Անդրադարձ

Թուրքիոյ փոքրամասնութեանց դէմ շղթայազերծուած են յերիւրածոյ եւ շինծու մեղադրանքներ, որոնց առաջին շարքին կը գտնուի բնականաբար տեղւոյն հայութիւնը: Յատկապէս յուլիս 15-ի կատարուած պետական հարուածի ձախող փորձէն ետք, կացութիւնը աւելի վատթարացած կը թուի ըլլալ: Անգամ մը եւս քաւութեան նոխազը փոքրամասնութիւններն են: Տասնեակ մը օրերէ ի վեր Պոլսոյ Սկիւտար շրջանի Սուրբ Խաչ դպրեվանքի պատերուն վրայ անծանօթներ ցեղապաշտական եւ սպառնական բնոյթով նախադասութիւններ գրած են:...

Հասիչէի մէջ վերջին օրերուն սուրիական բանակին եւ քրտական «Ասայշ» զինուորական թեւին միջեւ սաստկացող բախումները ցոյց կու տան, որ Միացեալ Նահանգներ Սուրիան բաժնելու ծրագիրի ձախողութենէն ետք, կը փորձէ քրտական գործօնը օգտագործել` գէթ շրջանին մէջ ռազմավարական իր շահերը պաշտպանելու եւ ռուսական ազդեցութիւնը սահմանափակելու համար: Սուրիոյ տարբաժանման ծրագիրով, Միացեալ Նահանգները եւ արեւմուտքը իրենց դաշնակիցներուն հետ գործակցութեամբ, սուրիական տագնապի առաջին օրերուն փորձեցին Սուրիան բաժնել...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Թուրքական զինուած ուժերի Սիրիա ներխուժումը յուշում է ամբողջովին նոր իրավիճակի մասին, որը ենթադրում է ուժերի կտրուկ վերադասաւորում սիրիական ճգնաժամում` յատկապէս, եւ Մերձաւոր Արեւելքի աշխարհաքաղաքական յարաբերութիւններում` ընդհանրապէս: Երկու կարծիք լինել չի կարող. սիրիական Ճերապլուսի շրջանը ՏԱՀԵՇ-ից «ազատագրելն» ընդամէնը պատրուակ է, որը կոչուած է թաքցնելու պաշտօնական Անգարայի թիրախաւորած հիմնական նպատակը: Փորձենք խնդիրը դիտարկել թուրք ղեկավարութեան յայտարարութիւնների ֆոնին: Գործողութեան նախօրէին, թուրքական...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Վիճակս աննախանձելի է: Աջէն, ձախէն հարուածներ կը հասնին ինծի: Այո՛, թիրախը անձնապէս ես չեմ, բայց ի՛նչ տարբերութիւն... հազարաւորներու շարքին ես ալ կը կրեմ անոնց հետեւանքները: Հազարաւոր սփիւռքահայ եղբայրներուս եւ քոյրերուս նման կ՛ուզեմ ազգիս ու հայրենիքիս օգտակար ըլլալ: Լա՛ւ, Հայաստանի վիճակի բարելաւման ուղիներուն մասին ինձմէ խորհուրդ կամ կարծիք ուզող չկայ, նոյնիսկ ամէնէն մօտիկ ընկերներս ինծի կը հասկցնեն, թէ այնքան...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Արցախի հարցի կարգաւորման բանակցութիւններուն կապակցութեամբ վերջերս շրջանառուող տարաձայնութիւնները գլխաւորաբար կը վերաբերին ԵԱՀԿ Մինսքի խումբի համանախագահող երկիրներուն կողմէ առաջարկուած լուծման այն կերպարին (model), որ յայտնի է Մատրիտեան սկզբունքներ յորջորջումով եւ որ Քազանի գագաթաժողովի վերատեսութիւններէն անցնելէ ետք, այժմ ի նորոյ կը հրամցուի հայկական կողմին` իր վերջին (Լաւրովեան, իմա՛ ռուսական) տարբերակով: Այս փաստաթուղթը պաշտօնապէս չէ հրապարակուած, սակայն, քաջատեղեակ բոլոր աղբիւրներուն վկայութեամբ,...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահ Ճօ Պայտըն երէկ (24 օգոստոս) պաշտօնական այցելութեամբ հասաւ Անգարա: Հազիւ ոտքը թրքական հողին դրած, Անգարայի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան կայքին վրայ լոյս տեսաւ Պայտընի կողմէ գրուած խմբագրական մը` «Թուրքիոյ անթեք յանձնառութիւնը` ժողովրդավարութեան» խորագիրով: Որքան տարօրինակ էր այս խորագիրը, նոյնքան զայրացուցիչ էր անոր բովանդակութիւնը ամերիկացի քաղաքացիին եւ մանաւա՛նդ ամերիկահայութեան համար, որուն երկարատեւ բարեկամը եղած է Պայտըն:...

ԱՆԻ ԱՍՏՈՒՐԵԱՆ Երկու-երեք շաբաթ առաջ, մեծ հաճոյքով կարդացի երիտասարդ հայուհիի մը` Մարգարիտա Բաղդասարեանի գրութիւնը: Զինք չեմ ճանչնար, ոչ ալ գիտեմ ինչպէ՞ս ծնած է այս գողտրիկ կտորը: Կ՛ենթադրեմ` Մարգարիտան մաս կը կազմէ UCLA-ի հայ աշակերտներուն, որոնք, շնորհիւ իրենց համալսարանի հայերէնի եւ հայ գրականութեան դասատուներուն, սկսած են հայերէնով ստեղծագործելու եւ աշխատակցելու «Ասպարէզ»-ին: Իրողութիւն մը, որ վստահ եմ` խանդավառութեամբ եւ յոյսով կը լեցնէ...

ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ԲԱՂԴԱՍԱՐԵԱՆ Երկու տարի առաջ, երբ իմ պապական գիւղում, ես, քոյրս եւ ընկերուհիներս մանկապարտէզ էինք վերանորոգում, մի մարդ մեզ տեսնելով կանչեց: Իր հին, սովետական բեռնատարի մօտ կանգնած` ծխախոտ էր ծխում: Ամրան վերջն էր, խոտ-քաղի ժամանակ, բեռնատարը դէզով բարձած երեւի տնից տուն էր տանում, գիւղացիներին բաշխում: Այս նոյն պահին, մենք չորս աղջիկներով մանկապարտէզից էինք վերադառնում. նա մեզ տեսնելով կանչեց. «Աղջիկներ, սփիւռքահա՞յ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Երբեք բաւարար չափով չենք խօսիր հայ դպրոցի էական կարեւորութեան մասին, նոյնիսկ եթէ ջոջական եւ քաղքենի ականջներու համար այդ ձանձրացուցիչ կը համարուի, անոնք ըլլան` միութիւններ, ազգային աւազանէ հեռացած «ականաւոր» մտաւորականներ, քաղաքականութիւն խաղցողներ եւ կարգախօս կրկնողներ, բազմանուն միութիւններ, բարեսէր հայասէրներ: Աւելի՛ն. ոմանք բարձրաղաղակ եւ հանդիսաւորապէս կը յայտարարեն, որ սփիւռքները պէտք չունին դպրոցներով զբաղելու, չեն հաւատար դպրոցի ազգակերտ դերին եւ մարգարէաշունչ...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Յաճախ մեր մշտազբաղ առօրեայում, անշուշտ` առանց որոշակի միտումի, աչքաթող ենք անում մեր շրջապատում գոյութիւն ունեցող իրապէս ճանաչման արժանի այն անձանց, ովքեր իրենց մեծութեան մէջ պարփակուած` համեստօրէն ապրում են մեր կողքին, իրենց ներդրումով հարստացնում մեր գիտութիւնն ու մշակոյթը, մեր հասարակական հաստատութիւնները եւ նոյնքան համեստօրէն մեր մտերիմները դառնում` առանց պարտադրելու իրենց հսկայութիւնը: Հպարտօրէն պիտի յայտնեմ, որ շատ են...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Հայաստան այցելողները անպայման տեսած պիտի ըլլան փոքր մարդատարները (մինիպաս), որոնք, լեփ-լեցուն յաճախորդներով, քաղաքացիները կը տեղափոխեն Երեւանի մէկ ծայրէն միւսը կամ կ՛երթեւեկեն քաղաքներու եւ գիւղերու միջեւ: Հազարաւոր քաղաքացիներ ամէն օր այս երթուղայինները կ՛օգտագործեն, որովհետեւ անոնք սահմանափակ եկամուտ ունեցողներու համար, հանգստաւէտ չըլլալով հանդերձ, մատչելի են եւ աժան: Մեր հարեւաններէն Սուրիկը, ինչպէս այստեղ կ՛ըսեն, մարշրուտքայի վարորդ  է: Ամէն օր, առաւօտեան ժամը...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Նախագահ Ճիմի Քարթըրի ազգային ապահովութեան խորհրդական Զպիկնիեւ Պրեզինսկի 1997-ին իր հրատարակած գիրքին մէջ (The Grand Chessboard: American Primacy and Its Geostrategic Imperatives, «Ճատրակի մեծ խաղատախտակը. Ամերիկեան գերակշռութիւնը եւ իր աշխարհառազմավարական հրամայականները») կը զարգացնէր հետեւեալ տեսակէտը եւ առաջադրանքը. Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ետք, Միացեալ Նահանգները կը մնայ միակ գերուժը, որ պիտի տիրապետէ համաշխարհային քաղաքական այս նոր թատերաբեմին վրայ: Ան պէտք...

ԱՇՈՏ ՎԱՒԵԱՆ «1932 թուականի օգոստոսի 27-ին ծնուել է Գարեգին Ա. Ամենայն հայոց կաթողիկոսը», ամէն տարի այս օրերին ծանուցում են հայաստանեան մի շարք լրատուամիջոցներ` շարունակելով աւել կամ պակաս ճանաչուած հայերին այսպիսի մէկ նախադասութեամբ գնահատելու իրենց վաղուցուայ աւանդոյթը: Առիթից առիթ ճանաչուած մարդկանց անունները յիշատակելը կարող է նրանց հանդէպ յարգանքի մատուցման ձեւ հանդիսանալ, սակայն Գարեգին վեհափառի պէս եզակի մի անհատականութեան կատարած գործը որպէս...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ «Ազդակ»-ի 22 օգոստոս 2016-ի թիւով, էջ 5, կը գտնենք ընդարձակ յօդուած մը` «Դարձեալ արեւմտահայերէնի համակարգում «ու» ձայնաւորը տառի կարգավիճակին արժանացնելու մասին» յօդուածը, զոր  ստորագրած է հայրենի տաղանդաւոր լեզուաբան  Անժել Ներսէսի Քիւրքճեանը: Քիւրքճեանի` հարցին նուիրուած առաջին յօդուածը չէ այս, թող որ այս յօդուածը ինքնին նոր չէ: Ան տարբեր առիթներով ալ արտայայտուած է նոյն իրողութեան  մասին: Յօդուածի ամբողջ միտք բանին...

ԹՈՐՈՍ ԹՈՐԱՆԵԱՆ Երեւանի մէջ 2015-ին հրատարակուած 166 էջ ծաւալով հատորը գունատիպ ու նկարազարդ` երկլեզու է (հայերէն  եւ անգլերէն): Հրատարակութեան խմբագիրը` Եփրեմ արք. Թապագեան: Անգլերէն թարգմանութեան հեղինակը` Սօսի Ղազարեան Գեւոնեան: Առաջին էջին վրայ արձանագրուած Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի Պատմութեան հիմնարկը թելադրութիւն մը կ՛ընէր մեզի.- երկրորդ էջը կը պարզէր հարցը.- «Հատորը կ՛ընդգրկէ 1915-1922թթ. ժամանակահատուածին Ցեղասպանութեան եւ գաղթականութեան պատմութեան դրուագներ: «Հատորը պատրաստուած է...

Հայաստանի Հանրապետութեան մարմնակրթութեան եւ երիտասարդութեան հարցերու նախարարութիւնը յայտարարեց «100 գաղափար Հայաստանի համար» հանրապետական երիտասարդական մրցումի դիմումներու ընդունման հոլովոյթը: «100 գաղափար Հայաստանի համար» հանրապետական երիտասարդական մրցումին կրնան մասնակցիլ 16-30 տարեկան երիտասարդներ կամ հեղինակային խումբեր: Մրցումին նպատակն է զարգացնել երիտասարդներուն նորարարական մտածողութիւնը, ներգրաւել երիտասարդները Հայաստանի Հանրապետութեան ընկերային-տնտեսական զարգացման խնդիրներու լուծման հոլովոյթներուն մէջ, խթանել գիտական-արհեստագիտական մշակումներն ու նորարարական նախագիծեր իրականացնելու քաղաքացիական նախաձեռնութիւնները: Հայաստանի...

Արդէն պարզ է եւ համատարած համոզում, որ Ժարապլոսը ՏԱՀԵՇ-ի ուժերէն ազատագրելը գլխաւոր նպատակ յայտարարած Անգարան միայն այդ նպատակը իրականացնելու համար չէ, որ կը համարձակէր ներխուժել Սուրիա: Միջազգային լրատուութիւնը թէեւ ՏԱՀԵՇ-ի չէզոքացման գործողութեան վրայ դրաւ շեշտերը թրքական ներխուժման շարժառիթները բացատրելու համար, այսուհանդերձ Էրտողան ինք չէր թաքցուցած շարժառիթներու համատեղումը` յստակացնելով, որ ներխուժումը կը շղթայազերծուի ՏԱՀԵՇ-ը եւ քրտական ժողովուրդի պաշտպանութեան ջոկատները չէզոքացնելու համար:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թրքական «Հիւրրիյէթ Տէյլի Նիուզ»-ը 20 օգոստոս 2015-ին հաղորդեց, որ Թուրքիա եւ Միացեալ Նահանգներ համաձայնութիւն գոյացուցած են սուրիական Ժարապլոս եւ Մարէ քաղաքներուն միջեւ երկարող տարածքը մաքրելու ՏԱՀԵՇ-ի ներկայութենէն եւ պահպանելու (ինչ որ ցամաքային ուժերու մասնակցութիւն կ՛ենթադրէ), ապա զայն յանձնելու Սուրիական ազատ բանակին: Երկու երկիրներուն ստորագրած փոխադարձ հասկացողութեան փաստաթուղթին համաձայն, թրքական ռմբաձիգներ պիտի միանան նշեալ շրջանը ՏԱՀԵՇ-ի ներկայութենէն ձերբազատելու համար...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Հրապարակի վրայ է լիբանանցի քաղաքական մեկնաբան, մտաւորական, «Մամլոյ եւ ուսումնասիրութիւններու միջազգային կեդրոն»-ի տնօրէն Ռաֆիք Նասրալլայի նորագոյն հրատարակութիւնը` «Մեղմ պատերազմի մետիան. հանրային կարծիքին վրայ տիրապետելու արուեստը» գիրքը («Պիսան» հրատարակչատուն, յուլիս 2016): «Մեղմ պատերազմ» («Soft War») հասկացողութիւնը յարաբերաբար նոր է եւ կ’անդրադառնայ արդի տեղեկատուութեան միջոցներով մղուած այն ահաւոր պատերազմին, որ այսօր աւերներ կը գործէ ամէնուրեք. վարչակարգեր կը տապալէ, ընկերութիւններ կը...

Խմբագիր-Յօդուածագիր Սեդա Պ. Տատոյեան. Անթիլիաս, Լիբանան. Հրատարակութիւն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, 2015 «Դրամներու հաւաքածոն», Լեւոն Ա. Սարեան. (էջ 144-157) «Կիլիկիա» թանգարանին դրամներու հաւաքածոն,- կը գրէ հեղինակը,-  սկսած է կազմուիլ քանի մը տասնեակ տարիներ առաջ եւ կը մեծնայ յարատեւ կերպով»: Կիլիկիայէն եւ դրացի երկիրներէ հազարէ աւելի հին դրամներ եւ կարգ մը թղթադրամներ կը կազմեն այս հաւաքածոն: Յօդուածը կը կեդրոնանայ 15 նմուշներու վրայ, ինչպէս`...