Յօդուածներ

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ամէնէն նեղ, դժուար պայմաններու մէջ իսկ ապրողները կրթութեան, ուսումի հանդէպ դրական մօտեցում ունին: Բնազդօրէն կարծես կը գիտակցին, որ իրենց զաւակներուն համար կենսական է ուսումը, դաստիարակութիւնը, ընդհանրապէս` կրթութիւնը: Մայրաքաղաքներէն մինչեւ ամէնէն հեռաւոր աւաններու եւ գիւղերու բնակիչները նախանձախնդիր են այս առնչութեամբ: Հետաքրքրական է, թէ երբեմն ինչպէ՛ս զանազան պատճառներով ուսումէ զրկուած մարդիկ, նոյնիսկ նիւթական նեղ պայմաններ ունեցող, դպրոց կը հիմնեն: Նոյնպէս...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Խանտակ պողոտան, որ հայ բժիշկներու եւ դեղարաններու շրջանն էր: Ապրուստը եւ առօրեան ապահովող աշխատանքը պարապմունք մըն է, որ բազմերես է, հոն,  համալսարանական վկայեալ բժիշկին ու դեղագործին կողքին, կը տեսնենք` դերձակը եւ շուկայի քրտնաթաթախ բեռնակիրը, ուսուցիչն ու երկաթագործը, վարսայարդարն ու ինքնաշարժի վարորդը: Արեւելահայաստանի դրացնութեամբ, Թիֆլիսն ու Պաքուն հայ ժողովուրդի  արդի պատմութեան  նուաճած ոստաններն էին` մշակութային տնտեսական եւ ընկերային  լաւագոյն...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի «Լուպնան էլ քապիր» կայքէն Ռաուանտ Պու Տըրղամի հետ իր ունեցած հարցազրոյցին ընթացքին անդրադարձաւ նախագահական ընտրութեան սահմանադրական գործընթացը ճշգրիտ ժամկէտին կատարելու կարեւորութեան, ինչպէս նաեւ Լիբանանը յուզող շարք մը հարցերու: Հանրապետութեան միւֆթի շէյխ Ապտել Լաթիֆ Տըրիանի կողմէ սիւննի երեսփոխանները հրաւիրելու եւ հանրապետութեան նոր նախագահի ընտրութեան անհրաժեշտութիւնը շեշտելու նախաձեռնութեան վերաբերեալ իր...

Ժողովուրդի մը խօսակցական լեզուին մակարդակէն  մեծ մասամբ կախեալ է անոր ապագան, գոյատեւման հոլովոյթին երաշխաւորութիւնը եւ նոյնինքն լեզուին անաղարտութեան տարողութիւնը: Որքան ճիշդ կը խօսի ժողովուրդը լեզուն, այնքան ապահով կրնաս ըլլալ, որ խնդրոյ առարկայ լեզուին ապագան երաշխաւորուած է: Օտար բառեր, դարձուածքներ, ըսելաձեւեր կ՛աղաւաղեն լեզուն եւ կրնան զայն գլորել անդունդը` անդիմագիծ եւ անհաղորդ բարբաջանքի մը վերածելով զայն: Անմիջապէս արձանագրենք: Լեզուն ճիշդ կամ սխալ...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Արդէն անցած են երկու օրեր Ամենայն Հայոց հայրապետի նախաձեռնութեան վրայէն, եւ դեռ բաւարարող ոչ մէկ զեկոյց դրուած է հանրութեան սեղանին: Լռութիւնը խլացնող է: Առայժմ չկայ որեւէ նշան, որ թելադրէ, թէ գոյացած է համաձայնութիւն` Հայաստանի եւ Արցախի նախկին նախագահներուն միջեւ ներկայ պահու ազգային միասնականութեան եզրերը սահմանող: Մինչ այդ թշնամին մտած է մեր հողերէն ներս: Թշնամին արդէն խլած է հարիւրաւոր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Արժանթին Արժանթինի Հայութեան Երթ` Դէպի Ազրպէյճանի Դեսպանատուն Արժանթինի հայ համայնքի երիտասարդական կազմակերպութիւնները, Արժանթինի հայկական հաստատութիւններուն (IARA) աջակցութեամբ, 25 սեպտեմբերին երթ կատարեցին դէպի Ազրպէյճանի դեսպանատուն` իրենց բողոքը արտայայտելով 13 սեպտեմբերին Ազրպէյճանի կողմէ Հայաստանի վրայ յարձակման դէմ: Այս մասին կը գրէ «Տիարօ Արմենիա»-ն: Նկատի ունենալով, որ 27 սեպտեմբերին ամբողջացաւ Արցախի դէմ Թուրքիոյ աջակցութեամբ Ազրպէյճանի սանձազերծուած պատերազմին 2-րդ տարին, երիտասարդները ընդգծեցին....

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ Վերջին շաբաթները դժուար էին հայ ազգին համար ընդհանրապէս, եւ մեր հայրենիքի քոյր-երբայրներուն համար մասնաւորաբար: Նկատելի էր` պայծառ կերպով, տխուր եւ զուսպ յիշատակումը մեր հայրենիքի վերանկախացման օրուան: Պատճառները յստակ են եւ ընդունելի, երբ տակաւին 2020-ի Արցախեան վերջին պատերազմի վէրքերը չեն դարմանուած, ահա թէ ազերի թշնամին կը յարձակի հայրենիքի արեւելեան սահմաններուն վրայ, խլելով բազմաթիւ անմեղ զոհեր եւ պատճառելով նիւթական...

Հ. ԳԷՈՐԳ ԵՊՍ. ԱՍԱՏՈՒՐԵԱՆ «Պատմութիւնը պիտի արձանագրէ, թէ որքան երախտապարտ են անոր` հայ քրիստոնեայ ժողովուրդը, կաթողիկէ առաքելութիւնները, Սուրբ Աթոռը եւ ամբողջ եկեղեցին» Պօղոս Զ. Քահանայապետ 26/05/1971 Հայ կաթողիկէ եկեղեցին ակնկալու յոյսով կը նայի դէպի Հռոմի Ս. Աթոռը, ուր «Աստուծոյ ծառայ» կարդինալ եւ Տանն Կիլիկիոյ Հայ կաթողիկէ կաթողիկոս-պատրիարք Գրիգոր-Պետրոս ԺԵ. Աղաճանեանի երանացման դատը պիտի հռչակուի յառաջիկայ 28 հոկտեմբեր 2022-ին: Հռոմի Լատիրան...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ Այս հարուստ ու ճոխ բովանդակութեամբ գիրքին մէջ տեղ գտած սքանչելի գրութիւնները դժբախտաբար կարելի չէ վերծանել մէկ առ մէկ, սակայն փոքր մէջբերումներով կարելի է բոյր մը տալ յօդուածագիրներու ակնածանքին ու հիացմունքին`  «Իմացական անձին», «խորագէտ աստուածաբանին», միջեկեղեցականին, շինարարին եւ մարդուն մասին: Գրութիւնները վարար գետի մը նման կը հոսին ու կը շլացնեն ընթերցողը, սակայն չեն սպառեր վեհափառ հայրապետին տարիներու ընթացքին իր...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Տեղի Ունեցաւ «Պոլսահայ Գրականութիւնը 20-րդ Դարի Կէսից Մինչեւ Մեր Օրերը» Թեմայով Գիտաժողովը Համազգային հայ կրթական եւ մշակութային միութեան Երեւանի գրասենեակը եւ Երեւանի Խ.Աբովեանի անուան պետական մանկավարժական համալսարանի «Սփիւռք» գիտաուսումնական կեդրոնը սեպտեմբեր 23-ին Համազգայինի սրահին մէջ կազմակերպեցին համահայկական գիտաժողով` «Պոլսահայ գրականութիւնը 20-րդ դարի կէսից մինչեւ մեր օրերը» խորագիրով: Գիտաժողովը սկիզբ առաւ լռութեան մէկ վայրկեանով յոտնկայս յարգելով յանուն հայրենիքի նահատակուած...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ «Արժեւորում եւ վկայութիւններ» կը բնութագրուի գիրքը, որ կը ներկայացնէ կրօնական, եկեղեցական, գրական, ազգային առաքելութեան վաստակը մարդու մը,  որուն բախտը կամ ճակատագիրը պատմական այս ժամանակահատուածին վստահեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ դարաւոր ժառանգութեան տէր կանգնելու պատիւը: Անչափելիօրէն պատասխանատու եւ սպառիչ պաշտօն մը, որուն տիրանալէ ետք արժեւորելը  քիչերուն ի վերուստ շնորհուած արժանիք մըն է, իսկ  կառավարելն ու անսասան պահելը  ռազմավարական հնարամտութեան եւ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Բնակչութիւնը ընդհանրապէս չի գիտեր, թէ ի՛նչ տեղի կ՛ունենայ: Եւ ան նոյնիսկ չի գիտեր, որ չի գիտեր» Նոամ Շոմսքի (Ժամանակակից ամերիկացի լեզուաբան) 21 Սեպտեմբերին հանրապետութեան վերանկախացման տարեդարձն էր, նաեւ իրենք զիրենք պարտադրող պարտութիւններու վաղորդայն, գարուն կեանքերու զոհաբերման վարդատօն` Եռաբլուրի բեմին վրայ: Կը բանամ սփիւռքի եւ  եւ Հայաստանի սեղեկատուական էջերը, կ՛ունկնդրեմ ամէն կարգի յայտարարութիւնները` պետական դէմքերու եւ ընդդիմադիրներու: Կը կարդամ...

Կ՛ըսուի յաճախ, որ քաղաքականութիւնը կարելիին արուեստն է, սակայն` ոչ անկարելիին: Խաղաղութեան օրակարգին մասին աւելի քան երկու տարիէ կը խօսուի Հայաստանի իշխանութիւններուն կողմէ, սակայն Ազրպէյճան հակառակ ուղղութեամբ կը գործէ ոչ միայն Արցախի, այլ Հայաստանի տարածք ներխուժելու իր նկրտումներով: «Տարածքային ամբողջականութիւն» եզրոյթը շահագործելով` Ազրպէյճան խլեց Արցախը, հիմա նոյն այդ օրէնքը ի՛նք խախտելով կը յարձակի Հայաստանի ինքնիշխան տարածքներու վրայ` անգամ մըն ալ պարզելով,...

- Դլփիններու Առեղծուածային «Ուղեղային Ցանց»-ին Նպատակը Թերեւս Վերջապէս Հասկնալի Ըլլայ - Կուրծքի Կաթը Եւ Կենսամանրէն Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ Դլփիններու Առեղծուածային «Ուղեղային Ցանց»-ին Նպատակը Թերեւս Վերջապէս Հասկնալի Ըլլայ Դլփիններն ու կէտ ձուկերը լողալու ժամանակ մեծ ճնշում կը զգան, եւ արեան անօթներու «սքանչելի» ցանց մը կը պաշտպանէ անոնց ուղեղը, ցոյց տուած է նոր հետազօտութիւնը: Երբ դլփինները կը լողան ովկիանոսի մէջ, մեզի կը թուի,...

Հիւսիսային Լիբանանէն դէպի Իտալիա մեկնող ապօրինի գաղթականութեան շղթայական առաքումներու վերջին խմբաքանակը սուրիական ջուրերուն մէջ ծովամոյն եղաւ: Աշխարհը ականատես եղաւ մարդկային ողբերգութեան հերթական արարին, երբ անտեսելով ամէն վտանգ եւ տրամադրելով մեծաթիւ գումարներ, ընտանիքներ կը հերթագրուին Լիբանանէն ապօրինի եղանակներով դուրս գալու: Ողբերգութիւններու շղթային հերթական արարը անշուշտ ունի ընկերաքաղաքական պատճառներ: Լիբանանի տնտեսական ահագնացող տագնապը, ապահովական անորոշութիւնը եւ շնչահեղձ եղած ընտանիքը փրկելու մղումը հզօր...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Անցնող շաբաթը լեցուն էր եղելութիւններով, որոնք հիմնական փոփոխութեան մը նախակարապետը դառնալու երեւոյթը կը պարզեն: Հայաստանի վերանկախացման 31-րդ տարեդարձը ուրախ տօն չեղաւ. այդ օրը աւելի սգատօնի կը նմանէր, որովհետեւ պարուրուած էր անկախութիւնը կորսնցնելու վախերով: Նոյնիսկ անոնք, որոնք կը ձեւացնեն, որ արտակարգ ոչինչ պատահած է ու կեանքը կը շարունակուի իր բնական հունով, չէին կրնար պարտկել իրենց մտահոգութիւնը: Անկախութեան օրը սկսաւ...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Շատեր ափսոսանքով կը տեսնեն, որ իրենց զաւակը կամ թոռնիկը իրենց պէս չէ: Շատեր զարմանքով կը տեսնեն, որ հետաքրքրութիւններու, ապրումներու, նկարագիրի եւ կեանքի ըմբռնումներու հսկայ տարբերութիւն մը կայ իրենց եւ իրենց զաւակներուն ու թոռներուն միջեւ: Շատեր կը տագնապին այս իրողութեամբ: Կը դժգոհին, որ նորերը գերին դարձած են բջիջային իրենց հեռաձայններուն եւ անձնատուր եղած են առցանց աշխարհի մը հրապոյրներուն` ել-խաղերու,...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ        Հինգ տարիներ` 2012-2017, հակապետական ընդդիմադիր ուժեր պաշարեցին Հալէպի  պատմական բերդը: Քաղաքի հնադարեայ շրջանի կոթողները եւ պետական կառոյցները մեծ մասամբ քանդուեցան, սակայն բերդը պաշտպանող պահակագունդը մնաց անպարտելի` հինգ հազար տարուան ամրոցին գոյութիւնը հաստատելով: Սուրիոյ զբօսաշրջութեան նախարարութեան հաստատման յիսնամեակի հանդիսութիւնը տեղի ունեցաւ հինգշաբթի, 22 սեպտեմբեր 2022-ին, հովանաւորութեամբ պատկան նախարարին եւ ներկայութեամբ Հալէպի պետական աւագանիին: Յայտագիրի սկզբնաւորութեան վաւերագրական տեսերիզի մը ցուցադրութեամբ...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Հրանդ Մաթեւոսեան իր աշխատասենեակին մէջ Երեւան, սեպտեմբեր 1978 Սիրելի՛ ընթերցող, Թէեւ Հրանդի մասին քանի մը առիթներով գրած եմ ու անդրադարձած` նաեւ մեր ընկերական յարաբերութիւններուն, սակայն, այն ինչ որ այսօր պիտի պատմեմ, բոլորովին տարբեր է... Պէյրութէն նոր վերադարձած էի... հեռաձայնեցի. - Հրանդ ջան, «թարմ բարեւներ» եմ բերել... (ինք գիտէր, որ խօսքը «Բագին»-ի մասին է): - Ճիշդ ժամանակին զանգեցիր: Արի,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի անկախութեան վերականգնումի 31-րդ տարեդարձը տժգոյն եւ դժբախտ հանգրուան մը եղաւ մեր նորագոյն տարեգրութեանց մէջ: «Թաւշեայ» Հայաստանի «հպարտ քաղաքացիները», որոնք մինչեւ քանի մը տարի առաջ բանակային տողանցքներով եւ բարձրաճակատ կը նշէին այս տարեդարձը, հիմա դարձած են գլխիկոր, երկրի անվտանգութիւնն ու ապագան, հորիզոնները ինկած են մութ ամպերու տակ: Հայաստանի լրատու աղբիւրներուն հետեւողը ականատես եւ ականջալուր եղաւ հազար ու մէկ...