Յօդուածներ

ՌԱԿԸՊ ԶԱՐԱՔՕԼՈՒ Խորհրդային Միութեան անկումէն ետք մարդուն մէկը «Քաղաքակրթութիւններու բախումը» անունով գիրք մը գրեց: Շատեր չափազանցութիւն համարեցին այդտեղ գրուածները: Ուրիշներ դաւադրութեան փորձ կոչեցին: Իրողութիւն է սակայն, որ այսօր եթէ ոչ քաղաքակրթութիւններու, բայց կրօններու միջեւ պատերազմ մը կ՛ապրինք: Որդի Պուշ երբ անիմաստ կերպով սկիզբ կը դնէր իրաքեան Բ. պատերազմին, զայն կը կոչէր «Խաչակիրներու արշաւանք»: Թէեւ աւելի ետք փորձեց այդ կոչումը մեղմացնել,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Կեանքը աւելի կը կապկէ արուեստը, քան արուեստը` կեանքը: ՕՍԿԱՐ ՈՒԱՅԼՏ Արուե՞ստը. գեղանկարչութիւն, երաժշտութիւն, երգ, պար, գրականութիւն, բանաստեղծութիւն, թատրոն: Զանոնք ազատագրել ի՞նչ բաներէ. շահադիտութենէ, կողմնակալութենէ, քարոզչութենէ, քաղքենիի դատարկ բանգիտութեան ճնշումէ, գայթակղութեան եւ մակերեսայնութեան հրապարակային տիղմէ, արուեստի խանութպանութենէ: Մշակութային զարգացման փորձ եւ աւանդութիւն ունեցող ժողովուրդները, համալսարաններու մէջ մշակուած իրենց մտաւորականութեամբ (լայն առումով), այդ ազատագրութիւնը կը կատարեն: Ստեղծագործող արուեստագէտը կախուածութիւն չունի,...

ՎԱՐԴԱՆ ԹԱՇՃԵԱՆ ՄԿՀ-ի երգչախումբը 1957-ի ամավերջի հանդէսին օրը Խմբավար պրն. Վ. Պէտէլեան բեմին վրայ Բեմէն վար, կեդրոնը նստած` տնօրէն Բիւզանդ Եղիայեան Մելգոնեանի մեր ուսանողութեան տարիներուն հաստատութեան ներքին կեանքի երաժշտական երեսը կը յատկանշուէր արտադասարանային երեք տարբեր գործունէութեամբ` երգչախումբ, նուագախումբ, փողերախումբ: Առաջինը` երկսեռ, միւս երկուքը` գրեթէ արական: Աշակերտներէն շատեր կամովին մաս կը կազմէին երեքին  ալ, քանի որ փորձերու խաչաձեւում չկար: Պատճա՞ռը: Շատ...

Թալիշի անզէն բնակչութեան դէմ կիրարկուած ժամանակակից ահաբեկչութեան յարիր եւ  անոր ձեռագիրը կրկնօրինակելու դէպքերը կարելի չէ մասնակիացնել եւ առանձնացնել: Թալիշը ունի իր պատմական եւ մօտ անցեալի հիմնաւորումները` Սումկայիթէն Կիրովապատ, Պաքու եւ Մատաղիս, անցնելով Պուտափեշտէն, քաղաքացիին զինուորական համազգեստ հագցնելով ռազմական գերի դարձնելու եւ ֆիզիքական չարչարանքներու ենթարկելու իրողութիւններէն, մինչեւ իսկ վարժողական ծրագիր իրականացնող ուղղաթիռ խփելէն եւ նահատակուած զինուորներու դիերն ու աճիւնները չյանձնելու մերժողական...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Ազրպէյճանական նախայարձակումէն հազիւ 24 ժամ անց Հայաստանի մէջ կամաւորներու արտասովոր հոսք մը սկսաւ դէպի ճակատ` սահմանները պաշտպանելու նպատակով: Հազարաւորներ, մեծ մասամբ` նախկին ազատամարտիկներ, որոնք մասնակցած էին Արցախի ազատագրական պայքարին, խումբերով խուժեցին (բառացիօրէն) դէպի հանրակառքերը` հասնելու համար Ստեփանակերտ: Նախ` Ժողովրդային Մակարդակի Վրայ Անոնցմէ շատեր արդէն «կռուելու տարիքը» անցած կը թուէին իրենց սպիտակած մազ-մօրուքով: Ուրիշներ, որոնք կեանքի ծանր պայմաններու տակ...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ 1992-ից ի վեր հայկական Թալիշ գիւղը երկու անգամ աւերուել է եւ երկու անգամ տեղահանուել: Առաջին տեղահանութեան ժամանակ Արամ Օհանեանը փրկում էր իր երեխաներին, իսկ մի քանի օր առաջ` իր թոռներին: «Ես թոռներիս պահել էի իմ մարմնով, որպէսզի նրանց կեանքը փրկեմ կարկուտի նման թափուող ռումբերից: Հիմա հաւաքել եմ անվնաս մնացած իրերը եւ տեղափոխւում ենք այլ վայր», ասաց Օհանեանը: Լեռնային...

Զինադուլի վերադառնալու պայմանաւորուածութիւնը որոշ չափով մեղմացուցած է Արցախի սահմանային գօտիին վրայ վերջին օրերուն ստեղծուած պատերազմական լարուած վիճակը: Այդուհանդերձ, հայրենի հողի վրայ թէ հայրենիքէն հեռու ոտքի կանգ նած եւ վճռականօրէն բողոքի դաշտ իջած հայութիւնը ամէն պատճառ ունի յաւելեալ թափ տալու Ազրպէյճանի հակահայ գրգռութեանց սանձ դնելու իր քաղաքական-դիւանագիտական պայքարին: Փաստ է, որ իր թիկունքին ունենալով թրքական պետութեան հրձիգի «եղբայրական» եւ «հակահայ» զօրակցութիւնն...

Անցեալ շաբաթավերջին Ուաշինկթընի մէջ կայացած հիւլէական անվտանգութեան խորհրդաժողովին կը սպասուէր, որ Ազրպէյճանի եւ Հայաստանի նախագահներուն միջեւ կատարուի սովորական «փրոթոգոլային» բնոյթ ունեցող հանդիպում մը, որ պիտի նկատուէր այս տարուան անդրանիկ տեսակցութիւնը: Սակայն յայտագիրն ու հրամցուած անակնկալը (գէթ` անախորժ) տարբեր էին: Երկու երկիրներուն նախագահները հազիւ վերադարձած իրենց երկիրները` արդէն իսկ արցախեան սահմանամերձ շրջանները, հիւսիսէն հարաւ, բռնկած էին: Ալիեւ, որ օրին հարցազրոյցի մը...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Օսմանի օրերէն մինչեւ այսօր թուրք-ազրպէյճանական ծաւալապաշտական եւ ոճրային սանձարձակութիւնը կը շարունակուի, թող ոչ ոք գայթակղի, եթէ ըսենք` միջազգային մեղսակցութեամբ: Ա՛յս մեղսակցութիւնը ըսելու սովորութիւն չունինք`  կարծեցեալ դիւանագիտութիւն խաղալով: Անգլիոյ վարչապետը` Լորտ Սեսիլ, Ա. Աշխարհամարտի ընթացքին յայտարարած էր, որ պատերազմէն ետք Հայաստանի մէջ թրքական իշխանութեան հետք պիտի չմնար: Հայերը մինչեւ այսօր հպարտութեամբ կը յիշեն, որ կամաւորական խումբերով ֆրանսական բանակի կողքին...

Անցնող օրերուն Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան դէմ Ազրպէյճանի շղթայազերծած գործողութիւնները ետ մղուեցան, եւ Ազրպէյճան այնպիսի պատասխան ստացաւ, որուն պատճառով ոչ միայն մեծաթիւ կորուստներ ունեցաւ, այլեւ չյաջողեցաւ վերջնականապէս գրաւել ռազմավարական նշանակութիւն ունեցող որեւէ դիրք, ստիպուած եղաւ քանի մը անգամ զինադադար խնդրել, գնդակահարել իր իսկ նահանջող զինուորները ու պայթեցնել սահմանագիծի վրայ գտնուող կամուրջները` հայկական ստորաբաժանումներուն յառաջխաղացքը դադրեցնելու համար: Ազրպէյճան պատերազմական լայնածաւալ գործողութիւններով, ծանր...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Այսօրուան իրավիճակը` անցնող եօթը օրերու իրավիճակէն տարբեր է: Այսօր մենք իբրեւ հաւաքականութիւն քանի մը քայլ վեր ենք արդէն: Այսօր մեր քաղաքակրթական վարքագիծը նոր ոստում արձանագրած է: Բնաւ մտածեցի՞նք, որ հայ զինուոր մը օր մը կրնայ 92 տարեկան պապուկ մը նստած տեղը սպաննել եւ անոր ականջները կտրել... Բնաւ մտածեցի՞նք, որ հայ սպայ մը կամ զինուոր մը, վիրաւոր վիճակով, անձնական...

Սուրիոյ խորհրդարանական ընտրութիւններու նախօրէին Հալէպի «Գանձասար» շաբաթաթերթը Սուրիոյ խորհրդարանին եւ ժողովուրդի ակնկալութիւններուն առնչութեամբ երեսփոխանական թեկնածու, Բերիոյ հայոց թեմի բանբեր Ժիրայր Ռէյիսեանին հետ ունեցաւ հարցազրոյց մը, որ կը ներկայացնենք ստորեւ. «ԳԱՆՁԱՍԱՐ».- Սուրիոյ ժողովուրդը կը նախապատրաստուի 13 ապրիլ 2016-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրութիւններուն: Այս առիթով կը խնդրենք համառօտ կերպով ներկայացնէք Սուրիոյ խորհրդարանը: ԺԻՐԱՅՐ ՌԷՅԻՍԵԱՆ.- Սուրիոյ խորհրդարանը կամ երեսփոխանական ժողովը երկրի օրէնսդիր մարմինն է,...

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ-ԳՈՒԶՈՒԵԱՆ Դժուար է հաւատալ, թէ արդէն չորս տարիներ անցած են այն օրէն, երբ Համազգայինի Գրասէրներու խմբակի անդամ Ռազմիկ Մնացականեան կը ներկայացնէր խմբակի առաջին հաւաքին նիւթը` Վահան Տէրեան, 19 փետրուար 2012-ին: Քիչեր համոզուած էին, որ հաւաքներու շարքը կրնայ գոյատեւել. շատեր դիտել կու տային, որ այսօրուան երիտասարդը գրականութեամբ հետաքրքրուած չէ, լեզուն դժուար կը հասկնայ, եւ որ մեր գրականութեան մէջ շօշափուած նիւթերը...

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ 3 ապրիլի երեկոյեան արուեստասէր հանդիսատեսով եւ պաշտօնատար հիւրերով  լեցուն էր Երեւանի Կոմիտասի անուան սենեկային երաժշտութեան տունը: Լիբանանահայ սոփրանօ Շողիկ Թորոսեանի հայաստանեան առաջին մենահամերգը համընկել էր ղարաբաղա-ազրպէյճանական շփման գծի վրայ լարուած իրադարձութեան ամենաթէժ օրերից մէկին: Հանդիսականը եկել էր սպասումներով` զգալու երգի եւ ոգեւորող հայրենասիրութեան ուժը, որ արուեստի միջոցով հնարաւոր է փոխանցել համընդհանուր լարուածութեան եւ սպասողական իրադրութեան մէջ: Համերգին ներկայ...

ԱՆԻ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Դուրս ես գալիս օդակայանից ու ջրի կաթիլներով լի քամին իսկոյն յիշեցնում է, որ դու Լիբանանում ես... Մինչ ժամանելը բազմիցս զգուշացնում էին` արաբական փակ երկիր է, վտանգաւոր, մենակ դուրս չգաս, «հայերը գոռոզ են ու անբարեհամբոյր` հայաստանցիների մասին վատ կարծիքի», երբեմն միայն այցելում են Հայաստան, բողոքում տեղացիների բարքերից, վերադարձին գնում Արարատի նկար ու բերում հետ, կախում պատին: Եւ այդպիսիով սպառւում...

Տիգրան Եկաւեան auroraprize.com-ի վրայ կը գրէ‚ որ Շամիրամ Սեւակի Ֆրանսայի Նիս քաղաքի տան մէջ պատուոյ տեղ կը գրաւէ մանկութեան լուսանկար մը‚ որուն մէջ անոր կողքին են անոր եղբայրն ու մայրը: Սակայն այս մէկը ընտանեկան արձակուրդի մը ուրախալի պահի մը անմահացումը չէ: Խոժոռադէմ նշեալ երեք անձերը լուսանկարուած են 1915-ի աշնան, Պոլսոյ մէջ: Անոնց մայրը սեւ հագած է` իբրեւ սուգի նշան‚ անոնց...

Հայկական բանակի մարտունակութեան անգերազանցելիութիւնը ենթակայական կամ կողմնակալ գնահատական չէ: Ռազմագիտական հանդէսներու մէջ հրապարակուած նիւթերը, ռազմագէտներն ու պատերազմներու վերլուծաբանները գերմարտունակութեան ընդգծումներ կատարած են այս առումով: Հայկական զինեալ ուժերու հրասայլի բաժանմունքի համապատասխան մրցումներուն մասնակիցները գրաւած են ընդհանուր արդիւնքներուն առաջին հորիզոնականները: Աշխարհը ականատես դարձաւ 21-րդ դարու գերժամանակակից ռազմարդիւնաբերութեան նմուշներու օգտագործման, յատկապէս օդային հարուածներու, անօդաչու սարքերու յաճախակի շրջագայութիւններուն: Պարզ դարձաւ պատերազմի եղանակի որոշակի փոփոխութիւն:...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Ապրիլի 2-ին Ազրպէյճանի զինուժի ձեռնարկած լայնածաւալ յարձակումը ԼՂՀ-ի հետ սահմանի ամբողջ երկայնքով ԼՂ բանակցային գործընթացի ձախողման ուղղակի հետեւանքն է: Դեռեւս առիթ կը լինի վերլուծելու, թէ որո՛նք էին Պաքուի այս  քայլի արտաքին ու ներքին դրդապատճառները: Սակայն երբ սահմանին փաստացի պատերազմ է տեղի ունենում, այդ ամէնը դառնում է երրորդական: Առաջնայինը փաստացի պատերազմը յաղթելն է` թէ՛ ռազմաճակատում, թէ՛ թիկունքում` հոգեբանական-բարոյական, տեղեկատուական-քարոզչական...

ՎԱՐՈՒԺ ՉԻԼԻՆԿԻՐԵԱՆ «Իմ սիրտը լեռներումն է»... մեր բոլորին սիրտը` այսօր: Այդ լեռներուն մէջ օր մը հանդիպեցայ Արայիկին` անծանօթ զինուորին, հազարաւոր այն զինուորներէն, որոնք այսօր խրամատներուն մէջ կը պաշտպանեն մեր հողը: 2013-ի ամրան էր, երբ ընտանիքիս հետ Մարտակերտէն վերադարձին մեր ճամբան կորսնցուցինք Նոր Մարաղայէն դէպի Գանձասար տանող լեռներուն մէջ, որովհետեւ վստահեր էինք մեր GPS-ին, որ ցոյց կու տար լեռներու միջով, անբնակ...

ԹԱԳՈՒՀԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Հրասայլորդ ընկերոջ զոհուելու լուրը զինուորին չեն յայտնել` խնայում են, սպասում են` դիրքերից իջնի` նոր: Զինուորին շշուկներ են հասել, թէ թէժ մարտերից յետոյ ընկերը կորել է... Մի տեղ էլ լսել է, թէ իբր գնդում ընկերոջը տեսնող է եղել: Զինուորը հաւատում է երկրորդ լսածին, հաւատում է, որովհետեւ դիրքում դեռ իրեն հակառակը չեն համոզել: Զինուորն իմ հարցերին պատասխանում է կարճ, բայց`...