Յօդուածներ

ԶԱՒԷՆ ԹՈՐԻԿԵԱՆ Դիւրին է ածականներով լեցուն էջեր մրոտել եւ փաղաքշական նախադասութիւններով գովաբանական մը պատրաստել քեզ կերտած կրթօճախիդ մասին, սակայն, այդ պարագային, թէ՛ գրողը եւ թէ՛ կարդացողը անմիջապէս կը նկատեն, որ գրուածը կամ, աւելի ճիշդը` լեզուամարզանքը, պարզապէս առ ի յարգանք, պարտաւորութիւն կամ նոյնիսկ պարտադրանք է` բանտարկուած ձեւականին մէջ: Հակառակն ալ ճիշդ է: Այսինքն, դժուար է յաճախած վարժարանիդ մասին յուշերդ ամփոփելը, անձնականն...

Պատրաստեց` ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պատմութեան հնագոյն ժամանակներէն մարդկութիւնը տառապած է վարակիչ հիւանդութիւններէ եւ համաճարակներէ, որոնք մեծաթիւ զոհեր խլած են: Այս գրութեամբ անդրադառնանք պատմութեան ընթացքին արձանագրուած համաճարակներէն գլխաւորներուն: * * * Հռոմէական կայսրութեան մէջ դէպի Արեւելք կատարուած արշաւանքներուն ընթացքին մեծաթիւ զինուորներ վարակուեցան, հաւանաբար` բնական ծաղիկով, եւ վերադարձին, 165-ին պատճառ դարձան համաճարակի: Մինչեւ 180-ական տարիները տեւած համաճարակը խլեց հինգէն տասը միլիոն զոհ: *...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ոստիկաններու բռնամիջոցին զոհ գացած Ճորճ Ֆլոյտի անունը վերածուեցաւ խորհրդանիշի: Թէեւ անոր կեանքի անախորժ պատահարներուն տոպրակը պեղողներ եղան` յիշեցնելով, որ ան նաեւ բանտ նստած մարդ էր, սակայն, սպանութեան պայմանները աչքի առջեւ ունենալով, ան վերածուեցաւ հերոսի, անոր մահուան դէպքին մէջ խտացան ոստիկանական նմանօրինակ բրտութիւններու զոհ գացողներու անուններն ու պատմութիւնները, եւ պայթեցուցին ցեղային խտրականութեան դէմ բողոքի «կորիզային ռումբ» մը, որուն շողավարակ...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Երբեք անսպասելի չէր Հայաստանի Հանրապետութեան առաջին նախագահ Լեւոն Տէր Պետրոսեանի հերթական ճիգը` իր հոգեհարազատ քաղաքական գործիչ Նիկոլ Փաշինեանին զօրակցութիւն յայտնելու, վերստին հրապարակաւ հանդէս գալու եւ ամէն գնով պաշտպանելու ներկայ վարչակազմին ձախողած ներքին թէ արտաքին քաղաքականութիւնը, մանաւանդ անվիճելի դարձած համաճարակին դէմ պայքարի առումով ներկայ իշխանութիւններու անլրջութիւնը, ճակատագրական սխալները, անորոշութիւնները, արտակարգ դրութեան, հակաճգնաժամային ծրագիրներու եւ սահմանափակումներու քաղաքականութեան ձախողութիւնները, որոնք երկիրը...

Վարեց՝ ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Սմբատ վրդ. Սապունճեան (աւազանի անունով Ճորճ) ծնած է Լիբանան, 1991ին: Կուսակրօն քահանայ ձեռնադրուած է Յունիս 2012ին։ 18 Յուլիս 2015ին, հայր Սմբատ ստացած է վարդապետական աստիճան:  2 շրջաններու համար (2012/2015-2017/2019) եղած է Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին գաւազանակիրը։ Երկու տարի դասաւանդած է Պէյրութի Ազգային Միացեալ վարժարանէն ներս։ Երեք տարիներ ծառայած է Յունաստանի թեմէն ներս՝ իբրեւ հոգեւոր հովիւ Թեսաղոնիկէի Ս....

ԱՆԻ ԱՍՏՈՒՐԵԱՆ Շոքոլա մը կայ, որ շատ կը սիրեմ. «Թրէյտըր Ճո’զ»-ի կանաչ պահարանի մէջ պահուըտած, մութ գոյնի (72 առ հարիւր քաքաօ) շոքոլան է. հազիւ բերանս դնեմ` մանկութեանս Զատիկի շոքոլայէ հաւկիթները կը պայթին  լեզուիս վրայ, իրենց հետ բերելով գարնանային ի՛նչ-ի՛նչ բոյրեր, Պէյրութի օդին թեթեւութիւնն ու թափանցիկութիւնը, նապաստակներու եւ կակաչներու նկարներով զարդարուած սելոֆանէ թուղթերուն եւ բազմատեսակ ժապաւէններուն գոյները: Շոքոլան կը դնեմ բերնիս...

«Մեծագոյն սէրը այն սէրն է, որով մարդ ինքզինք կը զոհէ իր ընկերներուն համար» (Յովհաննէս 15.13) ՎԱՀԱԳՆ ԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ Անցնող կիսադարուն պատերազմներու եւ ներքաղաքական առճակատումներու դաժան բովէն անցած Լիբանանը այսօր դէմ յանդիման կը գտնուի մարդասիրական ահաւոր ճգնաժամի։ Երկրի տնտեսական համակարգը կաթուածահար է, համավարակը անդամալուծած է երկիրը, ժողովուրդը աղքատութեան անդունդի եզրին է։ Օրըստօրէ յաւելում կրող հազարաւոր գործազուրկ զանգուածներով եւ աղքատութեան դռները թակող քաղաքացիներով...

ՆԵՐՍԵՀ ԼԻՊԱՐԵԱՆ Երկրորդականի Բ. Կամ Գ. տարին էր, ճիշդ չեմ յիշեր: Այդ օրերուն հայկականութիւնը եւ հայկական արժէքները շատ մեծ տեղ կը գրաւէին մեր հոգիներուն մէջ (հիմա ալ բան չէ պակսած դեռ): ԼԵՄ-ական, ՀՄԸՄ-ի սկաուտ, Համազգայինի պարախումբ... Փաստօրէն ամէն տեղ արձանագրուած էինք: Եւ այդ սէրը հայութեան նկատմամբ մեր մէջ արթնցնողները եւ սերմանողները, բոլոր ուսուցիչ -ուսուցչուհիներուն կողքին, մասնաւորաբար մեր հայերէն լեզուի եւ...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Հակառակ կրթական անբարենպաստ տարեշրջանի մը թեւակոխման, հակառակ տնտեսական եւ ճգնաժամի պայմաններուն բերումով մտահոգութիւններու եւ դժուարութիւններու բազմապատկման, հակառակ կրթական ինչպիսի տարեշրջանի մը սպասումին եւ նորութիւններուն, կարելի է ըսել, որ 2020-2021 կրթական տարեշրջանին լիբանանահայ վարժարանները թիւի աճ պիտի արձանագրեն: Բնականաբար պիտի զարմանաք ակնկալութիւններուն գծով: Սակայն վստահ եմ, որ գալիք կրթական տարեշրջանին դպրոցներուն մէջ աշակերտութեան թիւի աճ պիտի արձանագրուի: Թիւի մասին...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Վերջերս թեր ու դէմ` մերթ ծայրայեղ, մերթ ահազանգող, մերթ խելամիտ կարծիքներ կը հնչեն Հայաստանի քաղաքական` ներքին եւ արտաքին, առողջապահական, արդարադատութեան, պարէնաւորման ինքնաբաւութեան, ոխակալ մոլուցքի, տնտեսական, միջավայրի, ազգային հարստութեան յափշտակման` գողութեան, ապրուստի մակարդակի, աղքատութեան եւ գրեթէ բոլոր բնագաւառներու վերաբերող, սակայն մէկ բան շատ յստակ է, որ նշեալ բոլո՛ր հարցերը գրեթէ ճգնաժամային վիճակի հասած են եւ շտապ լուծումի կը կարօտին:...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Հայ-թրքական փրոթոքոլներու նախնական ստորագրութեան պատճառով կառավարութենէն իր հրաժարումէն ետք Դաշնակցութիւնը դեր ունեցաւ ընդդիմադիր ուժերու համախմբումի մը՝ քառեակի (ԲՀԿ, Ժառանգութիւն, ՀԱԿ եւ ՀՅԴ) կազմաւորման մէջ: Գաղափարական ու քաղաքական նպատակներու հասարակաց գետին չունեցող այս կուսակցութիւններու համախմբումի անդամները, բնական է, իրարու կապուած էին համեմատաբար դիւրաբեկ թելերով. անոնք պարտաւոր էին իրենց որոշումներուն յանգել միաձայնութեամբ, ինչ որ կը սահմանափակէր անոնց գործունէութեան դաշտը: Դաշնակցութեան...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ալիք» Օրաթերթի Գլխաւոր Խմբագիր Անշուշտ, կորոնայի դէմ համաշխարհային պատերազմի ծանրակշիռ բեռը համաչափօրէն կրում է իր ուսերին թրամփեան ԱՄՆ-ն: Տւեալ դէպքում նոյնիսկ շատ առումներով ապաշնորհ ու «կովբոյ» հռչակւած կրտսեր Ջորջ Բուշ պրեզիդենտի մօտ դժւար թէ միտք յղանար յայտարարելու, որ պատերազմի ժամանակ իշխանութեանը ընդդիմանալը դաւաճանութիւն է…: Աւելին՝ Ջորջ Բուշ կրտսերին յաջորդած ու կրկին՝ շատ առումներով աւելի խելամիտ պրեզիդենտ Օբաման, կորոնավիրուսի...

Ակնկալելի էր, որ արտակարգ դրութենէն դէպի կեանքի բնականոն հուն վերադարձին համընթաց վերստին աշխուժանային բողոքի գործողութիւնները: Համակողմանիօրէն կայ գիտակցութիւն, որ Լիբանանի պարագային ի տարբերութիւն աշխարհը հարուածած պսակաձեւ ժահրին ստեղծած համատարած իրավիճակներուն, խնդիրը ըստ էութեան այլ բնոյթ ունի եւ ժահրին ստեղծած տագնապէն շատ աւելի առաջ ձեւ ու մարմին ստացած էր արդէն: Պսակաձեւ ժահրի յաղթահարման համար յայտարարուած միջոցները պարզապէս կը յետաձգէին այն, ինչ...

Յ. ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Տարիները կ’անցնին, տասնամեակները կը կուտակուին մեր ետին. դէմքեր, դէպքեր, պահեր կը ջնջուին կամ կ’աղօտին: Բայց ուրիշներ` կը մնան վառ, նոյնիսկ կը դառնան աւելի կենդանի: Տասնամեակ մը կեանքէս` Ճեմարանի աշակերտութեան եւ անմիջապէս հետեւող գրեթէ պատանի ուսուցիչի առաջին տարիներս, կը կազմեն ինծի համար այդպիսի թանկագին պահեստ մը, որուն յաճախ կ’այցելեմ, խոր հաճոյքով: Այդ տասնամեակի երկրորդ կէսէն է, միջնակարգի ութերորդէն սկսած`...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Վերջին ամիսները մեր անհատական թէ հաւաքական կեանքերուն մէջ տարօրինակութիւններով լեցուն շրջան մը եղաւ: Ստեղծուած ահազանգային եւ մտահոգիչ կացութիւնը մեզ դէմ յանդիման դրաւ արտասովոր կեանք մը ապրելու պարտադրանքին եւ ստիպեց, որ արմատական փոփոխութիւններ կատարենք մեր առօրեային, աշխատելաձեւին, նիստ ու կացին, ընկերային յարաբերութիւններուն եւ նոյնիսկ մեր հաւատքի կիրարկման հարազատ ձեւին մէջ: Եւ հետզհետէ, կարծես «վարժուեցանք» կացութեան եւ այդ բռնազբօսիկ...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Կենդանիներու, բնութեան եւ բնավայրերու բարոյական եւ իրաւական կարգավիճակի չափն ու բնոյթը մարտահրաւէր է, որ պէտք է ընդունիլ։ Բնապահպանական բարոյագիտութիւնը էթիկայի այն ճիւղն է, որ կ’ուսումնասիրէ ոչ միայն մարդու եւ շրջակայ միջավայրի միջեւ կապը, այլ նաեւ թէ ինչ դեր ունի բարոյագիտութիւնը այս գործին մէջ: Բնապահպանական բարոյագիտութեան մէկնակէտը այն է, որ մարդը մաս է մէկ հասարակութեան, ուր կը ներառուին այլ...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Alikonline-ի պատասխանատու-խմբագիր Հայաստանը աղէտի ճարակ է դարձել։ Համավարակը վխտում է ամենուր։ Երկիրը ապոկալիպսի վտանգի շեմին է կանգնած, գործող իշխանութիւնների եւ անձամբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի՝ նմանը չունեցող անտաղանդ ղեկավարման, անհասկանալի, անհամաչափ եւ անարդիւնաւէտ գործողութիւնների պատճառով։ Հայաստանն այսօր ունի առողջապահական լրջագույն խնդիր։ Արտակարգ պայմաններում, որում յայտնւել է Հայաստանը, ենթադրում է համաճարակային յստակ եւ խիստ կառավարում՝ համապատասխան ռազմավարութեամբ եւ մարտավարութեամբ, ինչն...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Վեցերորդ Ժամանակաշրջանի Սկիզբ 9 տարիներու զգալի բացակայութենէ յետոյ վերստին կը հրատարակուի ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ՊԱՇՏՕՆԱԹԵՐԹ «Դրօշակ»ը: 2020 թուականի յունուարին առաջին թիւը (1635րդ) արդէն հասանելի է ընթերցողներուն: Կեանքի 74րդ տարին բոլորող պաշտօնաթերթը կը հրատարակուի ելեկտրոնային տարբերակով, ամսաթերթի պարբերականութեամբ: Իբրեւ պաշտօնաթերթի հիմնադիր, զուտ իրաւաբանական տեսանկիւնէ եւ ՀՀ օրէնքներուն համաձայն, նշուած է «ՀՅԴ պատմութեան թանգարան-հիմնադրամի» անունը: Ելեկտրոնային ամսաթերթի խմբագիրը նորանկախ Հայաստանի...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ 1 յունիսին Սպիտակ տունէն քալելով մեկնեցաւ անկարգութիւններուն ընթացքին հրկիզուած մօտակայ Ս. Յովհաննէս եկեղեցի, որուն մուտքին յաչս լուսանկարիչներուն բարձրացուց Աստուածաշունչ մը` անոր կողքին ճիշդ կողմն ու ուղղութիւնը ճշդելու «դժուարութիւն»-ը յաղթահարելէ ետք: Դժուարութիւն մը, որ կու գայ մատնելու Աստուածաշունչին կամ որեւէ այլ գիրքի հետ Թրամփի «բարեկամութիւնը»: Աստուածաշունչի ընկերակցութեան խմբագիրներէն պատուելի Մարք Վուտզ կազմակերպութեան պաշտօնական կայքին...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ «Այո՛, ետեւ մնացած բան մը կայ մեր կեանքին մէջ, եւ այդ՝ հայերէնի տարրական իմացութիւնն է, որ ամէն օր քիչ մը աւելի կը նուազի, կը կաղայ, ետեւ կը մնայ ու կը հեռանայ մեզմէ»:  Տք. Արմենակ Եղիայեան Այս լայն-բարակ տողերովս կ'ուզեմ արտայայտել այն տագնապը, որ ներկայիս մտքիս մէջ դարձեալ պար բռնած է: Նախ ըսեմ, որ, թէեւ այս օրերուն կեանք ըսուածն...