պատերազմին կը պարտուէինք, եւ ինք կը ստորագրէր համաձայնագիր մը, որուն կէտերը, ինչպէս յայտնի դարձաւ յաջորդ տարիներուն, ահաւոր ենթակայութեան պայմաններ կը ստեղծէին: Բայց հակառակ բոլոր զիջումներուն` խաղաղութիւնը չեկաւ, երկիրը շատ հեռու է զարգացումէ: Ինչ որ տեսանք` Հայաստանի վրայ յարձակումն ու ներխուժումն է,...

ԱՌԱՔԵԼ ԱԲՂ. ԳԱՏԵՀՃԵԱՆ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը «մատը վէրքին վրայ դնելով»` 2024 տարին հռչակեց «Մարդուժի տարի»: Որքա՜ն տեղին է այս խորագրումը: Այսօր հայ կեանքը, Հայաստանէն մինչեւ սփիւռս աշխարհի, զգալի ու դիտելի տերեւաթափ կ՛ապրի ամէն մակարդակի վրայ: Այսօր հայ իրականութեան մէջ նկատելի է կարող եւ պատրաստուած մտաւորականներու, գիտնականներու, ուսուցիչներու, ազգային գործիչներու, արուեստագէտներուն,  ղեկավարներու, մասնագէտներու եւ տակաւին ինչ-ինչ պաշտօններու ատակ անձերու պակասը....

Յ. ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Այս տարի Արամ Մանուկեանի մահուան 105-ամեակն է: 29 յունուար 1919-ին կեանքէն առյաւէտ բաժնուեցաւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանը: 105 տարի ետք, ցաւ ի սիրտ, մեր հայրենի պետութիւնն ու ժողովուրդը արդար ու ամբողջականօրէն արժանի պատիւը չկրցան ընծայել, ինչպէս կ’ըսուի, «հայոց լեռներում յայտնուած ոգի» Արամ Մանուկեանին: Չկրցան քաղաքամայր Երեւանի սիրտը հանդիսացող Հանրապետութեան հրապարակին վրայ հպարտութեամբ կանգնեցնել յաղթանակած, բարձրաճակատ ու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ու պատահեցաւ, որ Նիկոլ Փաշինեան ու Իլհամ Ալիեւ Միւնիխ գտնուին, այսպէս կոչուած, ապահովութեան ոչ պաշտօնական խորհրդաժողովի մը առիթով, եւ յանկարծ հիւրընկալ երկրին վարչապետը` Օլաֆ Շոլց (Surprise!), նախաձեռնութեան մը դիմեց եւ ըսաւ. «Ֆրէօնտը (ընկերներ), եկէ՛ք, քանի հոս էք, առիթը մի՛ կորսնցնէք, երեքով նստինք, բանակցինք, տեսնենք, թէ ձեր այս սա անհասանելի համաձայնութիւնը ինչպէ՞ս կարելի է հասանելի դարձնել»: Յետոյ ալ զանոնք...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ  Ու կը շարունակենք զարմանալ ազգովին, թէ ինչո՞ւ բռներ ենք նահանջի ուղին, կը գահավիժի հայոց կեանքը, կ՛ամայանայ մեր օճախը, կը վերանան հայաբոյր ու սէգ երազներն անգամ, սեւաթոյր ամպեր են կուտակուած Արարատի գագաթին, ամբողջ ազգի ճակատագիրն անգամ վտանգի է ենթարկուած, դարերու խորերէն ու պապերէն ժառանգուած սրբազան արժէքներ` մայրենի լեզու, գիրք ու գրականութիւն, մշակոյթ եւ ազգային արժանապատուութիւն, արդէն կը դիմագրաւեն արդի...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեան Միւնիխի Անվտանգութեան խորհրդաժողովին մասնակցութեան բովին մէջ հանդիպում ունեցած է Միւնիխ բնակող հայերու հետ: Այդ հանդիպման ընթացքին, պատասխանելով ներկաներու հարցերուն, Նիկոլ Փաշինեան կրկնած է վերջերս կատարած իր գիւտը, ըստ որուն հայրենիք եւ պետութիւն յղացքները կը շփոթուին իրարու հետ: Ան բացատրած է, որ 29.800 քառ. քմ. տարածքի վրայ գոյութիւն ունեցող պետութենէն, դուրս հայերս ուրիշ հայրենի հող չունինք: Հայաստանի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2023-ին լոյս տեսաւ Զաւէն Մսըրլեանի «Ապրող էջեր անցեալէն» գիրքը. խմբագիր` Արմէն Իւրնէշլեան: Հատորը բաղկացած է 136 էջերէ: Նախաբանին մէջ Արմէն Իւրնէշլեան կ՛ըսէ, որ Հայ աւետարանական քոլեճի տնօրէն եւ վաստակաւոր պատմաբան դոկտ. Զաւէն Մսըրլեան 60 եւ աւելի տարիներէ ի վեր լիբանանահայ ազգային, կրթական եւ ակադեմական մարզերուն մէջ իր պատուոյ տեղը ունի, շնորհիւ այդ ասպարէզներուն մէջ իր ցուցաբերած...

ՓԱՈՒԼՕ ԳԱԶԱԶԵԱՆ 9 ամիս առաջ` Լոնտոն գտնուած ժամանակս, գիրք մը ուշադրութիւնս գրաւեց. գնեցի եւ շատ հետաքրքիր ձեւով սկսայ կարդալ... Գիրքին խորագիրը հետեւեալն էր. «The Armenians of Aintab. The economics of Genocide in an ottoman province» «Այնթապի հայերը. Ցեղասպանութեան տնտեսագիտութիւնը Օսմանեան  նահանգին մէջ». Հեղինակը` Ümit Kurt, Իւմիթ Քուրթ Առաջին կարդալուս շատ բան չկրցայ հասկնալ, ստիպուեցայ երկրորդ անգամ մըն ալ կարդալ, այն...

ԶԱՒԷՆ ԼԻՅԼՈԶԵԱՆ ՀՀ սփիւռքի գործերու գլխաւոր յանձնակատարի գրասենեակը մշակած եւ շրջանառութեան մէջ դրած է Հայաստան-սփիւռք գործակցութեան զարգացման 2023-2033 տասնամեակի ռազմավարութիւնը: «Արմենփրէս»-ին հետ յունուարի 29-ին հրապարակուած զրոյցի ընթացքին Զարեհ Սինանեան նշած է, որ ռազմավարութեան հիմքին մէջ պետականամէտ սփիւռք ձեւաւորելու տեսլականն է: Նպատակ դրուած է ունենալ պետականակեդրոն ռազմավարութիւն: «Ակնկալում ենք սփիւռքի հետ աշխատել յարգանքի սկզբունքների հիման վրայ, որի հիմքում պետականաշինութեան, պետականակենտրոնութեան գաղափարախօսութիւնն...

ՓՐՈՖԵՍԷՕՐ ԵՐՈՒԱՆԴ ԵՐԿԱՆԵԱՆ Ժամանակ առ ժամանակ, երբ անդրադառնում ես արած-չարածներիդ, ինքդ քեզ հաշիւ տալիս ապրածդ տարիների ձեռքբերումների եւ կորուստների վրայ, բնականաբար, պաստառի վրայ սահող տեսապատկերների նման անցնում են դէպքեր, դէմքեր, որոնցով յագեցած այդ տեսաժապաւէնը բովանդակում է մի ողջ`արդէն անցեալ դարձած իրական մի կեանք: Շուրջ 13 տարի, Լիբանանի Համազգայինի Շրջանային վարչութեան հրաւէրով, սկզբում իբրեւ «Գուսան» երգչախմբի, այնուհետեւ նրա կողքին նոր ստեղծած...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի ժողովուրդը երեսունվեց տարի առաջ, 20 փետրուար 1988-ին որոշեց դուրս գալ Ազրպէյճանի կազմէն եւ վերամիաւորուիլ մայր հայրենիքին: Աւելի առաջ, նախորդող տասնամեակներուն, Խորհրդային Հայաստանի ղեկավարութիւնը եւ Վազգէն Ա. ամենայն հայոց կաթողիկոս պարբերաբար դիմած էին խորհրդային իշխանութիւններուն` Արցախը Խորհրդային Հայաստանի վերամիաւորուելու խնդրանքով: Արցախի եւ Հայաստանի մէջ 1987-ին սկսաւ ստորագրութիւններու զանգուածային հաւաք` Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը Խորհրդային Հայաստանի վերամիաւորելու պահանջով: Հաւաքուեցաւ...

ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Բիւրականէն մինչեւ Գիւմրի հասնինք, երկար ճանապարհ ունէի հանրակառքին մէջ: Աչքերս յառած էի հայրենի բեղուն դաշտերուն ու հեռաւոր լեռնաշղթաներուն: Ռատիոյէն լսուող ազգային երգերը սրտիս լարերուն կը դիպչէին: Հեռուէն մեղմօրէն հնչեց` «Ախ ինչքա՜ն ինչքա՜ն կարօտել եմ ձեզ, սիգապանծ լեռնե՜ր հայոց աշխարհի...»: Մարմինս ցնցուեցաւ: Կը դիտէի իմ ազգիս պատկանող լեռները ու կը հիանայի, որ մեզի վստահուած է աշխարհի այս սուրբ հողակտորը:...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ռուսական առած մը կ՛ըսէ,  որ` «Անհայրենիքը նման է երգ չունեցող սոխակի»: Հայերէնի, միացման, հայ ազգի հասարակաց հաղորդակցական միջոցի վերածման եւ նոյն հունով ազգի միացման անշրջանցելի հիմնախնդիր ունինք, զոր որպէս այդպիսին, հաւաքական հաւկուրութեամբ, չենք դիմաւորեր: Այս չկարենալ ընելու համար ազգը արտաքին թշնամիի պէտք չունի, թշնամին ներքին է: Այսինքն մենք ենք մեր թշնամին: Ազգի հիմնախնդիր, ոչ այս կամ այն համայնքի,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ 2023-ի վերջերուն Newman Springs Publishing հրատարակչատունէն լոյս տեսաւ բժիշկ եւ մասնագիտութեամբ մանկաբուժ Վարդան Թաշճեանի «Return to Homlessness» խորագրեալ հատորը: Գիրքը նոր է եւ... նոր չէ: Նոր չէ, որովհետեւ հեղինակը 2019-ին լոյս ընծայած էր «Գաղթակայանէն բժշկութիւն» հատորը, նմանապէս` պատկերազարդ եւ շուրջ 350 էջ: Return...ը այդ հատորին անգլերէն տարբերակն է: Նոր է, ո՛չ միայն որովհետեւ նոր լոյս տեսած է, այլ`...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ Բանավէճ կ՛ընթանայ Արցախը պայքարելով վերադարձնել ուզողներու եւ անոնց միջեւ, որոնք Արցախը յաւերժ կորսուած կը համարեն, եւ ուրեմն պէտք է մոռնալ այդ մասին: Այս վերջին ամօթալի դիրքորոշումը առաջ կը քաշէ գործող վարչակարգը, որ պատասխանատուն է Արցախի կորուստին, իսկ այժմ ամէն բան կ՛ընէ անոր յիշատակը թաղելու համար: Կը փափաքէի ընթերցողներու հետ կիսել Արեւմտեան Հայաստանի վերադարձին առնչուած...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ինքնամոռացութեան ու հրճուանքի մէջ էին եւ միւս կուսակցութիւնների անդամները: Այստեղ էին` խորհրդարանում, բոլոր կուսակցութիւնների գործիչները: Դժուար էր երեւակայել աւելի անկեղծ, աւելի բուռն ու սրտագին ուրախութիւն, քան այս մարդկանց ուրախութիւնը: ՍԻՄՈՆ ՎՐԱՑԵԱՆ Անցողակի դիպաշար մըն չէ եղած Փետրուարեան ապստամբութիւնը, որ տեղի ունեցած է աւելի քան դար մը առաջ: Աւելի՛ն. անիկա արդի հայոց պատմութեան մէջ արձանագրուած է իբրեւ համազգային պոռթկումի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութիւնը, 23 սեպտեմբեր 1920-ին սկսած հայ-թրքական պատերազմի աւարտին, թրքական սալի ու ռուսական մուրճի հարուածներուն տակ, պարտուած դուրս ելաւ Թուրքիոյ դէմ պատերազմէն եւ 2 դեկտեմբեր 1920-ին իշխանութիւնը յանձնեց պոլշեւիկներուն: Համայնավար վարչակարգի հաստատումէն ետք ծայր առին հալածանքներ, զանգուածային ձերբակալութիւններ ու սպանութիւններ: Համատարած հալածանքներու եւ մահաբոյր մթնոլորտի պայմաններուն տակ ժողովրդային տարերային ապաստամբութիւն սկսաւ:  Առաջին անգամ զէնք բարձրացուցին Արագածի փէշերուն վերաբնակեցուած...

Պարոյր Սեւակի ծննդեան 100-ամեակին առիթով, նախաձեռնութեամբ Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատան եւ գործակցութեամբ Համազգայինի Երեւանի գրասենեակին եւ «Պարոյր Սեւակ» տուն-թարգարանին, խմբագրութեամբ Պարոյր Սեւակի թոռնիկին` Սեւակ Ղազարեանի, լոյս պիտի տեսնէ Սեւակի «100 բանաստեղծութիւն» հատորը: Հատորը, գործակցութեամբ լիբանանահայ վարժարաններուն, նուէր պիտի տրամադրուի բարձրագոյն կարգի աշակերտութեան: Կազմակերպուած է նաեւ  արտասանական միջդպրոցական մրցանք, որուն իւրաքանչիւր վարժարան պիտի մասնակցի մէկ աշակերտով: Արտասանական մրցանքին մատուցումները պիտի տեղադրուին...