ԼՈՌԻ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ
Բիւրականէն մինչեւ Գիւմրի հասնինք, երկար ճանապարհ ունէի հանրակառքին մէջ: Աչքերս յառած էի հայրենի բեղուն դաշտերուն ու հեռաւոր լեռնաշղթաներուն: Ռատիոյէն լսուող ազգային երգերը սրտիս լարերուն կը դիպչէին: Հեռուէն մեղմօրէն հնչեց` «Ախ ինչքա՜ն ինչքա՜ն կարօտել եմ ձեզ, սիգապանծ լեռնե՜ր հայոց աշխարհի…»: Մարմինս ցնցուեցաւ: Կը դիտէի իմ ազգիս պատկանող լեռները ու կը հիանայի, որ մեզի վստահուած է աշխարհի այս սուրբ հողակտորը: Այդ պահը երազային էր ինծի համար, անհաւատալի: Առաջին անգամը չէր, որ աչքերս տեսած էին այս գեղեցկութիւնը, բայց առաջին անգամ ըլլալու պէս աչքերս չուզեցին ուրիշ ուղղութեամբ նայիլ: Կեդրոնացած էին այս հրաշքին վրայ, որուն քովէն կ՛անցնէի ես: Այդ երեւոյթն ու այդ պահուան զգացումը մէջս ամրապնդուած են առյաւէտ:
Հիմա, երբ կը յիշեմ այդ վայրկեանը հրաշալի, մեր հմայիչ լեռնաշղթաներուն կողքին կը պատկերացնեմ բոլոր այն լեռները, զորս կորսնցուցինք վերջին տարիներուն: Կը յիշեմ, որ կորսնցուցի իմ լեռներուս տեսքը վայելելու իրաւունքը: Արտօնեցի, որ այդ իմ գունաւոր, քարքարոտ, խիտ պատմութեամբ զարդարուած լեռներուն պէս գանձեր ուրիշը գրաւէ: Հիմա իմ ազգս ջարդող թշնամին կը վայելէ անոնց տեսքով հանգչելու ազատութիւնը: Այս ի՛նչ անարդարութիւն: Ես ալ կը նստիմ ու երանի կու տամ այդ յատուկ լեռները տեսնելու առիթին:
Սակայն ես պատրաստ չեմ երանի տալու այն օրուան ալ, որ տեսայ իմ հրաշալի լեռներս հայրենի: Օրը, երբ արցունքոտ աչքերով ու հրակէզ սրտով երգեցի «Վազել եմ յոգնե՜լ ձեր լանջերում ե՜ս, իմ լեռներ, լեռնե՜ր, լեռներ հայրենի՜…»: Այդ օրը իմս է, հայութեան է, մերն է: Այդ օրը պիտի ըլլայ առաջինը հազար օրերուն, երբ պիտի հմայուիմ իմ հայկական լեռներովս, առանց ստիպողաբար ինքզինքս համոզելու, որ խորքին մէջ միշտ մերն է: Այդ օրը կ՛ուզեմ յիշել այդ գագաթներէն բորբոքող քնքուշ հայկականութիւնը, որ կը տեղար անոնց շրջապատող արտերուն վրայ:
Որքան հող կորսնցնենք, այնքա՛ն պիտի նուազին առիթները` ազգովին իսկական հաճոյքի վայրկեաններ ապրելու: Այս ընթացքով շարունակելը մեզի պիտի պատճառէ մեր արժանապատուութեան կորուստ, որ մեր հերոսները հազարամեակներու ընթացքին կերտած են այս իսկ լեռները պահպանելով: Այս լեռները, որոնք արմատ նետած են իմ ամբողջ կեանքիս, էութեանս ու անձնական ուրախութեանս անդունդներուն մէջ, ես այսքան դիւրութեամբ պիտի չմոռնամ:
Զարմանալի չէ, որ քարէ կտոր մը իմ մէջս հայրենասիրութիւն ներշնչեց: Այս լեռներուն վրայ հիւսուած են հայկական դիցաբանութեան հազարաւոր վէպերն ու մանկութեանս լսած բոլոր յաղթական պատմութիւնները: Այս քարին ու այդ հրաշալի օրուան համար մեր նախնիները պայքարեցան, ստեղծագործեցին, ապրեցան, զոհուեցան: Այս լեռները դիտելով` սիրերգեցին մեր բանաստեղծներն ու երգահանները: Ականջ տալով անոնց կանչերուն` դուք ալ պիտի ներշնչուիք:
Իմ լեռներս ոչ թէ երանիի, այլ պահպանման արժանի են: Հրաժարինք երանի ըսելու մեր նախասիրած ժամանցէն: Կանխենք ապագայ երանիները մեր գործերով: Իրապաշտօրէն ընդունինք մեր սխալները ու մեզ տանջող հարցերը լուծենք: Մէկ իրաւունքէ զրկուեցանք, երկրորդին երանի ըսել նոյնիսկ պիտի չկրնանք:
