Անդրադարձ

Խմբագիր-Յօդուածագիր Սեդա Պ. Տատոյեան. Անթիլիաս, Լիբանան. Հրատարակութիւն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, 2015. Մեծ եղեռնի հարիւրամեակէն անմիջապէս առաջ, ապրիլի սկիզբը,  լոյս տեսաւ հսկայական, գեղատիպ  ու միաժամանակ բովանդակալից չորս հարիւր մեծադիր էջերով այս հատորը` աւելի քան 15 յօդուածներով եւ 600 բարձրորակ նկարներով: Իսկապէս պատմական հրատարակութիւն մը:  «Ինչպէս որ խորագիրէն յայտնի է, - իր «Յառաջաբան»-ին մէջ կը գրէ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոս, -...

Ա՛յս էր Երանելի նահատակ Իգնատիոս Մալոյեանի մաղթանքը, ուղղուած` Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութեան: Մայրիներու երկրին մէջ 1749-ին հիմնուած` Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանութիւնը եւ պատմական վանքը իրենց հիմնադրութենէն ի վեր համայն հայութեան եւ յատկապէս լիբանանահայութեան առաջին օրրանը հանդիսացան` ի սպաս քրիստոնեայ կրօնի պահպանման եւ հայ մշակոյթի, գրականութեան եւ արուեստի ծաղկման: Այդ օրէն ի վեր իր շարքերէն հոյլ մը առաքեալներ նուիրուեցան այս տեսլականի...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ տնտեսութեան նախարար Նիհաթ Զէյպեքճի թրքական իշխանամէտ «Տէյլի Սապահ» օրաթերթին հետ ունեցած եւ 19 օգոստոսին հրապարակուած իր հարցազրոյցին մէջ յայտարարեց. «Ռուսիան կը ղեկավարէ Եւրասիական տնտեսական միութիւնը (ԵՏՄ), որուն մաս կը կազմեն Պիելոռուսիոյ, Ղազախստանի, Ազրպէյճանի (աչք ծակող սխալ մը: ԵՏՄ¬ի 4-րդ անդամը Խըրխըզիստանն է) եւ Հայաստանի նման երկիրներ: Անշուշտ կ’ուզենք մաս կազմել Եւրասիական տնտեսական միութեան` առանց վտանգելու Եւրոպական Միութեան...

ՄԱՍԻՍ ՄԱՅԻԼԵԱՆ Արցախի արտաքին եւ անվտանգութեան քաղաքականութեան հանրային խորհրդի նախագահ 2016թ. ապրիլեան պատերազմն իր ծաւալներով եւ երկկողմ կորուստներով աննախադէպ էր վերջին 22 տարիների ընթացքում, իմա` ղարաբաղեան հակամարտութեան գօտում 1994թ. մայիսի 12-ի հրադադարի  անժամկէտ համաձայնագրից ի վեր: Այդ փաստաթուղթը, ինչպէս եւ միւս համաձայնագրերը` ստորագրուած 1994-1995թթ. Լեռնային Ղարաբաղի, Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի հանրապետութիւնների պաշտպանական գերատեսչութիւնների ղեկավարների կողմից, նախատեսում էր ապահովել անժամկէտ հրադադարի փոխակերպումը...

Հայ-արաբական յարաբերութիւններու նոր օղակ մը հանդիսացաւ «Ազդակ» օրաթերթի արաբերէն կայքը`  ելեկտրոնային միջոցով արաբ ընթերցողին եւ արաբախօս հայերուն մատուցելով հայկական թեմայով բազմատեսակ նիւթեր: Սեպտեմբեր 2009-էն ի վեր «Ազդակ» օրաթերթի արաբերէն կայքը կը շարունակէ հրապարակել Հայաստանի եւ Արցախի քաղաքական կարեւոր իրադարձութիւններուն մասին լուրեր եւ վերլուծումներ: Միւս կողմէ, արաբական երկիրներու մէջ գործող Հայաստանի դեսպանատուներու, ինչպէս նաեւ հայկական գաղութներու կազմակերպած ձեռնարկները իրենց տեղը կ՛ունենան...

Մակար, ի Գաղղիա, 2016-ի Աստուածածնայ Տօն Օգոստոսի թէժ օրեր: Աստուածածնայ տօն: Անոնք, որոնք լեռ կամ ծովափ չեն երթար, եւ անոնք բանակ են, եկեղեցի կ’երթան, գէթ քանի մը բարեկամի բարեւելու: Ոմանք երբ գիւղ կամ ծովափ են, եկեղեցի մը կ’երթան, խաղողօրհնէքի: Սորված են, որ տօնէն առաջ խաղող պէտք չէ ճաշակել: Երանի ուրիշ բաներ ալ սորված ըլլային, օրինակ` հայու սրբութիւնը պահել եւ բաբելոնեան...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Դասընկերներ էին: Դպրոցական օրերէն իրարու կը համակրէին: Տարիները անցան, դարձան մտերիմներ, ապա` սիրահարներ: Երկրորդական վարժարանը աւարտելէ ետք աղջիկը ուսումը շարունակելով, ստացաւ համալսարանական բարձրագոյն վկայական: Տղան` «քալեճ»-ին մէջ, երկրորդական  ուսման տարիներուն կիսակ ձգած ճիւղերէն քանի մը հատը ամբողջացնել փորձելով, քանի մը տարի յաճախակի դասերէն փախուստ տալով, առանց որեւէ վկայականի նետուեցաւ կեանքի ասպարէզ, բայց, շնորհիւ իր ճարպիկ բնաւորութեան, կրցաւ լաւ...

«Աւրորա» մրցանակը աշխարհի չորս երկիրներու մէջ գումարներ պիտի յատկացնէ` գաղթական երեխաներու եւ որբերու աջակցութեան վերաբերող քանի մը ծրագիրներու:  Մրցանակի առաջին` 1 միլիոն տոլարի նուիրատուութիւնը պիտի ուղարկուի Ռուանտայի, Եթովպիոյ, Քոնկոյի եւ Պրազիլի մէջ իրականացուող նախագիծերուն` պայքարելու մանկական աղքատութեան դէմ եւ նպաստելու գաղթական երեխաներուն ու որբերուն ցուցաբերուող աջակցութեան: «Աւրորա» մարդասիրական նախաձեռնութեան հեղինակ IDeA (Հայաստանի զարգացման նախաձեռնութիւններ) բարեգործական հիմնադրամէն, «Աւրորա» մրցանակի դափնեկիր,  Պուրունտիի...

  Սուրիական պատերազմի խճանկարը կը թուի, որ աւելի բարդ մեկնաբանելի համապատկեր կը պարզէ: Հալէպի շրջանի նախ կառավարական ուժերու կողմէ շրջափակումը, ապա զինեալ խմբաւորումներու կողմէ այդ շրջափակումին ճեղքումն ու շրջանին հակառակ ուղղութեամբ իրողական շրջափակումը եւ աւելի ուշ դարձեալ կառավարական ուժերուն կողմէ Հալէպի ապաշրջափակումը ենթադրել կու տան, որ ուժերու հիմնական որեւէ տեղաշարժ չէ արձանագրուած տակաւին. շրջափակում-ապաշրջափակում այս պարանաձգութիւնը, որ իւրովի գոյավիճակի (սթաթիւս...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Նաւահանգիստ Քաղաք Մը Եւ Անկէ Ետք Առաւօտ: Խարսխած ենք քաղաքի մը առջեւ, որուն համար ըսին, թէ անոր առաջին բնակիչները եկած են Կալէսի երկրէն, հարիւր յիսուն հոգի: Այս աշխարհը երեւակայութեան թռիչք տուող Փաթականիան է: Ոմանք թերեւս կարդացած են «Նաւապետ Կրանտի զաւակները» վէպը: Ցրտած է, քամին կը թափանցէ հագուստներուն տակ: Բնական է: Կը մօտենանք հարաւային բեւեռ: Քաղաքը` Մատրին, նաւահանգիստ մը,...

ԿԷՕԶՏԷ ՔԱԶԱԶ Հայկական մշակութային ժառանգութեան ամենաէական նմուշներից մէկը եղող «1001 եկեղեցիների քաղաք» Անին այլեւս ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան ցանկում է: Մասնագէտների կարծիքով, ցանկում ընդգրկուելը կարող է դիւրացնել Անիում ընթացող աշխատանքների համար նիւթական աղբիւրների հայթայթումը: Իսկ դա նշանակում է` հնարաւորութիւն ունենալ մի փոքր աւելի մեծ քայլ անել` մեր թուարկութիւնից առաջ եւս գոյութիւն ունեցած Անիում եղած կեանքը յայտնագործելու ուղղութեամբ: 2016 թ. յուլիսի 10-17 Պոլսում...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան իր վերջին հրապարակային ելոյթին մէջ, Արցախի հարցով կատարեց հետեւեալ հաստատումը. «Կրկնում եմ` Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգաւորման ճանապարհին միակողմանի զիջումներ չեն լինելու: Բացառւո՛ւմ է: Լեռնային Ղարաբաղը երբեք չի լինելու Ազրպէյճանի կազմում: Բացառւո՛ւմ է: Մէկ անգամ եւս կրկնում եմ` բացառւո՛ւմ է: Ես իմ ողջ գիտակցական կեանքը իրականում նուիրել եմ այս խնդրին: Եւ իմ ժողովրդի համար ընդունելի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Այս յօդուածով փորձ կը կատարուի բացատրելու պատճառները Ռուսիոյ եւ Թուրքիոյ միջեւ յարաբերութիւններու յանկարծակի վերականգնման, որ նաեւ ջերմօրէն ընդունուեցաւ Ազրպէյճանի եւ որոշ չափով Իրանի կողմէ` մինչ Երեւանի մէջ մեծ առճակատում տեղի կ՛ունենար զինուած ընդդիմադիր խումբի եւ ոստիկանութեան միջեւ: Մոսկուան եւ Անգարան մէկ կողմ ձգելով իրենց հակամարտութիւնը` նախորդ տարի սուրիական սահմանին մօտ Թուրքիոյ կողմէ...

Անցեալ շաբթուան կէսերուն, Մոսկուայի մէջ կատարուած նախագահներ Փութին-Սարգսեան տեսակցութենէն ետք, կը սպասուէին այդ կարեւոր նկատուող խօսակցութիւններուն գործընթացն ու արդիւնքները, որոնք ցայսօր այդչափ ալ յստակ չեն թուիր ըլլալ: Անշուշտ յետ տեսակցութեան կատարուած անցուդարձերը ենթադրել կու տան, թէ ի՞նչ է կացութիւնը Կովկասեան տարածաշրջանին մէջ: Մոսկուայի մէջ կատարուած տեսակցութեան աւատին նախագահ Սարգսեան երկար ու մելան հոսեցնող, փաղաքշական խօսքերով վեր առաւ Ռուսիոյ եւ յատկապէս նախագահ...

Երեքշաբթի, 9 օգոստոսին Սենթ Փեթերսպուրկի մէջ տեղի ունեցած նախագահներ Փութին-Էրտողան հանդիպումէն ետք, կողմերը մամլոյ ասուլիսով հանդէս եկան: Անոնց  ներկայացուցած մտքերը բաւականին մշուշոտ էին եզրակացնելու, թէ այս հանդիպման լոյսին տակ Սուրիոյ վերաբերեալ թրքական մօտեցումին մէջ կտրուկ փոփոխութիւններ կարելի՞ է ակնկալել կամ ոչ: Լաւագոյն պարագային, Սուրիոյ նկատմամբ Թուրքիոյ քաղաքականութեան մէջ հաւանաբար երեւան գան կարգ մը ձեւական փոփոխութիւններ, սակայն խորքային փոփոխութիւններու հրաշքներ ակնկալելը...

ԱՆԺԷԼ ՆԵՐՍԷՍԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Բանասիրական Գիտութիւնների Թեկնածու, Դոցենտ Դարձեալ, քանզի ու ձայնաւորին նաեւ արեւմտահայերէնի այբուբենի համակարգում տառի կարգավիճակ շնորհելու հարցը մենք քննարկել ենք ինչպէս «Գրաբարի եւ արդի գրական հայերէնի ձայնաւորների համեմատական քննութիւն» յօդուածում (տե՛ս «Զարթօնք» օրաթերթ, 28 նոյեմբեր 2001), այլեւ` «Գրաբարի ու արդի գրական հայերէնի հնչիւնական համակարգի եւ երկճիւղ հայերէնների մերձեցման համառօտ քննութիւն» զեկուցման մէջ կարդացուած 2015 թուականի նոյեմբերին «Արեւմտահայերէնի եւ...

LE VILLAGE SUISSE, Avetis Aharonian հրատ. Turquoise, Alterites շարք, Ժընեւ. հայերէնէ ֆրանսերէն թարգմ.` Սեւան Յարութիւնեան ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ Գրական-գրապատմական ծանօթութիւններու եւ շրջաբերող տեղեկանքի մեր պահեստներուն մէջ, հարկ է ընդունիլ, յաճախ բաց մը կը կազմէ Աւետիս Ահարոնեանի «Շուէյցարական գիւղը» գործը: Խորապէս սիրելի եւ արժէքաւոր` իբրեւ գործիչ եւ իբրեւ գրագէտ-մտաւորական, հայ վիշտի եւ պայքարի երգիչը աւելի ծանօթ է մեզի, աւելի սերտուած` իր հոծ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հեռաւոր Աշխարհներ Եւ Հայեր Մինչեւ այն ատեն որ երկիր մը եւ անոր բնակիչները չենք տեսներ, «պաղ» տեղեկութիւնը թիւ եւ լրատուական պատում կ՛ըլլայ: Անոնց ետին չենք տեսներ մարդիկը եւ իւրայատուկ նկարագիր ունեցող ու այդ նկարագիրը հետզհետէ կորսնցնող հաւաքականութիւնները: Հայաստան, Միջին Արեւելք կամ Եւրոպա բնակող հայուն համար Հարաւային Ամերիկան տարաշխարհիկ պատկերներու եւ տպաւորութիւններու ալպոմ մըն է, կը յիշեցնէ մեր տարտղնումը,...

Պուրճ Համուտի մէջ թափուող աղբերու հարցին գծով մամլոյ ասուլիսներ, պատասխան յայտարարութիւններ եւ կողմնակի ելոյթներ կը շարունակեն գրաւել լրատուամիջոցներու եւ բնականաբար յատկապէս Մեթնի ժողովուրդին ուշադրութիւնը: Փաղանգաւոր կուսակցութեան ցուցադրած զգայնութիւնը այս խնդիրին նկատմամբ իր բացատրութիւնները ունի եւ այս պարագային կը թուի, որ քարոզչաքաղաքական գլխաւոր թիրախը Մեթնի ժողովուրդն է. միջավայր մը, որ Փաղանգաւոր կուսակցութեան գործունէութեան առանցքային բաժինն է: Այս զգայնութեան ցուցադրութիւնը չսահմանափակուեցաւ մամլոյ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քանի աշխարհի «մեծ» կոչուածները չեն խորշիր իրենց քաղաքական հաշիւները մարզադաշտերու վրայ մաքրելու փորձութենէն, այս յօդուածագիրն ալ իրաւունքը ունի խօսելու մարզականն ու ոչ մարզականը իրարու խառնելու յոռի երեւոյթին մասին: Մարզականէն պիտի սկսինք, սակայն ուրիշ տեղ պիտի յանգինք: Ուրեմն, հանգուցեալ Վահանին ըսածին պէս` «գնացինք ժողովուրդ»: Անցնող մարտին Հայաստանի Ֆութպոլի ֆետերասիոնը հրաժեշտի մրցում մը կազմակերպեց, ի պատիւ Հայաստանի ազգային խումբի բերդապահ...