Յօդուածներ

ՍՕՍԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ-ՊԱԼԵԱՆ Դոկտ. Արսինէ Օշական` արժանավայել եւ բազմավաստակ դաստիարակը, ուսուցիչը, ղեկավարը եւ վաստակաշատ վարչական խորհրդատուն, աւա՜ղ, շատ շուտ առյաւէտ հեռացաւ մեզմէ 28 ապրիլ 2022-ին Ֆիլատելֆիոյ մէջ` քաջաբար քաղցկեղին դէմ պայքարելէ ետք: Արսինէ Ռուստիկեան ծնած էր 1 ապրիլ 1942-ին, զաւակն էր Յակոբ եւ Սթելլա Սաջաքեան-Ռուստիկեաններուն, ունէր քոյր մը` Ճեքի, եւ եղբայր մը` Ճորճ: Ան հասակ կը նետէ ընտանեկան տաքուկ ու...

ՀԵՆՐԻԿ ԱՆԱՍԵԱՆ Հայ ժողովրդի վերջին երկու-երեք սերունդը գիտի, թէ ի՛նչ ասել է հայ ժողովրդի ցեղասպանութիւն եւ կամ հայոց Մեծ եղեռն: Գիտի նաեւ, որ աշխարհի բազմաթիւ երկրներ, վերջինը` մէկ տարի առաջ Միացեալ Նահանգների կողմից, ճանաչել են Հայոց ցեղասպանութիւնը` որպէս 20-րդ դարի թրքական կառավարութեան կողմից նախապէս նպատակային ու չարամիտ ծրագրաւորմամբ իրագործուած մեծագոյն ոճրագործութիւն: Ներկայ սերնդին, կամ էլ այդ օրը Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաք...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Տարեվերջ է: Կրթական աննախընթաց եւ դժուար տարեշրջան մը եւս անցուցինք: Մեր դպրոցները այս արտակարգ պայմաններուն մէջ փորձեցին լաւագոյնս տալ: Հայեցի դաստիարակութեան կողքին հայ ուսուցիչը ամբողջ տարեշրջանին եղաւ նաեւ ընկերային ծառայող: Իւրաքանչիւր աշակերտի հետ զգալու, ապրելու, բաժնեկցելու եւ զօրակցելու ճիգը անպակաս եղաւ բոլոր մակարդակներու վրայ: Տնտեսապէս դժուար պայմաններու մէջ գտնուող վարժարանները` իւրաքանչիւրը իր միջոցներով, նաւարկեց հոսանքն ի վեր եւ...

Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութիւնը 2 յունիսին հրապարակեց «Միջազգային կրօնական ազատութեան 2021»-ի զեկոյցը: «Ազրպէյճան» բաժինին մէջ նախարարութիւնը կը յիշատակէ ԵԽԽՎ-ի «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան մարդասիրական հետեւանքներուն» վերաբերեալ բանաձեւին մէջ կառոյցին արտայայտուած մտահոգութիւնը`  կապուած Ազրպէյճանի վերահսկողութեան տակ անցած տարածքներուն մէջ տասնեակ հայկական եկեղեցիներու, վանքերու, ներառեալ` Դադիվանք վանական համալիրի, խաչքարերու եւ մշակութային ժառանգութեան այլ կոթողներու ապագային: Կը նշուի, որ Ազրպէյճանի կառավարութիւնը բազմիցս մերժած...

Համազգային Հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակին նախաձեռնութեամբ, 7 յունիսին Հայաստանի նկարիչներու միութեան սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Արցախեան 44-օրեայ պատերազմին նահատակուած գեղանկարիչ եւ քանդակագործ հերոսներու ստեղծագործութիւններու ցուցահանդէսը, ինչպէս նաեւ նոյն ստեղծագործութիւնները ներկայացնող, «Ես եմ, ես կա՛մ» խորագիրով պատկերագիրքի շնորհահանդէսը: Ցուցահանդէսին բացման խօսքով հանդէս եկաւ Հայաստանի նկարիչներու միութեան նախագահ Սուրէն Սաֆարեան: Ներկաներուն ուղղուած իր սրտի խօսքը արտասանեց Համազգայինի Երեւանի գրասենեակի...

«Իւրաքանչիւր ազգ իրաւունք ունի պահանջելու պատշաճ վերաբերմունք, ոչ մէկ երկիր պէտք է բռնաբարէ որեւէ այլ երկրի տարածքը» Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք (1881-1938) Արդեօք սուլթանամէտ Էրտողանը քաջատեղեա՞կ է իր «հօր»` «թուրքերու հօր» Աթաթուրքի այս խօսքին: Իմաստուն խօսք մը, որ վստահաբար մնացած է միայն իբրեւ խօսք, նոյնինքն` իր տիրոջ կողմէ: Հաւանաբար ընթերցողը անպատշաճ նկատէ Աթաթուրքէն նման մէջբերում, սակայն թշնամիին դէմ իր զէնքով կռուելու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Երկիրը` Ֆրանսան, նախագահը` Ժորժ Փոմփիտու (1911-1974): Հատորը` ՀԱՏԸՆՏԻՐ ՖՐԱՆՍԱԿԱՆ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԵԱՆ*: Հայաստան պիտի ըսէին` ԱՆԹՈԼՈԳԻԱ: Գրադարանիս մէջ քնացող գիրքը ինքզինք զգացուց եւ տարուեցայ մտածելու մնայունի եւ գնայունի, իրաւ եւ կեղծ փառքի, արժանաւորի եւ սնափառի, իշխանատենչի եւ առաջնորդի, մշակոյթի եւ բանաստեղծութեան մասին: Ինքնաճանաչման արկածախնդրութիւն մը` գիրքի մը եւ անոր հեղինակին օրինակով: Գիրքը լոյս տեսած է 1961-ին: 576 էջ: Գիրքին սկիզբը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վտանգաւոր, ճակատագրական դէպքեր կարգ մը մարդոց մէջ երեւան կը հանեն այնպիսի գիծեր, որոնց նոյնիսկ ենթակային համար անակնկալ կ՛ըլլայ: Իր կեանքը վտանգելու գնով ուրիշներ փրկելու համար ի յայտ կու գայ խիզախութիւն մը, որ կը դրսեւորուի զանազան ձեւերով: «Պի.Պի.Սի.» կը ներկայացնէ ընկղմող զբօսանաւու մը ճամբորդները փրկելու առաքելութիւնը ստանձնած նաւուն կիթառահարին յուշերը: Ն.   Երկար տարիներ աշխատելով զբօսանաւու  վրայ, կիթառահար Մոս...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ (79) Տիրայր արք. Փանոսեան Գամիշլիի առաջնորդական փոխանորդ է, Սրբոց Վարդանանց տօնին առթիւ կը պատարագէ եւ կը քարոզէ: Քարոզի պահուն ժամկոչը իր գործերուն ետեւէն է (ածուխը պատրաստել, մոմերը փոխել եւ այլն) եւ անդադար կ՛երթայ-կու գայ, կը մտնէ-կ՛ելլէ: Սրբազան հայրը կ՛ընդհատէ քարոզը, ժամկոչը քովը` խորանին վրայ կը կանգնեցնէ եւ խօսքը հաւատացեալներուն ուղղելով կ՛ըսէ. «Գիտէ՞ք ինչու Վարդանանց պատերազմը պարտուեցանք. որովհետեւ...

ՄԱՐՈՒՇ ԵՐԱՄԵԱՆ Հին է, որովհետեւ` յաճախ կրկնուած, հին է ի՛մ միտքիս մէջ, որովհետեւ տարիներ առաջ է, հին է մեծ-մօրս միտքին մէջ կրկնակիօրէն, որովհետեւ ինք արդէն հին է, եւ դէպքը պատահեր է ի՛ր մանկութեան: Իսկ պատմութիւն որ կ՛ըսես, ի՞նչ կը հասկնաս. եղա՞ծ բան, թէ՞ չեղած. իրականութի՞ւն, թէ՞ երեւակայութեան խաղ: Ի՛նչ ալ որ ըլլայ, ա՛յս ալ հին է: Այս կրկնակի, եռակի, քառակի...

Շուէտի եւ Ֆինլանտայի` ՕԹԱՆ-ին միանալու դէմ Անգարայի վեթոն առեւտուրի դրուած է: Անգարան կը յիշեցնէ իր նախապայմանները վեթոն վերցնելու համար` ճշդել վերաբերում ահաբեկչական կազմակերպութիւններու. մասնաւորաբար` անոնք Քրտական աշխատաւորական կուսակցութեան նկատմամբ իրենց վերաբերմունքը չեն որոշած: Նաեւ յստակացնել իրենց դիրքորոշումը  Ֆաթհուլլա Կիւլենի կազմակերպութեան նկատմամբ, որ մասնաճիւղեր ունի այդ երկիրներուն մէջ: Վեթոյի առաջին յայտարարութեան ոճին եւ նոյնիսկ բովանդակութեան նկատմամբ որոշակի մեղմացում կարելի է նկատել:...

Ճոնսըն կը տօնէ օրէնքի խախտումը Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Բրիտանիոյ քաղաքական բեմին վրայ մօտաւորապէս տարի մը առաջ լարուած քաղաքական ռումբ մը պայթումի վիճակին հասաւ երկուշաբթի, 6 յունիսին, երբ վարչապետ Պորիս Ճոնսընի Պահպանողական կուսակցութեան ղեկավարութիւնը` անոր օրինազանցութիւնը աններելի նկատելով, վստահութեան քուէի պահանջ դրաւ: Ի՞նչ օրինազանցութիւն ըրած էր Ճոնսըն: Արդեօք իր համակիրները խորհրդարանին վրայ յարձակումի՞ մղած էր: Արդեօք իր երկրին հողերէն մաս մը թշնամիներո՞ւն...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան 104-րդ Տարեդարձին Նուիրուած Ձեռնարկներ Իրաք Հովանաւորութեամբ Իրաքի հայոց թեմի առաջնորդ Աւագ արք. Ասատուրեանի եւ կազմակերպութեամբ Իրաքի Հայ դատի յանձնախումբին, ուրբաթ, 27 մայիս 2022-ին, Հայոց ազգային վարժարանի «Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստանի անկախութեան կերտման 104-ամեակի հանդիսաւոր նշում: Առաջնորդ սրբազանին կողքին ներկայ գտնուեցան Ազգային իշխանութեան պատասխանատուներ, առաջնորդարանի անձնակազմը, Հայ դատի յանձնախումբի պատասխանատուներ, Իրաքի հայկական կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներ,  Իրաքի...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Իւրաքանչիւր երկիր ունի իր մշակութային իւրայատկութիւնը եւ կենցաղը: Կենցաղն ու ապրելակերպ կը հանդիսանան երկրի մը բնութագիրը, պիտակը:  Իւրաքանչիւր երկիր, ուր այցելեմ, կը տեսնեմ այս իւրայատկութիւնները եւ անոր միջոցով մարդոց ապրելակերպը: Ճիշդ-սխալի եւ կամ լաւ-վատի հարց չկայ: Պարզապէս կան աշխարհի մշակութային եւ կենցաղային տարբեր սովորութիւններ եւ արժէքներ, որոնք կը ստեղծեն գունաւոր եւ այլազան պիտակներով մեծ խճանկար մը: Անգլիան...

ԱՆԻ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Երեսփոխանական վերջին ընտրութիւններուն լիբանանահայութիւնը անգամ մը եւս հաստատեց, որ Դաշնակցութիւնը` հակառակ իր դէմ կատարուած դաւադրութիւններուն եւ ցեխարձակումներուն, ճակատագրական այս դժուար փուլէն յաղթական կրնայ դուրս գալ: Լիբանանահայութիւնը մնաց հաւատարիմ իր պաշտած կուսակցութեան` ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹԵԱՆ: Իր խոհեմ կեցուածքով լիբանանահայութիւնը յաղթական դուրս եկաւ եւ փաստեց, որ ի՛նք չի դաւաճաներ այն կուսակցութեան, որ 132 տարի շարունակ մնաց ժողովուրդին կողքին, ծառայեց անոր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ  Շարժական Տարրալուծարաններ` Արցախի Բոլոր Դպրոցներուն «Թուֆենքեան» բարեգործական հիմնադրամը վերջերս յայտարարեց «Շարժական տարրալուծարաններ Արցախի բոլոր դպրոցներուն համար» խորագիրով նուիրահաւաքի մեկնարկին մասին: Ամբողջ աշխարհին մէջ մանկավարժները կը գիտակցին տարրալուծական հետազօտութեան կարեւորութեան` իբրեւ գիտելիք ստանալու արդիւնաւէտ ձեւ: Տարրալուծարանի փորձը, որ ընդգրկուած է ուսումնական ծրագրին մէջ, կրնայ զգալիօրէն բարձրացնել աշակերտներուն ուսուցման որակը: Ցաւօք սրտի, Արցախի մէջ դպրոցներու մեծ մասը ընդհանրապէս չունին տարրալուծարանի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Շուշի Աղա Մոհամէտ շահին պարսկական բանակը Վարանդայի մելիք Ջումշուդի առաջնորդութեամբ Շուշի մտած էր 1797¬ի մայիսի վերջաւորութեան: Շուշիի տիրելէն ետք Աղա Մոհամէտ շահ որոշեց պատժել հայ եւ թուրք բոլոր ազդեցիկ անձերը, որոնք Ղարաբաղի Իպրահիմ Խալիլ խանին կուսակիցներ էին եւ Շուշիի բերդի առաջին պաշարման ժամանակ կռուած էին իր դէմ: Անոնց շարքին էին գիւլեաթաղցի Ռուստամ բէկ (որ Ղարաբաղի խանին կողմէ Ջրաբերդի...

Իսրայէլ երէկ նոր իրավիճակ ստեղծեց Լիբանանի ուղղութեամբ: Կատարուածը ոտնձգութիւն է այն առումով, որ նախքան ծովային սահմանազատում կատարելը, Իսրայէլ վիճելի տարածքներ իրը նկատելով կը ձեռնարկէ հորատման աշխատանքներու: Պաշտօնական Պէյրութի տեսակէտը պարզ է. վիճելի շրջանին մէջ իսրայէլեան որեւէ աշխատանք կամ գործունէութիւն, սադրանք եւ թշնամական արարք է Լիբանանի նկատմամբ: Ընդծովեայ ուժանիւթի շահագործման հանգոյցը միջազգային ընտանիքի արծարծած հիմնահարցերէն մէկն է: Նախապայմանային քաղաքականութեան մէկ կարեւոր...

Հարցազրոյցը վարեց` Ն. ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Հայերէն լեզուի երկու ճիւղաւորումներու` արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի, նաեւ ուղղագրական երկու ձեւերու` դասականի ու աբեղեանականի համախմբման «թատերաբեմ» հանդիսացող գիրք մը` «Սահմանախաղ (խտ) հայերենն ու հայերէնը» խորագիրով, այս տարի լոյս տեսաւ Երեւանի մէջ արեւմտահայ Առաքել Մինասեան եւ արեւելահայ Անահիտ Ղազարեանի համահեղինակութեամբ: Օրագրութեան եւ համացանցային զրոյցներու հիման վրայ կառուցուած այս գիրքին նիւթն ալ ինքնին այս երկու ճիւղաւորումներն են հայոց...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ  «Քորոնա» ժահրի ստեղծած համաճարակային վիճակէն ի վեր լիբանանահայ թատերական կեանքը ցնցումներ ապրեցաւ, բաւական կորուստներ ունեցաւ: Վերջինը եղաւ անցնող շաբաթավերջին, երբ հողին յանձնեցին «Փորձառական թատրոն»-ի, «Գասպար Իփէկեան»-ի եւ «Թէաթրոն» թատերախումբերու վաստակաւոր դերասան Գէորգ Նալպանտեանը: Զոհրապ Եագուպեանի, Վիգէն Ստեփանեանի, Դաւիթ Յակոբեանի, Ռոպերթ Առաքելեանի, Յակոբ Տէր Ղուկասեանի եւ Սուրէն Խտըշեանի բեմադրութիւններուն մասնակցած Գէորգ Նալպանտեանի բեմական ներկայութիւնը իւրայատուկ էր ու տպաւորիչ: Երիտասարդ...