Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այն պահուն, երբ մանաւանդ Արցախի մէջ ականատես կ՛ըլլանք հայկական մշակութային կոթողներու քանդումին եւ յաճախ իւրացումին, բարի նախանձով կը կարդանք հակառակ երեւոյթին մասին. մարդիկ կը պահպանեն մշակոյթը: «Պի. Պի. Սի.»-ի յօդուածագիր Տեքստըր Սթրոնկ վերջերս անդրադարձած է այս հարցին: Ն. Միացեալ Նահանգներու  հարաւարեւելեան ափի երկայնքով Կուլլա Կիչի աւանները կը պահպանեն արեւմտեան Ափրիկէի մէջ արմատներ ունեցող իւրայատուկ մշակոյթ եւ լեզու,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վերջին շաբաթներուն մասնագէտներ եւ մտաւորականներ սկսած են աւելի յաճախ խօսիլ արհեստական բանականութեան (ԱԲ) վտանգներուն մասին, եթէ այս թափով շարունակուի անոր զարգացումը: «Փոլիթիքօ», «Ճափան Թուտէյ», «Էյ. Պի. Սի.» կայքերը այս մասին յօդուածներ հրապարակած են: Ն. Արեւմտեան երկիրներու բնակիչներու մեծամասնութիւնը կը վախնայ, որ ԱԲ-ն կը կործանէ մարդկութիւնը Մարդկութեան գոյութեան սպառնացող ԱԲ-ի վտանգներու շուրջը  ծաւալած քննարկումները խորապէս մտահոգած են հանրութիւնը:...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մինչեւ ե՞րբ մարդիկ պիտի պատերազմին եւ անտեսեն սպառնացող ծանր վտանգներ, որոնց շարքին` աշխարհի գետերու չորացման հոլովոյթը: Մինչեւ ե՞րբ զէնք արտադրող փոքրամասնութիւն մը պիտի շարունակէ քանդել մեծամասնութեան մը կեանքը եւ երկիրը: Գետերը սկսած են չորնալ: Այս մասին ահազանգ կը հնչեցնէ «Տը Կարտիըն» թերթը: Ն. Աշխարհի Գետերը Կը Գտնուին Փլուզման Եզրին: Կրնա՞նք Փրկել Զանոնք, Քանի Ուշ Չէ: Տանուպ գետի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Պատմութեան ընթացքին բազմաթիւ կրօնական առաջնորդներ եւ հոգեւորականներ քաջաբար պայքարած են բռնակալ վարչակարգերու եւ կառավարիչներու դէմ` մարդկային իրաւունքներու եւ ժողովրդավարութեան համար նոյնիսկ իրենց կեանքը զոհաբերելով:' Ն. Օսքար Ռոմերօ արքեպիսկոպոս (Էլ Սալվատոր) Զինուորականներու գլխաւորած վարչակարգը Սալվատորի մէջ բռնապետութիւն հաստատած էր: Ռոմերօ արքեպիսկոպոս, որ նախապէս պահպանողական էր, դարձաւ  աղքատներու կրքոտ պաշտպան` պետութեան կողմէ հովանաւորուող լայնածաւալ բռնութեան եւ սպանութիւններու ականատես ըլլալէ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արտաքին տեսքով տարուողներու թիւը մեծամասնութիւն է անշուշտ: Մարդիկ միլիոններ կը ծախսեն ձեւական բաներու վրայ` անգիտանալով, որ վայելչութիւնը նախ եւ առաջ ներաշխարհին արտացոլացումն է, մնացեալը` պարզապէս զարդարանք: Ամէն պարագայի նորաձեւութիւնը, ձեւագիտութիւնը այսօր բոլորովին այլ ուղղութիւններով կ՛ընթանան: Անոնց հետեւող, երբեմն իբր թէ չհետեւող միլիառատէրերը իրենց քմահաճոյքը ունին: WWD կայքը հրապարակած է մեծահարուստներու նոր զգեստաւորումի մասին յօդուած մը: Ն. Դեռ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միշտ առեղծուած մնացած է այն, որ մարդիկ հազարաւոր տարիներ առաջ ինչպէ՞ս այդքան ճշգրիտ կառուցած են բուրգեր, երբ  ժամանակակից արհեստագիտութիւնը չկար: Գիտնականներ միշտ կ՛ուսումնասիրեն եւ տարաբնոյթ եզրակացութիւններու կը յանգին: Այն պահուն, երբ կը կարծեն, թէ գտած են գաղտնիքը, նոր տուեալ մը ի յայտ կու գայ, եւ կը սկսին նոր ուսումնասիրութիւններ: NPJ Heritage Science եւ IFLScience կայքերը այս մասին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երբ դպրոցական տարեշրջանի վերամուտը  մօտենայ, բնականաբար արծարծուող բազմաթիւ հարցերու շարքին հրատապ կը դառնայ ժամանակակից արհեստագիտութեան գործածութիւնը: «Տը քոնվըրզէյշըն» կայքը այս մասին հրապարակած է հետաքրքրական յօդուած մը: Ն. Մեզմէ շատեր ժամանակէ մը ի վեր կ՛ուղղեն ամօթալի այս հարցումը. բարդ գիտութեան եւ արհեստագիտութեան, նաեւ տնտեսական աննախընթաց բարգաւաճման դարաշրջանին  ինչո՞ւ ուսումը դարձած է մեր քաղաքակրթութեան աքիլլեսեան կրունկը: Մտածող մարդիկ, որոնք...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տիեզերքը մարդկութեան համար միշտ խորհրդաւոր եղած է: Գիտնականները ուսումնասիրութիւններով, արուեստագէտները ստեղծագործութիւններով, ժողովուրդը բանահիւսութեամբ, առասպելներով փորձած են բացատրել անմատչելին: Արդեօք անմատչելի՞ է: Obayashi կայքը անդրադարձած է այս բնաբանին: Ն. Տիեզերական վերելակ. մարդկութիւնը կրնայ ճամբայ կառուցել երկրի եւ տիեզերքի միջեւ Տիեզերական վերելակը ապագայի ամէնէն յաւակնոտ ճարտարագիտական գաղափարներէն մէկն է, որ կրնայ  ամբողջութեամբ փոխել տիեզերքի իւրացման եղանակը: Ի տարբերութիւն հրթիռներու,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մասնագէտներու կարծիքով` այո՛: Թէ ինչո՞ւ եւ ինչպէ՞ս, «Թրեւըլ» կայքի յօդուածագիրներ բացատրած են` իրենց փորձառութենէն մեկնելով եւ մասնագէտներու կարծիքներ  ներկայացնելով: Ն. Ինչո՞ւ Մենք Ճամբորդութենէն Ետք  Կը Վարուինք Այնպէս, Կարծես Ուրիշ Մէկը  Ըլլայինք Յուշանուէրներ բերելու փոխարէն` կարգ մը ճամբորդներ արձակուրդէն տուն կը վերադառնան բոլորովին այլ առոգանութեամբ, տեսքով եւ վարուելակերպով: Բայց` ինչո՞ւ: Այս տարի ամառնային արձակուրդներէն նոր վերադարձած մարդիկ ցոյց...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բնապահպանները արդէն երկար ատենէ դէմ էին թուղթ պատրաստելու համար ծառեր հատելուն, եւ ահա վերջերս նոր աղէտ մը աւելցաւ. զանազան երկիրներու մէջ անտառային հրդեհը: Այս ձեւով հրատապ դարձաւ նաեւ թուղթի ապագան: «Quora» կայքը այս առնչութեամբ ուղղած է հարցումներ, որոնց պատասխանած են` մասնագէտներ, արուեստագէտներ, մտաւորականներ եւ զանազան ասպարէզներէ մարդիկ: Կը ներկայացնենք հատուածներ: Ն. Հաւանակա՞ն է, որ ապագային թուղթն ու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այսպէս թէ այնպէս աւարտեցաւ ֆութպոլի աշխարհի ախոյեանութեան մրցաշարքը, որուն մասին խաղէն աւելի խօսուեցաւ եւ գրուեցաւ ... ամէն բանի վերաբերեալ: Անշուշտ միշտ ամէնէն ծանրը կը կշռէր ելեւմտական կողմը: Աւարտական մրցումէն քանի մը օր առաջ բրիտանական «Պի.Պի.Սի.»-ն այս առնչութեամբ հրապարակեց հետաքրքրական յօդուած մը: Ն. Ֆութպոլի Աշխարհի Ախոյեանութեան Տնտեսական Յաղթողներն Ու Պարտուողները Աշխարհի ախոյեանութեան այս մրցաշարքը աւելի մեծ էր, քան`...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Աշխատանքի առիթներու մտահոգութիւնը պիտի մնայ, այնքան ատեն որ արհեստական բանականութիւնը կը շարունակէ զարգանալ եւ տարածուիլ: Սակայն տակաւին կան գործեր, որոնք պիտի մնան մարդոց «ձեռքերուն» մէջ: «Կարտիըն»-ի յօդուածը այս բնաբանով ուղղութիւն մը  կու տայ: Ն. Մասնագէտները կը նշեն, որ տակաւին կան կարելիութիւններ ամէն բանի մէջ` սկսած դասաւանդումէն մինչեւ պանդոկներու եւ իրաւագիտութեան մարզերուն մէջ: Ոմանք  ԱԲ-ն կը նկատեն սպառնալիք,...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ժամանակին «Ամերիկայի ամէնէն վայրի կինը» կոչուող այս անվախ բնագէտը 53 տարի ապրած է այդ հողին վրայ` պայքարելով Քամպերլենտ կղզին ապագայ ճամբորդներու համար պահպանելու: «Պի.Պի.Սի.» այս մասին յօդուած հրապարակած է: Ն. Ամէն շաբաթ 84-ամեայ Քերոլ Ռաքտեշելը կը զբօսնէ  Ճորճիա նահանգի Քամպերլենտ կղզիի փոթորիկէն աւերուած լողափին վրայ: Սպիտակ քաուչուկ պոթերով եւ մութ մազերը հիւսած` ան դաշտային օրագիրին մէջ կը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Մարդը՞, թէ՞ մեքենան: Այժմ այլեւս բոլոր ոլորտներուն մէջ այս հարցումը միշտ տարածուած է, եւ պատասխանները տարաբնոյթ, երբեմն նոյնիսկ շատ հակասական են: Վերջերս այս մասին կրկին խօսուեցաւ արհեստական բանականութեան  արուեստի թանգարանի մը բացման առիթով: Կը ներկայացնենք «Նիւ Եորք Փոսթ» թերթի կայքին հրապարակած յօդուածէն հատուածներ:  Ն. Լոս  Անճելըսի Մէջ Բացուած Է Աշխարհի Առաջին Արհեստական Բանականութեան Արուեստի Թանգարանը, Բայց Արդեօք ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Աշխարհի ամէնէն սիրուած մարզաձեւը ունի շատ անհրաժեշտ դաստիարակիչ յատկութիւն մը, եթէ անշուշտ ճիշդ գործածուի: Այս մասին Մեթրօ կայքի յօդուածագիր Քրիստի Քեթլի գրած է իր տեսակէտը: Ն. Ոչ բոլոր երեխաները կրնան յաղթել մարմնամարզի մէջ Իմ ինն տարեկան տղաս` Լէոն, կ՛ատէ պարտուիլը: Տարիներու ընթացքին ան արցունքներ թափած է, երբ չէ յաղթած տան մէջ տախտակի վրայ խաղերուն մէջ: Ան սպառնացած...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ժամանակակից արհեստագիտութեան յաճախ սխալ օգտագործումով ծնողք-զաւակ յարաբերութիւնները յաճախ դիւրաւ կը խզուին: Երբ ամուսնացած զոյգեր իրարմէ կը բաժնուին անհանդուրժողականութեան կամ նոյնիսկ պարզ թիւրիմացութեան մը պատճառով, զարմանալի չէ ընտանիքի բոլոր անդամներուն իրարմէ օտարացումը: Բրիտանական «Ինտիփենտընթ» թերթին կայքը այս բնաբանով հրապարակած է յօդուած մը եւ ընթերցողներու կարծիքներ: Կը ներկայացնենք հատուածներ: Ն. «Ես պարզապէս կտրուած էի աղջկաս  աշխարհէն». Տեպի Ռիչենս  «սրտաբեկ ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երազներու եւ երազողներու մասին տարաբնոյթ կարծիքներ կան: Հոգեբաններ, գիտական ուսումնասիրութիւններու հեղինակներ յաճախ տարբեր տեսակէտներ կը յայտնեն, մանաւանդ` օր ցերեկով երազողներու մասին: Մէկ բան յստակ է. առանց երազի` կեանքը որո՞ւ պէտք է: «Պի.Պի.Սի.» երազի բնաբանով վերջերս հրապարակած է յօդուած մը: Ն. «Զուգահեռ Աշխարհ» Կախուածութիւն Յառաջացնող Երազներու Մէջ Կորսուած Մարդիկ Կան մարդիկ, որոնք  ժամերով կ՛երազեն` տասնամեակներ շարունակ նոյն դերը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վերջերս շատ տարածուած երեւոյթ մըն է դեռահասներու կախուածութիւնը արհեստական բանականութենէն (ԱԲ) եւ անոր ուղեկցողներէն: Բայց անպատեհութիւնը եւ վտանգաւորը այն է,  որ մանուկներուն բոլոր հարցերը այդ ձեւով չեն լուծուիր, որովհետեւ արհեստագիտութիւնը չի կրնար փոխարինել մարդիկը: «Common Sense Media» կայքը այս բնաբանով հրապարակած է յօդուած մը: Ն. Մանուկները  Արհեստական Բանականութենէն Կը Խնդրեն  Լուծել Իրենց  Հարցերը Ըստ ուսումնասիրութիւններու, դեռահասներու գրեթէ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Նախնադարեան ժամանակաշրջանէն մարդիկ միշտ երկինքին մէջ բաներ մը փնտռած են: Այդ օրերուն նաեւ յառաջացած են երկնային առասպելներ, այսօր` գիտաերեւակայական նիւթեր: Այժմ փոխուած են իրողութիւնները: Գիտնականները կարգ մը տուեալներու վրայ հիմնուած եզրակացութիւններու կը յանգին: «theconversation» եւ «Space» կայքերը այս առնչութեամբ նիւթեր հրապարակած են: Ն. - Չբացայայտուած Թռչող Առարկաներու Մասին Նոր Թղթածրարները Պատասխաններ Չտուին - Գիտնականները Առաջարկած Են Այլմոլորակայիններու...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Դպրոցներու ծանր տագնապներէն է ապահովութիւնը: Ներկայ պայմաններուն մէջ, երբ անհաւասարակշիռ անձերը ազատ համարձակ կը շրջագային, երբ զէնք ձեռք ձգելը այնքան ալ դժուար չէ, երբ երեխաներ կը դիտեն, կը լսեն բաներ, որոնք իրենց տարիքին համար շատ կանուխ են, մարդիկ կը դիմագրաւեն այս ողբերգական անակնկալները: «Օվըրվիու» կայքը այս երեւոյթներու պատճառներուն անդրադարձած է, եւ ընկերային ցանցերուն մէջ  մարդիկ այս մասին...