Անդրադարձ

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ «ՀՅ Դաշնակցութիւնը ԼՂՀ փաստացի սահմանները, ինչպէս նաեւ հիւսիսային Արցախի գրաւեալ շրջանները (Շահումեանի շրջան, Գետաշէն եւ Մարտունաշէն) կը համարէ ԼՂՀ անբաժանելի մասը»: ՀՅԴ 32-րդ Ընդհանուր ժողով, Յունուար 2015, Դիլիջան Իրաւազրկումը չի կրնար անդարձ ըլլալ: Երբ գոյութիւն ունի կամքը, կարելի կը դառնայ նաեւ իրաւազրկումը շրջելու կարողականութիւնը: Քսան եւ հինգ տարիներ առաջ ինքզինք պարտադրեց այդ կամքը, կիրակուեցաւ կարողականութիւնը եւ շրջուեցաւ հայրենի...

Պատրաստեց` ՄԱՐԳԱՐԻՏԱ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ «Տաք հագուստներ, կօշիկներ, սափրուելու պարագաներ եւ այն ամէնն ինչ տղերքին պէտք է գալու, ամէնը դասաւորէք, վաղը նորից «աւտոն» գնում է Ղարաբաղ»: Զարմանալի է, թէ ինչպէս կարող է մանկահասակ երեխան մտապահել դէպքեր, զրոյցներ եւ այդ ժամանակ նոյնիսկ առանց հասկանալու ճիշդ ի՛նչ եւ ինչո՛ւ էր կատարւում: 1993-ին ես 5 տարեկան էի, իսկ Ղարաբաղ մեկնող ինքնաշարժի մասին խօսողը մեծ հայրս էր:...

ՏԱՐՕՆ ՎԼԱԴԻԿԻ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արցախի Պետական Համալսարանի պատմութեան ամպիոնի աւագ դասախօս, պատմական գիտութիւնների թեկնածու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան (ԼՂՀ) հռչակումից յետոյ սկսուեց նոր իշխանական կառոյցների, առաջին հերթին` օրէնսդիր մարմնի` Գերագոյն խորհուրդի (ԳԽ) ձեւաւորման գործընթացը: Պետական եւ ռազմական շինարարութեան խնդիրները լուծւում էին զուգահեռաբար չընդհատուող ռազմական գործողութիւնների պայմաններում: ԼՂՀ առաջին գումարման ԳԽ-ում, որը հետագայում անուանուեց ԼՂՀ խորհրդարան (այժմ` ԼՂՀ Ազգային ժողով), պէտք է ընտրուէր...

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ Հազարաւոր տարիներ հայ կինը պայքարեր է իր հօր, ամուսինին, որդիին հետ կողք-կողքի` կռուելով երկրին եւ ժողովուրդին անկախութեան համար: Արցախեան հերոսամարտը չէր կրնար բացառութիւն կազմել: 16-60 տարեկան աւելի քան 300 կին ազատամարտիկներ մասնակցեր են հերոսամարտին: Հեղինէ Բդոյեան, Ալվարդ Վարդանեան, Ռուզաննա Եսայեան, Աղաւնի Տէր Ստեփանեան եւ տակաւին շատ-շատեր զինուորագրուեցան եւ դարձան արցախեան յաղթանակի կերտողները: Այդ կիներէն 42-ը զոհուեր են...

ՆՈՒՆԷ ՀԱՅՐԱՊԵՏԵԱՆ Լեռնային Ղարաբաղի հռչակման 25-ամեակի առիթով «Ապառաժ» օրաթերթը հարցազրոյց մը կատարած է Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային ժողովի փոխնախագահ Վահրամ Բալայեանին հետ: Ստորեւ` հարցազրոյցը: «ԱՊԱՌԱԺ».- Այս տարի տօնում ենք Լեռնային Ղարաբաղի հռչակման 25-ամեակը, ի՞նչ տօն է այն ձեզ համար: Այսօր, քառորդ դար անց, ինչպէ՞ս էք արժեւորում մեր կատարած ընտրութիւնը: ՎԱՀՐԱՄ ԲԱԼԱՅԵԱՆ.- Իմ խորին համոզմամբ, 25 տարի առաջ Լեռնային Ղարաբաղի հռչակումը հայ...

ԳԱՅԵԱՆԷ ՊՕՂՈՍԵԱՆ Հազարապետ Սա ձեր լսարանն է: Դասընկերներդ, դասախօսներդ վարանոտ մտնում են ներս ու կողք-կողքի նստում երկարուկ սեղանի երկու կողմերում: «Մեր տեղերը նստենք», ցածրաձայն ասում է Շուշանը: Գարեգին Յարութիւնեանը սովորականի պէս իր տեղում է` ծայրին, ուսուցչի սեղանի մօտ, յետոյ Լուսինէն է, յետոյ` Շուշանը: Աշոտը Շուշանի կողքին չի նստում: Շուշանի կողքի աթոռը դատարկ է: Աշոտը նստում է ազատ աթոռի կողքին: Կարիք...

ՍԱՆԱՀԻՆ ՏԱՒՐՈՍ Ապրիլին համակարգիչներուն դիմաց նստած, թէ հեռախօսները մեր ձեռքին կը սպասէինք Արցախի սահմաններէն հասնող լուրերուն: Անզօրութեան ու ամօթի, մտահոգութեան ու վճռակամութեան, ցաւի ու հպարտութեան զգացումները կը փոթորկէին բոլորիս մտքերն ու հոգիները: 1990-ականներուն սկիզբն ալ մարդիկ նոյնպէս անհամբեր կը սպասէին յաջորդ օրուան օրաթերթերուն` կարդալու համար Արցախի ազատագրական պայքարին եւ անսպասելիօրէն պայթած պատերազմին մասին: Օրին հայութիւնը շատ քիչ բան գիտէր Արցախի...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Կուկըլ-ի մէջ Արցախի վերաբերող փնտռտուքը հետեւեալ արդիւնքները կու տայ` «Արցախ (հայատառ)» բառին համար 3.020.000 արդիւնք, «Ղարաբաղ (հայատառ)»` 1.210.000, «Artsakh»` 3.010.000, «Nagorno Karabakh» 5.010.000, «Armenia» 349.000.000, «Azerbaijan»` 275.000. 000: Կուկըլ-ի գիրքերու բաժինին մէջ կատարուած սերտողութիւնը այս թիւերը կը պարզեն` «Artsakh»` 8460 արդիւնք, «Nagorno Karabakh»` 7600, «Armenia» 703.000, «Azerbaijan» 233.000. Իսկ նոյն ծառայութեան ակադեմական բաժինին մէջ (Կուկըլ Սքալըր)-ին մէջ որոնելու...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Արհամարհել փոքր բաները` կը նշանակէ գաղափար չունենալ մեծութեանց կառուցման մասին: Վահան Թոթովենց «Ազդակ», 26 յուլիս 2016 Թէ ինչո՛ւ այս հպարտալի առիթին մտաբերեցի վաստակաւոր գրող եւ եզակի մտածողութեամբ յագեցած մտաւորականին` Վահան Թոթովենցին վերոնշեալ տողերը, աւելի՛ն. թէ ինչպիսի՞ խոհական եւ մտածական տարածքի առնչութիւն ուզեցինք տեսնել գրագէտին խօսքին եւ Արցախի անկախութեան հռչակման 25-ամեակին միջեւ, պարզապէս անոր համար, որ շատ անգամ մոռացութեան...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Սեպտեմբեր 2-ին կը տօնենք Արցախի Հանրապետութեան հիմնադրման 25-ամեակը: Ազգային նուաճում մը, որ կը պատգամէ, թէ մենք կարող ենք ազատագրել մեր պապենական հողերը, թէ` մենք կարող ենք քայլ առ քայլ առաջ գնալ դէպի միացեալ Հայաստան: Այս նուաճումը կը պարտինք մեր արցախեան ազատամարտիկներուն: Այդ ազատամարտիկներու շարքին առաջնագոյններէն էր ԱՐԹՈՒՐ ԱՍԼԱՆԻ ՄԿՐՏՉԵԱՆ: Արթուր Մկրտչեանը վերընձիւղումն իսկ էր Արամ Մանուկեանի: Ան դաշնակցական...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Սիրիայի տարածք, թուրքական բանակի ներխուժման արդիւնքում, կրկին անգամ, մեր դէմ վեր յառնեց այսպէս կոչուած «Ռէալփոլիթիք»-ի դառը իրականութիւնը, որը, որոշակի, Թուրքիայի գործողութիւնների հետ կապուած ի յայտ բերեց երկու իրականութիւն. 1.- Պարզ տրամաբանութիւնը յուշում է այն մասին, որ Սիրիայում թուրքական բանակի գործողութիւնները կտրուկ հակասում են միջազգային իրաւունքի ամենահիմնարար սկզբունքներին եւ օրէնքներին: Դա դատապարտելի արարք է, որը միանշանակօրէն պէտք է արժանանայ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 24 օգոստոսին թրքական ուժերուն հիւսիսային Սուրիոյ մէջ կատարած միջամտութիւնը բնականաբար ինքնագլուխ քայլ մը չէր, այլ շղթայազերծուեցաւ ստանալէ ետք միջազգային, մասնաւորաբար Միացեալ Նահանգներու կանաչ լոյսը: Այսօր եթէ նշեալ երկու կողմերուն միջեւ տարակարծութիւն մը գոյութիւն ունի, ատիկա նշեալ գործողութեան փաստին շուրջ չէ, այլ անոր առաքելութեան: Փենթակոն խստիւ քննադատեց քրտական ուժերուն դէմ թրքական բանակին եւ անոր հովանիին տակ գործող սուրիական զինեալ...

Երիտասարդներու հաւաքին իր տուած այցելութեան առիթով նախագահ Սարգսեան անդրադառնալով երիտասարդութեան խնդիրներուն կարծիք յայտնած է, որ այսօր անոնց կը պակսի արեւմտեան ձեւի կրթութիւնը, սակայն ատիկա երիտասարդներուն մեղքը չէ: Այդպիսի մրցունակ համակարգ ունենալու համար երկար ժամանակ պէտք է, որուն որեւէ երկիր չէ կրցած կարճ ժամանակահատուածի մը մէջ հասնիլ: Նախագահ Սարգսեան վստահեցուցած է, որ Հայաստանի մէջ այդ ուղղութեամբ յառաջ ընթանալու համար աշխատանք պիտի...

ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆԵԱՆ Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Կորսուած Տարածքներ Յաջորդ հարցը, որին ի պատասխան Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութեան ներկայացուցիչները առաջարկում են առաջ նայել եւ ոչ թէ ետ, հետեւեալն է. իսկ ինչո՞ւ մենք տարածքներ կորցրինք Թալիշում: Չէ՞ որ յարձակման պահին, ի տարբերութիւն բազմաթիւ այլ տեղերի, այդ տարածքի դիրքերի մի մասը կահաւորուած էր գիշերային դիտարկման համակարգով: Ինչո՞ւ կորցրինք Վարազաթումբ (Լելէ Թեփէ) կոչուող բարձունքը, որը համարւում...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Յուլիս 19-ին Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցած զինուորական պետական հարուածի ձախող փորձը եւ անոր հետեւանքները բազմատեսակ մեկնաբանութիւններու առիթ տուին, եւ դեռ այդպէս պիտի շարունակուի միջազգային այլապէս պղտոր կացութեան մէջ: Օրերը կ՛անցնին, բայց հակառակ ժամանակի հեռաւորութեան` խնդիրը կը պահէ իր այժմէականութիւնը, հարցականներ եւ վերաբերումներ: Մուսթաֆա Քեմալի ստեղծած մասամբ ազատական եւ աշխարհիկ հանրապետութիւնը Թուրքիոյ մէջ խոր արմատներ ունի, սերունդներ այդպէս ապրած...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Տումայի նախկին նախագահ Կենատի Սելեզնիովի եւ ներկայ նախագահ, Ռուսիոյ իշխող Միացեալ Ռուսիա կուսակցութեան ականաւոր անդամներէն Սերկէյ Նարիշքինի խորհրդականի պաշտօններ վարած, Քրեմլինի մօտիկ ռուս քաղաքագէտ Ալեքսանտր Տուկին, որուն տեսակէտները յաճախ նկատուած են իբրեւ ֆաշական, 10 յունիսին իր խմբագրած «Քաթեհոն» կայքին վրայ տեղադրուած տեսագրութեան մը մէջ յայտարարեց. «Իբրեւ պետութիւն եւ կայսրութիւն, Կոստանդնուպոլսոյ անկումէն ետք, մենք Բիւզանդիոնի ժառանգորդներն ենք: Երրորդ Հռոմը...

ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆԵԱՆ Ազգային Ժողովի պատգամաւոր Չորսօրեայ պատերազմի ընթացքում` 2016 թուականի ապրիլի 4-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան կառավարութիւնը յատուկ հաշուեհամար էր բացել: Այս քայլի նպատակն էր հնարաւորութիւն տալ, որ բոլոր ցանկացողները կարողանան ուղիղ դրամական օժանդակութիւն ցուցաբերել Արցախին: Ապրիլի 4-ից մինչեւ օրս յատուկ հաշուեհամարում կուտակուել է 4 միլիառ 661 միլիոն դրամ, որից յուլիսի 1-ի դրութեամբ ծախսուել է 2 միլիառ 101 միլիոն դրամը: Լեռնային...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Ես շուարած մօրս աչքերուն ծովին դիմաց, կը զարմանայի, թէ այդ ծովը ինչպէ՛ս մնացած էր ծաւի ու չէր մթագնած: ...Այդ աչքերը ինչե՜ր չէին տեսած, բայց մնացած էին երկնքի պէս մաքուր եւ ծովու մը չափ խոր ու հմայիչ»: ՍԻՐՈՒՆ ՍԻՍԵՌԵԱՆ-ՀԱՃԷԹԵԱՆ Քիչ կը պատահի, որ գիրք մը մէկ շունչով կարդացուի: Նման հոգեվիճակի մը դէմ յանդիման գտնուեցայ, երբ վերջերս որոշեցի ընթերցել «Սոֆիա»...

ՄԵԹՐ ԳԱՍՊԱՐ ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ 20-րդ դարու 50-60-ական տարիներու թատերական աշխարհի չորսերն էին` հայազգի Արթիւր Ադամով (Յարութիւն Ադամեան, Թիֆլիս 1901- Փարիզ 1976), Սամուէլ Պեքքեթ, Էօժեն Իոնեսքօ` Անհեթեթի թատրոնի երեք սիւները, եւ Պերթոլտ Պրեխտ` քաղաքական թատրոնի եւ ընկերվարական իրապաշտութեան թատերական դպրոցի հիմնադիրը, որուն հետագային պիտի միանար Յարութիւն Ադամեան` խզուելով անհեթեթի թատրոնէն: Արթիւր Ադամովի ծննդեան 115-րդ տարին ու մահուան 40-րդ տարելիցն է այս տարի,...

Թրքական ապրանքներու ներածումը արգիլելու կամ ներածուածը չգնելու վերաբերող յաճախակի կոչեր կ՛ուղղուին Հայաստանի մէջ: Այս տարուան ապրիլ-մայիսին այս հարցը քննարկուեցաւ նաեւ Հայաստանի կառավարութեան կողմէ: Մայիսի սկիզբը Հայաստանի վարչապետ Յովիկ Աբրահամեան յայտարարեց, որ թրքական ապրանքներու ներածման արգելքի խնդիր չէ դրած Հայաստանի կառավարութիւնը: Այս մասին կը գրէ Սեդա Հերգնեան: Թրքական ապրանքներու ներածման կասեցման ու չգնելու մասին տեսակէտները բաւական հակասական են, եւ այս ընթացքին...