Յօդուածներ

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Յովսէփ Էմին մեծ յոյսեր կապած էր արցախցիներուն հետ եւ հաւատացած, որ ապագայ անկախ Հայաստանի պետականութեան հիմնաքարը Արցախի մէջ պիտի դրուէր: Էմին լեզգի լեռնականներուն կողմէ անպարտելի քաջ նկատուած եւ անոնց կռուող ուժերու հրամանատար հռչակուած էր: Էմինի շուրջ խմբուած լեզգի կռուողները գլխաւորաբար Միւզքիզ ցեղի մարտիկներ էին: Անոնք իրենց հետ երեք ամսուան ռազմամթերք եւ երկու ամսուան պաշար ունէին, իսկ ձիերուն վրայ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մեր կեանքը եւ մեր կարծիքները դասաւորելու համար պէտք է հետեւինք մեծ գիտնականներու միտքերուն, անոնք մեր ալ ժառանգութիւնն են: Ճիշդ է, որ հաւասար ենք, սկզբունք է, բայց անոնք քիչ մը աւելի հաւասար են: Քոնրատ Լորենց` Ի. դարու աւստրիացի մեծ գիտնականը, նոպէլեան դափնեկիր, ուսումնասիրած է անասուններու եւ մարդու վերաբերումը իրենց բնական միջավայրին մէջ, բնութեան հետ համահունչ կեանքի: Գիտութիւնն է` ÉTHOLOGIE:...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Պէտք եղաւ հինգ օրերու երկարատեւ նիստերու, որպէսզի Հայաստանի նորընտիր Ազգային ժողովը ընտրէ իր նախագահը եւ երեք փոխնախագահները: Խորհրդարանի վարման կարգի գործադրութեամբ, պաշտօններու համար թեկնածուները պէտք է առաջադրուին խմբաւորումներուն կողմէ, պէտք է ներկայացուին ժողովին, հարց ու պատասխան պէտք է ըլլայ, թեկնածուն պէտք է ելոյթ ունենայ, հարցերուն պէտք է պատասխանէ, ապա ընդհանուր  քննարկում պէտք է տեղի ունենայ, վերջապէս թեկնածուն եզրափակիչ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայ ժողովուրդը Օսմանեան կայսրութեան տիրապետութեան ընթացքին դարեր շարունակ ենթարկուած է ճնշումի, կոտորածի, ջարդի ու բռնագաղթի քաղաքականութեան: Թրքական լուծին տակ ճնշուած հայը, երբ ուզեց ազատագրուիլ անգութ թշնամիին գերութենէն, բահը մէկ կողմ դրած` զէնքը գրկեց ինքնապաշտպանութեան համար: Ազգային ազատագրական պայքարի իրերայաջորդ իրադարձութիւնները իրենց բոլոր մանրամասնութիւններով բնականաբար արձանագրուեցան հայոց նորագոյն պատմութեան էջերուն: Այս պատմութիւնները, դէպքերը, դրուագներն ու թուականները մեզի փոխանցուած են...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի նորընտիր Ազգային ժողովի քուլիսներուն մէջ շշուկներ շրջան կ՛ընեն (եղեր), որ պաշտօնաւարտ խորհրդարանը կարեւոր կտակ մը թողած է նորին` աշխատանքի հրաւիրել լեզուագէտներէ բաղկացած յանձնախումբ մը, որուն պարտականութիւնը ըլլայ կազմել նոր բառարան մը: Շշուկները մասնաւորապէս կը պտտին իշխանական պլոքի գրասենեակներուն շուրջ-բոլորը (յանձնախումբի անդամներուն պարգեւավճարը` ապահովուած): Չէ՛, չկարծէք, որ բառարան կազմողներուն գործը պիտի ըլլայ մայրենին հեղձամահ ընող օտարաբանութիւններուն ցուցակի պատրաստութիւնն...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նորընտիր Ազգային ժողովի առաջին նստաշրջանը կը բացուի այնպիսի պահու մը, երբ Հայաստանն ու աշխարհը փոթորկող հովերը մեղմացումի նշաններ չեն ցուցաբերեր (ինչպէս եղաւ շուրջ 30 տարի առաջ, քիչ մը ձեւականօրէն, Խորհրդային Միութեան փլուզման օրերուն), սակայն նաեւ ի յայտ կու գան նոր ուղղութիւններ: Մեր անմիջական շրջապատին մէջ Թուրքիա կը մնայ Ազրպէյճանի զօրավիգը, ապաւէնն ու համաթուրանական ծրագիրը անոր գործակցութեամբ հետապնդողը: Աւելի՛ն....

ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Լիբանանի նաւահանգիստին ահաւոր պայթումին օրը` 4 օգոստոս 2020-ը, իւրաքանչիւր լիբանանաբնակի սրտին ու մտքին մէջ ամենացնցիչ ու չամոքող սպիներ կը քրքրէ: Այդ օրը մայրս ու ես հրաշքով փրկուեցանք: Լիբանանի նաւահանգիստի պայթումէն հազիւ քանի մը վայրկեան անց սկսան մեր հեռաձայնները հնչել աշխարհի չորս ծագերէն` ազգականներէ, հարազատներէ, բարեկամներէ, ընկերներէ, որոնք մտահոգ էին մեր վիճակով: Այդ գուրգուրոտ հեռաձայններու փաղանգին մաս կը կազմէր...

Զրուցեց ՏԱԹԵՒԻԿ ԱՂԱՋԱՆԵԱՆԸ 44-օրեայ պատերազմը բուժաշխատողների եւ ոլորտին առնչուող մարդկանց համար իւրօրինակ մարտադաշտ էր: Բժիշկները, բուժքոյրերը ամէն վայրկեան կռիւ էին տալիս իւրաքանչիւր վիրաւոր զինծառայողի կեանքի, առողջութեան համար: Այդ չերեւացող, հիւանդանոցի պատերից ներս ընթացող ճակատամարտին մասնակցում էին նաեւ բժշկական համալսարանների ուսանողները: Նրանցից Մարիամ Օհանեանը, որ Հայկական բժշկական հիմնարկի 4-րդ տարուայ ուսանող է, իր համադասարանայինների հետ խումբ հաւաքեց եւ միասին սկսեցին խնամել...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան 2016-ի ապրիլին Միացեալ Նահանգներու մէջ բացաւ ամէնէն մեծ մզկիթներէն մէկը: Անիկա պաշտօնապէս կը կոչուի Ամերիկայի «Տիյանեթ» կեդրոն, հսկայական համալիր մը, որ մօտաւորապէս եօթը հեկտար տարածութիւն կը զբաղեցնէ Մերիլենտի Լենհեմ շրջանին մէջ, մայրաքաղաք Ուաշինկթընէն 24 քիլոմեթր հեռաւորութեան վրայ: Թուրքիոյ կրօնական հարցերով վարչութիւնը («Տիյանեթ») 110 միլիոն տոլար վճարեց Ամերիկայի...

Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումի առաջին տարելիցին առիթով երեքշաբթի, 3 օգոստոս 2021-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին, կազմակերպութեամբ Պուրճ Համուտի քաղաքապետութեան, մոմավառութիւն կատարուեցաւ Պուրճ Համուտի քաղաքապետարանի հրապարակին վրայ` ներկայութեամբ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունիի, երիտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան նախարարի պաշտօնակատար Վարդինէ Օհանեան-Գէորգեանի, երեսփոխաններ Ալեքսան Մաթոսեանի, Յակոբ Թերզեանի, քաղաքապետ Մարտիկ Պօղոսեանի, քաղաքապետական խորհուրդի անդամներու, թաղապետներու, հոգեւոր հայրերու, ինչպէս նաեւ` կուսակցական, ընկերային եւ հասարակական...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պարզ տրամաբանութիւնը կ՛ըսէ, որ երկրի մը մէջ նոր խորհրդարանի աշխատանքները մեկնարկող նիստերուն բացումը կոչուած է նոր էջ մը բանալու այդ երկրին մէջ: Եթէ այս դիտանկիւնէն մօտենանք Հայաստանի 2 օգոստոս թուականին, հաստատապէս կրնանք ըսել, որ, այո՛, որոշ իմաստով նոր էջ մը կը բացուի երկրի նորագոյն պատմութեան մէջ, սակայն նոյն վստահութեամբ ալ կը տեսնենք, որ կան հին ցաւեր, որոնց կուտակումը...

Յու­լիս 15-18, 2021 Պըր­պեն­քի «Պեշ­իր Մար­տի­րո­սե­ան» Երի­տա­սար­դա­կան կենտ­րո­նում տե­ղի ու­նե­ցաւ ՀՅ Դաշ­նակ­ցու­թե­ան Արեւմ­տե­ան Ամե­րի­կա­յի Կար­սի 55-րդ Շր­ջա­նա­յին ժո­ղո­վը: Ժո­ղո­վին ներ­կայ էին շր­ջա­նիս 18 կո­մի­տէ­ու­թիւն­նե­րից 16 կո­մի­տէ­ու­թիւն­նե­րի պատ­գա­մաւ­որ­նե­րը, նե­րա­ռե­ալ` Հայ երի­տա­սար­դաց դաշ­նակ­ցու­թե­ան Արեւմ­տե­ա­նի շր­ջա­նի եւ ՀՅԴ «Շանթ» Ու­սա­նո­ղա­կան մի­ու­թե­ան պատ­գա­մաւ­որ­ներ, հրաւ­ի­րե­ալ­ներ նա­եւ այլ շր­ջան­նե­րից եւ ՀՅԴ Բիւ­րո­յի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ: Մաս­նա­կից­նե­րի ընդ­հա­նուր թիւն էր 130: Ժո­ղո­վը հան­գա­մա­նօ­րէն քն­նեց շր­ջա­նի եւ շր­ջա­նաւ­արտ Կեդ­րո­նա­կան կո­մի­տէ­ի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Չեմ փորձեր այս տողերովս վերնագրիս մէջ յիշած բառերուս իմաստները պարզել: Բացատրել: Բոլորդ ալ շատ հաւանաբար կը հասկնաք, իսկ եթէ ո՛չ, ընթերցողը ի՛նք թող ստանձնէ այդ «պարտականութիւնը»: Բայց եւ այնպէս, անկեղծօրէն ըսեմ, որ կը սիրեմ մտածել «ասոնց» մասին: Նախ` որովհետեւ ամրօրէն կապուած են մեր հայրենիքին եւ համայն հայութեան: Ապա` իբրեւ երկրորդ արդարացում, որովհետեւ ներկայ մեր կեանքի զանազան ճեղքուածքներուն մէջէն,...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Համագումարը աւարտած էր, եւ պատգամաւորները կամաց-կամաց կը վերադառնային, որքան ալ մասնաւոր  սահմանափակում  նշանակուած չըլլար անոնց կեցութեան: Աւելի կ’աճապարէին Միացեալ Նահանգներէն ու Եւրոպայէն եկողները, մինչ արեւելքցիներս  քիչ մը կը տնտնայինք: Իսկ լիբանանցիներս կը գտնուէինք երկընտրանքի մը առջեւ. իմացանք, որ Լիբանանի օդակայանը վերաբացուած էր, եւ վերահաստատուած էր օդանաւային կապը Հայաստանի ու Լիբանանի միջեւ, սակայն, ինչպէս նկատել տուած եմ նախապէս, մեր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Անօգուտ է դէմքը ծածկել. քաղաքական ճառը անլսելի է: Նոյնիսկ երբ ան 100%ով ճիշդ է, ան չի կրնար լուսաբանել հանրային կարծիքը, որ իրեն նկատմամբ միայն կասկածանք ունի»: ԼԻՒՔ ՖԵՐՐԻ, ժամանակակից ֆրանսացի իմաստասէր   Պահ մը պէտք է մոռնալ մեր օրաթերթային վէճերը, կողմնապաշտական հակակրանքները եւ համակրանքները եւ լսել գիտնականի խօսքը: Ի՞նչ կ՛ըսէ Հայաստանի ընկերաբանական միութեան նախագահ, Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Սովորական օր չէր 4 օգոստոս 2020-ը: Սովորական տարելից չէ նաեւ 4 օգոստոս 2021-ը: 21-րդ դարու մեծագոյն ոճիրը պատահեցաւ մէկ տարի առաջ, իսկ այսօր տակաւին լիբանանցին կը շարունակէ մնալ շուարած ու կը սպասէ ճշմարտութեան յայտնաբերման, արդարութեան հաստատման, յանցագործներու յայտնաբերման եւ պատժուելուն: Նաւահանգիստի ոճրային պայթումը շարժեց համայն աշխարհը, հոգեփոխեց լիբանանցի քաղաքացին, խորացուց անվստահութիւնը իշխանաւոր դասակարգին նկատմամբ, բայց ամէնէն աւելի այսօր,...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ - Արա՛, այս ֆիլմերուն մէջ ինչպիսի՞ նկարահանումներ կրնան ընել, որ ամբողջ քաղաք մը քարուքանդ ըլլայ, ամէն մարդ վնասուի, քաոս տիրէ ամէնուրեք, այսքա՜ն տակնուվրայութիւն... Վստահ ասիկա իրական չեն նկարեր, այլապէս ինչպէ՞ս պիտի ընեն, քաղա՞ք մը կործանեն... - Սովորաբար մէկ փոքր մաս մը իրական կ՛ըլլայ, իսկ ամբողջութիւնը` անշուշտ համակարգիչով եւ արդիական արհեստագիտութեամբ,- քիչ մը միամիտ հարցումիս փոքր ժպիտով կը պատասխանէ...

  ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Արդէն իսկ մէկ տարի եղաւ Պէյրութի նաւահանգիստի 4 օգոստոս 2020-ի աղէտալի պայթումէն, որ ո՛չ միայն քանդեց նաւահանգիստն ու անոր շրջակայքը մասնաւորապէս եւ Պէյրութ քաղաքը ընդհանրապէս` խլելով անհամար անմեղ զոհեր, այլ նաեւ խիստ հարուած մը հասցուց լիբանանահայ համայնքի ողնայարէն: Հոգեկան պարտք կը զգամ պահ մը կանգ առնել եւ յարգանքի տուրք մատուցել պայթումի անխտիր բոլոր անմեղ զոհերուն յիշատակին:...

Պատրաստեցին ԺԱՔ ՅԱԿՈԲԵԱՆ եւ ՏՕՆԻԿ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ Երբ «Ազդակ»-ի խմբագրական կազմի ժողովի ընթացքին Պէյրութի նաւահանգիստի 4 օգոստոս 2020-ի պայթումին առաջին տարելիցին նուիրուած այս թիւին ծրագրաւորումը կը կատարէինք, ինծի վիճակուեցաւ համադրումը կատարել Պուրճ Համուտի մէջ գործող կառոյցներու ներկայացուցիչներու հետ կարճ զրոյցներու աշխատանքին` տրուած ըլլալով, որ Պուրճ Համուտը Պէյրութի հայահոծ թաղամասերէն ետք երկրորդ շրջանն էր, որ ամէնէն շատ վնաս կրած էր այդ չարաբաստիկ...

ԱՐՓԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ-ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Որքան ալ մարդ արարածը ամէն տեսակ անակնկալի պատրաստուած ըլլայ, որքան ալ լիբանանեան պատերազմի տարիներու մեծ փորձառութիւնը ունենայ, որքան ալ իբրեւ ակումբներ եւ միութիւններ նախատեսած ըլլան ամէն տեսակ աննախընթաց վիճակ, տարի մը առաջ` այսօր, 4 օգոստոս 2020-ին տեղի ունեցած ահաւոր պայթումը, որ վնաս հասցուց յատկապէս պէյրութաբնակ կամ այդ պահուն հոն գտնուող իւրաքանչիւր անհատի` տարբեր ձեւերով ու տարողութեամբ, որ քանդեց...