Այն Պահը, Որ Ամէն Մէկուս Հոգիին Եւ Էութեան Մէջ Խոր Վէրք Մը Ձգեց

Պատրաստեցին ԺԱՔ ՅԱԿՈԲԵԱՆ եւ ՏՕՆԻԿ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ

Երբ «Ազդակ»-ի խմբագրական կազմի ժողովի ընթացքին Պէյրութի նաւահանգիստի 4 օգոստոս 2020-ի պայթումին առաջին տարելիցին նուիրուած այս թիւին ծրագրաւորումը կը կատարէինք, ինծի վիճակուեցաւ համադրումը կատարել Պուրճ Համուտի մէջ գործող կառոյցներու ներկայացուցիչներու հետ կարճ զրոյցներու աշխատանքին` տրուած ըլլալով, որ Պուրճ Համուտը Պէյրութի հայահոծ թաղամասերէն ետք երկրորդ շրջանն էր, որ ամէնէն շատ վնաս կրած էր այդ չարաբաստիկ պայթումէն, տրուած ըլլալով նաեւ, որ ակնարկած կառոյցներս` Պուրճ Համուտի քաղաքապետութիւնը, ՀՅԴ «Սարդարապատ» կոմիտէն եւ ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնը պայթումին առաջին իսկ վայրկեանէն շրջանի ժողովուրդին վէրքերը ամոքելու եւ ցաւը թեթեւցնելու իմաստով միշտ շրջանի բնակիչներուն կողքին կեցան:

Բայց պէտք էր նաեւ «մուտք» մը գրէի այս կարճ զրոյցներու համադրումի աշխատանքին: Բայց ի՞նչ կրնայի ըսել մեզմէ իւրաքանչիւրիս հոգւոյն եւ էութեան մէջ խոր վէրք մը բացած պահու մը, պայթումի մը մասին: Ինչպէս մեր գրեթէ բոլոր զրուցակիցներուն խօսքերուն մէջ զգացականութիւն մը պիտի նշմարէք` հակառակ առարկայականօրէն խօսելու իրենց ճիգին, նաեւ ես ալ իմ այս «մուտք»-ովս չէի կրնար զգացական չըլլալ:

Եւ ահա յիշողութեամբ կը վերադառնամ մէկ տարի առաջուան դէպքերուն: Ահաւոր պայթումէն երկու ժամ անցած է արդէն: Հեռաձայն կը ստանամ: Ինձմէ կը խնդրեն անմիջականօրէն գործի` «Ազդակ»-ի խմբագրատուն երթալ: Ուրեմն, կը մտածեմ, գործընկերուհիիս` Նորային բան մը եղած է, որ ինձմէ խնդրեցին անոր փոխարէն գործի երթալ: Ուրեմն, կը մտածեմ, անոր համար ալ, երբ պայթումէն անմիջապէս վերջ փորձեցի հեռաձայնել Նորային, չպատասխանեց…

Ճամբայ կ՛իջնեմ եւ հանդիպած առաջին սերվիսը կը բարձրանամ` շուտ գործատեղս հասնելու համար: Բայց ճամբան ամբողջ ապակիի փշրանքներով ծածկուած է: Սերվիսը կը յառաջանայ, բայց տեղ մը այլեւս կը կանգնի, կարելի չէ շարունակել: Կ՛իջնեմ Աբրահամ Աշճեան պողոտան, եւ առ ի հետաքրքրութիւն, կ՛անցնիմ Պուրճ Համուտի ներքին թաղերէն` աչքովս տեսնելու համար քանդումին եւ աւերին տարողութիւնը: «Սարդարապատ» ակումբի մուտքին իրարանցում մը կը նշմարեմ: Կը տեղեկանամ, որ հոն էր Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը: Կը շարունակեմ ճամբաս Արաքս եւ Մարաշ թաղերէն անցնելով: Ամբողջ ճամբան ապակիի փշրանքներ, ես ալ անոնց վրայ կոխկռտելով կ՛երթամ աշխատանքիս: Սարսափով կը կոխկռտեմ, որ չըլլայ թէ ապակիի փշրանք մը ծակէ կօշիկս եւ ոտքս վիրաւորէ: Կը հասնիմ «Շաղզոյեան» կեդրոն, որուն պատուհանները անապակի դարձած են, այդ պատուհաններէն ոմանք ալ նոյնիսկ չեն մնացած իրենց տեղերը: Կը մտնեմ խմբագրատուն` ամէնուրեք ապակիի փշրանքներով շրջապատուած: Վեր ի վարոյ կը հասկնամ, թէ ի՛նչ եղած է ճիշդ: Եւ կը հասկնամ նաեւ, որ պատահածը շատ ահաւոր աղէտ մըն է, որուն համար արդարութիւնը ի վերջոյ իր վերջին խօսքը պիտի ըսէ` ուշ կամ կանուխ…

Ժ. Յ.

Պուրճ Համուտի Քաղաքապետութեան Անմիջական
Հակազդեցութիւնը` Պէյրութի Նաւահանգիստի Պայթումին

Պուրճ Համուտի քաղաքապետական խորհուրդի անդամ Ճորճ Գրիգորեան, «Ազդակ»-ին խօսելով Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումէն ետք Պուրճ Համուտի մէջ ստեղծուած իրավիճակին եւ քաղաքապետութեան ու շրջանի պատկան մարմիններու անմիջական հակազդեցութեան մասին, նշեց, որ պայթումէն վայրկեաններ ետք արդէն քաղաքապետը, քաղաքապետական խորհուրդի անդամները եւ պատասխանատուներ ներկայ էին հետապնդելու կացութիւնը եւ անոր հակազդելու: Այս ծիրին մէջ քաղաքապետ Մարտիկ Պօղոսեան անմիջապէս ցուցմունքներ տուաւ քաղաքապետութեան հանրօգուտ աշխատանքներու բաժանմունքի գործաւորներուն, որ հակառակ իրենց աշխատանքային ժամերէն դուրս ըլլալուն, անմիջապէս ներկայանալ աշխատանքի, որպէսզի սկսին փլատակներով եւ ապակիներով փակուած ճամբաները բանալու գործին, որպէսզի շտապ օգնութեան մեքենաները կարենան տեղափոխուիլ շրջանին մէջ:

Ճորճ Գրիգորեան ըսաւ, որ պայթումէն եւ քաղաքապետութեան ձեռնարկած անմիջական կարգադրութիւններէն կարճ ժամանակ ետք, Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը, ՀՅԴ Բիւրոյի անդամներ Յակոբ Խաչերեանն ու Բենիամին Պչաքճեանը, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Յակոբ Բագրատունին ներկայացան շրջան, քաղաքապետ Մարտիկ Պօղոսեանին հետ շրջեցան փողոցները եւ տեղեկացան շրջանին հասած վնասներուն: Այս միջոցին վիրաւորներու տեղափոխման աշխատանքը կը շարունակուէր: Այս շրջագիծին մէջ Գրիգորեան ընդգծեց, որ քաղաքապետութիւնը չունի իր սեփական առողջապահական շտապ օգնութեան կառոյցը, բայց շրջանի կառոյցներու եւ Լիբանանեան կարմիր խաչի աշխատանքը կը դիւրացնէր ու կը համակարգէր:

Ան նկատել տուաւ, որ երբ յիշեալ աշխատանքները կարգի դրուեցան, քաղաքապետը ոստիկաններու եւ գիշերապահներու հերթական արձակուրդները չեղեալ նկատեց եւ բոլորը աշխատանքի հրաւիրեց` ստեղծուած անբնական վիճակին բերումով խանութներու փեղկերուն քանդուելուն եւ ապակիներուն փշրուելուն պատճառով Պուրճ Համուտի մէջ թալանի եւ գողութեան երեւոյթները կանխարգիլելու համար: «Օրուան լրատուութիւնները հաղորդեցին այլ շրջաններու մէջ թալաններու դէպքերու մասին, սակայն բարեբախտաբար Պուրճ Համուտի մէջ նման դէպքեր չարձանագրուեցան», շեշտեց Ճորճ Գրիգորեան` նկատել տալով միաժամանակ, որ «բնականաբար, քաղաքապետարանի ընթացիկ եւ սովորական օրերու մարդուժը այս տեսակի ծանր աշխատանքին չէր համապատասխաներ: Այդ իսկ պատճառով կապ հաստատուեցաւ շրջանի կառոյցներուն, կազմակերպութիւններուն եւ բնակչութեան հետ` խնդրելով անոնց ներառումը աշխատանքներուն»:

Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին երկրորդ օրը, վաղ առաւօտեան, քաղաքապետը Պուրճ Համուտի բնակչութեան կոչ ուղղեց ճամբաներու մաքրութեան: Փշրուած ապակիները բնակիչները պէտք էր իջեցնէին իրենց բնակարաններէն, որպէսզի քաղաքապետարանի գործաւորները հաւաքէին զանոնք, իսկ ճամբաները քարակոյտերու հաւաքման աշխատանքը պէտք էր սկսէր:

Ճ. Գրիգորեան յայտնեց, որ հազարաւոր կամաւորներ` ոմանք անհատական նախաձեռնութեամբ, ուրիշներ` խումբ առ խումբ, իսկ ոմանք քաղաքապետարաններու ճիգերով  ներկայացան եւ սպասեցին ցուցմունքի` մասնակցելու այս աշխատանքներուն, ուրիշներ ինքնըստինքեան սկսած էին արդէն գործի:  Շուտով, քարտէսներու միջոցով եւ Մեթնի գաւառապետարանի գրասենեակի անձնակազմի ու ծայրայեղ անհրաժեշտութեան պաշտպանութեան անդամներու աջակցութեամբ, աշխատանքներու բաժանումը կատարուեցաւ: Երրորդ օրէն ետք, քաղաքապետութիւնները` իրենց աշխատանքային խմբակներն ու սարքերը տրամադրելով, ժողովուրդը ներառեցին աշխատանքին մէջ: Իւրաքանչիւրը գիտէր իր երթալիք տեղը եւ ընելիք գործը:

«Այս աշխատանքը այնքան հեզասահ ընթացաւ, որ 4-րդ օրը ներքին գործոց նախարար Մոհամետ Ֆահմին, փափաք յայտնեց այցելելու Պուրճ Համուտ եւ ծանօթանալու աշխատանքի եղանակին: Այս այցելութեան ատեն Պուրճ Համուտ էր նաեւ երիտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան հարցերու նախարար Վարդինէ Օհանեան-Գէորգեան, որուն հետ Ֆահմի այցելեց Պուրճ Համուտի քաղաքապետարան եւ զարմանքը արտայայտեց, որ ինչպէ՛ս այսքան կարճ ժամանակի մէջ այսքան հսկայ աշխատանք մը արագօրէն կատարուեցաւ», նշեց Գրիգորեան: Ան յայտնեց, որ այդ ժամանակամիջոցին Պէյրութի մէջ շատ աւելի մեծ մարդուժով ու արդիական եւ հսկայ միջոցներով օժտուած քաղաքապետութիւն տակաւին խարխափումի մէջ էր, երբ Պուրճ Համուտի մէջ ճամբաները արդէն բացուած էին, եւ երթեւեկը ապահովուած:

Զանազան Կողմերու Աշխատանքները
Համակարգելու Ճիգեր

Այս բոլոր կազմակերպչական աշխատանքներուն զուգահեռ, վիրաւորներու անմիջական օգնութեան ու փոխադրութեան աշխատանք կը կատարուէր:

Ճորճ Գրիգորեան տեղեկացուց, որ մասնագէտ կազմակերպութիւններու եւ միութիւններու հետ վրաններ լարուեցան, որպէսզի հիւանդանոց փոխադրուելու անհրաժեշտութիւնը չունեցողներ այնտեղ պէտք եղած խնամքը ստանան (վիրակապումներ, կարեր, հականեխումներ եւ այլն): Այս բոլորը կը կատարուէին հիւանդանոցներուն ունեցած ճնշուած վիճակը թեթեւցնելու եւ «Քորոնա» ժահրի տարածումը կանխարգիլելու համար:

«Ընթացքին եղան նաեւ միութիւններ, անհատներ եւ կազմակերպութիւններ, որոնք առանց ցուցմունքի սպասելու օժանդակութիւններ տրամադրեցին ժողովուրդին: Խաւաքարտէ մեծ տուփեր, որոնք կ՛ընդգրկէին սննդեղէն կամ անձնական խնամքի ու մաքրութեան առարկաներ, բաժնուեցան ժողովուրդին: Այդ միութիւններէն եւ կազմակերպութիւններէն շատեր օժանդակութիւն ստացող մարդոց անուններն ու հեռաձայնի թիւերը կ՛ուզէին արձանագրել սեփական պատճառներով: Այս շրջանին սկսան երեւիլ նաեւ յոռի երեւոյթներ: Չորս կողմէ եկած անձեր քանի մը օր ետք «պղտոր ջուրի մէջ ձուկ որսալ»-ու գործին լծուած էին: Կու գային անծանօթներ, որոնց շարքին կ՛ըլլային նաեւ կեղծ ինքնութեամբ մարդիկ, եւ անուն-մականուն, անձնաթուղթի նկար ու հեռաձայնի թիւ կը խնդրէին ժողովուրդէն: Եղան իսկապէս միութիւններու մէջ աշխատող պատասխանատուներ, որոնք կը ծրագրէին ու օժանդակութիւններ կը կատարէին, սակայն ուրիշներ տեղեկահաւաք կ՛ընէին», ըսաւ ճորճ Գրիգորեան` աւելցնելով, որ այդ միջոցին էր նաեւ, որ տեղական միութիւններ սկսան ձեռնարկել մարդոց վնասուած բնակարաններու նորոգութեան: Ուրիշներ, գումարներ տրամադրելով` օգնութեան ձեւեր կ՛առաջարկէին: Պուրճ Համուտի քաղաքապետութիւնը այս բոլորին ցուցմունք կու տար: Օրին այս առնչութեամբ «Ազդակ»-ի մէջ ալ քաղաքապետութեան կողմէ բացատրութիւններ եւ յայտարարութիւններ կատարուեցան:

Գրիգորեան դիտել տուաւ, որ սկզբնական շրջանին պայթումին հակազդելու իմաստով պետական պատկան մարմինը նկատուած Շտապ օգնութեան գերագոյն մարմինի նախագահը ներկայացաւ Պուրճ Համուտի քաղաքապետարան եւ քաղաքապետին հետ ժողովի ընթացքին քննարկեց աշխատանքի մեթոտաբանութիւնը, եւ հաստատուեցաւ, որ մարդոց հատուցում տալու դրութիւն մը, որ ջնջուեցաւ, եւ քաղաքապետութիւնը սկսաւ օժանդակել թաղապետներուն հետ համագործակցաբար: Նախարարաց խորհուրդը պայթումի յաջորդող շրջանին վերականգնումի եւ վերաշինութեան աշխատանքները վստահեցաւ բանակին: Բանակը ստեղծեց «Forward Emergency Room» անունով յատուկ գրասենեակ մը, որ պիտի հսկէր այս աշխատանքին: Զուգահեռաբար, միջազգային ընտանիքը իր յատկացումները ուղարկեց ՄԱԿ-ի գաղթականներու հարցերու յանձնակատարի գրասենեակին եւ բնակարաններու վերաշինութեան աշխատանքի վերահսկումը յանձնեց այս գրասենեակին, որ այս նպատակով համագործակցեցաւ Լիբանանեան կարմիր խաչին հետ:

«Մինչ այս բոլորը տակաւին յստակ պատկեր չէին ստացած, եւ գետնի վրայ քաոսային վիճակ կը տիրէր, քաղաքապետութիւնը ժողովի հրաւիրեց բոլոր կողմերը` ՄԱԿ-ը, բանակը, միջազգային եւ տեղական ոչ կառավարական կազմակերպութիւնները` իր մտահոգութիւնը յայտնելով այս դրութեան առնչութեամբ: Պէտք էր համադրել ու համակարգել աշխատանքը: Բոլորը պատրաստակամութիւն յայտնեցին համագործակցութեան: Երբ պիտի սկսէր այս համադրումի առաջին փուլը` Պուրճ Համուտի քաղաքապետութեան հովանիին տակ, ՄԱԿ-ն ու բանակը աշխատանքի իրենց համակարգը  ստեղծած էին արդէն եւ համադրած էին իրենց միջեւ աշխատանքը, եւ, բնականաբար անիմաստ դարձաւ երրորդ կողմի մը համադրումը», նկատել տուաւ ան` միաժամանակ նշելով, որ Պուրճ Համուտի քաղաքապետութիւնը անկէ ետք ձեռնածալ չմնաց, այլ շատ արագ ժողովի հրաւիրեց «Եու. Էն. Հապիթաթ»-ը, որ տարիներ առաջ համագործակցած էր համալսարաններու եւ երկրաչափներու սենտիքային հետ ու  ուսումնասիրութիւններ կատարած էր Նապաայի եւ Մարաշի մէջ: «Այդ ժամանակ կրցանք, անոնց հետ համագործակցաբար, այս երկու թաղամասերու կարիքներուն, կարգավիճակին եւ կառոյցներուն ուսումնասիրութիւնը շատ արագ ընել: Նոյն փորձառութենէն մեկնած, քաղաքապետը ժողովի հրաւիրեց «Եու. Էն. Հապիթաթ»-ը եւ առաջարկեց նոյն մեթոտաբանութեամբ շրջանի կրած վնասներուն ամբողջական ցանկագրումի աշխատանք տանիլ, երբ տակաւին Պէյրութի թաղամասերուն մէջ ճամբաներ հարթելու աշխատանք կը տարուէր», ընդգծեց Գրիգորեան:

Ըստ անոր, «Եու. Էն. Հապիթաթ»-ը, համալսարանական երկրաչափներու բաժանմունքներու անհատներու (ըլլան անոնք շրջանաւարտ կամ աւարտական տարուան ուսանող) եւ միջազգային մասնագիտական խմբակներու հետ համախմբուեցաւ Ազգային կեդրոնական վարժարանին մէջ, այնտեղ բոլոր ներկաներուն բաժնուեցան քարտէսներ, եւ անոնք չորս օրուան մէջ կառոյց առ կառոյց, շէնք առ շէնք ցանկագրեցին շրջանին մէջ արձանագրուած վնասները: Այս ուսումնասիրութիւնը դարձաւ աղբիւր եւ անոր վստահելով թէ՛ ՄԱԿ-ը, թէ՛ պետական կառոյցները, թէ՛ բանակը եւ թէ միջազգային կազմակերպութիւնները շրջանին մէջ վերաշինութեան իրենց նախաձեռնութիւնները ծրագրեցին: Այս ուսումնասիրութիւններէն ի յայտ եկաւ, որ շրջանի նուազ քան 5000 շէնքերէն 55 առ հարիւրը վնաս կրած են, որոնցմէ 4 առ հարիւրը շատ ծանր վիճակի, 20 առ հարիւրը` միջակ, իսկ 32 առ հարիւրը` թեթեւ վնասներ (ապակի, պատուհաններ, դռներ եւ այլն)…

Ան նաեւ նշեց, որ ՄԱԿ-ը, բանակն ու Լիբանանեան կարմիր խաչը տարածքը բաժնած էին շրջաններու եւ իւրաքանչիւր շրջան յանձնած էին տեղական ու միջազգային կազմակերպութիւններու, որպէսզի վնասներու ցանկագրումը կատարեն: Տուն առ տուն եւ խանութ առ խանութ այցելելով կը կազմուէր այս ցանկը:

«Մեր քաղաքապետութեան պարագային, անոնք գիտնալով, որ մեր մօտ կը գտնուին պատրաստ տուեալներ, կը դիմէին մեզի, մենք օգտակար կը դառնայինք: Երբ քաղաքացիներ կը ներկայանային քաղաքապետարան եւ կը յայտնէին իրենց տան ու խանութի կրած վնասներուն մասին, մենք այդ տուեալները կը ղրկէինք բանակին, որ, իր կարգին, կ՛ուղարկէր իր երկրաչափական խմբակները, որոնք քաղաքապետարանի պաշտօնեաներուն աջակցութեամբ, կ՛այցելէին եւ ստուգումներ կը կատարէին: Նոյնը կ՛ընէին այլ միութիւններ: Այս աշխատանքը մինչ օրս կը շարունակուի: Ցայսօր 7000 բնակարան եւ 2000 վաճառատուն նորոգուեցաւ` տարբեր ձեւերով ու միջոցներով, իւրաքանչիւր միութիւն օգնեց իր նուիրատուին` իր աշխատելաձեւին համեմատ: Միութիւններ միայն դուռ ու պատուհան նորոգեցին, ուրիշներ պատերն ու սալիկներն ալ, ոմանք բնակիչներուն վստահեցան նորոգութեան աշխատանքը եւ ստացագիր առնելով նիւթական օժանդակութիւն տրամադրեցին, եղան նաեւ միութիւններ, որոնք այդ աշխատանքը ծայրէ ծայր ստանձնեցին: Տակաւին կան հարիւրաւոր բնակարաններ եւ տուներ, որոնք վնասուած են, եւ մինչեւ օրս մենք կը հետապնդենք այս աշխատանքը` կողմերուն հետ համագործակցաբար: Եղաւ նաեւ պարագայ մը, երբ երիտասարդութեան եւ մարմնակրթութեան նախարարի պաշտօնակատար Վարդինէ Օհանեան-Գէորգեան  քաղաքապետին եւ ՀՄԸՄ-ի սկաուտներուն ընկերակցութեամբ, այցելեց տուժած քաղաքացիի մը բնակարանը, եւ իր հովանաւորութեամբ այդ բնակարանի նորոգութեան սկսաւ», նշեց ան` աւելցնելով, որ այսօրուան դրութեամբ, վնասուած բնակարաններուն 10 առ հարիւրը եւ խանութներուն 30-40 առ հարիւրը տակաւին չեն նորոգուած:

Ան նկատել տուաւ, որ Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումէն ետք մարդասիրական օգնութիւնները կը տրամադրուէին շատերու կողմէ, իսկ Պուրճ Համուտի քաղաքապետութիւնը համադրողի եւ աջակցողի դերը կատարեց եւ արգելք չեղաւ, երբ չխնդրեցին իր միջնորդութիւնը:

Պուրճ Համուտի Բարեզարդման Եւ
Բարեկարգման Ծրագիրները` Ընթացքի Մէջ

Պուրճ Համուտի քաղաքապետական խորհուրդի անդամը «Ազդակ»-ի հետ զրոյցի ընթացքին անդրադարձաւ նաեւ յետպայթում փուլին: Ան ըսաւ, որ Պուրճ Համուտի բարեզարդման եւ բարեկարգման ծրագիրներ կային այս բոլորի ընթացքին, բնականաբար պայթումի յաջորդող երկու շաբաթներուն այդ ծրագիրները կասեցուած էին, սակայն շարունակուեցան յետոյ: Այս ծրագիրներուն մէջ կային Էշրեֆիէի կամուրջին տակ սիւները ներկելը, Մարաշի շրջանին մէջ Ազգային Քառասնից Մանկանց վարժարանի տանիքը արեւու ճառագայթով ելեկտրական հոսանքի ստեղծումը, որպէսզի Մարաշի թաղերը լուսաւոր մնային գիշերով` անկախ ելեկտրականութեան հոսանքի հարցերէն, Ազգային Քառասնից Մանկանց վարժարանի շէնքի եւ տանիքի նորոգութիւնը, Մարաշի թաղերու նորոգութիւնը, Ժողովրդային բնակարաններու շրջանի շէնքերը ներկելը: Նուիրատուներ կային այս աշխատանքներուն, ուստի պայթումն ու «Քորոնա»-ն արգելք չդարձան այս գործերու ապագային իրականացման:

Ան նկատել տուաւ, որ ներկայիս սկսած են գործել աւելի քիչ թիւով կազմակերպութիւններ` նկատի առնելով ապրուստի դժուարութիւնները եւ տնտեսական-դրամական իրավիճակին ստեղծած կացութիւնը, որ վատթարացաւ «Քորոնա»-ի համավարակին եւ նաւահանգիստի պայթումին պատճառով: Անոնք իրենց գործի տարողութիւնը կրճատած են: Սկսած են աւելի համեստ գործերու յատկացում ընել, նորոգութիւններ կատարել, գործարքներու համար անհրաժեշտ եղած սարքեր ապահովել: Վերջերս ՄԱԿ-ի UNHCR-ի հաղորդած տուեալներուն համաձայն, բազմաթիւ կազմակերպութիւններ իրենց յատկացուած գումարները իբրեւ օժանդակութիւն կը փոխանցեն համեստ գործատեղիներուն եւ ձեռնարկութիւններուն` ձեւով մը այս օրերուն ծայր առած ընկերային-տնտեսական իրավիճակը մեղմացնելու համար:

Ըստ անոր, մեծ թիւով ոչ կառավարական կազմակերպութիւններ Պուրճ Համուտի մէջ գրասենեակներ բացին, որպէսզի իրենց աշխատանքին աւելի մօտէն հետեւին: Շատեր` ներկայանալով քաղաքապետարան, կապի մէջ դրուեցան տեղական հաստատութիւններու հետ, ինչպէս` ԼՕԽ-ը,«Գարակէօզեան»-ը, որպէսզի  տրամադրուելիք օգնութիւնները իրենց ճիշդ ու յարմար տեղերը հասնէին:

«Թէժ Գիծ»` Ժողովուրդի
Կարիքներուն Տեղեակ Ըլլալու

«Երբ բանակը, Լիբանանեան կարմիր խաչն ու ոչ կառավարական կազմակերպութիւններ քաղաքապետարան եկան ուղղութիւն ստանալու, անոնց հետ այցելեցինք շրջանի վնասուած եկեղեցիները, դպրոցները եւ ակումբները, որպէսզի այս կառոյցները իրենց իրենց մասնակցութիւնը բերեն նորոգութեան աշխատանքին: Ոմանք մերժեցին այդ առաջարկները եւ իրենք իրենց ուժերով որոշեցին վերանորոգել: Ժողովուրդէն խաւ մը չէր գիտեր տրամադրուած օժանդակութիւններէն օգտուելու ճիշդ ձեւը: Ինչպէ՞ս եւ ո՞ւր պէտք էր դիմել: Կառոյցներն ալ, իրենց կարգին, անհրաժեշտ տեղեկութիւնը չունէին կարիքաւորներուն մասին: Այս երկուքը իրարու շաղկապելու դերը ունեցաւ  քաղաքապետութիւնը, որ, ՄԱԿ-ի եւ «Եու. Էն. Հապիթաթ»-ի միացեալ ճիգերով, «թէժ գիծ» հաստատեց:

Ճորճ Գրիգորեան բացատրեց, որ ենթական «Ուացափ»-ի միջոցով կը կապուէր այդ գիծին, պայթումէն վնասուած իր բնակարանի կալուածին թիւը, հեռաձայնի թիւը, անուն-մականունը եւ եթէ յատուկ պարագայ մը ունի` կը տեղադրէր, եւ քաղաքապետութիւնը, իր կարգին, այդ տեղեկութիւնները կը փոխանցէր բանակին կամ այդ տեսակ օժանդակութիւն յատկացնող հաստատութիւններուն: Այս գիծին ճամբով «Քորոնա»-ի համաճարակի եւ շտապ օգնութեան վերաբերող կեդրոններու անհրաժեշտ տեղեկութիւններ կ՛առաքուին:

Գրիգորեան ցաւով նշեց, որ նաւահանգիստի պայթումին պատճառով արդէն ծրագրուած երկարաժամկէտ աշխատանքներու ուշացումը պատճառ դարձաւ, որ անոնք վերանայումի ենթարկուին: Օրինակ` կազմակերպութիւններ Մարաշի շրջան այցելած էին թաղերը ուսումնասիրելու եւ նկատի առած էին անոնց նորոգութեան եւ բարեկարգումին տրամադրուելիք նիւթական պիւտճէն, որ անկասկած պէտք էր վերատեսութեան ենթարկուէր պայթումին հասցուցած վնասներէն ետք` ծախսի ահաւոր աճին պատճառով:

Ան նաեւ յիշեց «Cash forward»-ի օգտաշատ ծրագիրը, որ անգործ մարդուն դրամ տալու փոխարէն գործ կը հայթայթէր անոր: Ծրագիրը կը ներառէր գործաւորներուն բարձր վճարումներով հանրօգուտ աշխատանքի բաժանմունքին մէջ գործ տրամադրել (աղբահաւաք, ճամբաներու, մայթերու կամ լոյսերու նորոգութիւն, կոյուղիներու եւ ջրանցքներու հարթում): Հարիւրաւոր մարդիկ այս ծրագիրէն օգտուեցան: «Cash forward»-ը շրջանի աշխատանքները ամբողջացուց, քաղաքապետարանի մարդուժէն եւ նիւթական միջոցներէն վեր եղող աշխատանքները ապահովեց եւ ի վերջոյ անգործներու ու կարիքաւորներու աշխատանք հայթայթեց այդ դժուար օրերուն:

Ան աւելցուց. «Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումէն ետք այս աշխատանքը  աւելի ծաւալեցաւ եւ ստացաւ բազմատեսակ ձեւեր»:

«Եզրափակելու համար, Պուրճ Համուտի քաղաքապետութիւնը շնորհակալութիւն կը յայտնէ բոլոր անոնց, որոնք զանազան միջոցներով զօրակցեցան շրջանին ու անոր բնակչութեան:

«Աշխարհասփիւռ հայութեան կը հաւաստենք, որ հո՛ս ենք, պիտի մնա՛նք եւ Պուրճ Համուտը յառաջ տանելու ու բարելաւելու զանազան ծրագիրները պիտի շարունակենք: Իսկ այդ ծրագիրներու իրագործման համար անհրաժեշտ է բոլորիս գործակցութիւնը եւ արտերկրի մեր հայրենակիցներուն նեցուկը», շեշտեց Ճորճ Գրիգորեան:

ՀՅԴ «Սարդարապատ» Ակումբը`
Ժողովուրդին Ցաւը Ամոքող Կեդրոն

 

Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին առաջին վայրկեաններէն Պուրճ Համուտի ՀՅԴ «Սարդարապատ» ակումբը վերածուեցաւ մեղուափեթակի, ուր փութացին շրջանին մէջ ապրող հայորդիները` իրենց ստացած վէրքերուն նախնական դարմանումը ստանալու համար: ՀՅԴ «Սարդարապատ» կոմիտէի ներկայացուցիչ Րաֆֆի Պալապանեան «Ազդակ»-ին հետ ունեցած կարճ զրոյցին ընթացքին պատմեց պայթումին պահուն ստեղծուած վիճակին վերաբերող իր տպաւորութիւնները եւ ըսաւ. «Պայթումի նախորդող վայրկեաններուն մեր տուներէն դուրս ելած էինք: Ժողովուրդը հաւաքուած էր փողոցը` ճնշում մը զգալէ ետք: Եւ այդ ճնշումին յաջորդեց ահեղ պայթումը, եւ ապակիներ սկսան թափիլ չորս դին: Իւրաքանչիւրը զգաց, որ իր տունն ու գործատեղին էր, որ փլաւ, զգաց, որ իր քովն էր, որ պայթումը եղաւ:

«Այդ ժամանակ բնականաբար մեր առաջին գործը եղաւ ստուգումը` ո՞ւր եւ ի՞նչ պատահած էր: Ինքնաշարժս մէկ կողմ կանգնեցնելով ուղղուեցայ «Սարդարապատ» ակումբ, եւ երբ կ՛անցնէի մայր ճամբայէն` Հատիտեանի կողմէն ուղղուելով ակումբ, չորս կողմս կը տեսնէի մարդիկ` մէկը ձեռքը բռնած, միւսը` ոտքը, կը վազեն հետս: Հասանք «Սարդարապատ», ակումբին դուռը չկար, ապակիները գետինն էին, 2-3 վիրաւորներ կային ակումբը: Վիճակը ցաւալի էր, սակայն տեղւոյն վրայ տղաքը շտապ օգնութեան աշխատանք տարին իրենց ինքնաշարժներով:

«Այս ընթացքին ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ընկերներն ալ հասան «Սարդարապատ»: Ճամբաները գոց էին, չորս կողմը իրարանցում էր: Կապուեցանք ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոն եւ առաջարկեցինք քանի մը հիւանդապահուհիներ ուղարկել, որպէսզի անմիջական օգնութիւն կարենայինք հասցնել վիրաւորներուն:

«Շնորհիւ ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» կեդրոնի հիւանդապահներուն եւ ԼԵՄ-ի երկու կամաւորներու, «Սարդարապատ»-ի սրահը իր սենեակներով վերածուեցաւ «հիւանդանոց»-ի: Հիւանդապահները խնամեցին վիրաւորները, որոնցմէ իւրաքանչիւրը մէկ սենեակի մէջ կը մնար: Աւելի ծանր պարագաները հիւանդանոց կամ ալ ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոն կը փոխադրուէին:

«Երեկոյեան ժամը 8:00-ին, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետը այցելեց «Սարդարապատ», ուր տակաւին կը մնային վիրաւորներէն մաս մը: Վեհափառ հայրապետին, ՀՅԴ Բիւրոյի, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի, «Սարդարապատ» կոմիտէի պատասխանատուներու եւ ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան անդամներուն ներկայութիւնը, ինչպէս նաեւ ցուցաբերուած հոգատարութիւնը վստահութիւն եւ յոյս ներշնչեցին ժողովուրդին: Նեղ ու դժուար վայրկեաններուն այս բոլորը աւելի կը փնտռուին: Իմ կարծիքովս, մեր կարելիութիւններէն վեր թուացածը կարելի դարձուցինք, եւ կրնամ ըսել նոյնիսկ, որ «Սարդարապատ»-ը այդ օր «հիւանդանոց»-ի գործ տարաւ:

«Իրարանցումը հետզհետէ սկսաւ մեղմանալ, եւ ժողովուրդը սկսաւ սթափիլ: Բայց խանութներն ու տուները կարելի չէր այդ վիճակին մէջ ձգել: Երեկոյեան, Պուրճ Համուտի քաղաքապետութեան հետ համագործակցաբար, մտածեցինք շրջանին ապահովութեան մասին: Կուսակցականներ, համակիրներ եւ միութենականներ 24 ժամ անընդհատ ներկայութիւն դարձան շրջանին մէջ` հսկելու համար դռներէ եւ պատուհաններէ զուրկ խանութներու եւ բնակարաններու ապահովութեան: Ասիկա այլ երաշխիք մըն էր ժողովուրդի վստահութիւնը շահելու»:

Րաֆֆի Պալապանեան խօսեցաւ նաեւ պայթումին յաջորդող օրերուն «Սարդարապատ» կոմիտէին կատարած աշխատանքներուն մասին: Ան ըսաւ, որ, թէեւ կոմիտէին հիմնական աշխատանքը շրջանի ապահովութեան հսկելն էր, սակայն պայթումին յաջորդ օրը կոմիտէն սկսաւ ցանկագրել ժողովուրդին հասած վնասները: Չկար տուն մը, որ չէր վնասուած` չէր հասած` ըլլար անիկա թեթեւ կամ ծանր: Այս աշխատանքը տարուեցաւ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի եւ ՀՄԸՄ-ի երիտասարդներուն միջոցով: Անոնք շէնք առ շէնք եւ տուն առ տուն տեղեկութիւններ հաւաքեցին հասցուած վնասներուն մասին: Մինչեւ օրս «Սարդարապատ» կոմիտէին կողմէ, ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէին հովանիին տակ, օժանդակութիւններ կը տրամադրուին ժողովուրդին:

Րաֆֆի Պալապանեան դիտել տուաւ, որ Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին յաջորդող օրերուն կոմիտէն նաեւ մասնակցեցաւ մաքրութեան արշաւի աշխատանքին, որ կատարուեցաւ Կեդրոնական կոմիտէին եւ քաղաքապետարանին հետ համագործակցաբար: Շրջանի ամբողջ երիտասարդութիւնը ներառուեցաւ աշխատանքին մէջ, աւլեց ու մաքրեց քարերն ու ապակիները: Տուներ, ուր տարեցներ կ՛ապրէին ու մաքրելու կարողութիւն չունէին, երիտասարդներ գացին եւ մաքրութեան աշխատանք կատարեցին: «Այս աշխատանքներուն մէջ մեծ էր երիտասարդութեան դերը, եւ իրենք յաջողեցան այդ բոլորը իրականացնել», ընդգծեց ան:

«Պայթումին յաջորդող 15 օրերուն մենք միշտ ներկայութիւն էինք ակումբին մէջ: Երիտասարդները բաժնած էինք խմբակներու, որոնք հերթականութեամբ կը ներկայանային ակումբ` շրջանի կարիքները հոգալու համար», նկատել տուաւ «Սարդարապատ» կոմիտէին ներկայացուցիչը:

«Ժողովուրդին Կարիքներուն Հասնելու Համար
Մեր Կարելին Միշտ Պիտի Ընենք»

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ «Սարդարապատ» կոմիտէն ի՞նչ աշխատանքներ կը տանի Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին հետեւանքները վերացնելու առումով, Րաֆֆի Պալապանեան ըսաւ, որ եթէ «վերացնել» բառը գործածելու ըլլանք, արդար պիտի չըլլայ: Կոմիտէին գործունէութիւնը բարոյական օժանդակութիւնն էր, աւելի քան նիւթականը. նպատակը ժողովուրդին նեցուկ կանգնիլն էր, յոյս ներշնչելը:

«Ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու շրջան «ներխուժում»-ը, ըստ երեւոյթին, ծրագրուած էր: Տասնեակ նման կազմակերպութիւններ մինչեւ օրս աշխատանք կը տանին շրջանին մէջ: Այս պարագային մեր աշխատանքը եղաւ միջնորդութիւնը, որովհետեւ այսպիսի մեծ տարողութեամբ վնասներու հատուցումը կը պահանջէ հսկայական գումարներ, որոնց մէկ բաժինը Լիբանանահայութեան վերականգնումի մարմինը տրամադրեց, եւ անոր կողքին միջնորդի դեր կատարեցին կոմիտէները` Պուրճ Համուտի քաղաքապետութեան եւ երբեմն ոչ կառավարական կազմակերպութիւններու պատասխանատուներուն հետ: Այս աշխատանքին միջոցով փորձեցինք մեր կարելիութեան չափ ժողովուրդին կարիքները հոգալ, անոր ձայնը հասանելի դարձնել», նկատել տուաւ Պալապանեան` աւելցնելով, որ մէկ տարի անցած է արդէն պայթումի օրէն, թերեւս այսօր կրնանք քիչ մը աւելի հանդարտ ներկայանալ եւ ձեւով մը գտած ենք մեր բնականոն ընթացքը, սակայն այդ օրերուն, ծանր հարուած էր մեր ստացածը: Անբացատրելի էր պատահածը, սակայն, փա՜ռք Աստուծոյ, ձեռք երկարողներ եւ օգտակար հանդիսացողներ գտնուեցան:

Ան յիշեց նաեւ յետպայթումի փուլին Լիբանանահայ օգնութեան խաչի տարած մեծ աշխատանքը: Միութիւնը տրամադրեց հոգեբուժներ` մանուկներուն, ճաշ` կարօտեալներուն, ինչպէս նաեւ օժանդակութիւն բաժնեց:

«Թերեւս նկատի ունենալով մեր յետպատերազմեան կեանքն ու կազմակերպական առօրեան եւ շնորհիւ մեր կուսակցութեան ու կազմակերուածութեան, մենք կրցանք աւելի դիւրին շրջանցել այս դժուար շրջանը եւ պայմանները: Անցած է արդէն մէկ տարի, սակայն ծայր առած ներկայ տնտեսական տագնապը աւելի կը դժուարացնէ այս բոլորէն դուրս գալու կարելիութիւնը: Շրջանի բնակիչներուն մեծամասնութիւնը պաշտօնեայ է, իսկ պաշտօնեաներու ամսականները այս օրերուն համարեա՛ արժէք չունին: Այս պատճառով ալ ներկայիս մենք նաեւ կարելի եղածին չափ գործեր հայթայթելու աշխատանք կը տանինք, եւ այս օրերուն վարձուորներու եւ տանտէրներու միջեւ ծագած վէճերուն լուծում կը փորձենք գտնել: Մենք մեր ժողովուրդին կարիքներուն հասնելու համար միշտ մեր կարելին պիտի ընենք», եզրափակեց Րաֆֆի Պալապանեան:

Լիբանանահայ Օգնութեան Խաչը`
Միշտ Պատնէշի Վրայ

«Ազդակ»-ի հարցումներուն պատասխանեց նաեւ ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի պատասխանատու եւ Լիբանանահայութեան վերականգնումի մարմինին մէջ ԼՕԽ-ի ներկայացուցիչ Նազելի Աւագեան, որ ըսաւ, թէ Պէյրութի նաւահանգիստի անակնկալ պայթումը առաջին վայրկեաններուն բնականաբար մեզ շշմեցուց: Անոր յաջորդող վայրկեաններուն, երբ սկսանք գիտակցիլ, թէ պատահածը  մեծ տարողութեամբ փորձանք մըն է, աւելի՛ն` կը գտնուէինք աղէտի մը դիմաց, առաջին բանը, զոր մտածեցինք եւ կատարեցինք այն էր, որ ջանացինք կապ հաստատել ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի անձնակազմի անդամներուն հետ եւ ամէն գնով բանալ կեդրոնը:

«Այդ օրը կեդրոնը իր բնականոն ժամուն փակած էինք եւ տուն մեկնած` յաջորդ օրը վերադառնալու ակնկալութեամբ: Սակայն ժամը 6:07-ի անակնկալ պայթումը եւ անոր ստեղծած ահաւոր կացութիւնը, ինչպէս ըսինք,  բնականաբար մեզ առաջնորդեցին դէպի կեդրոն: Մեր անձնակազմին անդամները`  հիւանդապահներն ու բժիշկները (որոնք շրջանին մէջ կը բնակէին), պայթումէն կէս ժամ չանցած, թէեւ իրենք ալ վնասուած,  շտապեցին իրենց երկրորդ տունը` «Արաքսի Պուլղուրճեան» կեդրոն, որ իր կարգին վնասուած էր: Ամէն կողմ ապակիի կտորներ, ելեկտրականութիւնը անջատուած, շողանկարումի բաժանմունքին մուտքը փակուած… տակնուվրայ վիճակ կը տիրէր: Իսկ ինչ կը վերաբերի կեդրոնի թաղամասին, հոն կային մեծ թիւով վիրաւորներ, որոնք արիւնլուայ վիճակի մէջ բնազդաբար ուղղուած էին «Արաքսի Պուլղուրճեան» կեդրոն` իրենց վէրքերը դարմանելու համար:

Ուստի յառաջացուցինք հետեւեալ քանի մը խմբակները, որպէսզի աշխատանքը ընթանայ ամէն ուղղութեամբ:

«Ա.- Հիւանդապահ մը եւ մասնագէտ բժիշկ մը ուղղուեցան «Սարդարապատ» ժողովրդային տուն, ուր փութացած էին տասնեակներով վիրաւորներ: Բնականաբար մեր անձնակազմը ակումբին մէջ խնամեց  վիրաւորները, ապա ծանր պարագաները մեր հիւանդատար կառքով  փոխադրեցինք կեդրոն, որպէսզի յաւելեալ բուժում ստանան:

«Բ.- Արդէն յիշեցինք, թէ կեդրոնին բոլոր բաժանմունքները կիսաքանդ վիճակի մէջ էին:    Բոլոր դժուարութիւնները պէտք էր շրջանցել ու հնարքներ փնտռել: Նստարանները տեղաւորեցինք փողոցը, որպէսզի ներկայացող պարագաները հանգչին հոն, վիրաբուժութիւններու համար մեզի անհրաժեշտ բոլոր դեղերը, պիտոյքները, սարքերը փոխադրեցինք դուրս, ուր հաստատեցինք առժամեայ դարմանատուն մը եւ բջիջային հեռախօսներու լոյսին տակ կատարեցինք փոքր թէ մեծ վիրաբուժութիւններ: Միաժամանակ շողանկարումի բաժանմունքը եւս կարգի բերինք, որպէսզի կարենային այդ բաժանմունքի ծառայութիւնները կատարել:

«Գ.- Գիտենք նաեւ, թէ նոյն օրը կարելի չէր, որ վիրաւորները հասնէին հիւանդանոց, որովհետեւ  փողոցները խճողուած էին, իսկ հիւանդանոցային համակարգը ահռելի կացութեան մէջ էր: Սակայն հակառակ այդ դժուարութեանց, վիրաւորները մեր ակումբներէն փոխադրեցինք կեդրոն թէ իրենց բնակարաններ: Տեղին է վկայել, թէ շնորհիւ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունիի բարեխօսութեանց, հնարաւորութիւն ունեցանք մեր հիւանդատար կառքով կարգ մը ծանր պարագաներու հիւանդանոց մուտքը ապահովել: Հոս հարկ է անդրադառնալ նաեւ այն իրողութեան, թէ «Քորոնա» համաճարակին տարածումը կանխարգիլելը եւս մեր առաջնահերթութիւնն էր, եւ այդ գծով եւս պէտք էր ուշադիր ըլլայինք:

«Մենք ըրինք մեր կարելին եւ քիչ մըն ալ աւելին: Շնորհիւ մեր անձնակազմին գիտակցութեան, ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան զօրակցութեան եւ թաղեցի ծանօթ թէ անծանօթ երիտասարդ-երիտասարդուհիներու, ՀՅԴ ԼԵՄ-ի, ԶՈՄ-ի եւ շրջանի պատկան մարմինի մեր ընկերներուն, այդ օր մինչեւ առաւօտեան կանուխ ժամերը առանց ելեկտրականութեան, նոյնիսկ  ցաւազրկիչներու մեր ունեցած քանակով փորձեցինք անկարելին կարելի դարձնել` Շտապ օգնութեան բաժանմունքին մէջ ընդունիլ ներկայացող բոլոր պարագաները անխտիր,  սփոփել զիրենք եւ դարմանել վէրքերը», յայտնեց Նազելի Աւագեան` ներկայացնելով Պէյրութի նաւահանգիստի պայթումին օրը ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնին մէջ տիրած մթնոլորտը:

Ամբողջական Թափով Աշխատանք`
«
Արաքսի Պուլղուրճեան» Կեդրոնին Մէջ

Նազելի Աւագեան, անդրադառնալով պայթումին յաջորդած փուլին ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնին ունեցած դերակատարութեան, նշեց, որ պայթումին յաջորդող ժամերուն, մինչեւ իսկ յաջորդող օրերուն եւ շաբաթներուն «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնը գործեց այնպիսի մեծ թափով, զոր կարելի չէ բառերով ներկայացնել: «ԼՕԽ-ականի մեր գիտակցութիւնը մեզ չէր արտօներ, որ ներկայացող վիրաւորները ճամբէինք, թէկուզ եթէ հիւանդանոցային պարագաներ էին: Մեր մասնագէտ բժիշկներն ու անձնակազմը  բարձր գիտակցութեամբ եւ  ծով համբերութեամբ իրենց ուսերուն վերցուցին այդ ծանր պարտականութիւնը թէ՛ այդ օրը, թէ՛ յաջորդող օրերուն: Անշուշտ, բազմաթիւ պարագաներ, որոնք աղէտին օրը ինչ-ինչ պատճառներով չէին կրցած ներկայանալ դարմանուելու, կամ ուրիշներ, որոնք հետեւողական դարմանումի կարիքը ունէին, ինչպէս` իրենց վէրքերը մաքրելու, կարերը քակելու, ոսկորային վնասներ ունեցողները` շողանկարումի նոր քննութիւններ կատարելու, ներկայացան կեդրոն, եւ մենք զիրենք ընդունեցինք եւ  սպասարկեցինք բոլորին: Դեռ աւելի՛ն, ընդունեցինք նաեւ պարագաներ, որոնք աղէտին հետեւանքով կրած էին հոգեկան ցնցումներ ու խլրտումներ: Շնորհիւ մեր հոգեբանին հսկողութեանց, յաջողեցանք զանոնք դարմանել», ըսաւ ան` աւելցնելով, որ կեդրոնի հիւանդապահուհին եւ  մասնագէտ վիրաբուժը կատարեցին նաեւ տնային այցելութիւններ ու վիրաւորները բուժեցին իրենց տան մէջ:

«Շուրջ երեք շաբաթ, մեղուաջան աշխատանքով մեր անձնակազմը գործեց ամէն օր, մինչեւ իսկ աշխատանքային ժամերէն աւելի եւ անվճար խնամեց  աւելի քան 300 վիրաւոր», նկատել տուաւ Նազելի Աւագեան:

Զրոյցի աւարտին ան հետեւեալ անձնական յոյզերը եւ մտորումները արտայայտեց 4 օգոստոսի պայթումին մասին. «Այսօր աղէտի օրէն անցած է շուրջ տարի մը: Շատերու մարմնական սպիները դարմանուեցան, վնասուած բնակարանները  նորոգուեցան, ուրիշներ իրենց դիմագրաւած հոգեկան տագնապները շրջանցեցին, սակայն մեր յիշողութեան մէջ կայ պայթումի ահաւոր ձայնն ու պահը: Մեր  սրտերուն մէջ դեռ կայ այն խոր վէրքը, զոր ո՛չ մեղմացնել, ո՛չ ալ դարմանել կարելի է: Մինչեւ օրս մեր աչքերէն կը հոսին արցունքի կաթիլները, եւ ակամայ մեզ կը պատէ այն սոսկումը, զոր զգացինք 4 օգոստոսին:

«Իբրեւ  ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի պատասխանատու կրնամ ըսել, թէ  4 օգոստոսը լիբանանցիներուս համար եղաւ այն չարաբաստիկ թուականը, որ անջնջելի կերպով փորագրուեցաւ մեր յիշողութեան մէջ: Այս պահուս, երբ կը յիշեմ այդ ժամերուն «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի դիմագրաւած կացութիւնը` տարեց պապիկի մը կամ երեխայի մը` ցաւի պատճառով բարձրացուցած ճիչը, վիրաւոր մօր ձեռքէն բռնած զաւակի մը տագնապը եւ այլ սրտաճմլիկ տեսարանները, որոնց ականատես եղանք, բնականաբար կը սարսռամ եւ կը զարմանամ, թէ ինչպէ՞ս, ո՞ր ուժին շնորհիւ մենք այդ օր տոկացինք, կրցանք յաղթահարել բոլոր խոչընդոտները եւ հասանք ներկայացող պարագաներուն:

«Եթէ մէկ կողմէն զիս կը պատէ դառնութեան զգացումը, ապա զիս կը համակէ այն հոգեկան գոհունակութիւնը, թէ ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնը այդ օր սոսկ առողջապահական կեդրոն մը չէր, այլ փոքր հիւանդանոց մը, որ, առանց չափազանցութեան,  հոգաց ներկայացող պարագաներուն բժշկական կարիքները»:

Հարցազրոյցները` արտագրեց`
ՔՐԻՍ ԽՐՈՅԵԱՆ

 

 

 

 

 

 

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (1)
  • Isgabes, hbard em yev shad ourakh em vor hai em yev lipanansti Hai.

  • Disqus ( )