Անդրադարձ

 Ա. ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Բ. Աշխարհամարտի աւարտից յետոյ նացիստական Գերմանիայի ղեկավարները, ինչպէս նաեւ` այդ համակարգին ծառայած տարբեր մակարդակի քաղաքական, ռազմական եւ... գործիչներ, ստիպուած եղան կանգնել դատարանի առջեւ` մարդկութեան դէմ յանցագործութեան մեղադրանքով: Նիւրենպերկեան դատավարութիւնից բացի, որը կենտրոնական եւ ամենայայտնին էր այդ դատավարութիւնների շարքից, ամենաուշագրաւ դատավարութիւնները տեղի ունեցան Լեհաստանում: Լեհաստանում տեղի ունեցած դատավարութիւններից ամենայայտնին անկակսած Քրաքովում կայացած «Աուշուիցի» դատավարութիւնն էր, որի ընթացքում զինուորական դատարանի...

ԳԱՌՆԻԿ Ա. Ք. Գ. Ե.- Անդրազգայինը II.- Թէօլէօլեանի հայեացքով, ազգայնականութիւն մը կը ներկայանայ իբրեւ «բարոյական հրամայական» եւ «քաղաքական ծրագիր»: Անիկա խօսոյթ մըն է, զոր կը հրապարակեն մշակութային գործիչներ, արուեստագէտներ, մտաւորականներ, ներառեալ` կղերական մտաւորականներ, «ազգին ղեկավարներ» եւ քաղաքական գործիչներ: Խօսոյթը հաւաքականութեան մը «նկարագրութիւն»-ը կը յօրինէ, այսինքն անոր ինքնըմբռնումը կը բանաձեւէ եւ կը նկարէ յղացքներով ու պատկերներով: «Նկարագրութիւն»-ը հողը կը փոխակերպէ հայրենիքի,...

Մայիս ամիսը միշտ տօնական տրամադրութեամբ, լաւատեսութեամբ է համակել մեզ, պարուրել է յաղթողի զգացողութեամբ: Հայաստանի անկախացման օրերից սկսած` քառորդ դար ոգեշունչ միջոցառումները յաջորդում էին իրար, յիշում էինք «Աւարայրի» մասին, գալիս հասնում էինք սարդարապատեան երկունքին եւ փառաւորւում էինք` մտածելով, որ այս կամ այն կերպ առնչութիւն ունենք նորօրեայ Աւարայրին ու Սարդարապատին` արցախեան հերոսական յաղթանակին: Ժողովուրդները միշտ կառչած են մնում իրենց պատմական հերոսների ու...

Արդէն իսկ հրապարակուեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի այս տարուան 5-րդ թիւը: Հետեւելով Հայաստանի համար ճակատագրական այս օրերուն երկրին մէջ տեղի ունեցող ներքաղաքական իրադարձութիւններուն` «Դրօշակ»-ի առաջնորդողը եւ յաջորդող քաղաքական յօդուածը անդրադարձ կը կատարեն «Սրբազան շարժման» նշանակութեան` դէպի անդունդ գլորուող երկրի ներկայի ու ապագայի համար: Վերջին շրջանին կարելի է հանդիպիլ վերլուծումներու, ըստ որոնց, այսօրուան եւ հարիւր տարի առաջուան հայոց երկրի մեծ...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Պսակադրութեան եկեղեցական արարողութեան մը ներկայ էի: Եկեղեցին ու անոր խորանը արտակարգօրէն լուսաւորուեր էին: Ամէն կողմ` հարսնեւորներ, գեղեցիկ հանդերձանքով պճնազարդուած կիներ ու մանկամարդ օրիորդներ, կոկիկ ու վայելուչ արտաքինով երիտասարդներ: Ուրախութի՛ւն կը ճառագայթէր ամէնուն դէմքէն: Փեսան` հազիւ 25-ամեայ երիտասարդ մը, դասին մէջ է արդէն: Ակնդէտ կը սպասէ հարսին գալուստը` նայուածքը չհեռացնելով տաճարին մայր դռնէն... Ժամադրութիւնը յարգուեցաւ ու ահա՛ հասաւ հարսին...

ՎԵՀԱՆՈՅՇ ԹԵՔԵԱՆ Վախը ցունամիի ուժգնութեամբ իր ահեղ կազմին մէջ կլանած է ներկայ իշխանաւորները, եւ անոնք ամէն օր շատ աւելի անօրինական ու վայրագ, ճիփ ու ճիշդ անտառներէն փախած վայրի անասուններու նման կը յարձակին չորս տարիէ բռնատիրութեան ու սգաւորութեան մէջ տուայտող քաղաքացիներուն ու կազմակերպութիւններուն վրայ: Ոստիկանական հսկայ ինքնաշարժներու շարքի փոխարէն` շոգեկառք մը վարձելու էին. երկաթուղագիծ չկա՞յ. հարց չէ, անոնք իրենց նպատակին հասնելու...

ՍԱԼԲԻ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ «Արցախահայութեան իր բնօրրանէն բռնի տեղահանումը ցեղասպանութիւն է... ո՛չ մեծ զոհերով ցեղասպանութիւն ...» «Մնա՛ս բարով գեղեցիկ Արցախ...» «Մնա՛ս բարով գեղեցիկ Ստեփանակերտ...» ՌԱԿԸՊ ԶԱՐԱՔՕԼՈՒ Թուրք յառաջապահ մտաւորական, ազատախոհ հրապարակագիր, հանրայայտ իրաւապաշտպան, «ՊԵԼԿԷ» հրատարակչատան հիմնադիր սեփականատէր, Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչցած եւ առնչակից բազմաթիւ գիրքերու հրատարակիչ Ռակըպ Զարաքօլու այս անգամ կը պատասխանէ մեր զոյգ հարցումներուն ոչ միայն յուզիչ, այլ նաեւ` իրապաշտ մեկնաբանութիւններով անդրադառնալով...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Աշնանացած շատ կանուխ առաւօտ մըն էր, ու չեմ գիտեր` ինչպէ՛ս, յանկարծ ես ու ազգակիցս` երկուքով, սենեակէս ներս կրկին անգամ իրար հանդիպեցանք: Մտերիմ բարեկամս էր ան, անբաժան ընկերս ու նաեւ` խորհրդակիցս: Գրեթէ լուսաբացի սկիզբն էր ու դուրսը, քաղաքին վրայ կախուած էր մշուշը, իսկ ծառերու կատարին գունատ դեղինը շատոնց նստած էր արդէն: Թէեւ փողոցներուն մէջ անձրեւ-ձիւն չկար, սակայն բացայայտ էր,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Անհրաժեշտ է շեշտել, որ «Հարպորտ առաքելութեան» տեղեկագիրը Հայ դատին` Արեւմտահայաստանի վերականգնման համար մնայուն եւ այժմէական կարեւոր արժէք կը ներկայացնէ, որուն փաստերէն երկուքը տեսանք նախավերջին յօդուածիս մէջ (1), ուր Թուրքիոյ պաշտպանութեան նախարարը փորձած էր անյաջող կերպով խեղաթիւրել զայն, ինչպէս նաեւ ամերիկացի զինուորական մը անհատական, անպաշտօն կերպով, իրենց դոկտորականի թէզերով, որպէսզի արժեզրկեն Հարպորտի տեղեկագիրը, որմէ կը սարսափի թուրքը: Այս նիւթը...

1 յուլիս 1923-ին Մաամըլթէյնի մէջ պաշտօնապէս հիմնադրուած հայ թոքախտաւորներ խնամող հայկական բուժարանը 12 օգոստոս 1938-ին կը փոխադրուի Ազունիէ` իր շուրջ համախմբելով աշխարհասփիւռ հայութիւնը եւ ծառայութիւն մատուցելով բոլորին: Սկիզբը իբրեւ թոքախտաւորներ բուժող եւ անոնց հոգատարութիւնը ստանձնող այս կառոյցը ժամանակի ընթացքին իր երդիքին տակ կ՛ընդունի նաեւ այլ հիւանդութիւններէ տառապողներ, ինչպէս նաեւ` անձեր, որոնք ծանր հիւանդութիւններ չունենալով հանդերձ, կարիք ունին խնամքի, յատկապէս` ընտանեկան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Մանուկ օրից սար ու ձորին ես մնացի մօտ ընկեր, Աշխատանքի, հանգիստ օրին ես մնացի մօտ ընկեր...» Յ. ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ Մայիսի կէսերուն կեանքին հրաժեշտ տուաւ բարի, հեզ ու ծառայասէր մարդ մը, որ կը կոչուէր Նարեկ աւագ քահանայ Փեհլիվանեան: Ապրեցաւ անաղմուկ, գործեց առանց փողի ու թմբուկի, շահեցաւ աշխատասէրի թափնեպսակ ու անջնջելի հետք ձգեց զինք ճանչցողներուն յիշատակներուն մէջ, անոնք ըլլան` ընտանիքի անդամներ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի եւ հայութեան համար բախտորոշ պայմաններու մէջ կը տօնենք Հայաստանի անկախութիւնը: Հայաստանի վերանկախացումէն ետք, 1918 մայիս 28-ը դարձաւ առաջին հանրապետութեան տարեդարձի օր եւ ստացաւ «Հանրապետութեան օր» անուանումը: Անկախութենէն առաջ, 1960-ական թուականներու կէսերէն սկսեալ կը յիշուէր Սարդարապատի յաղթանակը զանց առնելով անկախութեան գաղափարը: Հայաստանի անկախութեան 106-րդ տարեդարձը կը տօնենք մերօրեայ դէպքերու լոյսին տակ` «Ահա՛ զանգը Տաւուշէն» խորագրին ներքեւ: Այս հրաւէր...

Դարձեալ առցանց լոյս տեսաւ Վրէժ-Արմէնի նոր հատորը` «Ոստայն 19-էջեր զուգահեռ օրատետրէս»: Ան կը բովանդակէ  օրագրական բնոյթի 48 յօդուածներ, մեծ մասամբ` անտիպ: Բայց ինչո՞ւ «զուգահեռ օրատետր»: Իր ներածական «Բացատրութիւն մը» գրութեան մէջ հեղինակը կը գրէ. «Սովորական օրատետրս կը բովանդակէ չոր ու ցամաք արձանագրութիւններ` տուեալ օր մը ի՛նչ ըրի, ի՛նչ ժողովի մասնակցեցայ, կամ ի՛նչ ձեռնարկի ներկայ եղայ, ի՛նչ գրեցի եւ այլն: Գրեթէ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Հայաստանի կառավարութիւնը երկու տարբերակ ունէր վարչակարգի դէմ ժողովրդական ընդվզումը խաղաղ ճամբով լուծելու համար. 1) Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան կրնար հրաժարական տալ` իշխանութեան ղեկը յանձնելով համախոհական կառավարութեան, որ վեց ամսուան ընթացքին խորհրդարանական նոր ընտրութիւններ կ՛իրականացնէր եւ կ՛ընտրէր նոր վարչապետ: 2) Փաշինեան կրնար ընդունիլ ընդդիմութեան նոր առաջնորդ` Բագրատ արք. Գալստանեանի առաջարկը` հանդիպում ունենալ հետը եւ քննարկել քաղաքական ներկայ  ճգնաժամին բանակցային լուծումը:...

ԱՐՇԱԿՈՒՀԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ  1974 մայիս 22-ին բարեկամուհիի մը այցելութեան գացած էի,  հոն եկաւ նաեւ քամանչա նուագող Ռուբէն Մուշեղեանին մայրը` Արաքսին: Հազիւ նստած` ըսաւ, որ Շարլ Ազնաւուրն ու ընտանիքը Պէյրութ կը գտնուին, հայրը, քոյրը եւ Կառվարենցը փափաքած են Համրայի «Սայաթ Նովա» ճաշարանը երթալ երեկոյեան, պայմանաւ որ յաճախորդ չըլլայ ուրիշ` բացի նուագախումբի կազմէն եւ ընտանիքներէն: Ես Ազնաւուրն ու անոր երգերը շատ կը...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի անկախութեան 106-րդ տարեդարձը նշուեցաւ Հայաստանի եւ սփիւռքի բազմաթիւ գաղութներուն մէջ հանդիսաւոր տօնակատարութիւններով: Հայաստանի մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւնները բնականաբար ատաղձ հայթայթեցին տօնական մթնոլորտը մասամբ շղարշելու ու հանդիսութիւններու ընթացքին բանախօսութիւնները այժմէականացնելու համար: Մամուլը եւս հետեւեցաւ նոյն օրինաչափութեան: Ուշադրութեան արժանի է «Ազդակ» օրաթերթի մայիս 28-ի համարը, իր բացառիկ բովանդակութեամբ: Համարը բաղկացած է 20 մեծադիր էջերէ: Բացի ընթացիկ տօնական բովանդակութենէն, որ...

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Այսօր, բոլոր ժամանակներէ աւելի, հայն ու Հայաստանը ականջ պէտք է դնեն Սարդարապատէն հնչած զանգերու ղօղանջին, որովհետեւ դժբախտաբար այդ զանգերը լռեցնելու ելած է մեր դարաւոր թշնամին եւ այս անգամ` ներքին, ապազգային, անխոհեմ ու անվճռական մօտեցումներու հետ միասին, փորձելով ազգս կերակրել` իբր թէ նոր Հայաստանի ստեղծման սին ու հայրենակործան քաղաքականութեամբ: Շատեր հայ ժողովուրդին պատմութիւնը կը նմանցնեն Քրիստոսի...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ «Սրբազան շարժում» անուամբ ազգային հերթական պոռթկումը կարճ ժամանակում մեծ ծաւալ ընդունեց: Առաջին անգամ ոտքի կանգնեցին մարզերի բնակիչներն ու ուսանողութիւնը, նրանց միացան հասարակութեան ու մտաւորականութեան ամենատարբեր շերտերը: Անհանգստանալով իշխանութեան հիմքերը սասանող շարժման հեռանկարից` իշխանութիւնը (բնականաբար իր ղեկավարի յստակ ուղղորդմամբ) դիմեց պայքարի սիրած մեթոտներին` ստին, կեղծիքին ու վարկաբեկումներին: Յատկապէս շարժման Երեւան հասնելու առաջին օրերին ապատեղեկատուութեան շեշտը հիմնականում դրւում էր վերջինիս...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ 1918 թ. մայիսեան յաղթանակների արդիւնքում հայոց անկախ պետականութեան 106-ամեակը իրաւամբ կարելի է բնութագրել որպէս ողջ հայութեան համազգային տօնախմբութեան վերականգնման ու նորովի նուիրականացման խորհրդանշական տարեդարձը: Քանզի մեր տօների տօնը պարտաւորուել էինք այնքա՜ն էլ տօնական զգացումներով չդիմաւորել յատկապէս 102-ամեակից սկսեալ, երբ ներքին ու արտաքին թշնամիների կողմից 2020 թ. դաւադրուած պատերազմի պատճառով կորցրինք մեր չքնաղ Շուշին... Առաւել եւս ոչ տօնական բնոյթ...

Ա. Ա. Ժողովուրդներու արժէքային համակարգին մէջ անկախութիւնն ու ինքնիշխանութիւնը կը գտնուին առաջին դիրքի վրայ: Անկախ ու գերիշխան ապրելու իրաւունքը, որ ամրագրուած կ՛ըլլայ սահմանադրութեամբ անսակարկելի է եւ չի փոխարինուիր որեւէ բանով: Եթէ անկախութիւնը բացակայ է, ժողովուրդը կը տուայտի օտարին լուծին տակ ու կը զրկուի իր էութենէն եւ ազգային դիմագիծէն շատ բան կորսնցնելով` կը վերածուի անտէր ու անդիմագիծ ամբոխի մը: Մեր պարագային,...